Muhasebede 2027 Hazırlığı Başlıyor: TFRS 18 Finansal Tabloların Sunumunu Değiştirecek
Türkiye’de muhasebe ve finansal raporlama alanında önümüzdeki dönemin en önemli gündemlerinden biri TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama Standardı olacak. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından Türkiye mevzuatına kazandırılan standart, 1 Ocak 2027 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanmaya başlayacak.
Yeni standart özellikle gelir tablosunun yapısını, şirket performansının sunum biçimini ve yönetimin kullandığı bazı performans ölçütlerinin finansal tablolarda nasıl açıklanacağını değiştirecek.
Bu nedenle TFRS uygulayan şirketlerin, mali müşavirlerin, finans yöneticilerinin ve bağımsız denetçilerin 2027'yi beklemeden muhasebe ve raporlama sistemlerini yeni yapıya hazırlaması önem taşıyor.
TMS 1'in Yerini TFRS 18 Alacak
TFRS 18'in yürürlüğe girmesiyle finansal tabloların sunumunda uzun yıllardır temel standartlardan biri olan TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu Standardı yürürlükten kalkacak.
Bununla birlikte TMS 1'de bulunan bütün hükümler ortadan kalkmayacak. Bazı hükümler yeni standarda aktarılırken bazı hükümler de diğer standartlara taşınacak.
Değişikliğin temel amacı şirketlerin finansal performanslarının daha karşılaştırılabilir ve şeffaf biçimde raporlanmasını sağlamak.
Gelir Tablosuna Yeni Yapı Geliyor
TFRS 18'in muhasebe uygulamalarındaki en görünür etkisinin kâr veya zarar tablosunda ortaya çıkması bekleniyor.
Yeni standart gelir ve giderlerin belirli kategoriler altında sınıflandırılmasını öngörüyor. Böylece şirketlerin esas faaliyetlerinden, yatırımlarından ve finansman faaliyetlerinden kaynaklanan sonuçlarının daha açık biçimde ayrıştırılması amaçlanıyor.
Standart ayrıca “faaliyet kârı” gibi tanımlanmış ara toplamların finansal tablolarda daha sistematik biçimde kullanılmasını sağlayacak.
Bu yapı özellikle yatırımcıların farklı şirketlerin faaliyet performanslarını karşılaştırmasını kolaylaştırabilecek.
Şirketlerin Kullandığı Performans Ölçütlerine Açıklama Zorunluluğu
TFRS 18'in dikkat çeken yeniliklerinden biri de yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütleri.
Şirket yönetimleri finansal sonuçlarını değerlendirirken mevzuatta doğrudan tanımlanmayan çeşitli düzeltilmiş kâr veya performans göstergelerini kullanabiliyor.
Yeni standart, belirli şartları karşılayan yönetim tarafından tanımlanmış performans ölçütlerinin finansal tablo dipnotlarında açıklanmasını gerektirecek.
Böylece yatırımcıların şirket yönetiminin kullandığı alternatif performans göstergelerinin nasıl hesaplandığını daha iyi anlayabilmesi hedefleniyor.
Muhasebe Sistemlerinde Değişiklik Gerekebilir
TFRS 18 yalnızca finansal tablonun görünümünü değiştiren bir düzenleme olarak değerlendirilmemeli.
Gelir ve giderlerin yeni sınıflandırmaya uygun şekilde raporlanabilmesi için şirketlerin mevcut hesap planlarını, ERP sistemlerini, raporlama paketlerini ve konsolidasyon süreçlerini gözden geçirmeleri gerekebilir.
Özellikle çok sayıda iştirak veya farklı faaliyet alanı bulunan şirketlerde mevcut muhasebe kayıtlarından TFRS 18'in talep ettiği bilgilerin doğrudan üretilememesi halinde ek veri alanları ve raporlama kontrolleri oluşturulması gündeme gelebilecek.
KGK Finansal Tablo Formatları Üzerinde de Çalışıyor
Türkiye açısından hazırlık sürecinin diğer önemli ayağını KGK'nın finansal tablo formatlarına yönelik çalışmaları oluşturuyor.
KGK, TFRS 18'deki değişiklikler doğrultusunda Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi ile 2026 TFRS Taksonomisine ilişkin taslakları 2026 yılında kamuoyu görüşüne açtı.
Bu çalışmalar, yeni standardın Türkiye'deki finansal raporlama formatlarına nasıl yansıtılacağı bakımından önem taşıyor.
Dolayısıyla 2026'nın kalan döneminde şirketlerin yalnızca TFRS 18 hükümlerini değil, KGK tarafından yayımlanacak nihai finansal tablo formatlarını da takip etmeleri gerekiyor.
Bağımsız Denetim Süreçleri de Etkilenecek
Yeni raporlama düzeninin bağımsız denetim tarafında da etkileri olacak.
Denetçilerin gelir ve giderlerin doğru kategorilerde sınıflandırılıp sınıflandırılmadığını, yeni ara toplamların standarda uygun hesaplanmasını ve yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütlerine ilişkin açıklamaları değerlendirmesi gerekecek.
Karşılaştırmalı finansal bilgilerin hazırlanması da geçiş sürecinin önemli konularından biri olacak.
Bu nedenle şirketlerin yeni standarda uyum çalışmalarını yalnızca yıl sonu finansal tablo hazırlama aşamasına bırakması operasyonel risk yaratabilir.
2026 Muhasebe Birimleri İçin Geçiş Yılı Niteliğinde
TFRS 18'in 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak olması, 2026 yılını fiilen hazırlık dönemi haline getiriyor.
Şirketlerin mevcut gelir tablosu hesaplarını yeni kategorilerle eşleştirmesi, kullanılacak performans göstergelerini belirlemesi, gerekli dipnot verilerini hazırlaması ve bilgi sistemlerinin yeni raporlama yapısını destekleyip desteklemediğini kontrol etmesi önem taşıyor.
Özellikle TFRS kapsamında finansal tablo hazırlayan işletmeler açısından değişiklik yalnızca muhasebe departmanını ilgilendirmiyor. Finans, yatırımcı ilişkileri, bilgi teknolojileri, üst yönetim ve bağımsız denetim ekiplerinin de geçiş sürecine dahil olması gerekebilecek.
TFRS 18'in uygulanmasıyla Türkiye'de finansal tabloların sunumunda önemli bir dönem başlayacak. Şirketler açısından 2026'nın kalan aylarında yapılacak hazırlıklar, 2027 yılındaki ilk uygulamada ortaya çıkabilecek sınıflandırma, veri ve raporlama sorunlarının azaltılmasında belirleyici olacak.