Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS)
Ticaret Bakanlığı – İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Versiyon 1.0 (17 Haziran 2025)
1. Elektronik ticari defter nedir?
Şekil hükümlerinden bağımsız olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na ve 19/12/2012 tarihli ve 28502 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’e göre işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinde yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütünüdür.
2. Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) nedir?
Ticaret şirketlerinin pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin ve bu defterlere yapılan kayıtların elektronik ortamda oluşturulmasına, tutulmasına, saklanmasına ve ibrazına imkân sağlayan ve Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan sistemdir.
3. Elektronik ticari defter ve ETDS hangi mevzuatta düzenlenmiştir?
İşletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan pay defteri, yönetim/müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin elektronik ortamda oluşturulması, tutulması, saklanması ve ibrazına yönelik usul ve esaslar ile ETDS 14/02/2025 tarihli ve 32813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşletmenin Muhasebesiyle İlgili Olmayan Ticari Defterlerin Elektronik Ortamda Tutulması Hakkında Tebliğ’de düzenlenmiştir.
Bununla birlikte, 13.12.2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1) ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerin elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
4. İşletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler nelerdir? Şirket türlerine göre tutulması gereken defterler hangileridir?
-
Genel: Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri.
-
Kollektif şirketler: Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
-
Adi komandit şirketler: Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
-
Anonim şirketler: Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
-
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler: Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
-
Kooperatifler: Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri.
-
Limited şirketler: Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri. (Ayrıca ihtiyari olarak Müdürler Kurulu Karar Defteri tutulabilir. Eğer tutulmazsa, müdürler kurulu kararları Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri içinde yer alır.)
5. ETDS’de ne tür işlemler yapılabilir?
-
Ticaret şirketlerinin pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin ve bu defterlere yapılan kayıtların elektronik ortamda oluşturulması, tutulması, saklanması ve ibrazına imkân sağlar.
-
Şirket ortaklarına ilişkin mevzuatın aradığı tüm bilgiler ve bunlardaki değişiklikler pay defterinde kayıt altına alınabilir.
-
Yönetim kurulu, müdürler kurulu ve genel kurul kararları ETDS’de oluşturularak ilgili defterlere işlenebilir.
-
Yetkilendirilen kişiler defterleri görüntüleyebilir, kayıt oluşturabilir, sistemde saklanan kayıtlar doğrulanabilir.
6. ETDS’ye hangi kanallar üzerinden erişim sağlanır? İnternet olmadan çevrimdışı kullanımı mümkün müdür?
ETDS’ye Ticaret Bakanlığı tarafından sunulan etds.ticaret.gov.tr adresinden erişim sağlanır. İnternet tarayıcıları üzerinden erişilmektedir; çevrimdışı kullanım mümkün değildir.
7. ETDS’ye hangi yöntemlerle giriş yapılır?
ETDS’ye e-Devlet üzerinden elektronik imza, mobil imza veya internet bankacılığı yöntemlerinden biriyle giriş yapılabilir.
8. Şirketler kendi elektronik defter sistemini oluşturabilir mi?
Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri yalnızca ETDS üzerinden oluşturulabilir. Mevzuatta şirketlerin kendilerine özgü ayrı bir elektronik defter sistemi kurmaları öngörülmemiştir.
9. ETDS kullanımı herhangi bir ücret veya harca tabi midir?
Hayır. Ticaret Bakanlığı tarafından dijital uygulamaların yaygınlaştırılması amacıyla ETDS ücretsiz bir kamu hizmeti olarak sunulmaktadır.
-
Elektronik ortamda defter tutmakla yükümlü şirketler ile isteğe bağlı olarak ETDS kullanan şirketler ücretsiz olarak sistemden faydalanır.
-
Buradaki işlemler için ayrıca bir ücret veya harç alınmaz.
10. ETDS üzerinden oluşturulan defterlerde işlem yapma yetkisi kime aittir?
ETDS üzerinden oluşturulan defterlerde işlem yapma yetkisi, şirketin yönetim organı veya yönetici ortakları tarafından belirlenen sistem kullanıcısına aittir.