Türkiye'nin Tüketim Haritası Açıklandı: Harcamaların Yüzde 25,6'sı İstanbul'da Yapıldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 16 Ekim 2026 tarihinde 2025 yılına ilişkin Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) istatistiklerini yayımladı. Türkiye'deki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da gerçekleşirken, ikinci sırayı yüzde 14,5 ile Ege, üçüncü sırayı yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi aldı. En düşük harcama payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu'da kaydedildi.

Araştırma, Türkiye'deki hanelerin tüketim harcamalarının bölgelere göre nasıl dağıldığını ve harcama tercihlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığını ortaya koydu.

Sonuçlara göre büyükşehirlerde konut ve kira giderleri öne çıkarken, bazı bölgelerde gıda harcamalarının hane bütçesindeki ağırlığı daha yüksek gerçekleşti.

İzmir'de konut ve kira harcamalarının toplam hanehalkı tüketim harcamaları içindeki payı yüzde 30,2'ye ulaşırken, Şanlıurfa ve Diyarbakır'ın bulunduğu bölgede gıdanın payı yüzde 29,6 oldu.

Veriler, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan hanelerin harcama dağılımlarının aynı olmadığını gösterdi.

TÜİK Bölgesel Tüketim Harcamaları Araştırmasını Yayımladı

TÜİK'in açıkladığı 2025 yılı bölgesel hanehalkı tüketim harcamaları istatistikleri, Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına dayanıyor.

Bölgesel tahminler oluşturulurken 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait veriler birleştirilerek bütünleşik bir veri seti kullanıldı.

Bu yöntem, bölgesel düzeydeki tüketim harcamalarının değerlendirilmesine imkân sağlıyor.

Araştırmada hem Türkiye genelindeki toplam harcamalardan bölgelerin aldıkları paylar hem de bölgelerin kendi harcamalarını hangi ürün ve hizmet gruplarına ayırdıkları değerlendirildi.

Bu iki gösterge farklı anlamlara geliyor.

Örneğin İstanbul'un Türkiye genelindeki konut ve kira harcamalarından aldığı pay ile İstanbul'da yaşayan hanelerin kendi bütçelerinde konut ve kiraya ayırdığı pay aynı gösterge değil.

Toplam Tüketim Harcamalarında İstanbul İlk Sırada

TÜİK verilerine göre 2025 yılı bölgesel hanehalkı tüketim harcamalarında en büyük pay İstanbul'un oldu.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) 1. Düzey bölgeleri itibarıyla İstanbul, Türkiye toplamının yüzde 25,6'sını oluşturdu.

İkinci sırada yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi yer aldı.

Üçüncü sırada ise yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi bulundu.

En düşük toplam harcama payı yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu'ya ait oldu.

Kuzeydoğu Anadolu'yu yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz izledi.

Bölgelere Göre Toplam Tüketim Harcamalarından Alınan Pay

Tablo, açıklanan sonuçlarda öne çıkan bölgeleri gösteriyor; bütün bölgelerin sıralamasını içermiyor.

İstanbul, Ege ve Akdeniz'in toplam payı yüzde 52,7'ye ulaşıyor.

Ancak bu oran, söz konusu bölgelerde yaşayan bireylerin kişi başına harcamalarının Türkiye'nin diğer bütün bölgelerinden daha yüksek olduğu anlamına gelmiyor.

Toplam harcama payı, bölgedeki hane sayısı ve harcama büyüklüğü gibi unsurlardan etkileniyor.

İstanbul Türkiye'deki Eğitim Harcamalarının Yüzde 38,3'ünü Oluşturdu

Araştırmaya göre İstanbul, bazı harcama gruplarında Türkiye toplamından oldukça yüksek pay aldı.

Türkiye genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü İstanbul'da gerçekleşti.

Lokanta ve konaklama hizmetlerinde İstanbul'un payı yüzde 32,2 oldu.

Konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4'ü de İstanbul'daki hanehalkları tarafından yapıldı.

Eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise İstanbul'un Türkiye toplamındaki payı yüzde 27,3 olarak kaydedildi.

Bu veriler, söz konusu harcama türlerinin Türkiye genelindeki toplam tutarı içinde İstanbul'un ne kadar yer tuttuğunu gösteriyor.

Örneğin eğitim harcamalarındaki yüzde 38,3'lük pay, İstanbul'daki her hanenin bütçesinin yüzde 38,3'ünü eğitime ayırdığı anlamına gelmiyor.

Konut ve Kiraya En Yüksek Payı İzmir Ayırdı

TÜİK araştırmasının dikkat çeken sonuçlarından biri, konut ve kira harcamalarının bölgesel dağılımı oldu.

İBBS 2. Düzey bölgeleri arasında kendi tüketim bütçesinde konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge, yüzde 30,2 ile İzmir olarak belirlendi.

En düşük pay ise yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'nin yer aldığı bölgede gerçekleşti.

Daha geniş İBBS 1. Düzey bölge sınıflamasında İstanbul'da konut ve kira harcamalarının payı yüzde 29,6, Kuzeydoğu Anadolu'da ise yüzde 22,1 oldu.

Bu veriler, konut ve kira giderlerinin hanehalkı tüketim bütçeleri içindeki ağırlığının bölgelere göre değiştiğini gösteriyor.

Ancak oranların doğrudan ortalama kira bedellerini gösterdiği düşünülmemeli.

Hanehalkı tüketim araştırmasındaki konut ve kira grubu, araştırmanın metodolojisi kapsamında değerlendirilen çeşitli konutla ilişkili harcamaları içeriyor.

Dolayısıyla tüketim bütçesindeki pay ile bir konutun aylık kira fiyatı aynı kavram değil.

Gıdaya En Yüksek Pay Şanlıurfa ve Diyarbakır Bölgesinde

Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının hane bütçesi içindeki dağılımında da önemli farklılıklar ortaya çıktı.

İBBS 2. Düzey bölge sınıflamasında Şanlıurfa ve Diyarbakır'ın bulunduğu bölge, tüketim harcamalarının yüzde 29,6'sını gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.

Bu oran, açıklanan bölgeler içinde en yüksek gıda harcaması payı oldu.

En düşük pay ise yüzde 14,2 ile İstanbul'da görüldü.

Daha geniş bölge sınıflamasında Güneydoğu Anadolu'nun gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına ayırdığı pay yüzde 27,1 olarak kaydedildi.

Konut Satışları Eylül 2026'da Yüzde 9,3 Azaldı

İçeriği Görüntüle

Bu sonuçlar, gıda giderlerinin bazı bölgelerde toplam tüketim bütçesi içerisinde daha büyük ağırlığa sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Ancak bu oranlardan hareketle Şanlıurfa ve Diyarbakır'daki hanelerin İstanbul'daki hanelerden mutlak tutar olarak daha fazla gıda harcaması yaptığı sonucu çıkarılamaz.

Çünkü yüzdelik paylar, bölgenin kendi toplam tüketim bütçesine göre hesaplanıyor.

Ulaştırma Harcamalarında Kocaeli ve Çevresi Öne Çıktı

Araştırmada ulaştırma harcamalarının toplam tüketim içindeki payı da değerlendirildi.

İBBS 2. Düzey bölgeleri arasında ulaştırmaya en yüksek payı ayıran bölge, yüzde 25 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova oldu.

En düşük ulaştırma payı ise yüzde 12,9 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde gerçekleşti.

Ulaştırma harcamaları; motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı ve araç bakım-onarım harcamaları gibi farklı kalemleri içeriyor.

Bu nedenle ulaştırmaya ayrılan yüksek payın yalnızca toplu taşıma bileti veya akaryakıt harcaması kaynaklı olduğu varsayılamaz.

Motorlu taşıt satın alma gibi yüksek tutarlı ve seyrek gerçekleşen işlemler de araştırma metodolojisi kapsamında tüketim harcamalarına yansıyabiliyor.

Ege Bölgesinde Hangi Harcamalar Öne Çıktı?

Türkiye genelindeki toplam hanehalkı tüketim harcamalarından yüzde 14,5 pay alan Ege Bölgesi, bazı harcama gruplarında daha yüksek oranlara ulaştı.

Araştırmaya göre Türkiye'deki alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'u Ege Bölgesi'nde gerçekleşti.

Sağlık harcamalarında Ege'nin payı yüzde 15,9 oldu.

Mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise yüzde 15,5'er pay kaydedildi.

Bu göstergeler, Ege Bölgesi'nin belirli tüketim kalemlerinde Türkiye toplamından aldığı payları ortaya koyuyor.

Ancak bu veriler, bölgedeki her hanenin aynı harcama kalıplarına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Bölgesel Tüketim Verileri İşletmeleri Neden İlgilendiriyor?

Hanehalkı tüketim harcamalarının bölgesel dağılımı, perakende ticaret, konut, ulaştırma, gıda, eğitim ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler açısından önemli bir ekonomik gösterge.

Örneğin bir perakende işletmesi yeni mağaza açmayı değerlendirirken bölgedeki nüfus, müşteri profili, gelir düzeyi ve rekabet koşullarıyla birlikte tüketim eğilimlerini de inceleyebilir.

Ancak toplam tüketim harcamalarından yüksek pay alan bir bölgede açılacak her mağazanın daha yüksek satış yapacağı sonucuna varılamaz.

Bir işletmenin satış potansiyeli, faaliyet alanı ve hizmet verdiği müşteri kitlesine göre farklılaşır.

Bu nedenle TÜİK'in bölgesel verileri, ticari kararlar için tek başına yeterli bir gösterge değil; diğer pazar araştırmalarıyla birlikte kullanılabilecek bir bilgi kaynağıdır.

Perakende ve E-Ticaret Şirketleri İçin Ne Anlama Geliyor?

Türkiye genelindeki tüketim harcamalarının önemli bir bölümünün belirli bölgelerde yoğunlaşması, perakende ve e-ticaret işletmelerinin pazar değerlendirmelerinde dikkate alınabilir.

Özellikle ürün gruplarına göre bölgesel harcama dağılımı, tüketici ihtiyaçlarının anlaşılmasına katkı sağlayabilir.

Gıda, mobilya, giyim, elektronik eşya ve diğer tüketim alanlarında faaliyet gösteren şirketler, farklı bölgelerin tüketim yapılarını inceleyebilir.

Ancak bölgesel hanehalkı tüketim harcamaları verileri, doğrudan internet üzerinden yapılan alışverişlerin oranını ölçmüyor.

Dolayısıyla bu araştırmadan hareketle İstanbul'un e-ticaret satışlarının da kesin olarak yüzde 25,6'sını oluşturduğu sonucu çıkarılamaz.

E-ticaret pazarının değerlendirilmesi için dijital satışlara ilişkin ayrı verilerin kullanılması gerekiyor.

Konut ve Gayrimenkul Sektörü Açısından Önemi

Konut ve kira harcamalarının bazı bölgelerde daha yüksek bütçe payına sahip olması, gayrimenkul piyasasının ekonomik görünümü açısından dikkat çekiyor.

Özellikle İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerde konutla ilişkili harcamaların hane bütçesindeki payı önem taşıyor.

Ancak tüketim araştırmasındaki konut ve kira harcamaları, gayrimenkul satış fiyatlarını veya konut satış adetlerini doğrudan göstermiyor.

Konut piyasasındaki gelişmelerin değerlendirilmesinde satış istatistikleri, kira göstergeleri, konut fiyat endeksleri ve yapı üretimi verilerinin de incelenmesi gerekiyor.

Bu nedenle bölgesel harcama payları, gayrimenkul sektörünün genel değerlendirmesine katkı sunsa da tek başına fiyat hareketlerinin göstergesi olarak kullanılmamalı.

Bölgesel Tüketim Verileri Nasıl Hesaplanıyor?

TÜİK'in 2025 yılı bölgesel tüketim istatistikleri, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu.

Bu yöntem, bölgesel harcama tahminlerinde daha geniş bir veri setinin kullanılmasını sağlıyor.

Araştırmada hanelerin tüketim amaçlı yaptığı harcamalar farklı ürün ve hizmet grupları altında sınıflandırılıyor.

Ancak bu istatistikler, Türkiye'deki bütün ticari işletmelerin cirosunu veya toplam perakende satış hasılatını ölçmüyor.

Hanehalkı tüketim harcamaları ile şirketlerin satış gelirleri farklı ekonomik kavramlar.

Ayrıca araştırmanın bölgesel sonuçları, hanehalklarının harcama dağılımlarını ortaya koyarken bireysel gelir düzeyleri veya şirket kârlılıkları hakkında tek başına doğrudan bilgi vermiyor.

Toplam Harcama Payı ile Hane Bütçesindeki Pay Arasındaki Fark

Bölgesel tüketim sonuçlarını doğru değerlendirmek için iki temel göstergeyi ayırmak gerekiyor.

İlki, bir bölgenin Türkiye genelindeki belirli bir tüketim harcaması toplamından aldığı pay.

Örneğin İstanbul'un Türkiye'deki eğitim hizmetleri harcamalarından yüzde 38,3 pay alması, ülke genelindeki eğitim harcamalarının yüzde 38,3'ünün İstanbul'da gerçekleştiğini ifade ediyor.

İkincisi ise belirli bir bölgedeki hanelerin kendi toplam tüketim bütçelerinin ne kadarını bir harcama türüne ayırdığı.

Örneğin İzmir'de konut ve kira giderlerinin yüzde 30,2 paya sahip olması, bölgedeki hanelerin toplam tüketim harcamaları içinde bu grubun ağırlığını gösteriyor.

Bu iki oran farklı paydalara sahip.

Dolayısıyla doğrudan birbirleriyle karşılaştırılarak bölgesel fiyat veya gelir farklarına ilişkin kesin sonuçlara ulaşılması doğru değil.

Türkiye'de Tüketim Harcamalarında Bölgesel Farklar Belirginleşti

TÜİK'in 16 Ekim 2026 tarihinde açıkladığı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel), 2025 sonuçları, Türkiye'deki tüketim harcamalarının önemli bölümünün İstanbul'da gerçekleştiğini gösterdi.

Türkiye genelindeki toplam harcamaların yüzde 25,6'sı İstanbul, yüzde 14,5'i Ege ve yüzde 12,6'sı Akdeniz bölgelerinde gerçekleşti.

En düşük toplam harcama payı yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu'da kaydedildi.

Harcama türleri açısından değerlendirildiğinde İzmir'de konut ve kira, Şanlıurfa-Diyarbakır bölgesinde gıda, Kocaeli ve çevresinde ise ulaştırma giderleri öne çıktı.

Sonuçlar, hanelerin tüketim harcaması dağılımlarının bölgeden bölgeye değiştiğini ortaya koyuyor.

Bölgesel harcama verileri, kamu politikalarının değerlendirilmesinin yanı sıra perakende, gayrimenkul ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerin pazar araştırmalarında da yararlanabileceği önemli göstergeler arasında bulunuyor.