Bedelsiz Mal İhracatında Fatura Zorunluluğu: Vergi İdaresinden Net Uyarı
Firmaların tanıtım veya pazarlama amaçlı olarak yurt dışına bedelsiz ürün göndermesi sık karşılaşılan bir uygulama. Ancak bu tür teslimlerde “gelir elde edilmediği” gerekçesiyle belge düzeni atlanmamalı. İzmir Vergi Dairesi’nin 30 Ocak 2015 tarihli özelgesi, bedelsiz ihracatta hem fatura hem muhasebe sürecine ilişkin kritik noktaları net biçimde ortaya koyuyor.
Bedelsiz ihracatta fatura düzenlemek zorunlu
Vergi Usul Kanunu, bedelli–bedelsiz ayrımı yapmaksızın her mal tesliminin fatura ile belgelendirilmesini şart koşuyor. Bu nedenle yurt dışına ücretsiz gönderilecek mallar için de mutlaka fatura kesilmesi gerekiyor.
Faturada şu esaslara uyuluyor:
-
Bedel kısmı “0” olarak yazılıyor.
-
Malın emsal bedeli ayrıca dipnota ekleniyor.
-
İşlem, “tanıtım amacıyla bedelsiz ihracat” açıklamasıyla kayıt altına alınıyor.
Yurt içindeki numune gönderimlerinde fatura şart değil
Özelgeye göre, sadece yurt dışına yapılan bedelsiz gönderimlerde fatura zorunlu. Yurt içinde numune maksatlı mal gönderilirken şu koşullar sağlanırsa yalnızca sevk irsaliyesi yeterli kabul ediliyor:
-
Numune miktarı ticari teamüllere uygun olacak,
-
Ürün üzerinde “satılamaz / numunedir” ibaresi bulunacak,
-
Şirket unvanını taşıyacak,
-
Sevk irsaliyesi kesilecek,
-
Ticari satış amacı taşınmayacak.
Muhasebe kaydı nasıl yapılmalı?
Bedelsiz verilen ürünlerin maliyetleri, Tekdüzen Hesap Planı’na uygun olarak gider hesaplarına aktarılıyor. Gelir kaydı yapılmıyor; ancak stoktan çıkış mutlaka belgeyle destekleniyor.
Özelgeden çıkan temel sonuç
-
Bedelsiz ihracatta fatura zorunlu.
-
Yurt içi numune gönderimlerinde şartlar sağlanıyorsa sevk irsaliyesi yeterli.
-
Belgesiz hiçbir şekilde mal gönderimi yapılamaz.
-
Maliyetler doğru hesaplara aktarılmalı ve işlem muhasebe kayıtlarında açık şekilde gösterilmeli.
