Serbest Bölgelerde E-Defter Kayıtları Yabancı Para Birimiyle Tutulabilir mi?
Ekonomi – 15 Ekim 2025
Serbest bölgelerde faaliyet gösteren şirketler için e-defterlerin yabancı para birimiyle tutulup tutulamayacağı konusu, son dönemde mükellefler arasında en çok merak edilen başlıklardan biri haline geldi.
Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında bu konuda belirli istisnalar ve koşullar bulunuyor.
Türk Lirası Kullanımı Esas, Ancak İstisnalar Var
VUK’un 215. maddesine göre, işletmelerin defterlerini Türkçe olarak tutması ve kayıtların Türk Lirası üzerinden yapılması zorunlu.
Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın özel izniyle, bazı mükellefler defterlerini yabancı para birimiyle tutabiliyor.
Bu kapsamda:
-
Tüm defter ve belgeler kural olarak TL cinsinden düzenlenmelidir.
-
Serbest bölgelerde faaliyet gösteren bazı şirketler, Bakanlık onayı alarak kayıtlarını döviz üzerinden tutabilir.
-
Kayıt işlemlerinde TCMB’nin günlük döviz alış kuru esas alınır.
Serbest Bölgelerdeki E-Defter Düzeni
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun 6. maddesi, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bu bölgelerdeki defter ve belge düzeni konusunda özel yetkiler tanıyor.
Bu yetkiye dayanarak yapılan düzenlemelere göre:
-
Serbest bölgede faaliyet gösteren gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, e-defterlerini yabancı para birimiyle tutabilir.
-
Ancak bu imkan, yalnızca serbest bölge içinde bağımsız faaliyette bulunan işletmelere tanınır.
-
Türkiye merkezli olup serbest bölgede yalnızca şube düzeyinde faaliyet gösteren firmalar bu kolaylıktan yararlanamaz.
Yabancı Para ile Tutulan Kayıtlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Kayıtlar, işlemin gerçekleştiği günün TCMB döviz alış kuru üzerinden çevrilir.
-
İktisadi kıymetler ve vergi matrahı, kayıt yapılan yabancı para birimi esas alınarak belirlenir.
-
Ancak vergi beyannameleri, ilgili ayın başındaki döviz kuru ile Türk Lirasına çevrilerek beyan edilir.
-
Vergilerin tahsili, iadesi veya mahsubu yalnızca TL üzerinden yapılır.
-
Bir kez yabancı para birimiyle defter tutulduktan sonra, en az beş yıl boyunca bu sistemden dönülemez.
Sonuç
Serbest bölgelerdeki işletmeler, gerekli şartları taşıdıkları takdirde e-defter kayıtlarını yabancı para birimiyle tutabilir.
Ancak vergi beyannamesi düzenlenirken bu tutarların Türk Lirasına çevrilmesi zorunludur.
Bu uygulama, özellikle dövizle işlem yapan serbest bölge firmalarına muhasebe kolaylığı ve finansal istikrar sağlıyor.
