Tekdüzen Hesap Planı kapsamında yer alan 126 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının kullanımına ilişkin uygulamada sık görülen işlemler için muhasebe kayıt örnekleri netleşiyor. Bu hesap, işletmelerin kira, abonelik, bayilik ve benzeri ilişkilerde üçüncü kişi ve kurumlara geri alınmak üzere verdiği depozito ve teminatların bilançoda doğru izlenmesini sağlıyor.
126 hesabı, geçici nitelikteki bu tutarların “gider” veya “gelir” gibi değerlendirilmeden, ilgili işlem sonuçlanıncaya kadar aktif hesaplarda takip edilmesi amacıyla kullanılıyor. Sözleşmenin sona ermesi, depozitonun iadesi veya mahsup edilmesi gibi durumlarda ise hesap kapatılarak ilgili hesaplara aktarım yapılıyor.
126 Verilen Depozito Ve Teminatlar Hesabı Nedir
126 hesabı; kira depozitosu, abonelik teminatı, bayilik teminatı gibi işlemlerde verilen tutarların izlendiği bir aktif hesaptır. İşlemin niteliğine göre alt hesaplar açılarak depozito ve teminatlar ayrı ayrı takip edilebilir.
Depozito Ve Teminat Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır
Depozito ve teminat ödendiğinde genellikle 126 borç, ödeme aracı hesabı (banka gibi) alacak çalışır. İade alındığında bunun tersi uygulanır. Teminatın bir kısmı hasar, ceza veya benzeri nedenle mahsup edilirse mahsup edilen kısım ilgili gider hesabına alınır, kalan kısmı iade tahsilatı olarak kaydedilir.
Uygulamalı Örnekler Ve Yevmiye Kayıtları
Örnek 1 İş Yeri Kirası İçin Depozito Ödenmesi
(A) Lojistik ve Dağıtım A.Ş. kiraladığı depo için 50.000 TL depozito ödemiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 126.01 | Verilen Depozitolar – İşyeri Kirası | 50.000 | |
| 102.01 | Bankalar – TL Hesabı | 50.000 |
Örnek 2 Elektrik Ve Doğalgaz Aboneliği Teminatı
Şirket yeni şube abonelikleri için 12.000 TL teminat yatırmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 126.02 | Verilen Depozito ve Teminatlar – Abonelikler | 12.000 | |
| 102.01 | Bankalar – TL Hesabı | 12.000 |
Örnek 3 Bayilik Sözleşmesi Teminatı
Bayilik sözleşmesi kapsamında 80.000 TL teminat bedeli ödenmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 126.03 | Verilen Teminatlar – Bayilik Sözleşmeleri | 80.000 | |
| 102.01 | Bankalar – TL Hesabı | 80.000 |
Örnek 4 Kira Bitiminde Depozito İadesi
Kira sözleşmesi sona ermiş ve 50.000 TL depozito iade alınmıştır.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 102.01 | Bankalar – TL Hesabı | 50.000 | |
| 126.01 | Verilen Depozitolar – İşyeri Kirası | 50.000 |
Örnek 5 Teminatın Kısmen Mahsup Edilmesi Ve Kalanın İadesi
Abonelik bitiminde hasar nedeniyle 12.000 TL teminatın 3.000 TL’si mahsup edilmiş, 9.000 TL iade edilmiştir.
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 102.01 | Bankalar – TL Hesabı | 9.000 | |
| 770.01 | Genel Yönetim Giderleri – Hasar Giderleri | 3.000 | |
| 126.02 | Verilen Depozito ve Teminatlar – Abonelikler | 12.000 |
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Depozito ve teminatların giderleştirilmesi yerine 126 hesabında izlenmesi, bilançonun gerçeğe uygun sunumu açısından önem taşıyor. Mahsup işlemlerinde ise mahsup edilen tutarın dayanağı olan tutanak, fatura veya sözleşme hükmü gibi belgelerin kayıtlarla uyumlu olması gerekiyor.