Kıdem Tazminatı Hesabında Hangi Ödemeler Dikkate Alınmaz?
Kıdem Tazminatında Ücret Unsurları Yeniden Tartışma Konusu Oldu
Çalışma hayatında en çok merak edilen konulardan biri olan kıdem tazminatına esas ücretin nasıl belirleneceği, Yargıtay’ın son kararlarıyla yeniden gündeme geldi.
Yüksek Mahkeme’nin içtihadına göre, işçiye sağlanan bazı menfaatler tazminat hesabına dahil edilmiyor.
Buna göre; koruyucu elbise, işyerinde kullanılmak üzere verilen havlu, sabun yardımı, arızi fazla çalışma, ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili ücretleri kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacak.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun yürürlükte kalan 14. maddesi kapsamında işçilere tanınan bir haktır.
İşçinin, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl fiilen çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen nedenlerle sona ermesi gerekiyor.
Bu koşulları sağlayan işçiler, her tam yıl için 30 günlük brüt ücretleri tutarında tazminat alabiliyor.
Bir yıldan artan süreler için ise aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılıyor.
Yargıtay kararlarında, bir yılın 365 gün olarak esas alınacağı, 364 gün çalışılan durumlarda kıdem tazminatına hak kazanılamayacağı belirtiliyor.
Hesaplamada Hangi Ödemeler Dahil Edilir?
Kıdem tazminatı hesabında işçiye düzenli olarak sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler dikkate alınıyor.
Bunlara örnek olarak:
-
Devamlılık arz eden prim ve ikramiyeler,
-
Yakacak, giyim, kira, ulaşım ve yemek yardımları,
-
Özel sağlık sigortası ya da hayat sigortası katkıları gösteriliyor.
Buna karşın, işyerinde kullanılmak üzere verilen eşyalar ve arızi nitelikteki ödemeler, tazminat hesabına dahil edilmiyor.
Yargıtay’ın Görüşü Net: 365 Gün Şartı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2024 tarihli kararında, işçinin 11 Eylül 2020’de işe başlayıp 10 Eylül 2021’de ayrıldığı, yani 364 gün çalıştığı tespit edildi.
Mahkeme, “bir yıllık hizmet süresi” şartı sağlanmadığı gerekçesiyle hem kıdem tazminatı hem de yıllık izin ücreti taleplerinin reddine karar verdi.
Bu kararla birlikte, kıdem tazminatı ve yıllık izin haklarının 365 gün dolmadan doğmayacağı bir kez daha vurgulandı.
Uzmanlardan Uyarı: “Yan Haklar Ayrı Değerlendirilmeli”
İş hukuku uzmanları, işverenlerin kıdem tazminatı hesaplamalarında hata yapmamak için ücret bileşenlerini doğru ayırmaları gerektiğini belirtiyor.
Yan haklar ile işin ifasında kullanılan yardımların birbirine karıştırılmasının, ileride uyuşmazlıklara neden olabileceği uyarısında bulunuluyor.
