Kurumlarda Tasfiye Sonu Öz Kaynakların Vergilendirilmesi ve Muhasebe İşlemleri
Tasfiye sürecine giren şirketlerde, vergilendirme açısından “tasfiye dönemi” dikkate alınır. Bu dönem, genel kurulun tasfiye kararının tescil edildiği tarihte başlar ve tasfiyenin sona erdiği tarihte biter. Eğer tasfiye aynı yıl içinde tamamlanırsa, o yıl tek dönem kabul edilir. Birden fazla yıla yayılırsa her yıl bağımsız tasfiye dönemi sayılır.
Örnek Uygulama
-
Tasfiyeye giriş tarihi: 25.04.2024
-
Tasfiyenin sona erdiği tarih: 25.09.2024
-
Tasfiye dönemi: 25.04.2024 – 25.09.2024
Bu durumda 01.01.2024 – 25.04.2024 arasındaki kıst dönem için ayrıca kurumlar vergisi beyannamesi verilmelidir. Geçici vergi beyannamesi ise yalnızca tasfiyeden önceki dönem (1. dönem) için sunulur. Sonraki dönemler için geçici beyan gerekmez.
Tasfiye Beyannamesi
Tasfiye aynı yıl içinde bitmişse, sonuç tarihinden itibaren 30 gün içinde tasfiye beyannamesi verilmesi gerekir. Eğer birden fazla yıla yayılmışsa her yıl için ayrı tasfiye beyannamesi hazırlanır.
Vergi Hesaplamaları
-
Öz sermaye kalemlerindeki enflasyon farkları, işletmeden çekildiğinde kurumlar vergisine tabi tutulur.
-
Sermaye, geçmiş yıl kârları ve yedekler gibi kalemlerin dağıtımı yapılırsa, bunlar kar payı stopajına (%15) tabi olur.
-
Tasfiye sonucu ortaya çıkan zararın, geçmiş yıl kârlarından mahsup edilmesi halinde kar dağıtımı sayılmaz.
Muhasebe Kayıtları
Öz kaynakların vergilendirilmesinde:
-
Kurumlar vergisi %25 üzerinden hesaplanır.
-
Kalan tutar, dağıtım yapılması halinde stopaj hesaplamasına dahil edilir.
-
Muhasebe kayıtları, 500 (sermaye), 502 (sermaye olumlu farkları), 540 (yasal yedekler), 570 (geçmiş yıl kârları) ve 591 (dönem zararı) hesapları üzerinden kapatılır.
Ortaklara Dağıtım
Örneğin;
-
Nakit ödenen sermaye: 500.000 TL
-
Vergiler için ayrılan tutar: 895.000 TL
-
Net kar payı: 2.805.000 TL
-
Toplam dağıtım: 4.200.000 TL
Gelir Vergisi Yönünden
GVK 75’e göre, ortaklara dağıtılan kar payının yarısı beyan dışıdır. Örneğin; 3.300.000 TL kar payı dağıtıldığında, beyan edilecek menkul sermaye iradı 1.650.000 TL olur. Yapılan stopaj (örneğin 495.000 TL) gelir vergisinden mahsup edilir.
