2018 Torba Yasa Nedir, 7103 Sayılı Kanun Ne Getirdi
2018’de yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun (kamuoyunda “Torba Yasa” olarak anıldı), vergi mevzuatından SGK uygulamalarına, tahsilat süreçlerinden KDV istisnalarına kadar birçok alanda değişiklik yaptı. Düzenlemelerin ortak hedefi; tahsilatın hızlanması, kayıtlı ekonominin güçlenesi, bazı işlemlerde bürokrasinin azalması ve belirli yatırım alanlarının teşvik edilmesi oldu.
Aşağıda, 7103 sayılı Kanun’la öne çıkan başlıklar sade ve pratik şekilde özetlenmiştir.
Hacizli Malın Haczi Nasıl Kaldırılır
Kamu alacaklarının tahsilinde kullanılan 6183 sayılı Kanun kapsamında, Maliye’ye bağlı tahsil dairelerince haczedilen bazı mallar için haczin kaldırılmasına imkân tanındı. Buna göre, belirli şartlar sağlanırsa hacizli mal üzerindeki haciz kaldırılabiliyor. Uygulamanın ana fikri, icra satışına gitmeden önce borçlunun mal üzerinde tasarruf edebilmesini sağlayarak tahsilatı daha etkin hale getirmek.
Haciz Kaldırmada Yüzde 10 Fazla Ödeme Şartı Nedir
Düzenleme; haczedilen malın, 6183’e göre belirlenen değerinin %10 fazlasıyla birlikte ödenmesi (ve takip masraflarının karşılanması) halinde, ayrıca dava açılmaması veya açılmış davadan vazgeçilmesi koşuluyla haczin kaldırılabilmesini öngördü. Bu çerçevede, ödeme sonrası aynı mal üzerine belirli süre tekrar haciz konulmaması gibi sonuçlar da düzenleme kapsamında değerlendirildi.
Gelir Vergisinden Muaf Esnaf Kimler Oldu
Gelir Vergisi Kanunu’ndaki muaf esnaf kapsamı genişletildi. Özellikle konut çatısı/cephesi gibi alanlarda kurulan, belirli bir güç sınırını aşmayan yenilenebilir enerji tesisleriyle elektrik üretip belirli şirketlere satan bazı gerçek kişiler, muafiyet kapsamına alınabildi. Böyle durumlarda belge düzeni tarafında gider pusulası gibi uygulamalar öne çıktı.
Kreş Yardımı Ücret İstisnası Var mı
Ücretlerdeki istisna alanı genişletilerek, işverenin sağladığı kreş ve gündüz bakımevi desteklerine ilişkin çerçeve netleştirildi. İşyerinde bu hizmetin verilemediği durumlarda, ödemenin doğrudan hizmeti sağlayan mükelleflere yapılması gibi koşulların altı çizildi. Amaç, özellikle kadın çalışanların istihdamını desteklemek ve bu tür yan hakların vergisel yükünü azaltmaktı.
İkale Sözleşmesi Tazminatı Vergiye Tabi mi
Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra ikale/karşılıklı sonlandırma gibi süreçlerde ödenen bazı tazminatların niteliğiyle ilgili düzenlemeler yapıldı. İş kaybı, iş sonu, iş güvencesi gibi adlarla yapılan ödemelerin ücret kapsamında değerlendirilmesine ilişkin yaklaşım netleştirildi; uygulamada “hangi ödeme hangi kapsamda” tartışmalarının azalması hedeflendi.
Asgari Ücret Net Ücreti Düşerse Ne Olur
Vergi tarifesinin yıl içinde dilim etkisi yaratması nedeniyle, net asgari ücretin düşmemesine yönelik bir mekanizma getirildi. Yaklaşım, özellikle yıl ilerledikçe artan vergi kesintisi yüzünden oluşabilecek net ücret kaybının asgari geçim indirimi benzeri bir ilaveyle telafi edilmesine dayanıyordu.
Vergi Mahremiyeti Kapsamında Bilgi Paylaşımı Yapılabilir mi
VUK’ta yer alan vergi mahremiyeti düzenlemesine, kamu kurumlarının görevleriyle doğrudan ilgili ve zorunlu bilgi taleplerinin karşılanmasının mahremiyet ihlali sayılmayacağına dair bir çerçeve eklendi. Bu noktada, bilgiyi alan kurumların da gizlilik kurallarına uyması ve gerekli tedbirleri alması gerektiği vurgulandı.
Tasfiye Sonrası Vergi Tarhiyatı Kime Yapılır
Tüzel kişiliği sona eren, tasfiye edilen veya sicilden silinen mükelleflerde; tasfiye öncesi ve tasfiye dönemi tarhiyat/ceza işlemlerinin muhatabı ile sorumluluk sınırları daha belirgin hale getirildi. Özellikle kanuni temsilciler, tasfiye memurları ve bazı durumlarda limited şirket ortaklarının sorumluluğu açısından uygulamaya yön veren bir çerçeve ortaya kondu.
Bozulan Gıda ve İlaç İmhasında Takdir Komisyonu Gerekir mi
Bozulma, çürüme veya son kullanma tarihi gibi nedenlerle imhası gereken bazı emtiaların değerlemesinde, belirli koşullarla takdir komisyonu kararına ihtiyaç olmaksızın işlem yapılabilmesine yönelik düzenleme getirildi. Süreklilik arz eden imha işlemleri olan sektörlerde bürokratik yükün azaltılması hedeflendi.
Yatırım Teşvikli Sermaye Getirişinde Kur Farkı Nasıl İzlenir
Yatırım teşvik belgesi kapsamında sermaye olarak getirilen yabancı paraların değerlemesinden doğan kur farklarının muhasebe ve vergisel etkilerini sınırlamaya dönük yeni bir yaklaşım benimsendi. Belirli sürelerde kullanılmayan kısım ile teşvik kapsamında harcanan kısım için değerleme yöntemleri farklılaştırılarak, kur farkı kaynaklı dalgalanmaların vergisel sonuçlarının yönetilmesi amaçlandı.
Elektronik Belgelerde Özel Usulsüzlük Cezası Ne Olur
VUK’ta özel usulsüzlük cezalarına ilişkin çerçevede, elektronik belgeler açısından uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesine yönelik adımlar atıldı. Belgenin hiç düzenlenmemiş sayıldığı hallerde uygulanacak yaptırımlar konusunda daha net bir tablo hedeflendi.
Cezalarda İndirim Oranı Değişti mi
Vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında, belirli koşullarla uygulanabilen indirim oranları mükellef lehine güncellendi. Böylece uzlaşma/ödeme süreçlerinde cezaların belirli oranlarda azaltılabilmesine imkân tanıyan mekanizma güçlendirildi.
Makine Teçhizat Amortismanı Hızlandırıldı mı
İmalat sanayii ve bazı Ar-Ge/yenilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere iktisap edilen yeni makine ve teçhizat için, belirli dönemlerle sınırlı olmak üzere daha kısa sürede amortisman ayırmaya izin veren düzenleme getirildi. Hedef, yatırım maliyetinin daha hızlı gider yazılabilmesi ve yatırım iştahının artmasıydı.
Elektrikli Araçlar MTV Kapsamına Girdi mi
Motorlu Taşıtlar Vergisi uygulamasında, sadece elektrik motorlu bazı araç türleri açısından kapsam ve hesaplama yaklaşımı netleştirildi. Ayrıca “motor gücü” gibi tanımların sisteme eklenmesiyle, elektrikli araçların vergilendirilmesinde ölçütlerin daha anlaşılır hale getirilmesi amaçlandı.
OSB ve Küçük Sanayi Sitelerine KDV İstisnası Var mı
Organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinin altyapı yatırımlarına (su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme, yol vb.) ilişkin belirli mal teslimleri ve hizmet ifalarında KDV istisnası öngören düzenlemeler yapıldı. Yatırımlar üzerindeki KDV yükünün azaltılması hedeflendi.
Okul Kantini Kiralamalarında KDV Uygulaması
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların, okul aile birliklerince kiraya verilmesine ilişkin işlemlerde KDV uygulamasına dair yaklaşım yeniden düzenlendi. Uygulamada yaşanan ihtilafların azaltılması ve netlik sağlanması amaçlandı.
Sanayi Sicil Belgeli Mükelleflere Makine Alımında KDV İstisnası
Sanayi sicil belgesi bulunan ve imalat sanayiinde kullanılacak yeni makine-teçhizat teslimlerinde, belirli bir süreyle sınırlı olmak üzere KDV istisnası öngörüldü. Ayrıca Ar-Ge/yenilik/tasarım faaliyetleri için alınacak makine-teçhizatı da kapsayan istisna yaklaşımı ile teknoloji yatırımlarının desteklenmesi hedeflendi.
SGK Eksik Gün Bildiriminde Ne Değişti
5510 sayılı Kanun kapsamında, ay içinde 30 günden az çalıştırılan sigortalılar için eksik gün nedeninin bildirimi ve belgelerin istenmesi/ibrazı süreçlerinde sadeleştirme hedeflendi. İdarenin arşiv yükünün azaltılması ve işverenin belge ibrazı süreçlerinde daha öngörülebilir bir çerçeve oluşması amaçlandı.
Geçmiş SGK Teşvikleri Geriye Dönük Alınabilir mi
Geçmiş dönemde şartları sağladığı halde teşvikten yararlanmayan işverenler için, belirli süre ve koşullar dahilinde geriye dönük yararlanma/teşvik değişimi gibi imkanlar tanımlandı. İade/mahsup süreçlerinde borçlara mahsup önceliği ve faiz hesaplaması gibi başlıklar da bu çerçevenin parçası olarak kurgulandı.
