İş Durdurulursa İşçinin Ücreti Ne Olur?
İş kazalarının önemli bir kısmı, aslında önlenebilir ihmallerden kaynaklanır. Böyle bir durumda 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 25. maddesi devreye girer. Eğer bir işyerinde ciddi tehlike tespit edilirse ya da çok tehlikeli işlerde risk analizi yapılmamışsa, faaliyet geçici olarak durdurulabilir.
Kararı Kim Alıyor?
“İşi durdurun” talimatı rastgele verilmiyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişleri, denetimlerde ölüm riski doğurabilecek eksiklikler bulursa rapor hazırlar. Bu rapora dayanarak İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu işin durdurulmasına karar verir. İşverenin itiraz hakkı olsa da, bu itiraz işin yeniden başlaması için yeterli değildir.
İşçilerin Ücret Hakları
Peki işçiler bu süreçte ne oluyor? Kanun açık: İş durduğu süre boyunca çalışanların ücretleri ve sözleşmeden doğan tüm hakları ödenmeye devam eder.
Bu sadece maaş değil; ikramiye, yemek desteği, prim gibi tüm ek ödemeleri ve sosyal güvenlik primlerini de kapsar. Yani işçi, fiilen iş yapmasa bile hak kaybı yaşamaz.
İşverenin Yükümlülüğü
Bu noktada yük işverene aittir. Üretim durmuş olsa bile bordro işleyişi devam eder. Bazı işverenlerin “ücretsiz izin” baskısı ya da “istifa et” yönlendirmeleriyle hukuka aykırı yollar aradığı biliniyor. Ancak Yargıtay kararları bu tür uygulamaları kabul etmiyor. İşveren ücret ödemezse, işçi İş Kanunu m.24/II-e kapsamında sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve dava açabilir. Ayrıca işverene idari para cezası uygulanır.
Sosyal Devletin Güvencesi
Bu düzenleme, sosyal devlet ilkesinin çalışma hayatındaki en önemli örneklerinden biridir. İşin durmasına sebep işçi değil, önlem almayan işverendir. Dolayısıyla işçinin hem sağlığı hem de ekonomik güvenliği korunur. Böylece iş güvenliği eksikleri nedeniyle işyeri kapansa bile çalışan “gelirimi kaybeder miyim?” endişesi yaşamaz.
