Fizikî–Sanal Ödeme Sistemleri ve Taksilerde YN ÖKC: Taslak Düzenlemelerin Özeti

Genel Çerçeve

Hazine ve Maliye Bakanlığı, VUK’un 149, mükerrer 242 ve 257. maddelerine dayanarak iki ayrı tebliğ taslağı yayımladı:

  • Fizikî ve sanal ödeme sistemleri taslağı: Kart, QR, e-cüzdan vb. araçlarla tahsilat yapan mükelleflerin kullanacağı cihaz/sistemlere ilişkin usul ve esaslar.

  • Taksilerde YN ÖKC taslağı: Taksimetre ile entegre yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (YN ÖKC) kullanım zorunluluğu.

Her iki taslak da kayıt dışılıkla mücadeleyi, belge düzeni ve vergi güvenliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

1) Fizikî ve Sanal Ödeme Sistemleri

Amaç

  • Kartlı ve temassız ödemelerde tahsilat–belge bütünlüğünü sağlamak,

  • Satış hasılatını doğru tespit etmek,

  • Bayilik zincirlerinde tahsilat akışını şeffaflaştırmak.

Temel Tanımlar (özet)

  • Ödeme aracı: Kart, QR, NFC, e-cüzdan vb.

  • Ödeme kabul eden araç: POS cihazı/uygulaması (fizikî veya yazılım).

  • Güvenli Mobil Ödeme ve e-Belge Sistemi (GMÖEBS): Yetkili kuruluşlarca satış, tahsilat ve e-belge süreçlerinin bütünleşik yönetimi.

Fizikî POS ve YN ÖKC

  • YN ÖKC kullanma zorunluluğunda olanlar, GMÖEBS kapsamındaki araçları kullanıyorsa ayrıca YN ÖKC alma zorunluluğu doğmayabilir.

  • Başkasına ait YN ÖKC veya GMÖEBS cihaz/uygulamasını kullandırmak yasak.

  • Basit/bilgisayar bağlantılı YN ÖKC kullananlara masaüstü POS verilebilir; seyyar/soft POS verilmez.

  • Bayilik ilişkilerinde, ana firmanın hesabı bayi cihazına ilave hesap olarak tanımlanabilir; koşulları GİB kılavuzları belirler.

  • Soft POS’un bayiye devri yasaktır.

YN ÖKC Zorunluluğu Dışındakiler

  • YN ÖKC kapsamı dışında olanlara (ör. toptan/imalat) seyyar/kablolu/soft POS verilebilir; başka mükellefe kullandırılamaz.

  • Banka/ödeme kuruluşları, bu POS’ların kullanımını izler; beyana uymayan tutar/adet tespitte cihazı kapatır ve GİB’e bildirir.

Sanal POS (e-ticaret)

  • ETHS/ETAHS (e-ticaret hizmet/aracı hizmet sağlayıcıları) sanal POS alabilir.

  • Kurulumdan önce e-ticaret ortamı varlığı ve vergi kaydı teyit edilir; yalnızca e-ticarette kullanılacağına dair taahhüt alınır.

  • Banka/ödeme kuruluşları, sanal POS’un amaç dışı veya başkası adına tahsilatta kullanılmamasını teknik olarak izler ve engeller.

  • ETAHS’ler, ETHS adına yapılan tahsilat–iptal–iade ve ödemeleri GİB’e raporlar.

  • Perakende satış/hizmet işlemlerinde (e-ticaret dışı) sanal POS kullanımı yasak; bayilikte ana firmanın sanal POS’unu bayiye kullandırmak sıkı şartlara bağlı (en az 30 bayi, ayrı üye işyeri sözleşmesi, sabit IP, e-belge zorunluluğu, GİB bildirimi vb.).

2) Taksilerde YN ÖKC Zorunluluğu

Kapsam ve Hedef

  • Taksimetre ile tam entegre çalışacak YN ÖKC ile kartlı ödeme kabulü yaygınlaştırılacak; belge düzeni ve anlık veri aktarımı güçlendirilecek.

Teknik Esaslar (özet)

  • Taksimetre açılınca YN ÖKC işlemi otomatik başlar; ücret hesaplanınca fiş düzenlenmeden taksimetre yeniden kullanılamaz.

  • Tutar, YN ÖKC’ye otomatik aktarılır; manuel tutar girişi yok.

  • Bütünleşik fiş: ÖKC fişi + banka POS bilgisi tek belgede.

    2026 denetim kuruluşları yıllık harç tutarları ve ödeme şartları
    2026 denetim kuruluşları yıllık harç tutarları ve ödeme şartları
    İçeriği Görüntüle

  • Mali hafıza/rapor saklama, mühürleme, servis tutanakları ve GİB’e veri iletimi (anlık/periyodik) teknik kılavuzlarla düzenlenir.

  • Fatura sınırı aşıldığında veya talepte TCKN/VKN girilerek fatura yerine geçen fiş kabul edilebilir.

Takvim

  • Mevcut taksiler: (taksimetre zorunluluğu olanlar) 31.12.2025’e kadar taksimetreyle entegre YN ÖKC kullanmaya başlar.

  • Yeni mükellef/cihaz değişimi: Bakanlığın ilk onay tarihinden sonra 30 gün içinde entegrasyon şart.

  • Yeni plaka–ilk onay aralığı: Bu aralıkta işe başlayanlar 01.07.2026 itibarıyla geçmek zorunda.

  • Zorunluluğu izleyen 15 gün içinde en az bir banka/ödeme kuruluşu ile üye işyeri anlaşması yapılıp kart kabulü açılır; yapılmazsa cihaz pasife alınır.

Yaptırımlar

  • Usulsüzlüklerde VUK cezaları; bankalar/ödeme kuruluşları, ÖKC üreticileri/servisleri, TSM merkezleri ve taksimetre firmaları için de sorumluluk.

Uygulamaya Dair Açık Noktalar (Değerlendirme)

  • POS’un başka mükellefçe kullanımı ya da “beyan edilen faaliyetle uyumsuz tutar/adet” kavramlarının tespit yöntemi ve eşikleri netleşmeli.

  • YN ÖKC kapsamı dışındaki faaliyetin, fiilen kapsam içi kullanıma kaydırılmadığını bankaların nasıl anlayacağı, denetim kriterleri ve uyarı–kapatma süreçleri kılavuzlarda ayrıntılandırılmalı.

  • Taksi dışındaki (dolmuş, servis, deniz/hava taksi, evden eve nakliye) benzer taşımacılık faaliyetleri için yol haritası belirlenmeli.

  • Taksimetre ve YN ÖKC çapraz müdahale algılama (yetkisiz değişiklik) şartları, servis süreçleri ve downtime yönetimi açıklığa kavuşturulmalı.