Serbest Meslek Erbabının Özel İnşaat Yapması Ticari Faaliyet Sayılacak
Serbest meslek erbaplarının kendi arsaları üzerine yaptıkları konut veya işyeri niteliğindeki özel inşaatlar, kişisel kullanım sınırlarını aşarak satış amacına yöneldiğinde “ticari faaliyet” kapsamına giriyor. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın yayımladığı özelgede, bu tür inşaat faaliyetlerinin serbest meslek kazancından ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği ve kapsamlı vergisel yükümlülükler doğurduğu belirtildi.
Özelgede yapılan açıklamaya göre, bağımsız bölümlerin satışa konu olması halinde faaliyet, Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde ticari kazanç olarak nitelendiriliyor. Bu nedenle inşaata ilişkin malzeme, işçilik, ruhsat, proje, belediye ve noter giderlerinin serbest meslek kazancından indirilmesi mümkün olmuyor; tüm giderler ticari defterlerde maliyet olarak izleniyor.
İnşaatın tamamlanmasıyla birlikte ortaya çıkan bağımsız bölümlerin envantere maliyet bedeliyle alınması gerektiği belirtilirken, üçüncü kişilere gerçek satış bedeli üzerinden; kişinin kendisine yapılacak devirlerde ise en az emsal bedel üzerinden fatura düzenlenmesi zorunlu tutuluyor.
Öte yandan, söz konusu faaliyet ticari nitelik taşıdığı için KDV yönünden de mükellefiyet doğuyor. Bağımsız bölümlerin satışında ilgili oranlarda KDV hesaplanarak faturaya yansıtılıyor. Serbest meslek erbapları, inşaata ilişkin KDV işlemlerini ayrıca yeni bir mükellefiyet açmadan mevcut beyannameleri üzerinden beyan edebiliyor.
Vergi idaresi, özel inşaat faaliyetlerinin serbest meslek kazancı ile ilişkilendirilemeyeceğini, bu nedenle ayrı bir ticari organizasyon olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgularken, maliyet hesabı, emsal bedel uygulaması ve belge düzenine ilişkin kuralların titizlikle uygulanması gerektiğinin altını çizdi.
