Bireysel Emeklilik Sistemi kapsamında yapılan ödemelerde uygulanacak gelir vergisi tevkifatında, sisteme ilk giriş tarihi yerine sonlandırılan sözleşmeye ilişkin katkı payı ödeme süresi ve ayrılış nedeni esas alınıyor. İstanbul Defterdarlığı tarafından verilen 30.06.2025 tarihli özelgede, her bir bireysel emeklilik sözleşmesinin ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Stopajda Esas Alınan Ölçütler Netleşti
Özelgede, bireysel emeklilik sözleşmesinin sonlandırılması halinde yapılacak toplu veya kısmi ödemelerde uygulanacak tevkifat oranının belirlenmesinde üç temel unsurun dikkate alınacağı ifade edildi. Buna göre katkı payı ödeme süresi, emeklilik hakkı kazanılıp kazanılmadığı ve ayrılışın vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlere dayanıp dayanmadığı stopaj oranını belirleyen ana kriterler arasında yer aldı.
Sözleşme Bazında Değerlendirme Yapılacak
Özelgede, kişilerin sistemde birden fazla sözleşmesinin bulunabileceği ve tevkifat oranının her bir sözleşme için ayrı ayrı tespit edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede, geçmiş yıllarda sisteme girilmiş olması, daha sonra yapılan yeni bir sözleşmenin katkı payı ödeme süresini otomatik olarak uzatmış sayılmıyor.
On Yıl Dolmadan Ayrılanlarda Uygulanacak Oran
Somut olayda, 2018 yılında düzenlenen bireysel emeklilik sözleşmesinin on yıl dolmadan sonlandırılmak istenmesi nedeniyle, emeklilik şirketince yapılacak ödemenin içindeki irat tutarı üzerinden yüzde 15 oranında tevkifat yapılması gerektiği belirtildi. Tevkifatın, ödenen toplam tutarın tamamı üzerinden değil, ödemenin içindeki getiri niteliğindeki irat kısmı üzerinden uygulanacağı hatırlatıldı. Ayrıca devlet katkısının ödemeye konu edilen kısmına isabet eden irat tutarının da bu değerlendirmeye dahil edileceği ifade edildi.
Özelgede Hatırlatılan Tevkifat Çerçevesi
Özelgede atıf yapılan düzenlemelere göre, bireysel emeklilik sisteminden yapılan ödemelerde irat tutarı üzerinden uygulanacak tevkifat oranları; on yıldan az süreyle katkı payı ödeyerek ayrılanlarda yüzde 15, on yıl katkı payı ödemekle birlikte emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlarda yüzde 10, emeklilik hakkı kazananlar ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlarda ise yüzde 5 olarak belirleniyor.
