KURGAN: Dijital Dönüşüm mü, Riskli Deney mi?
Her teknolojik devrim, doğru zamanda ve sağlam zeminde başlatıldığında başarı getirir. Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yeni denetim sistemi KURGAN, bu denge tartışmasını da beraberinde getirdi.
Son günlerde birçok şirkete gönderilen KURGAN bildirimleri, iş dünyasında “algoritmik denetim” tartışmalarını alevlendirdi. Sistem; e-fatura, e-defter, stok, banka hareketleri ve beyanname zincirindeki milyonlarca veriyi analiz ederek olası riskleri tespit etmeye çalışıyor.
Teknik olarak bakıldığında bu, mali denetimde dijital bir devrim. Ancak eleştiriler de yoğun: Sistem, sadece sayılara dayalı olduğu için “niyet” ve “bağlam”ı anlayamıyor. Bir başka deyişle, olguları değil olasılıkları değerlendiriyor.
Ekonomik koşulların kırılgan olduğu bir dönemde böylesine kapsamlı bir sistemin devreye alınması da zamanlama açısından tartışmalı bulunuyor. Yüksek enflasyon, finansman zorlukları ve artan vergi oranları şirketleri zaten zorlarken, KURGAN’ın sahadaki etkisi merak konusu.
Uzmanlara göre sistemin başarıya ulaşması için, cezai bir araç gibi değil, istatistiksel bir erken uyarı ve analiz mekanizması olarak kurgulanması gerekiyor. Aksi halde “dijital devrim”, denetim yerine güvensizlik yaratan bir “kaygan zemin”e dönüşebilir.
