Yıllık ücretli izin uygulamasında en çok tartışılan konulardan biri, cumartesi gününün yıllık izin süresinden düşülüp düşülmeyeceğidir. Özellikle aynı işyerinde beyaz yaka çalışanlar için haftalık çalışma düzeni 5 gün, mavi yaka çalışanlar için 6 gün olarak uygulanıyorsa, bir haftalık izin kullanımında farklı gün sayılarının düşülmesi eşitlik tartışmalarına yol açmaktadır.

Yargıtay’ın konuya ilişkin ilke kararına göre, cumartesi gününün yıllık izin hesabında nasıl değerlendirileceği, işyerindeki çalışma düzenine ve bireysel ya da toplu iş sözleşmesindeki hükümlere göre belirlenmelidir.

Yıllık İzin Hakkı Anayasal Bir Dinlenme Hakkıdır

Yıllık ücretli izin, yalnızca iş sözleşmesinden doğan bir hak değildir. Aynı zamanda Anayasa’da güvence altına alınan dinlenme hakkının bir parçasıdır.

Bu nedenle yıllık izin sürelerinin hesaplanmasında işçiler arasında keyfi veya ayrımcı uygulamalardan kaçınılmalıdır. İşverenin yönetim hakkı bulunsa da bu hak, eşit davranma borcunun ve işçinin dinlenme hakkının önüne geçemez.

Beyaz Yaka ve Mavi Yaka Arasında Farklı İzin Kesintisi Yapılabilir mi?

Aynı işyerinde bir haftalık yıllık izin kullanan beyaz yaka işçiden 5 gün, mavi yaka işçiden 6 gün izin düşülmesi uygulamada tartışma yaratmaktadır.

Bu farklılık, işyerindeki haftalık çalışma düzeninden veya sözleşmesel hükümlerden kaynaklanabilir. Ancak işverenin, aynı hukuki durumda bulunan işçiler arasında ayrımcılığa yol açacak uygulamalardan kaçınması gerekir.

İşçiler arasında objektif ve hukuken geçerli bir neden olmadan farklı izin kesintisi yapılması eşit davranma borcuna aykırılık iddiasına neden olabilir.

Haftada 5 Gün Çalışan ile 6 Gün Çalışan İşçinin Durumu

Haftada 5 gün çalışan bir işçi ile haftada 6 gün çalışan işçinin izin hesabı her zaman aynı sonucu doğurmayabilir.

Ancak burada önemli olan, cumartesi gününün işyerinde nasıl tanımlandığıdır. Cumartesi günü yalnızca çalışılmayan gün mü, yoksa açıkça hafta tatili günü mü kabul edilmektedir?

Bu ayrım, yıllık izin hesabında belirleyici olur.

İş Kanunu’na Göre Hafta Tatilleri Yıllık İzinden Sayılmaz

4857 sayılı İş Kanunu’nun 56’ncı maddesine göre, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

Bu nedenle bir günün yıllık izin süresinden düşülmemesi için o günün hafta tatili veya genel tatil niteliğinde olması gerekir.

Cumartesi günü hafta tatili olarak belirlenmişse yıllık izin süresinden düşülmez. Ancak cumartesi iş günü niteliğindeyse yıllık izin hesabında iş günü olarak dikkate alınabilir.

Cumartesi Hafta Tatili Olarak Belirlenmişse Ne Olur?

İşyerinde bireysel iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla cumartesi ve pazar günleri hafta tatili olarak kabul edilmişse, yıllık izin süresine denk gelen cumartesi ve pazar günleri izin süresinden düşülmez.

Bu durumda işçi 7 takvim günü izin kullandığında, yıllık izin bakiyesinden 5 gün düşülmesi gerekir.

Çünkü cumartesi ve pazar günleri hafta tatili niteliğinde kabul edilmiştir.

Cumartesi Çalışılmıyor Ama Hafta Tatili Olarak Belirlenmemişse Ne Olur?

İşyerinde cumartesi günü fiilen çalışılmıyor olabilir. Ancak bu durum tek başına cumartesinin hafta tatili sayılması için yeterli değildir.

Eğer bireysel iş sözleşmesinde, toplu iş sözleşmesinde veya işyeri düzenlemelerinde cumartesi açıkça hafta tatili olarak belirlenmemişse, cumartesi yıllık izin hesabında iş günü olarak kabul edilebilir.

Bu durumda işçi 7 takvim günü yıllık izin kullandığında, yıllık izin bakiyesinden 6 gün düşülmesi gündeme gelebilir.

Yargıtay’ın İlke Kararı Ne Diyor?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 02.03.2021 tarihli kararında, cumartesi gününün yıllık izin hesabında nasıl değerlendirileceğine ilişkin önemli bir ayrım yapılmıştır.

Karara göre, bireysel veya toplu iş sözleşmesiyle cumartesi ve pazar günleri hafta tatili olarak belirlenmişse, her iki gün de yıllık izin süresinden sayılmaz.

Ancak sözleşmede cumartesi gününün yıllık izin hesabında iş günü sayılacağına veya izin süresinden düşüleceğine ilişkin açık bir hüküm varsa, bu hüküm dikkate alınır ve sadece pazar günü izin süresinden düşülmez.

İşverenin Eşit Davranma Borcu Önemli

İşveren, işyerinde çalışanlara karşı eşit davranma borcuna uygun hareket etmelidir.

Aynı işyerinde farklı çalışan grupları için farklı yıllık izin uygulamaları yapılacaksa, bu farklılığın objektif, makul ve hukuka uygun bir temele dayanması gerekir.

Aksi halde yıllık izin hesabındaki farklılık, ayrımcılık veya eşit davranma borcuna aykırılık iddiasına neden olabilir.

Çalışma Şartları Kötüleştirilemez

Haftada 6 gün çalışan işçinin çalışma şartları, haftada 5 gün çalışan işçiye göre daha ağır olabilir. Bu nedenle yıllık izin uygulamasında da işçinin dinlenme hakkını zedeleyecek ölçüsüz sonuçlardan kaçınılmalıdır.

Yıllık izin hakkının amacı işçinin gerçekten dinlenmesini sağlamaktır. Bu amaca aykırı şekilde, aynı süre izin kullanan işçiler arasında hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuran uygulamalar uyuşmazlık konusu olabilir.

İşyerinde Açık Düzenleme Yapılması Gerekir

Cumartesi gününün yıllık izin hesabında nasıl değerlendirileceği konusunda belirsizlik yaşanmaması için işverenlerin iş sözleşmeleri, toplu iş sözleşmeleri, personel yönetmelikleri ve izin prosedürlerinde açık düzenleme yapması önemlidir.

Cumartesi gününün hafta tatili olup olmadığı, yıllık izin süresinden düşülüp düşülmeyeceği ve farklı çalışan grupları için hangi uygulamanın geçerli olduğu açıkça belirtilmelidir.

İşçiler İçin Pratik Sonuç

İşçi bir hafta yıllık izin kullandığında kaç gün izin bakiyesinden düşüleceği, cumartesi gününün hukuki niteliğine bağlıdır.

Cumartesi ve pazar hafta tatili olarak belirlenmişse, 7 günlük izin kullanımında 5 gün izin düşülür.

Cumartesi hafta tatili olarak belirlenmemişse ve iş günü kabul ediliyorsa, 7 günlük izin kullanımında 6 gün izin düşülmesi söz konusu olabilir.

İşverenler İçin Pratik Sonuç

İşverenler, yıllık izin uygulamalarında çalışanlar arasında eşitlik ilkesine dikkat etmelidir.

Beyaz yaka ve mavi yaka çalışanlar arasında farklı izin kesintisi yapılacaksa, bunun dayanağı açık olmalı ve uygulama iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya iç düzenlemelerle tutarlı olmalıdır.

Aksi halde işveren, eşit davranma borcuna aykırılık ve yıllık izin hakkının eksik kullandırılması iddialarıyla karşılaşabilir.

Sonuç

Cumartesi gününün yıllık izin süresinden düşülüp düşülmeyeceği, işyerindeki çalışma düzenine ve sözleşmesel hükümlere göre belirlenir.

Cumartesi günü hafta tatili olarak kabul edilmişse yıllık izinden sayılmaz. Ancak cumartesi günü çalışılmıyor olsa bile hafta tatili olarak belirlenmemişse, yıllık izin hesabında iş günü olarak dikkate alınabilir.

Bununla birlikte işverenin eşit davranma borcu, yönetim hakkının üzerinde değerlendirilmelidir. Yıllık izin hakkı anayasal bir dinlenme hakkı olduğundan, işçiler arasında hakkaniyete aykırı ve ayrımcılığa yol açabilecek uygulamalardan kaçınılmalıdır.

Kamu Borçlarında Tecil Düzenlemesi Genişliyor

TBMM’de kabul edilen 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kamu alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesine ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.

Düzenlemeyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48’inci maddesi kapsamında uygulanabilecek azami tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Ayrıca teminatsız tecil edilebilecek borç tutarı 250 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor.

Bu değişiklik, özellikle ödeme güçlüğü yaşayan mükelleflerin vergi borçlarını daha uzun vadeye yayabilmesi bakımından önem taşıyor.

Tecil ve Taksitlendirme Nedir?

Tecil, kamu borcunun belirli şartlarla ertelenmesi ve taksitler halinde ödenmesine imkân tanıyan bir uygulamadır.

6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesine göre, kamu borcunun vadesinde ödenmesi, haczin uygulanması veya haczedilmiş malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlu yazılı talepte bulunabilir. Uygun görülmesi halinde kamu alacağı faiz uygulanarak tecil edilebilir.

Yeni Düzenleme Ne Getiriyor?

7582 sayılı Kanun’la tecil uygulamasında iki temel değişiklik yapılıyor.

Birincisi, azami tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Böylece uygun görülen borçlar daha uzun vadeli olarak taksitlendirilebilecek.

İkincisi, teminat aranmadan tecil edilebilecek borç tutarı 250 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor. Bu tutarı aşan borçlarda ise aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi gerekecek.

Tecil İçin Hangi Şartlar Aranıyor?

Kamu borcunun tecil edilebilmesi için temel olarak üç şartın bulunması gerekiyor.

Borçlunun, borcunu vadesinde ödemesi veya cebri tahsil işlemleriyle karşılaşması halinde çok zor duruma düşecek olması gerekir.

Borçlu tarafından yazılı başvuru yapılmalıdır.

Teminat şartı bulunan hallerde teminat gösterilmelidir.

Bu şartların varlığı, tecil talebinin otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. İdare, borçlunun durumunu ve ödeme gücünü değerlendirerek karar verir.

“Çok Zor Durum” Nasıl Tespit Ediliyor?

Tecil taleplerinde borçlunun çok zor durumda olup olmadığı, mali göstergeler üzerinden değerlendiriliyor.

Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerde bu değerlendirmede likidite oranı kullanılıyor.

Likidite oranı, dönen varlıklardan stokların çıkarılması ve bu tutarın kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle hesaplanıyor.

Likidite oranının 1’den büyük olması halinde borçlunun çok zor durumda olmadığı kabul edilebiliyor. Oranın 1’den küçük olması durumunda ise borçlunun durumuna göre tecil süresi belirlenebiliyor.

Hangi Vergiler Tecil Edilebilir?

Kural olarak, tecil edilemeyeceği belirlenen kamu alacakları dışında birçok vergi ve harç için tecil talebinde bulunulabilir.

Gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, gelir veya kurumlar vergisi stopajı ve motorlu taşıtlar vergisi gibi borçlar tecil kapsamında değerlendirilebilen alacaklar arasındadır.

Ancak bazı vergi ve harçlar uygulamada tecil kapsamı dışında tutulabiliyor.

Hangi Vergiler Genellikle Tecil Edilemiyor?

Uygulamada bazı vergi ve harçlar için tecil imkânı bulunmayabiliyor.

Geçici vergi, özel tüketim vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, özel iletişim vergisi, bazı harçlar ve kamu ihaleleriyle ilgili belirli damga vergileri bu kapsamda örnek gösterilebilir.

Tecil edilebilecek veya edilemeyecek alacaklar, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan iç genelgelerle belirleniyor.

KDV Borçlarında Süre Farklı Olabilir

Katma değer vergisi borçları bakımından uygulamada daha sınırlı süreler söz konusu olabiliyor.

Mevcut düzenlemelere göre KDV borçlarının tecili, bazı hallerde azami 6 ay ve 6 taksitle sınırlı uygulanabiliyor.

Azami tecil süresinin 72 aya çıkarılması sonrasında, ikincil düzenlemelerde KDV dahil çeşitli alacaklar bakımından yeni süre belirlemeleri yapılması beklenebilir.

Teminat Şartı Nasıl Uygulanacak?

Tecil ve taksitlendirmede kural olarak teminat gösterilmesi gerekiyor.

Ancak yeni düzenlemeyle, alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçların toplamı 1 milyon TL’yi aşmıyorsa teminat aranmayacak.

Borç toplamı 1 milyon TL’yi aşarsa, aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi gerekecek.

Örneğin tecil edilen borç toplamı 2 milyon TL ise, 1 milyon TL’yi aşan 1 milyon TL’nin yarısı olan 500 bin TL tutarında teminat aranabilecek.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Tecil talebi yazılı olarak yapılmalıdır.

Başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden gerçekleştirilebileceği gibi, tecil ve taksitlendirme talep formu ile vergi dairesine elden veya posta yoluyla da yapılabilir.

Başvuruda borçlunun mali durumu, ödeme güçlüğü ve talep edilen taksitlendirme planı değerlendirilir.

Tecil Talebi Kabul Edilmek Zorunda mı?

Hayır. Tecil talebi, idare tarafından zorunlu olarak kabul edilmesi gereken bir işlem değildir.

Alacaklı kamu idaresi, borçlunun ödeme durumunu, borcun niteliğini, daha önceki ödeme alışkanlıklarını, borcun tutarını ve teminat durumunu değerlendirir.

İdare, borcun tecil edilmesini uygun görürse taksitlendirme yapabilir. Uygun görmezse tahsil işlemlerine devam edebilir.

Tecil Faizi Ne Kadar?

Tecil edilen borçlar için tecil faizi uygulanır.

Mevcut uygulamada tecil faizi yıllık yüzde 39 olarak uygulanmaktadır. Tecil faizi basit faiz yöntemiyle hesaplanır.

Ayrıca ödenen tecil faizi, vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınamaz. Bu nedenle kazanç elde eden ve vergi ödeyen mükellefler açısından tecilin gerçek maliyeti daha yüksek olabilir.

Tecil Faizi Nasıl Hesaplanır?

Tecil faizi, taksit tutarı, yıllık tecil faizi oranı ve gün sayısı dikkate alınarak hesaplanır.

Genel formül şöyledir:

Tecil Faizi = Taksit Tutarı x Yıllık Tecil Faizi Oranı x Gün Sayısı / 36.000

Bu hesaplama her taksit için ödeme tarihine kadar geçen süre dikkate alınarak yapılır.

Tecil Şartlarına Uyulmazsa Ne Olur?

Tecil şartlarına uyulmaması halinde tecil geçerliliğini kaybeder.

Örneğin taksitlerin süresinde ödenmemesi halinde, idare tecili bozabilir. Bu durumda teminat paraya çevrilebilir ve borcun tahsili için cebri tahsil işlemleri başlatılabilir.

Tecilin bozulması halinde, borcun normal vade tarihinden ödenen tarihlere kadar gecikme zammı hesaplanır. Daha önce ödenen tecil faizleri, hesaplanan gecikme zammına mahsup edilir.

Düzenleme Yeni Bir Yapılandırma mı?

Bu düzenleme klasik anlamda bir vergi affı veya yapılandırma kanunu değildir.

Tecil ve taksitlendirme, mevcut kamu alacağının belirli şartlarla faiz uygulanarak ertelenmesini sağlar. Borcun aslını ortadan kaldırmaz, gecikme faizlerini silmez ve matrah artırımı veya kasa düzeltmesi gibi düzenlemeler içermez.

Bu yönüyle düzenleme, ödeme güçlüğü yaşayan mükelleflere yönelik finansal kolaylaştırma mekanizması niteliğindedir.

Vergi Affından Farkı Nedir?

Vergi afları genellikle kesinleşmiş borçlara ilişkin gecikme faizi veya cezaların bir kısmının silinmesini, ihtilaflı borçların yapılandırılmasını, matrah artırımı yapılmasını ya da kayıt düzeltme imkânı verilmesini içerebilir.

Tecil uygulamasında ise borç mevcut haliyle korunur. Borç taksitlendirilir ve tecil faiziyle birlikte ödenir.

Bu nedenle tecil, borcu yeniden yapılandıran ancak vergi affı niteliği taşımayan bir ödeme kolaylığıdır.

Yeni Düzenleme Mükellefler İçin Yeterli Olacak mı?

Azami sürenin 72 aya çıkarılması ve teminatsız tecil sınırının 1 milyon TL’ye yükseltilmesi, ödeme güçlüğü yaşayan mükellefler açısından olumlu bir adımdır.

Ancak uygulamanın yaygın ve etkili olabilmesi için ikincil düzenlemelerin de bu değişikliklere uyumlu hale getirilmesi gerekebilir.

Özellikle çok zor durum tespitinde kullanılan kriterler, KDV gibi alacaklar bakımından uygulanan özel süreler ve tecil faizi oranı mükelleflerin bu imkândan ne ölçüde yararlanabileceğini belirleyecektir.

İşletmeler İçin Pratik Etki Ne Olacak?

Nakit akışı bozulan işletmeler, kamu borçları için daha uzun vadeli ödeme planı talep edebilecek.

Teminatsız tecil sınırının 1 milyon TL’ye çıkarılması, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından başvuruyu kolaylaştırabilir.

Ancak tecil talebinde bulunacak işletmelerin mali tablolarını, likidite durumlarını, ödeme planlarını ve teminat imkânlarını başvuru öncesinde dikkatle değerlendirmesi gerekir.

Sonuç

7582 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik, vergi borçlarında tecil ve taksitlendirme uygulamasını genişletiyor.

Azami tecil süresinin 72 aya çıkarılması ve teminatsız tecil sınırının 1 milyon TL’ye yükseltilmesi, ödeme güçlüğü yaşayan mükellefler için önemli bir kolaylık sağlayabilir.

Bununla birlikte, düzenlemenin uygulamadaki etkisi; Gelir İdaresi tarafından yapılacak ikincil açıklamalara, çok zor durum kriterlerine, tecil faizi oranına ve tecil edilebilecek borç türlerine ilişkin uygulama esaslarına bağlı olacaktır.

Sporcu Ücretlerinde Kesilen Verginin Mahsubu İçin “Ödenmiş Olma” Şartı İptal Edildi

Anayasa Mahkemesi, sporcuların ücret gelirlerinden kesilen vergilerin yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilebilmesi için bu vergilerin vergi sorumluları tarafından vergi dairesine ödenmiş olmasını şart koşan düzenlemeyi iptal etti.

Yüksek Mahkeme, sporcunun ücretinden kesilen verginin vergi dairesine yatırılıp yatırılmadığı üzerinde herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmadığını belirterek, bu yükün sporcuya yüklenmesini mülkiyet hakkı bakımından ölçüsüz buldu.

Kararın Künyesi

Anayasa Mahkemesi kararı, 12 Şubat 2026 tarihli ve E:2025/219, K:2026/43 sayılıdır.

Karar, 3 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Başvuru, Antalya 1. Vergi Mahkemesi tarafından yapıldı.

İncelenen hüküm, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan mahsup şartına ilişkindir.

İptal Edilen İbare Neydi?

İptal konusu düzenleme, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesinde yer alan şu ibareydi:

“...tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla,...”

Bu ibare nedeniyle, sporcuların ücretlerinden yıl içinde kesilen vergilerin yıllık beyannamede mahsup edilebilmesi için, kesintiyi yapan kulüp veya diğer vergi sorumlularının bu vergileri vergi dairesine yatırmış olması gerekiyordu.

Düzenleme Ne Anlama Geliyordu?

Sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden belirli oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılıyor.

Sporcunun bu gelirleri belirli sınırı aşarsa, yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekiyor. Beyanname verildiğinde, yıl içinde kesilen vergilerin hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi bekleniyor.

Ancak iptal edilen düzenleme nedeniyle, kesilen vergi kulüp veya vergi sorumlusu tarafından vergi dairesine ödenmemişse, sporcu bu tutarı beyanname üzerinde mahsup edemiyordu.

Başvuru Nasıl Gündeme Geldi?

Somut olayda, elde edilen gelirin beyan dışı bırakıldığı iddiasıyla cezalı tarhiyat yapılmıştı.

Bu tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davada Antalya 1. Vergi Mahkemesi, uygulanacak kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vardı ve konuyu Anayasa Mahkemesine taşıdı.

Başvuruda Hangi Gerekçeler İleri Sürüldü?

Başvuru kararında, sporcu ücretlerinden yapılan vergi kesintisinin yıllık beyannamede mahsup edilebilmesi için vergi sorumlusunun ödemesinin aranmasının sporcular açısından ölçüsüz sonuç doğurduğu belirtildi.

Mahkemeye göre sporcu, ücretinden kesilen verginin daha sonra vergi dairesine yatırılıp yatırılmadığını kontrol edebilecek konumda değildir.

Ayrıca farklı kulüplerle çalışan sporcuların, kulüplerin vergiyi ödeyip ödememesine bağlı olarak farklı sonuçlarla karşılaşabileceği ifade edildi.

Sporcu Ücretleri Nasıl Vergilendiriliyor?

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesine göre, 31 Aralık 2028 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden belirli oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.

Lig usulüne tabi spor dallarında;

en üst ligdekiler için yüzde 20,

en üst altı ligdekiler için yüzde 10,

diğer liglerdekiler için yüzde 5

oranında tevkifat uygulanmaktadır.

Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporcular ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılım karşılığında yapılan ödemelerde ise yüzde 5 oranı uygulanmaktadır.

Hangi Gelirler Beyannameye Giriyor?

Geçici 72’nci madde kapsamındaki sporcu gelirlerinin toplamı, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103’üncü maddesindeki tarifenin dördüncü diliminde yer alan tutarı aşarsa, bu gelirler yıllık beyanname ile beyan ediliyor.

Yıllık beyanname verilmesi halinde, yıl içinde kesilen vergiler hesaplanan gelir vergisinden mahsup ediliyor.

İptal edilen ibare, bu mahsup işlemini kesilen verginin vergi sorumlusu tarafından vergi dairesine ödenmiş olması şartına bağlıyordu.

AYM Vergilendirmeyi Nasıl Değerlendirdi?

Anayasa Mahkemesi, vergilendirmenin mülkiyet hakkına müdahale niteliği taşıdığını belirtti.

Mahkeme, devletin vergi toplama ve kamu hizmetleri için mali kaynak sağlama konusunda kamu yararı amacı güdebileceğini kabul etti. Ancak bu amaca yönelik sınırlamaların Anayasa’nın 13’üncü maddesinde yer alan ölçülülük ilkesine uygun olması gerektiğini vurguladı.

Kanunilik Şartı Sağlanmış mı?

Anayasa Mahkemesi, sporcuların beyana tabi ücretleri üzerinden hesaplanan vergiden yıl içinde kesilen vergilerin hangi şartla mahsup edileceğinin kanunda açık ve net olarak düzenlendiğini belirtti.

Bu nedenle kuralın kanunilik şartını sağladığı sonucuna ulaşıldı.

Meşru Amaç Var mı?

AYM, düzenlemenin verginin tahsilini güvence altına alma ve kamu hizmetlerinin finansmanı için mali kaynak sağlama amacına dayandığını kabul etti.

Bu yönüyle kuralın kamu yararı amacına hizmet ettiği değerlendirildi.

Sorun Nerede Ortaya Çıktı?

Anayasa Mahkemesine göre sorun, düzenlemenin orantılı olup olmadığı noktasında ortaya çıktı.

Ücretlerden kaynakta kesilen vergilerin ödenmesinden vergi sorumluları yükümlüdür. Sporcular, kendilerinden kesilen verginin vergi dairesine yatırılıp yatırılmadığı konusunda tasarruf yetkisine sahip değildir.

Buna rağmen vergi sorumlusunun ödemediği verginin mahsup edilememesi, aynı yükün sporcuya yansıtılması sonucunu doğuruyordu.

AYM Neden Ölçüsüz Buldu?

Mahkeme, kesilen verginin vergi sorumlusu tarafından ödenmemesi halinde, bu verginin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre sorumlulardan tahsil edilebileceğini belirtti.

Buna rağmen, vergi sorumlusunun ödemediği tutarın sporcuya yansıtılmasını kişiye aşırı külfet yükleyen bir uygulama olarak değerlendirdi.

Bu nedenle kuralın mülkiyet hakkı bakımından orantılılık ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldı.

Hangi Anayasa Maddelerine Aykırılık Bulundu?

Anayasa Mahkemesi, iptal edilen ibareyi Anayasa’nın 13’üncü ve 35’inci maddelerine aykırı buldu.

Anayasa’nın 13’üncü maddesi temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasında ölçülülük ilkesini güvence altına alıyor.

Anayasa’nın 35’inci maddesi ise mülkiyet hakkını düzenliyor.

Mahkeme, kuralın mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale oluşturduğuna karar verdi.

Eşitlik Yönünden İnceleme Yapıldı mı?

Başvuruda eşitlik ilkesi yönünden de aykırılık iddiası ileri sürülmüştü.

Ancak Anayasa Mahkemesi, kuralı Anayasa’nın 13’üncü ve 35’inci maddelerine aykırı bularak iptal ettiği için ayrıca Anayasa’nın 10’uncu maddesi yönünden inceleme yapmadı.

Karar Oybirliğiyle mi Verildi?

Evet. Anayasa Mahkemesi, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla” ibaresinin iptaline oybirliğiyle karar verdi.

Kararın Pratik Sonucu Ne Olacak?

Karar, sporcuların ücretlerinden kesilen gelir vergisinin mahsup edilmesi bakımından önemli bir sonuç doğuruyor.

Sporcunun ücretinden vergi kesilmişse, bu kesintinin vergi sorumlusu tarafından ödenmemesi nedeniyle sporcunun mahsup hakkının engellenmesi Anayasa’ya aykırı bulundu.

Bu nedenle, vergi sorumlusunun ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, tahsilatın sorumlu kişi veya kurumlardan yapılması gerektiği vurgulanmış oldu.

Spor Kulüpleri Açısından Ne Anlama Geliyor?

Spor kulüpleri ve diğer ödeme yapan kurumlar, sporcu ücretlerinden yaptıkları vergi kesintilerini süresinde vergi dairesine ödemekle yükümlüdür.

AYM kararı, bu yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor. Aksine, kesilen verginin ödenmemesi halinde sorumluluğun öncelikle vergi sorumlusunda olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Sporcular Açısından Ne Anlama Geliyor?

Sporcular açısından karar, ücretlerinden kesilen verginin mahsup hakkı bakımından önemli bir güvence niteliği taşıyor.

Sporcunun kontrolünde olmayan bir nedenle, yani kulüp veya vergi sorumlusunun kesilen vergiyi vergi dairesine ödememesi sebebiyle sporcunun yeniden vergi yüküyle karşılaşması ölçüsüz bulundu.

Vergi Uygulaması Açısından Önemi

Karar, yalnızca sporcu ücretleri bakımından değil, genel olarak vergi kesintisi ve mahsup sistematiği açısından da dikkat çekici ilkeler içeriyor.

AYM, vergi sorumlusunun ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesinin, kontrol yetkisi bulunmayan mükellefe aşırı külfet olarak yüklenemeyeceğini vurguladı.

Bu yaklaşım, vergi sorumluluğu, kaynakta kesinti ve mahsup ilişkisi bakımından mükellef hakları yönünden önemli bir değerlendirme niteliğindedir.

Özetle

Anayasa Mahkemesi, sporcuların ücret gelirlerinden kesilen gelir vergisinin yıllık beyannamede mahsup edilebilmesi için bu verginin vergi sorumlusu tarafından vergi dairesine ödenmiş olmasını şart koşan düzenlemeyi iptal etti.

Mahkemeye göre sporcu, kendisinden kesilen verginin ödenip ödenmediğini kontrol edebilecek durumda değildir. Vergi sorumlusundan tahsil imkânı varken aynı yükün sporcuya yüklenmesi mülkiyet hakkı bakımından ölçüsüzdür.

İş Hukukunda Haklı Neden ve Geçerli Neden Aynı Anlama Gelmez

Türk iş hukukunda haklı nedenle derhal fesih ile geçerli nedenle fesih, birbirinden farklı iki fesih rejimidir. Haklı neden, iş ilişkisinin derhal sona erdirilmesini mümkün kılan daha ağır bir fesih sebebidir. Geçerli neden ise iş ilişkisinin devamını işveren açısından makul ölçüde zorlaştıran, ancak haklı neden ağırlığına ulaşmayan durumlarda gündeme gelir.

Bu ayrım; fesih usulü, savunma alınması, ispat yükü, fesih süresi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işe iade sonuçları bakımından büyük önem taşır.

Haklı Nedenle Derhal Fesih Nedir?

Haklı nedenle derhal fesih, iş sözleşmesinin bildirim süresi beklenmeden sona erdirilmesidir.

4857 sayılı İş Kanunu’nda işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı 24’üncü maddede, işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı ise 25’inci maddede düzenlenmiştir.

Bu fesih türünde sebep, iş ilişkisinin dürüstlük kuralı gereği artık sürdürülemeyeceği kadar ağır olmalıdır.

İşçi Hangi Hallerde Haklı Fesih Yapabilir?

İşçi, İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinde sayılan hallerde iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir.

Bunlara örnek olarak;

ücretin ödenmemesi,

çalışma şartlarının uygulanmaması,

işverenin işçiye hakaret veya tehditte bulunması,

işçinin cinsel tacize uğraması ve gerekli önlemlerin alınmaması,

sağlık sebepleri,

zorlayıcı sebepler

gösterilebilir.

Bu hallerde işçi, koşulları varsa kıdem tazminatı talep edebilir.

İşveren Hangi Hallerde Haklı Fesih Yapabilir?

İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinde düzenlenmiştir.

İşçinin devamsızlığı, doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışları, işverene veya çalışma arkadaşına hakaret etmesi, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, iş güvenliğini tehlikeye düşürme, görevini hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etme gibi haller işveren açısından haklı fesih nedeni olabilir.

Ancak her olumsuz davranış haklı fesih anlamına gelmez. Davranışın ağırlığı, işyerine etkisi ve somut olayın koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Geçerli Nedenle Fesih Nedir?

Geçerli nedenle fesih, iş güvencesi kapsamındaki belirsiz süreli iş sözleşmelerinde işverenin sebebe bağlı fesih yapmasıdır.

İş Kanunu’nun 18’inci maddesine göre geçerli nedenler;

işçinin yeterliliğinden,

işçinin davranışlarından,

işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden

kaynaklanabilir.

Geçerli neden, haklı neden kadar ağır değildir. Bu nedenle geçerli nedenle fesihte kural olarak bildirim süresine uyulması veya ihbar tazminatı ödenmesi gerekir.

Geçerli Nedenle Fesih Hangi İşçiler İçin Uygulanır?

Geçerli nedenle fesih rejimi, esas olarak iş güvencesi kapsamındaki işçiler için uygulanır.

İş güvencesinden yararlanabilmek için genel olarak;

işyerinde en az 30 işçi çalışması,

işçinin en az 6 aylık kıdeme sahip olması,

işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması,

işveren vekili niteliğinde olmaması

gerekir.

Bu koşullar varsa, işveren fesih için geçerli bir sebep göstermek zorundadır.

Haklı Fesih ile Geçerli Fesih Arasındaki Temel Fark Nedir?

Haklı nedenle fesihte iş ilişkisi derhal sona erdirilebilir. Çünkü sebep, sözleşmenin sürdürülmesini taraflardan biri için çekilmez hale getirmiştir.

Geçerli nedenle fesihte ise iş ilişkisi derhal değil, süreli fesih yoluyla sona erdirilir. Sebep vardır; ancak bu sebep haklı fesih kadar ağır değildir.

Bu nedenle aynı olay, bazı durumlarda haklı neden değil fakat geçerli neden sayılabilir.

Belirli Süreli Sözleşmelerde Haklı Fesih Mümkün mü?

Evet. Haklı nedenle derhal fesih hem belirli süreli hem de belirsiz süreli iş sözleşmelerinde mümkündür.

İş Kanunu’nun 24 ve 25’inci maddelerinde “süresi belirli olsun veya olmasın” ifadesi yer aldığı için, haklı fesih hakkı sözleşmenin türünden bağımsız olarak kullanılabilir.

Ancak haklı neden bulunmadan belirli süreli sözleşmenin süresinden önce sona erdirilmesi, tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Belirli Süreli Sözleşmelerde Geçerli Nedenle Fesih Olur mu?

Kural olarak geçerli nedenle fesih rejimi, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için düzenlenmiştir.

Belirli süreli iş sözleşmeleri, sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Bu nedenle İş Kanunu’nun 18-21’inci maddelerinde yer alan geçerli nedenle fesih hükümleri doğrudan belirli süreli sözleşmelere uygulanmaz.

Ancak belirli süreli sözleşme objektif nedene dayanmıyorsa veya esaslı neden olmadan zincirleme yenilenmişse, sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilebilir. Bu durumda iş güvencesi hükümleri gündeme gelebilir.

Haklı Fesih İçin 30 İşçi Şartı Var mı?

Hayır. Haklı nedenle derhal fesih için işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışması şart değildir.

İşyerinde kaç işçi çalışırsa çalışsın, İş Kanunu’nun 24 veya 25’inci maddelerinde yer alan haklı nedenler oluşmuşsa taraflar derhal fesih hakkını kullanabilir.

30 işçi şartı, haklı fesih hakkının doğması için değil; işçinin işe iade ve iş güvencesi hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı bakımından önemlidir.

30 İşçi Şartı Nasıl Hesaplanır?

30 işçi sayısı belirlenirken yalnızca işçinin çalıştığı fiziki işyeri dikkate alınmaz.

İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı esas alınır.

Belirli süreli, belirsiz süreli, tam süreli, kısmi süreli ve mevsimlik çalışanlar kural olarak hesaba dahil edilir. Ancak çıraklar, stajyerler ve geçici iş ilişkisiyle çalışanlar bu hesaba dahil edilmez.

Alt işveren işçileri ise kural olarak asıl işverenin işçi sayısına dahil edilmez. Ancak muvazaalı alt işverenlik varsa bu işçiler de hesaba katılabilir.

Haklı Fesihte Süre Sınırı Var mı?

Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerinde haklı fesih hakkı belirli süreye tabidir.

İş Kanunu’nun 26’ncı maddesine göre, taraflardan biri haklı fesih sebebini öğrendiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde fesih hakkını kullanmalıdır. Ayrıca fiilin gerçekleşmesinden itibaren kural olarak 1 yıl geçtikten sonra bu hak kullanılamaz.

Ancak işçinin olaydan maddi çıkar sağlaması halinde 1 yıllık süre uygulanmayabilir.

Geçerli Fesihte 6 İş Günü Süresi Uygulanır mı?

Hayır. İş Kanunu’nun 26’ncı maddesindeki 6 iş günlük süre, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerine dayalı haklı fesihler için geçerlidir.

Geçerli nedenle fesihte bu süre uygulanmaz. Ancak işverenin fesih hakkını makul süre içinde kullanması gerekir.

Olayın üzerinden uzun süre geçtikten sonra yapılan fesihlerde, işverenin bu davranışı fesih nedeni olarak görmediği ileri sürülebilir.

Savunma Alınması Ne Zaman Zorunludur?

İşçinin davranışı veya performansı nedeniyle geçerli nedenle fesih yapılacaksa, işçinin savunmasının fesih öncesinde alınması gerekir.

Savunma isteminde işçiye yöneltilen iddialar açık ve somut şekilde belirtilmeli, işçiye makul süre tanınmalı ve savunma fesih kararından önce istenmelidir.

Fesih bildirimiyle aynı anda veya fesihten sonra savunma alınması geçerli kabul edilmez.

Haklı Fesihte Savunma Almak Zorunlu mu?

Haklı nedenle fesihte savunma alma zorunluluğu, geçerli nedenle fesihteki kadar geniş uygulanmaz.

Özellikle İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamındaki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hallerde, işverenin derhal fesih hakkı bulunduğundan savunma şartı ayrıca değerlendirilir.

Buna rağmen uygulamada, olayın ispatı ve fesih sürecinin sağlıklı yürütülmesi açısından işçiden savunma alınması çoğu durumda işveren lehine delil niteliği taşıyabilir.

Yazılı Fesih Bildirimi Zorunlu mu?

İş sözleşmesinin feshini doğuran bildirimlerin yazılı yapılması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 109’uncu maddesinde yapılan değişiklikle bazı bildirimlerin KEP sistemi üzerinden yapılabilmesi mümkün hale gelmiş olsa da, iş sözleşmesinin feshini doğuran bildirimlerin her durumda yazılı yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Bu nedenle fesih bildiriminin yazılı olması ve fesih sebebinin açık şekilde gösterilmesi önemlidir.

Haklı Fesihte Kıdem Tazminatı Alınır mı?

İşçi, İş Kanunu’nun 24’üncü maddesine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshederse ve en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı talep edebilir.

İşverenin İş Kanunu’nun 25/II maddesine dayalı haklı feshi halinde ise işçi kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Ancak işverenin haklı neden iddiası ispatlanamazsa, feshin sonucu değişebilir ve işçi kıdem tazminatı talep edebilir.

Haklı Fesihte İhbar Tazminatı Olur mu?

Haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresi beklenmez. Bu nedenle haklı nedenle fesihte kural olarak ihbar tazminatı doğmaz.

İşçi haklı nedenle fesih yaparsa ihbar tazminatı talep edemez. İşveren haklı nedenle fesih yaparsa da işçiye ihbar tazminatı ödemez.

Ancak haklı fesih iddiası ispatlanamazsa, feshin haksız olduğu kabul edilebilir ve ihbar tazminatı gündeme gelebilir.

Geçerli Fesihte Kıdem ve İhbar Tazminatı Ne Olur?

Geçerli nedenle fesihte işveren bildirim süresine uymak veya ihbar tazminatı ödemek zorundadır.

İşçinin en az bir yıllık kıdemi varsa ve kıdem tazminatı koşulları oluşmuşsa, geçerli nedenle fesihte kıdem tazminatı da ödenir.

Bu nedenle geçerli nedenle fesih, işçinin tüm tazminat haklarını ortadan kaldıran bir fesih türü değildir.

İşe İade Davası Ne Zaman Açılır?

İş güvencesi kapsamında olan işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır.

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılabilir.

Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan dikkatle takip edilmelidir.

Haklı Fesih İddiası Geçerli Neden Sayılabilir mi?

Bazı durumlarda işverenin ileri sürdüğü neden, haklı fesih ağırlığında görülmeyebilir. Ancak aynı olay işyerinde olumsuzluk yaratmışsa geçerli neden olarak kabul edilebilir.

Bu durumda fesih “haklı” sayılmasa bile “geçerli” kabul edilebilir. Böyle bir sonuçta işçinin işe iade talebi reddedilebilir; ancak kıdem ve ihbar tazminatı gibi parasal hakları ayrıca değerlendirilir.

Performans Düşüklüğü Haklı Fesih Nedeni midir?

Performans düşüklüğü kural olarak haklı fesih nedeni değildir.

Performans düşüklüğü çoğunlukla geçerli nedenle fesih kapsamında değerlendirilir. Bunun için işverenin objektif performans kriterleri belirlemesi, bu kriterleri işçiye önceden bildirmesi, performans düşüklüğünün süreklilik göstermesi ve işçiye kendisini düzeltme imkânı tanıması gerekir.

Tek seferlik hedef tutturamama veya soyut performans değerlendirmesi fesih için yeterli olmayabilir.

Devamsızlık Haklı Fesih Nedeni Olabilir mi?

Evet. İşçinin izinsiz ve mazeretsiz devamsızlığı, İş Kanunu’nun 25/II maddesinde belirtilen koşulları taşıyorsa işveren için haklı fesih nedeni olabilir.

Ancak devamsızlığın doğru şekilde belgelenmesi gerekir. Devamsızlık tutanakları, işçinin savunması, varsa mazeret belgeleri ve fesih tarihi birlikte değerlendirilir.

Sonradan düzenlenen tutanaklar, uyuşmazlık halinde işverenin ispatını zayıflatabilir.

Ücret Ödenmemesi Haklı Fesih Nedeni midir?

Evet. İşverenin işçinin ücretini kanuna veya sözleşmeye uygun şekilde ödememesi, işçi için haklı fesih nedeni olabilir.

Ücretin hiç ödenmemesi, eksik ödenmesi, geç ödenmesi veya sürekli biçimde aksatılması somut olayın koşullarına göre haklı fesih sebebi sayılabilir.

Ücret ödenmemesi devam eden bir durum olduğundan, ödeme yapılmadığı sürece işçinin haklı fesih hakkı da devam eder.

Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmemesi Haklı Fesih Nedeni midir?

Yargıtay’ın güncel yaklaşımına göre, yıllık izne çıkan işçiye izin dönemine ilişkin ücretin izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmemesi işçi için haklı fesih nedeni olabilir.

İş Kanunu’nun 57’nci maddesi, yıllık izin ücretinin işçi izne başlamadan önce ödenmesini zorunlu tutar. Bu yükümlülük, işçinin talebine bağlı değildir.

Güven İlişkisinin Bozulması Tek Başına Yeterli midir?

İşverenin yalnızca “güven ilişkisi bozuldu” demesi yeterli değildir.

Güven ilişkisinin hangi somut olay nedeniyle bozulduğu, bu olayın işyerine etkisi ve iş ilişkisinin devamını neden imkânsız veya makul olmayan hale getirdiği açıkça ortaya konulmalıdır.

Yargı kararlarında, soyut güven kaybı ifadeleri yerine somut delillerle desteklenen fesih nedenleri aranmaktadır.

Sonuç

Haklı nedenle derhal fesih ile geçerli nedenle fesih, iş hukukunda farklı şartlara ve farklı sonuçlara tabi iki ayrı fesih türüdür.

Haklı neden, iş sözleşmesini derhal sona erdiren ağır bir fesih sebebidir. Geçerli neden ise iş güvencesi kapsamındaki belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, işverenin sebebe bağlı süreli fesih yapmasını sağlayan daha düşük yoğunluklu bir fesih nedenidir.

Fesih türünün doğru belirlenmesi; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe iade, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı gibi sonuçları doğrudan etkiler.

Bu nedenle fesih süreçlerinde nedenin ağırlığı, yazılı bildirim, savunma, süreler, ispat belgeleri ve iş güvencesi koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Yıllık ücretli izne ayrılan işçiye, izin dönemine ilişkin ücretinin izne başlamadan önce peşin olarak ödenmesi veya avans olarak verilmesi gerekiyor. İşverenin bu yükümlülüğe uymaması, işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturabilir.

Yargıtay’ın güncel yaklaşımına göre, yıllık izin ücretinin zamanında ödenmesi yalnızca ücret ödeme borcu değil, aynı zamanda yıllık ücretli izin hakkının amacına uygun kullanılmasını sağlayan temel bir işveren yükümlülüğüdür.

Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Ödenmeli?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 57’nci maddesine göre işveren, yıllık ücretli izne ayrılan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Bu düzenleme, işçinin izin süresinde geçim kaygısı yaşamadan dinlenebilmesini amaçlar. Bu nedenle izin ücretinin, işçi izne çıktıktan sonra ya da olağan maaş ödeme gününde ödenmesi her durumda yeterli kabul edilmeyebilir.

Yönetmelikte de Aynı Yükümlülük Var

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde de işverenin bu yükümlülüğü açıkça düzenlenmiştir.

Yönetmeliğe göre işveren veya işveren vekili, yıllık ücretli izin kullanan işçiye izin dönemine ilişkin ücreti ile bu döneme rastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki haklarını izne başlamadan önce peşin olarak vermek veya avans olarak ödemek zorundadır.

Bu nedenle izin ücretinin peşin ödenmesi, yalnızca uygulamaya ilişkin bir tercih değil, kanun ve yönetmelikten doğan zorunlu bir işveren borcudur.

Yıllık İzin Ücreti ile Kullanılmayan İzin Ücreti Aynı Şey mi?

Hayır. Yıllık izin ücreti ile kullanılmayan yıllık izin ücreti birbirinden farklıdır.

Yıllık izin ücreti, iş sözleşmesi devam ederken işçinin fiilen kullandığı yıllık izin süresine ilişkin ücrettir. Bu ücretin izin başlamadan önce ödenmesi gerekir.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti ise iş sözleşmesi sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp kullanmadığı izin sürelerine karşılık ödenen ücrettir. Bu ödeme, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanır.

Haklı fesih bakımından tartışılan konu, iş sözleşmesi devam ederken kullanılan yıllık izin dönemine ait ücretin izinden önce ödenmemesidir.

Peşin Ödeme İşçiye İkinci Kez Ücret Ödenmesi Anlamına Gelmez

Yıllık izin ücretinin izinden önce ödenmesi, aynı dönem için işçiye iki ayrı ücret ödeneceği anlamına gelmez.

Burada önemli olan ücretin ödeme zamanıdır. İşveren, izin dönemine denk gelen ücreti işçiye izinden önce peşin ödeyebilir veya avans olarak verebilir. Daha sonra bu tutar ilgili ay ücretinden mahsup edilebilir.

Ancak işçi yıllık izne başlamadan önce bu ödemeyi almamışsa, kanunda öngörülen ödeme zamanına uyulmamış olur.

İşçinin Peşin Ödeme Talep Etmesi Gerekir mi?

Yargıtay’ın güncel içtihadına göre işçinin ayrıca “izin ücretim peşin ödensin” şeklinde talepte bulunması gerekmez.

Yıllık izin ücretinin izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmesi, işveren tarafından kendiliğinden yerine getirilmesi gereken emredici bir yükümlülüktür.

Bu nedenle işçinin talep formunda ayrıca izin avansı istememiş olması ya da işyerinde böyle bir uygulamanın bulunmaması, işverenin yasal yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmemesi Haklı Fesih Sebebi midir?

İş Kanunu’nun 24’üncü maddesine göre işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümlerine veya sözleşme şartlarına uygun şekilde ödenmezse, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir.

Yıllık izin ücretinin izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmemesi de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin güncel kararında, izin dönemine ilişkin ücretin işçi yıllık izne ayrılmadan önce ödenmemesi halinde, işçinin yaptığı feshin haklı nedene dayanabileceği kabul edilmiştir.

Çalışma Şartlarının Uygulanmaması da Haklı Fesih Nedeni Olabilir

İş Kanunu’nun 24/II-f bendi, çalışma şartlarının uygulanmamasını da işçi için haklı fesih nedeni saymaktadır.

Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi, işçinin çalışma koşulları ve ücret hakkıyla doğrudan bağlantılıdır. İşveren bu yükümlülüğü yerine getirmediğinde, yalnızca ücret ödeme borcuna değil, aynı zamanda yıllık ücretli izin hakkının kullanılma koşullarına da aykırı davranmış olur.

Yargıtay Kararında Hangi İlkeler Benimsendi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararında yıllık izin ücretine ilişkin önemli tespitler yapıldı.

Karara göre, yıllık izin ücretinin izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenmesi zorunludur. Bu zorunluluk mutlak emredici niteliktedir. İşçinin ayrıca talepte bulunması gerekmez.

Ayrıca işçiye hak ettiğinden fazla yıllık izin kullandırılmış olması, işverenin izin ücretini izinden önce ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Fazla İzin Kullandırılması İşverenin Borcunu Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. İşçiye hak ettiğinden daha fazla yıllık izin kullandırılmış olması, izin dönemine ilişkin ücretin peşin ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İşveren, işçiye fazla izin kullandırdığını ileri sürerek izin ücretini zamanında ödememesini haklı gösteremez.

Yıllık izin ücretinin ödeme zamanı, iznin hak edilen süre kadar veya daha fazla kullandırılıp kullandırılmadığından bağımsız olarak değerlendirilir.

Haklı Fesih Halinde İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

İşçi, yıllık izin ücretinin peşin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederse, kıdem tazminatı koşulları mevcutsa kıdem tazminatı talep edebilir.

Ancak işçi tarafından yapılan haklı nedenle derhal fesihte, kural olarak ihbar tazminatı talep edilemez. Çünkü ihbar tazminatı, bildirim sürelerine uyulmaması halinde gündeme gelir; haklı nedenle fesihte ise işçi sözleşmeyi derhal sona erdirme hakkına sahiptir.

İşveren Açısından İspat Neden Önemli?

Yıllık izin ücretinin izne başlamadan önce ödendiğini ispat yükü uygulamada işveren açısından önem taşır.

İşverenin bu ödemeyi banka dekontu, bordro, izin avansı kaydı, ücret ödeme belgesi veya yıllık izin kayıtlarıyla ispatlayabilecek durumda olması gerekir.

Ödeme belgelerinde hangi tutarın hangi izin dönemine ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesi, olası uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlar.

Bordro ve Banka Açıklamalarında Nelere Dikkat Edilmeli?

İşveren tarafından yapılan ödeme açık ve izlenebilir olmalıdır.

Banka açıklaması veya bordroda “yıllık izin ücreti”, “izin avansı” ya da “izin dönemi ücreti” gibi ifadelerin kullanılması yararlı olur.

Sadece aylık ücretin normal ödeme tarihinde yatırılması, izne başlamadan önce peşin ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.

İşverenler İçin Pratik Öneriler

İşverenlerin yıllık izin süreçlerinde yalnızca izin formu ve izin kayıtlarını tutması yeterli değildir. İzin dönemine ait ücretin de işçi izne başlamadan önce ödendiğinin belgelenmesi gerekir.

Bu nedenle yıllık izin başlangıç tarihi, izin süresi, izin dönemine ait ücret tutarı, ödeme tarihi ve ödeme açıklaması birbiriyle uyumlu şekilde kayıt altına alınmalıdır.

Özellikle ücretlerin banka üzerinden ödendiği işyerlerinde, izin ücretine ilişkin açıklamanın ayrıca belirtilmesi ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda önem taşır.

İşçiler Açısından Pratik Etki

İşçi yıllık izne ayrılmadan önce izin dönemine ilişkin ücretini peşin veya avans olarak alamamışsa, bu durum ücretin kanuna uygun ödenmemesi ve çalışma şartlarının uygulanmaması kapsamında değerlendirilebilir.

Bu nedenle işçi, koşulları oluşmuşsa iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı talep edebilir.

Ancak her somut olayda fesih nedeni, ödeme kayıtları, izin belgeleri ve işçinin fesih iradesi birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç

Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi, işverenin kanundan doğan açık bir yükümlülüğüdür. İşveren, yıllık ücretli izne ayrılan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini izin başlamadan önce peşin olarak ödemeli veya avans olarak vermelidir.

Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturabilir. Yargıtay’ın güncel yaklaşımı da işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek olmadığını ve peşin ödeme yükümlülüğünün emredici nitelikte olduğunu ortaya koymaktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı, Dijital Vergi Dairesi üzerinden üç önemli uygulama duyurusu yayımladı. Duyurular kapsamında, Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine ilişkin bildirim formunun uygulamaya açıldığı, Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesinin e-Beyan sisteminde kullanılabilir hale getirildiği ve Konaklama Vergisi Beyannamesindeki vergi oranının Mayıs 2026 döneminden itibaren yüzde 1 olarak güncellendiği açıklandı.

Yeni duyurular, çok uluslu işletme gruplarının Türkiye’deki bağlı işletmeleri ile konaklama vergisi mükellefleri açısından önem taşıyor.

Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bildirim Formu Açıldı

Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi mükellefi olmamakla birlikte, kapsama giren çok uluslu işletme gruplarının Türkiye’de bulunan bağlı işletmeleri için bildirim formu Dijital Vergi Dairesinde kullanıma açıldı.

“Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine İlişkin Bildirim Formu” ve eki, Dijital Vergi Dairesinde “Bildirimlerim” menüsü altında yer alıyor.

Kimler Bildirim Formu Vermek Zorunda?

Nihai ana işletme, ara ana işletme veya kısmen sahip olunan ana işletme niteliğinde olmayan, ancak Türkiye’de bulunan bağlı işletmelerin bu bildirim formunu vermesi gerekiyor.

Bu işletmeler, Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi mükellefi olmasalar da kapsama giren çok uluslu işletme grubunun üyesi olmaları nedeniyle beyan dönemi içinde bildirim yükümlülüğü taşıyor.

Bildirim Formu Verenlerin ATV Beyannamesi Verme Yükümlülüğü Var mı?

Hayır. Bildirim formu vermekle yükümlü olan bağlı işletmelerin ayrıca “0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” mükellefiyeti tesis ettirme zorunluluğu bulunmuyor.

Bu işletmelerin Küresel ATV Beyannamesi verme yükümlülüğü de yok. Yükümlülük yalnızca bildirim formunun verilmesiyle sınırlı olacak.

Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi Uygulamaya Açıldı

Gelir İdaresi Başkanlığı, Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesinin de uygulamaya açıldığını duyurdu.

7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen hükümler kapsamında, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi yürürlüğe girmişti. Bu düzenleme, belirli büyüklükteki çok uluslu işletme gruplarını kapsıyor.

Hangi Çok Uluslu İşletme Grupları Kapsama Giriyor?

Nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablosundaki yıllık konsolide hasılatı, ilgili hesap döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası sınırını aşan çok uluslu işletme grupları uygulama kapsamına giriyor.

Bu gruplar bakımından yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi yükümlülükleri doğabilecek.

Küresel ATV Mükellefi Kimdir?

Gelirin dahil edilmesi esası kapsamında Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin mükellefi, kapsama giren çok uluslu işletme gruplarına bağlı ve diğer ülkelerde yerleşik olan işletmelerin Türkiye’de yerleşik nihai ana işletmesi, ara ana işletmesi veya kısmen sahip olunan ana işletmesidir.

Bu nitelikteki mükelleflerin beyanname gönderebilmesi için bağlı oldukları vergi dairesinde “0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” mükellefiyeti tesis ettirmeleri gerekiyor.

Küresel ATV Beyannamesi Nasıl Verilecek?

Mükellefiyetini tesis ettirmiş olan kullanıcılar, Dijital Vergi Dairesine mevcut kullanıcı kodu ve şifreleriyle giriş yapabilecek.

Ardından “e-Beyan” modülüne erişim sağlanarak Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi düzenlenebilecek.

Beyannameye ilişkin soru ve sorunlar için Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından GloBE@gelirler.gov.tr elektronik posta adresi de duyuruldu.

Konaklama Vergisi Beyannamesinde Oran Güncellendi

Dijital Vergi Dairesi duyurularında konaklama vergisine ilişkin güncelleme de yer aldı.

1 Mayıs 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile konaklama vergisi oranı, 1 Mayıs 2026’dan 31 Aralık 2026 tarihine kadar uygulanmak üzere yüzde 1 olarak belirlenmişti.

Bu kapsamda Konaklama Vergisi Beyannamesinde yer alan yüzde 2 oranı, 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren, Mayıs 2026 vergilendirme döneminden başlamak üzere yüzde 1 olarak güncellendi.

Konaklama Vergisinde Yeni Oran Hangi Dönemden İtibaren Geçerli?

Yeni oran, Mayıs 2026 vergilendirme döneminden itibaren uygulanacak.

Beyanname sistemi yönünden güncelleme ise 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak. Bu tarihten sonra verilecek Mayıs 2026 dönemine ait Konaklama Vergisi Beyannamelerinde yüzde 1 oranı dikkate alınacak.

Mükellefler İçin Pratik Etki Ne Olacak?

Çok uluslu işletme gruplarının Türkiye’deki bağlı işletmeleri, kendi statülerini doğru belirlemeli. Nihai ana işletme, ara ana işletme veya kısmen sahip olunan ana işletme olmayan bağlı işletmeler, “Bildirimlerim” menüsünden Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine ilişkin bildirim formunu vermekle yükümlü olacak.

Küresel ATV mükellefi olan işletmeler ise önce “0064” mükellefiyetini tesis ettirmeli, ardından e-Beyan modülü üzerinden beyannamelerini düzenlemeli.

Konaklama vergisi mükellefleri ise Mayıs 2026 vergilendirme döneminden itibaren beyanname oranının yüzde 1 olarak güncellendiğini dikkate almalı.

Özetle

Dijital Vergi Dairesinde yapılan güncellemeyle;

Küresel ATV kapsamında bildirim formu “Bildirimlerim” menüsünde açıldı.

Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi e-Beyan sisteminde kullanıma sunuldu.

Konaklama Vergisi Beyannamesindeki oran, Mayıs 2026 döneminden itibaren yüzde 1 olarak güncellendi.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, çalışanların mesai takibi amacıyla biyometrik verilerinin işlenmesine ilişkin önemli bir ilke kararı aldı. Kurul, parmak izi, yüz tanıma, iris veya retina taraması gibi biyometrik tanımlama sistemlerinin mesai takibi için kullanılmasının kural olarak hukuka aykırılık oluşturabileceğini değerlendirdi.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yapılan kamuoyu duyurusunda, çalışan devam kontrolünün dijitalleştirilmesi ve güvenliğin artırılması amacıyla biyometrik sistemlere yönelimin arttığı, ancak bu uygulamaların kişisel verilerin korunması hukuku açısından son derece hassas olduğu belirtildi.

Biyometrik Veri Nedir?

Biyometrik veri, kişilerin fiziksel veya davranışsal özelliklerinden elde edilen ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan özel nitelikli kişisel verileri ifade eder.

Parmak izi, yüz tanıma verisi, iris ve retina taraması gibi veriler biyometrik veri kapsamında değerlendirilir. Bu veriler kişiye özgü olduğundan, kaybedilmesi veya kötüye kullanılması halinde telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Kurul Kararı Hangi Konuyu Kapsıyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 29 Nisan 2026 tarihli ve 2026/921 sayılı İlke Kararı, mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesini konu alıyor.

Kararda, işverenlerin çalışanların işe giriş ve çıkış saatlerini takip etmek için biyometrik tanımlama sistemleri kullanmasının KVKK bakımından hangi şartlarda değerlendirileceği ele alındı.

Mesai Takibi İçin Biyometrik Veri İşlenebilir mi?

Kurul, mevcut mevzuatta çalışma sürelerinin takip edilmesine ilişkin hükümler bulunduğunu, ancak bu takibin biyometrik veri işlenerek yapılmasını zorunlu kılan açık bir kanuni düzenleme bulunmadığını belirtti.

Bu nedenle mesai takibinin biyometrik verilerle yapılması, kanunlarda açıkça öngörülme şartına dayandırılamayacak.

Açık Rıza Yeterli mi?

Kurul, uygulamada mesai takibi için biyometrik veri işlenmesinin çoğu zaman çalışanın açık rızasına dayandırıldığını belirtti.

Ancak işçi-işveren ilişkisinde taraflar arasında güç dengesi bulunmadığından, çalışanın verdiği rızanın gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda tereddüt oluşabileceği vurgulandı.

Çalışanın rıza vermemesi halinde olumsuz sonuçlarla karşılaşma ihtimali varsa veya rızasını geri çekmesi fiilen mümkün değilse, açık rızanın geçerli kabul edilmesi güçleşir.

Rızanın Geri Alınması Sorunu

KVKK’ya göre açık rıza geri alınabilir nitelikte olmalıdır.

Kurul, biyometrik tanımlama sistemlerinde rızanın geri alınmasının sistemin sürekliliğini ve uygulanabilirliğini zedeleyebileceğine dikkat çekti. Bu nedenle mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlemenin yalnızca açık rızaya dayandırılması, kural olarak yeterli bir hukuki zemin oluşturmayacaktır.

Ölçülülük İlkesi Neden Önemli?

Kurul kararında ölçülülük ilkesine özel önem verildi.

Bir veri işleme faaliyetinin hukuka uygun sayılabilmesi için yalnızca bir işleme şartına dayanması yeterli değildir. İşlenen verinin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olması gerekir.

Mesai takibinin daha az müdahaleci yöntemlerle yapılabilmesi mümkünken biyometrik veri kullanılması, açık rıza bulunsa bile ölçülülük ilkesine aykırı kabul edilebilecektir.

Alternatif Yöntemler Neler?

Kurul, mesai takibi için biyometrik sistemler yerine daha az müdahaleci yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda kullanılabilecek alternatifler arasında şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, geleneksel imza ve kâğıt bazlı devam çizelgeleri, RFID/NFC kimlik kartları ve denetçi gözetiminde elle giriş yöntemleri sayıldı.

İşverenler İçin Ne Anlama Geliyor?

İşverenler, çalışanların mesai takibini sağlamak amacıyla biyometrik veri işleme uygulamalarını yeniden değerlendirmek zorunda kalacak.

Parmak izi veya yüz tanıma sistemleri kullanılıyorsa, bu uygulamaların KVKK’nın özel nitelikli kişisel verilere ilişkin hükümleri, genel ilkeler ve ölçülülük kriteri bakımından gözden geçirilmesi gerekecek.

Mevcut Biyometrik Sistemler Ne Olacak?

Kurulun değerlendirmesi, mevcut biyometrik mesai takip sistemleri açısından da önem taşıyor.

İşverenlerin bu sistemleri kullanmaya devam etmeden önce veri işleme faaliyetinin hukuki dayanağını, açık rızanın geçerliliğini, alternatif yöntemlerin varlığını ve ölçülülük şartını değerlendirmesi gerekiyor.

Bu şartların sağlanmadığı durumlarda biyometrik veri işleme faaliyeti hukuka aykırı kabul edilebilecek.

KVKK’ya Aykırılık Halinde Ne Olur?

Kurul, duyuruda belirtilen hususların veri sorumluları tarafından alınması gereken idari ve teknik tedbirler kapsamında olduğunu açıkladı.

Bu hususlara uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde, ilgili veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun’un 18’inci maddesi kapsamında işlem tesis edilebilecek.

Şirketler Hangi Tedbirleri Almalı?

Şirketlerin öncelikle mesai takip süreçlerinde biyometrik veri kullanılıp kullanılmadığını tespit etmesi gerekiyor.

Biyometrik sistem kullanılıyorsa, bu sistemin hangi hukuki gerekçeyle uygulandığı, açık rızanın gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığı, daha az müdahaleci yöntemlerin neden yeterli görülmediği ve veri güvenliği tedbirlerinin nasıl sağlandığı değerlendirilmelidir.

Uygulamada Pratik Etki Ne Olacak?

Kurul kararı, mesai takibinde biyometrik veri kullanımını istisnai hale getiren önemli bir yaklaşım ortaya koyuyor.

Buna göre işverenlerin, çalışan devam takibini parmak izi veya yüz tanıma gibi biyometrik yöntemlerle değil, daha az müdahaleci alternatif sistemlerle yürütmesi bekleniyor.

Özellikle insan kaynakları, hukuk, bilgi işlem ve uyum birimlerinin, mevcut mesai takip uygulamalarını bu ilke kararına göre gözden geçirmesi önem taşıyor.

Özetle

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesinin mevcut durumda geçerli bir hukuki zemine dayanmayabileceğini ve açık rıza bulunsa dahi ölçülülük ilkesini karşılamayabileceğini değerlendirdi.

Bu nedenle çalışan devam takibinde biyometrik tanımlama sistemleri yerine kart, PIN, RFID/NFC, imza çizelgesi veya denetçi gözetiminde manuel giriş gibi alternatif yöntemlerin tercih edilmesi gerektiği açıklandı.

Anayasa Mahkemesi Dijital Delillere İlişkin CMK 134 Hükmünü İptal Etti

Anayasa Mahkemesi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoymaya ilişkin 134’üncü maddesinin önemli bölümlerini iptal etti.

Yüksek Mahkeme, dijital materyallerden elde edilen kişisel verilerin saklanması, silinmesi ve işlenmesinin sınırlandırılmasına ilişkin yeterli yasal güvencelerin bulunmadığını belirterek düzenlemeyi özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hakkı yönünden Anayasa’ya aykırı buldu.

İptal hükümleri, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Kararın Künyesi

Anayasa Mahkemesi kararı, 12 Şubat 2026 tarihli ve E:2023/128, K:2026/36 sayılıdır.

Karar, 25 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Başvuru, Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapıldı.

İncelenen düzenleme, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma” başlıklı 134’üncü maddesidir.

Başvuru Nasıl Gündeme Geldi?

Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi, kaçakçılık suçu nedeniyle görülen bir davada CMK 134’ün Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vardı.

Mahkeme, bilgisayar ve dijital materyaller üzerinde yapılan arama, kopyalama ve elkoyma işlemlerinin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hakkı bakımından yeterli güvence içermediğini belirterek Anayasa Mahkemesine başvurdu.

CMK 134 Ne Düzenliyordu?

CMK’nın 134’üncü maddesi, ceza soruşturmalarında şüphelinin kullandığı bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasını düzenliyordu.

Madde kapsamında, bilgisayar kayıtlarından kopya alınması, kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesi ve belirli şartlarda bilgisayar veya dijital materyallere el konulması mümkündü.

Bu tedbirlere başvurulabilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka şekilde delil elde etme imkânının olmaması gerekiyordu.

Anayasa Mahkemesi Hangi Bölümleri İnceledi?

Anayasa Mahkemesi, esas incelemede özellikle iki bölümü değerlendirdi.

Bunlardan ilki, hâkim kararıyla bilgisayarlarda ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılması, kayıtların kopyalanması ve çözülerek metin hâline getirilmesine ilişkin hükümdü.

İkincisi ise şifrenin çözülememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması halinde bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerine el konulmasına ilişkin hükümdü.

Başvuruda Hangi Gerekçeler İleri Sürüldü?

Başvuru kararında, dijital verilerin hangi adli makam tarafından inceleneceğine ilişkin yeterli açıklık bulunmadığı ileri sürüldü.

Ayrıca, elde edilen dijital verilerin değiştirilmesini önleyecek güvencelerin açıkça düzenlenmediği, delil güvenliği ve kişisel verilerin korunması bakımından yeterli yasal çerçeve kurulmadığı belirtildi.

Dijital verilerin saklanması ve imhasına ilişkin açık düzenleme bulunmaması da başvurunun temel gerekçeleri arasında yer aldı.

AYM’ye Göre Dijital Veriler Neden Önemli?

Anayasa Mahkemesi, bilgisayar ve dijital materyallerin çok geniş kapsamda kişisel veri barındırabileceğini vurguladı.

Mahkemeye göre bilgisayarlarda yalnızca soruşturmayla ilgili veriler değil, kişilerin özel hayatına, mesleki ilişkilerine, haberleşmelerine, finansal işlemlerine ve sosyal yaşamına ilişkin çok sayıda bilgi de bulunabilir.

Bu nedenle dijital materyaller üzerinde yapılan arama, kopyalama ve elkoyma işlemleri, özel hayata ve kişisel verilere doğrudan müdahale niteliği taşır.

Kanunilik Şartı Sağlanmış mı?

Anayasa Mahkemesi, CMK 134’te yer alan “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri” ve “başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması” şartlarının belirsiz olmadığını kabul etti.

Bu nedenle kuralın hangi hallerde uygulanacağı bakımından kanunilik şartının sağlandığı sonucuna ulaşıldı.

Ancak Mahkeme, kanunilik şartının sağlanmasının tek başına yeterli olmadığını, kişisel verilerin korunması bakımından ayrıca yeterli güvencelerin de bulunması gerektiğini belirtti.

Meşru Amaç ve Gereklilik Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesi, ceza soruşturmalarında maddi gerçeğe ulaşmanın ve suçla etkin mücadelenin kamu düzeni açısından meşru bir amaç taşıdığını belirtti.

Dijital delillerin elde edilmesi için bilgisayarlarda arama veya gerektiğinde elkoyma tedbirine başvurulmasının soruşturmanın etkin yürütülmesi bakımından gerekli olabileceği ifade edildi.

Buna rağmen, bu tedbirlerin kişisel verilerin korunması bakımından yeterli güvencelerle desteklenmesi gerektiği vurgulandı.

İptal Gerekçesi Ne Oldu?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının merkezinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin eksik güvenceler yer aldı.

Mahkemeye göre CMK 134 kapsamında elde edilen kişisel verilerin hangi süreyle saklanacağı, yargılama kesinleştikten sonra ne yapılacağı, hangi usulle silineceği ve silinmediği hallerde işlenmesinin nasıl sınırlandırılacağı açıkça düzenlenmemiştir.

Ayrıca, ilgili kişilerin bu verilere ilişkin hangi haklara sahip olduğu ve saklama veya sınırlandırma işlemlerinde hangi merciin yetkili olduğu konusunda da yeterli kanuni düzenleme bulunmamaktadır.

Hangi Haklar Yönünden Aykırılık Bulundu?

Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin Anayasa’nın 13’üncü ve 20’nci maddelerine aykırı olduğuna karar verdi.

Anayasa’nın 20’nci maddesi, özel hayata saygı hakkı ile kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını güvence altına alıyor.

Mahkeme, dijital materyallerden elde edilen kişisel verilere ilişkin saklama, silme ve sınırlandırma güvencelerinin eksikliği nedeniyle sınırlamanın orantısız olduğu sonucuna vardı.

Hangi Hükümler İptal Edildi?

Anayasa Mahkemesi, CMK 134’ün birinci fıkrasında yer alan hâkim kararıyla bilgisayarlarda arama yapılması, kayıtların kopyalanması ve çözülerek metin hâline getirilmesine ilişkin bölümü iptal etti.

Ayrıca ikinci fıkrada yer alan, şifrenin çözülememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması halinde bilgisayar ve dijital materyallere el konulmasına ilişkin bölüm de iptal edildi.

Bu hükümlerin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan maddenin kalan kısımları da iptal kapsamına alındı.

Karar Oybirliğiyle mi Verildi?

İptal kararı bazı bölümler yönünden oyçokluğuyla alındı.

CMK 134’ün birinci ve ikinci fıkralarına ilişkin iptal kararlarında bazı üyeler karşıoy kullandı.

Buna karşılık iptal hükümlerinin yürürlüğe girişinin Resmî Gazete’de yayım tarihinden itibaren dokuz ay ertelenmesine oybirliğiyle karar verildi.

İptal Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Anayasa Mahkemesi, CMK 134’ün iptali nedeniyle doğabilecek hukuki boşluğun kamu yararını etkileyebileceğini değerlendirdi.

Bu nedenle iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.

Karar 25 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandığı için iptal hükümleri 25 Şubat 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Bu Sürede Ne Olacak?

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelenmesi, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için süre tanıyor.

Bu süreçte CMK 134 kapsamında dijital delillere ilişkin yeni bir yasal çerçeve hazırlanması beklenebilir.

Yeni düzenlemede özellikle dijital verilerin saklanması, silinmesi, imhası, işlenmesinin sınırlandırılması ve ilgili kişilerin haklarına ilişkin açık güvencelere yer verilmesi gerekecek.

Karar Ceza Soruşturmalarını Nasıl Etkiler?

Karar, ceza soruşturmalarında dijital delillerin elde edilmesi bakımından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor.

Anayasa Mahkemesi, bilgisayar ve dijital materyaller üzerinde arama ve elkoyma yapılabileceğini ilke olarak reddetmedi. Ancak bu işlemler sırasında elde edilen kişisel verilerin korunması için daha ayrıntılı ve öngörülebilir yasal güvenceler bulunması gerektiğini vurguladı.

Bu nedenle karar, dijital delil uygulamalarında hem soruşturma makamları hem de savunma tarafı açısından yeni bir hukuki çerçeve ihtiyacını ortaya koyuyor.

Uygulamada Nelere Dikkat Edilmeli?

Dijital materyaller üzerinde arama, kopyalama ve elkoyma işlemlerinde yalnızca delil elde etme amacı değil, kişisel verilerin korunması da dikkate alınmalı.

Arama ve kopyalama işlemleri sırasında soruşturmayla ilgisi bulunmayan kişisel verilerin akıbeti, saklama süresi, imha usulü ve bu verilere erişim yetkisi açıkça belirlenmeli.

Ayrıca dijital delillerin bütünlüğünün korunması, sonradan değiştirilmesini önleyecek teknik güvencelerin sağlanması ve işlem süreçlerinin denetlenebilir şekilde yürütülmesi önem taşıyor.

Kararın Önemi

AYM kararı, dijital delil toplama süreçlerinde kişisel verilerin korunması hakkının daha güçlü güvence altına alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Ceza muhakemesinde dijital arama ve elkoyma tedbirleri, suçla mücadele açısından önemli bir araç olmakla birlikte, kişilerin özel hayatına yoğun müdahale riski taşıyor.

Bu nedenle karar, hem kanun koyucuya hem de uygulayıcılara dijital delil işlemlerinde daha açık, sınırlı, denetlenebilir ve kişisel verileri koruyan bir sistem kurulması gerektiğini hatırlatıyor.

Pratik Etkisi Ne Olacak?

Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut CMK 134 hükümleri iptal edilmiş olacak. Bu tarihe kadar yeni bir düzenleme yapılmazsa, bilgisayar ve dijital materyallerde arama, kopyalama ve elkoyma işlemleri bakımından hukuki boşluk doğabilir.

Bu nedenle kanun koyucunun dokuz aylık süre içinde dijital delillere ilişkin yeni düzenleme yapması bekleniyor.

Yeni düzenlemenin; arama kararı, kopyalama, elkoyma, veri saklama, veri silme, imha, erişim yetkileri ve ilgili kişilerin hakları bakımından açık ve ayrıntılı hükümler içermesi gerekecek.

Yargıtay’dan Öğretmen Sözleşmelerinde Güven Sorumluluğu Vurgusu

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özel okulda çalışan öğretmenin yeni eğitim dönemi için sözleşmesinin yenileneceği yönünde güven oluşturulmasına rağmen okulun kapatılması nedeniyle çalıştırılmaması halinde, uyuşmazlığın “bakiye süre ücreti” değil, müspet zarar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi.

Kararda, taraflar arasında yeni dönem için imzalanmış ve yürürlüğe girmiş bir sözleşme bulunmasa bile, işverenin davranışlarıyla işçide sözleşmenin yenileneceği yönünde haklı beklenti oluşturmasının hukuki sonuç doğurabileceği vurgulandı.

Uyuşmazlık Neydi?

Uyuşmazlık, özel okulda İngilizce öğretmeni olarak çalışan davacının ücret alacağı, yıllık izin alacağı, ek ders ücreti, fark kıdem tazminatı ve bakiye süre ücreti tutarında tazminat taleplerine ilişkindir.

Davacı, 2022-2023 eğitim öğretim yılı için yeni bir sözleşme yapıldığını, sözleşmenin 31 Ağustos 2023 tarihine kadar devam edeceğini, ancak okulun kapatılması nedeniyle çalıştırılmadığını ileri sürdü.

İşveren ise okulun öğrenci kayıt ve kayıt yenileme sayılarının yetersiz kalması nedeniyle mevzuata uygun şekilde kapatıldığını, davacının tüm haklarının ödendiğini ve bakiye süre ücretine hak kazanamayacağını savundu.

İlk Derece Mahkemesi Ne Karar Verdi?

İlk Derece Mahkemesi, davacının davalı işyerinde 4 Ekim 2019 ile 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında çalıştığını kabul etti.

Mahkeme, davacının kıdem tazminatının eksik ödendiği sonucuna ulaştı. Ayrıca taraflarca imzalanmamış 2022-2023 dönemine ilişkin sözleşme içeriğini dikkate alarak davacının bakiye süre ücreti tutarında tazminata hak kazandığına karar verdi.

Mahkeme, haksız fesih tazminatı talebini reddetti; diğer bazı alacak taleplerini ise kabul ederek davanın kısmen kabulüne hükmetti.

Bölge Adliye Mahkemesi Nasıl Değerlendirdi?

Bölge Adliye Mahkemesi, taraf vekillerinin istinaf başvurularını esastan reddetti.

İstinaf merciine göre, işveren haklı feshi ispatlayamamıştı. Davacının kıdem tazminatı, cezai şart ve ek ders ücreti alacaklarına hak kazandığı kabul edildi.

Ayrıca karar tarihine kadar bakiye sürenin sona ermiş olması nedeniyle varsayımsal indirim yapılmasına gerek bulunmadığı değerlendirildi.

Davalı İşverenin Temyiz İtirazları Neydi?

Davalı işveren, temyiz başvurusunda okulun kapatılması nedeniyle iş sözleşmesinin haklı sebeple sona erdiğini ileri sürdü.

İşveren ayrıca, 2022-2023 dönemi için taraflar arasında imzalanmış ve yürürlüğe girmiş bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle bakiye süre ücreti tutarında tazminata hükmedilemeyeceğini savundu.

Bunun yanında, davacının fesihten sonra başka bir gelir elde edip etmediğinin, yeni iş bulup bulmadığının ve iş yapmaması nedeniyle tasarruf ettiği tutarların araştırılmadığını belirtti.

Yargıtay Hangi Tespiti Yaptı?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, davacının 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan eğitim personeli olduğunu belirtti.

Daire, taraflar arasında yürürlükte bulunan son iş sözleşmesinin 1 Eylül 2021 başlangıç ve 31 Ağustos 2022 bitiş tarihli belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu tespit etti.

Davacının dayandığı 2022-2023 eğitim dönemine ilişkin sözleşmede ise taraf imzalarının bulunmadığı vurgulandı.

İmzalanmamış Sözleşme Bakiye Süre Ücreti Doğurur mu?

Yargıtay’a göre, henüz imzalanmamış ve yürürlüğe girmemiş bir sözleşmeye dayanılarak doğrudan bakiye süre ücreti tutarında tazminata hükmedilemez.

Bakiye süre ücreti, yürürlükte olan belirli süreli iş sözleşmesinin haklı neden olmadan süresinden önce feshedilmesi halinde gündeme gelir.

Somut olayda ise 2022-2023 dönemine ilişkin sözleşme imzalanmamış olduğundan, doğrudan bakiye süre ücreti değerlendirmesi yapılması doğru bulunmadı.

Güven Sorumluluğu Nedir?

Yargıtay kararında güven sorumluluğu kavramına dikkat çekti.

Güven sorumluluğu, bir kişinin veya kurumun davranışlarıyla karşı tarafta hukuken korunmaya değer haklı bir beklenti oluşturması halinde, bu beklentinin boşa çıkarılmasının hukuki sonuç doğurabileceğini ifade eder.

Kararda, güven kavramının dürüstlük kuralıyla bağlantılı olduğu, tarafların sözlü veya yazılı davranışlarıyla güven ortamı oluşturabileceği belirtildi.

İşveren Güven Oluşturmuş mu?

Yargıtay, dosyadaki tanık anlatımları, e-posta içerikleri, WhatsApp yazışmaları ve tutanakları birlikte değerlendirdi.

Bu değerlendirme sonucunda, işverenin davacı nezdinde 2022-2023 eğitim dönemi için sözleşmenin yenileneceği yönünde güven oluşturduğu kabul edildi.

Bu nedenle, imzalanmamış sözleşmeye rağmen davacının tamamen korumasız bırakılmaması gerektiği sonucuna varıldı.

Bakiye Süre Ücreti Yerine Hangi Tazminat Gündeme Gelir?

Yargıtay’a göre, davacı doğrudan bakiye süre ücreti talep edemese de müspet zararının tazminini isteyebilir.

Müspet zarar, sözleşme gereği gibi ifa edilseydi kişinin malvarlığının ulaşacağı durum ile mevcut durum arasındaki farkı ifade eder.

Bu nedenle davacının zararı, yeni sözleşmenin hiç kurulmamış gibi değerlendirilmesiyle değil, işverenin oluşturduğu güvenin boşa çıkarılmasının doğurduğu gerçek zarar üzerinden belirlenmelidir.

Müspet Zarar Nasıl Hesaplanmalı?

Yargıtay, müspet zararın belirlenmesi için mahkemece ayrıntılı araştırma yapılması gerektiğini belirtti.

Mahkeme, davacının fesihten sonra aynı nitelikte ve aynı koşullarda bir işi ne kadar sürede bulabileceğini araştırmalıdır.

Davacı, ancak aynı nitelikte bir işi makul olarak bulabileceği süre için tazminat isteyebilir. Zarar hesabı, sözleşme ifa edilseydi davacının ulaşacağı malvarlığı değerini aşmamalıdır.

Mahkemenin Eksikliği Ne Oldu?

Yargıtay, İlk Derece Mahkemesinin davacının gerçek zararını yeterince araştırmadan karar verdiğini belirtti.

Davacının aynı koşullarda yeni bir işi ne kadar sürede bulabileceği tespit edilmeden, sözleşme süresinin tamamı üzerinden sonuca gidilmesi hatalı bulundu.

Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurularını esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı ve İlk Derece Mahkemesi kararı bozuldu.

Kararın Sonucu Ne Oldu?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırdı.

İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verdi.

Kararın İş Hukuku Açısından Önemi

Karar, iş ilişkilerinde yalnızca imzalı sözleşmelerin değil, tarafların davranışlarıyla oluşturduğu güvenin de hukuki değer taşıyabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.

Özellikle özel öğretim kurumlarında yeni dönem sözleşmeleri, sözleşme yenileme görüşmeleri, yazışmalar ve çalışanlarda oluşturulan beklentiler bakımından işverenlerin daha dikkatli hareket etmesi gerekir.

İşverenler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

İşverenler, sözleşme yenileme sürecinde çalışanlara yönelik beyan, yazışma ve uygulamalarının hukuki sonuç doğurabileceğini dikkate almalıdır.

Yeni dönem için çalışma beklentisi oluşturulduktan sonra bu beklentinin boşa çıkarılması halinde, imzalanmış sözleşme bulunmasa bile güven sorumluluğu kapsamında tazminat değerlendirmesi yapılabilir.

Ancak bu durumda ödenecek tazminat otomatik olarak tüm sözleşme süresine ilişkin ücret olmayacak; çalışanın aynı nitelikte işi ne kadar sürede bulabileceği ve gerçek zararı araştırılarak belirlenecektir.

Çalışanlar İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Çalışanlar açısından karar, sözleşme imzalanmamış olsa bile işverenin açık davranışları, yazışmaları veya uygulamalarıyla yeni dönem için çalışma beklentisi oluşturması halinde hukuki koruma sağlanabileceğini göstermektedir.

Ancak talep edilecek tazminatın kapsamı, bakiye süre ücretinden farklı olarak gerçek zarar ve makul iş bulma süresi üzerinden değerlendirilecektir.

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde değişiklik yapan Seri No: 25 Tebliği, 24 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tebliğ ile yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının kazanç istisnası, istisna uygulamalarında kar-zarar değerlendirmesi ve yurt içi asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarının hesabına ilişkin yeni açıklamalar yapıldı.

Düzenleme, 7524 sayılı Kanun ve 7566 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerin uygulamasına yönelik hükümleri içeriyor.

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 25 Ne Getiriyor?

Tebliğ, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde bazı bölümlere yeni açıklamalar ekliyor.

Öne çıkan başlıklar arasında Türkiye’de kurulu yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının kazanç istisnası, taşınmaz kazançlarında kar dağıtımı şartı, istisna kazançlarda kar ve zararların nasıl dikkate alınacağı ile yurt içi asgari kurumlar vergisinde yatırıma katkı tutarı hesabı bulunuyor.

Yatırım Fonları ve Ortaklıklarında Kar Dağıtımı Şartı Nasıl Uygulanacak?

Türkiye’de kurulu fonlar ile yatırım ortaklıklarının kazanç istisnasında kar dağıtımı şartına ilişkin açıklamalar netleştirildi.

Buna göre, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara ilişkin avans kar payları da kar dağıtımı hesabında dikkate alınacak.

Taşınmazlardan elde edilen kazançlarda ise dağıtıma esas tutar, taşınmaz hasılatından bu faaliyet nedeniyle yüklenilen gider ve maliyetlerin düşülmesiyle bulunacak.

Taşınmaz Faaliyetlerinde Zarar Varsa Kar Dağıtımı Şartı Aranacak mı?

Tebliğe göre, taşınmaz faaliyetleri veya toplam faaliyetler zararla sonuçlanırsa istisna için kar dağıtımı şartı aranmayacak.

Ancak taşınmaz faaliyetleri karla, diğer faaliyetler zararla sonuçlanırsa ve toplam kazanç taşınmaz kazancından düşük kalırsa, toplam kazancın yarısının dağıtılması istisna uygulaması için yeterli olacak.

Müşterek Giderler Nasıl Dağıtılacak?

Taşınmaz faaliyetleri ile diğer faaliyetlerin birlikte yürütülmesi halinde müşterek genel giderler, cari yılda oluşan maliyetlerin birbirine oranı esas alınarak dağıtılacak.

Ortak kullanılan tesisat, makine ve taşıtlara ilişkin amortismanlar ise bu kıymetlerin hangi faaliyette kaç gün kullanıldığına göre ayrılacak. Kullanım süresi belirlenemiyorsa amortismanlar müşterek genel giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulacak.

Taşınmaz Geliri Olmayan Fonlar İçin Şart Var mı?

Faaliyet alanı gereği portföyüne veya aktifine taşınmaz alamayan ve inşaat projesi yapamayan fon ve ortaklıklarda kar dağıtımı şartı aranmayacak.

Ancak bu fon veya ortaklıklar herhangi bir şekilde taşınmaz kazancı elde ederse, söz konusu kazançlar bakımından istisnadan yararlanmak için kar dağıtımı şartını yerine getirmeleri gerekecek.

Kanuni Yedek Akçeler Dağıtılacak Kazançta Dikkate Alınacak mı?

Dağıtılması gereken kazancın hesabında, Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılması zorunlu kanuni yedek akçeler dikkate alınabilecek.

Taşınmaz gelirlerine isabet eden kanuni yedek akçe düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 50’si dağıtıma konu edilecek.

Tebliğde ayrıca karın sermayeye eklenmesinin kar dağıtımı sayılmayacağı açıkça belirtildi. Bu nedenle kar paylarının sermayeye ilavesi, kar dağıtımı şartının yerine getirilmesi için yeterli olmayacak.

İstisna Uygulamalarında Kar ve Zarar Nasıl Değerlendirilecek?

Tebliğe eklenen yeni bölümle, kurumlar vergisi istisnalarında kar ve zararların değerlendirilme yöntemi iki ayrı başlık altında açıklandı.

Buna göre istisnalar faaliyet esaslı ve işlem esaslı olmak üzere iki grupta ele alınacak.

Faaliyet Esaslı İstisna Nedir?

Faaliyet esaslı istisnalarda, aynı istisna kapsamındaki faaliyetler bir bütün olarak değerlendirilecek.

Aynı istisna konusuna giren bir faaliyetten kazanç, başka bir faaliyetten zarar doğarsa, bu tutarlar birlikte dikkate alınacak ve net sonuç üzerinden istisna uygulanacak.

Bu gruba; yatırım fon ve ortaklıklarının kazanç istisnası, yurt dışı şube kazançları, yurt dışı inşaat ve teknik hizmet kazançları, eğitim ve öğretim kazanç istisnası, serbest bölge kazançları ve teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazançlar örnek gösterildi.

Teknokent Kazançlarında Zarar Mahsup Edilecek mi?

Evet. Örneğin bir şirket teknoloji geliştirme bölgesinde yürüttüğü bir projeden kazanç, başka bir projeden zarar elde ederse, bu sonuçlar birlikte değerlendirilecek.

Net kazanç bulunması halinde bu tutar istisna kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilecek.

İşlem Esaslı İstisna Nedir?

İşlem esaslı istisnalarda her işlem ayrı ayrı değerlendirilecek.

Bir işlemden doğan kazanç istisna kapsamında olsa bile, başka bir işlemden doğan zarar bu kazançtan düşülemeyecek. Her işlemin sonucu kendi içinde dikkate alınacak.

Bu gruba; iştirak kazançları, yurt dışı iştirak kazançları, emisyon primi kazancı, taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı, sat-kirala-geri al işlemleri ve varlık kiralama işlemlerinden doğan kazanç istisnaları örnek verildi.

Taşınmaz Satışlarında Zarar Nasıl Dikkate Alınacak?

Tebliğde verilen örneğe göre, bir şirket bankaya olan borcuna karşılık iki ayrı taşınmazını satarsa, her satış ayrı işlem olarak değerlendirilecek.

Bir taşınmaz satışından kazanç doğarsa bu kazanç istisna edilecek. Diğer taşınmaz satışından zarar doğarsa, bu zarar istisna kazançtan mahsup edilmeyecek ve kanunen kabul edilmeyen gider olarak beyannameye yansıtılacak.

Dördüncü Geçici Vergilendirme Dönemi İçin Ne Değişti?

Tebliğin ilgili bölümünde yapılan değişiklikle metne “dördüncü geçici vergilendirme dönemi” ifadesi eklendi.

Bu değişiklik, Tebliğin 10.6.5.1 numaralı bölümündeki uygulama açıklamalarının kapsamını netleştirmeye yönelik olarak yapıldı.

Asgari Kurumlar Vergisinde Yatırıma Katkı Tutarı Nasıl Hesaplanacak?

Tebliğ ile yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasında, asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarının tespitine ilişkin yeni açıklamalar yapıldı.

Buna göre, 2 Ağustos 2024 tarihinden önce mevcut yatırım teşvik belgelerinde kayıtlı yatırım tutarı dikkate alınacak. Bu tarihten sonra yatırım teşvik belgesinde yapılan revizeler sonucu ortaya çıkan yatırım tutarı artışları, asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarı hesabına dahil edilmeyecek.

Revize Edilen Yatırım Teşvik Belgelerinde Hangi Yöntemler Kullanılacak?

Yatırım teşvik belgesini 2 Ağustos 2024 tarihinden önce alan ve bu tarihten sonra revize ettiren mükellefler için iki yöntem öngörülüyor.

Birinci yöntemde, alınmayan verginin tamamı 2 Ağustos 2024 öncesi belgede kayıtlı yatırım tutarına göre hesaplanan yatırıma katkı tutarından düşülebilecek.

İkinci yöntemde ise alınmayan vergi, 2 Ağustos 2024 öncesi ve sonrası yatırım tutarlarına göre oranlanarak dikkate alınabilecek. Ancak revize sonrası artışa isabet eden yatırıma katkı tutarı, asgari kurumlar vergisinden indirilemeyecek.

Tebliğ Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 25, 24 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütecek.

Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni Tebliğ, özellikle fonlar, yatırım ortaklıkları, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren şirketler, serbest bölge kazancı bulunan mükellefler ve yatırım teşvik belgesi kapsamında indirimli kurumlar vergisi uygulayan şirketler için önemli sonuçlar doğuruyor.

Şirketlerin, istisna kazançlarını faaliyet esaslı veya işlem esaslı olarak doğru sınıflandırması, taşınmaz kazançlarında kar dağıtımı şartını net kazanç üzerinden değerlendirmesi ve asgari kurumlar vergisi hesabında 2 Ağustos 2024 öncesi yatırım tutarlarını ayrıca takip etmesi gerekiyor.

Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20/D Maddesi Ne Getiriyor?

Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D maddesi, Türkiye’ye yerleşen belirli gerçek kişiler için yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlarda önemli bir gelir vergisi istisnası getiriyor. Yeni düzenleme, şartları taşıyan kişilerin Türkiye dışında elde ettikleri gelirlerin 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna edilmesini öngörüyor.

Düzenleme, özellikle Türkiye’ye yeni yerleşen ve önceki yıllarda Türkiye’de ikametgahı ya da vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler açısından dikkat çekiyor.

Mükerrer 20/D Maddesi Nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesi, “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin Vergi İstisnası” başlığını taşıyan yeni bir istisna hükmüdür.

Madde, belirli şartları sağlayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratların gelir vergisinden istisna edilmesini düzenliyor.

Kimler Bu İstisnadan Yararlanabilir?

İstisnadan yararlanabilecek kişiler, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler olacak.

Ancak bu kişilerin Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının bulunmaması ve Türkiye’de vergi mükellefiyetinin olmaması gerekiyor.

Bu iki şartı birlikte sağlayan kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl süreyle gelir vergisi dışında tutulacak.

Hangi Gelirler Kapsama Giriyor?

Düzenleme, Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları kapsıyor.

Madde metninde gelir unsurları tek tek sayılmadığı için genel çerçeve yurt dışı kaynaklı gelirler üzerinden kuruluyor. Uygulamanın ayrıntılarını belirleme yetkisi ise Hazine ve Maliye Bakanlığına veriliyor.

Türkiye’de Daha Önce Gelir Elde Edenler Yararlanabilir mi?

Bazı gelir türleri nedeniyle daha önce Türkiye’de mükellefiyet bulunması, istisnadan yararlanmaya engel olmayacak.

Buna göre kişinin mükerrer 20/D kapsamına girmeden önce Türkiye’de gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, istisna hakkını ortadan kaldırmayacak.

Beyanname Verilecek mi?

İstisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek.

Kişinin başka gelirleri nedeniyle yıllık beyanname vermesi gerekiyorsa, mükerrer 20/D kapsamındaki yurt dışı gelirleri bu beyannameye dahil edilmeyecek.

Gider ve Maliyetler Dikkate Alınacak mı?

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi diğer kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacak.

Bu nedenle istisna edilen gelirlerle bağlantılı giderlerin başka vergiye tabi gelirlerden düşülmesi mümkün olmayacak.

Yurt Dışında Ödenen Vergiler Mahsup Edilecek mi?

Mükerrer 20/D kapsamındaki kazanç ve iratlar için yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilemeyecek.

Çünkü bu gelirler Türkiye’de gelir vergisinden istisna edildiği için, yabancı ülkede ödenen vergilerin Türkiye’deki gelir vergisinden indirilmesi söz konusu olmayacak.

Şartlar Sonradan Sağlanmazsa Ne Olur?

İstisna şartlarının taşınmadığının sonradan tespit edilmesi halinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılacak.

Bu nedenle istisnadan yararlanacak kişilerin ikamet, mükellefiyet ve gelir kaynağı şartlarını dikkatle değerlendirmesi gerekiyor.

Düzenleme Ne Zaman Uygulanacak?

Mükerrer 20/D maddesi, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılan kişilere uygulanmak üzere yürürlüğe giriyor.

Bu tarihten itibaren Türkiye’ye yerleşen ve gerekli şartları taşıyan gerçek kişiler, düzenlemeden yararlanabilecek.

Vergi Mükellefleri İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni düzenleme, Türkiye’ye yerleşen gerçek kişiler için yurt dışı kazanç ve iratlarda uzun süreli bir gelir vergisi avantajı sağlıyor.

Ancak istisnadan yararlanmak isteyen kişilerin son üç yıldaki Türkiye ikametgah ve vergi mükellefiyeti durumunu, elde edilen gelirin yurt dışı kaynaklı olup olmadığını ve beyan yükümlülüklerini dikkatle kontrol etmesi gerekiyor. Uygulama detayları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek usul ve esaslarla netleşecek.

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarını elektronik ortamda yapabilmesine ilişkin Elektronik Genel Kurul Sistemi başvuru süreci açıklandı. Ticaret Bakanlığı, payları borsada işlem görmeyen anonim şirketler ile Elektronik Genel Kurul Sistemi hizmeti sunmak isteyen şirketlerin izlemesi gereken adımlara ilişkin bilgilendirme yaptı.

Elektronik Genel Kurul Sistemi, anonim şirket genel kurullarına elektronik ortamda katılım sağlanmasına imkân veren bir altyapı olarak kullanılıyor. Borsaya kote şirketler için sistem Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından sağlanırken, diğer anonim şirketler sistemi kendileri kurabilecek veya Bakanlıkça yetkilendirilen hizmet sağlayıcılardan destek alabilecek.

Elektronik Genel Kurul Sistemi Nedir?

Elektronik Genel Kurul Sistemi, anonim şirket ortaklarının genel kurul toplantılarına elektronik ortamda katılmasını, görüş bildirmesini, öneride bulunmasını ve oy kullanmasını sağlayan bilişim sistemidir.

Payları Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından kayden izlenen borsaya kote şirketlerde bu sistem MKK tarafından sağlanıyor. Diğer anonim şirketler ise Türk Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında kendi sistemlerini kurabiliyor veya yetkili hizmet sağlayıcılardan destek hizmeti alabiliyor.

Hangi Şirketler EGKS Kullanabilir?

Borsaya kote olmayan anonim şirketler de genel kurul toplantılarını elektronik ortamda yapabilecek.

Bu şirketler için iki seçenek bulunuyor. Şirketler ya Elektronik Genel Kurul Sistemi’ni kendi bünyelerinde kuracak ya da Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilen hizmet sağlayıcılar üzerinden destek hizmeti alacak.

EGKS Kurmak İsteyen Şirketler Ne Yapmalı?

Elektronik Genel Kurul Sistemi’ni kendi kurmak isteyen anonim şirketlerin, sistemin mevzuata uygunluğunu yetkili kurumlara tespit ettirmesi gerekiyor.

Bu kapsamda sistemin;

Türk Ticaret Kanunu,
Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik,
Anonim Şirketlerin Genel Kurullarında Uygulanacak Elektronik Genel Kurul Sistemi Hakkında Tebliğ

hükümlerine uygun olması gerekiyor.

Yetkili kurumlar tarafından düzenlenen teknik raporun ise ticaret sicili müdürlüğüne tescil ve ilan ettirilmesi zorunlu olacak.

EGKS Hizmet Sağlayıcıları İçin Başvuru Şartları Neler?

Elektronik Genel Kurul Sistemi hizmeti sunmak isteyen şirketlerin, sistemlerini ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun şekilde hazırlaması gerekiyor.

Bu şirketler, sistemin uygunluğunu gösteren teknik raporla birlikte Ticaret Bakanlığına başvuracak. Bakanlık, sistemin gerekli özellikleri taşıyıp taşımadığını test edecek.

Test ve inceleme sonucunda Bakanlık uygun görüş verirse, hizmet sağlayıcı şirket bu teknik raporu kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğünde tescil ve ilan ettirecek.

Teknik Rapor Neden Önemli?

Teknik rapor, Elektronik Genel Kurul Sistemi’nin mevzuata ve teknik gerekliliklere uygun şekilde çalıştığını gösteren temel belge niteliği taşıyor.

Şirketlerin sistemi doğrudan kurması veya hizmet sağlayıcı olarak faaliyet göstermek istemesi halinde, teknik rapor sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bu rapor olmadan sistemin hukuki ve teknik uygunluğunun tescil edilmesi mümkün olmayacak.

EGKS Başvuru Değerlendirme Kontrol Listesi Nedir?

Ticaret Bakanlığı, hizmet sağlayıcı olmak isteyen şirketlerin başvuru sürecini kolaylaştırmak amacıyla “EGKS Başvuru Değerlendirme Kontrol Listesi” hazırladı.

Bu liste, şirketlerin sistemlerini mevzuata uygun şekilde kurgulayıp kurgulamadığını kontrol etmeleri için kullanılacak. Böylece başvuru öncesinde eksikliklerin görülmesi ve sürecin daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor.

Başvuru Nasıl Yapılacak?

Elektronik Genel Kurul Sistemi hizmeti sağlamak isteyen şirketler, sistemlerini Türk Ticaret Kanunu ve ilgili ikincil mevzuata uygun şekilde hazırlayacak.

Ardından EGKS Başvuru Değerlendirme Kontrol Listesi’nde yer alan hususlar dikkate alınarak hazırlıklar gözden geçirilecek. Şirketi temsile yetkili kişi veya kişiler tarafından imzalanan başvuru dilekçesi, kontrol listesi ve teknik raporla birlikte Ticaret Bakanlığına başvuru yapılacak.

Ticaret Siciline Tescil Zorunlu mu?

Evet. Hem kendi Elektronik Genel Kurul Sistemi’ni kuran anonim şirketler hem de hizmet sağlayıcı olarak faaliyet göstermek isteyen şirketler açısından teknik raporun ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesi gerekiyor.

Bu tescil, sistemin mevzuata uygunluğunun kamuya duyurulması açısından önem taşıyor.

Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni açıklama, anonim şirketlerin elektronik genel kurul süreçlerini daha planlı yürütmesini sağlayacak.

Borsaya kote olmayan anonim şirketler, genel kurullarını elektronik ortamda yapmak istiyorsa sistem kurma veya hizmet sağlayıcıdan destek alma seçeneklerini değerlendirebilecek. EGKS hizmeti sunmak isteyen şirketler ise teknik rapor, kontrol listesi, Bakanlık uygun görüşü ve ticaret sicili tescili aşamalarını tamamlamak zorunda olacak.

Bu nedenle anonim şirketlerin ve hizmet sağlayıcı adaylarının, genel kurul takvimlerini belirlemeden önce EGKS başvuru ve uygunluk süreçlerini dikkatle planlaması gerekiyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yaptı. 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/9 sayılı Tebliğ ile, bankaların tüketicilere tahsis ettiği kredili mevduat hesabı limit artışlarına ilişkin zorunlu karşılık uygulamasında oran yüzde 2’den yüzde 1’e indirildi.

Düzenleme, doğrudan vatandaşın ödeyeceği faiz oranı veya müşteriden yapılacak bir kesinti anlamına gelmiyor. Değişiklik, bankaların KMH ve ek hesap limitlerini artırma hızını sınırlamaya yönelik bir zorunlu karşılık uygulaması niteliği taşıyor.

Zorunlu Karşılık Nedir?

Zorunlu karşılık, bankaların belirli yükümlülükleri veya kredi büyümesi gibi bazı kalemler için Merkez Bankası nezdinde tutmak zorunda olduğu tutarı ifade eder.

Merkez Bankası bu aracı, finansal sistemde likiditeyi yönetmek, kredi büyümesini kontrol etmek ve para politikasını desteklemek amacıyla kullanır.

Tebliğde Ne Değişti?

2026/9 sayılı Tebliğ ile Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’in geçici 17’nci maddesinde yer alan “yüzde 2” ibaresi “yüzde 1” olarak değiştirildi.

Bu değişiklik, bankaların tüketicilere kullandırdığı kredili mevduat hesabı limitlerindeki artış sınırını daha aşağıya çekti.

Bu Oran Vatandaşın Faizi mi?

Hayır. Tebliğde geçen yüzde 2 ve yüzde 1 oranları, vatandaşın ödeyeceği faiz oranı değildir.

Bu oranlar, bankaların tüketicilere tahsis ettiği kredili mevduat hesabı, yani KMH veya ek hesap limitlerinin belirli dönemlerde ne kadar artabileceğine ilişkin sınırı ifade eder.

Eski Uygulama Nasıldı?

Önceki düzenlemede, bankaların tüketicilere tahsis ettiği KMH limitleri belirlenen hesaplama döneminde bir önceki döneme göre yüzde 2’nin üzerinde artarsa, yüzde 2’yi aşan kısım kadar TL zorunlu karşılık Merkez Bankasında bloke ediliyordu.

Bu uygulama, KMH limitlerinin hızlı artışını sınırlamak amacıyla getirilmişti.

Yeni Uygulama Ne Getiriyor?

Yeni düzenlemeyle sınır yüzde 2’den yüzde 1’e indirildi.

Buna göre, bankaların tüketicilere tahsis ettiği KMH limitleri belirlenen hesaplama döneminde bir önceki döneme göre yüzde 1’in üzerinde artarsa, yüzde 1’i aşan tutar kadar TL zorunlu karşılık Merkez Bankası nezdinde tesis edilecek.

KMH Limit Artışı Nasıl Hesaplanacak?

Uygulamada bankaların kapsama giren KMH limit toplamları, önceki hesaplama dönemiyle karşılaştırılacak.

Örneğin bir bankanın önceki hesaplama döneminde kapsama giren KMH limit toplamı 100 milyon TL ise ve yeni dönemde bu tutar 102 milyon TL’ye çıkarsa, artış 2 milyon TL olur. Yeni sınır yüzde 1 olduğu için 1 milyon TL’ye kadar olan artış sınır içinde kalır. Aşan 1 milyon TL için banka Merkez Bankasında TL zorunlu karşılık tesis etmek zorunda kalır.

Bankalar İçin Ne Anlama Geliyor?

Düzenleme bankalar açısından daha sıkı bir karşılık yükümlülüğü anlamına geliyor.

KMH limitlerini hızlı artıran bankalar, yüzde 1’i aşan artış kısmı için Merkez Bankasında ilave TL zorunlu karşılık tutacak. Bu da bankaların ek hesap limit artışlarını daha dikkatli yönetmesini gerektirecek.

Vatandaşı Nasıl Etkileyebilir?

Düzenleme doğrudan vatandaşın mevcut KMH borcuna veya faiz oranına ilişkin bir değişiklik içermiyor.

Ancak bankaların KMH limitlerini artırma iştahını sınırlayabileceği için, ek hesap limit artışlarında daha temkinli bir dönem başlayabilir. Bankalar, yeni limit tahsisleri ve limit artırımlarında daha kontrollü davranabilir.

Uygulamanın Amacı Ne?

Merkez Bankası’nın bu adımı, tüketici kredisi niteliğindeki kredili mevduat hesabı limitlerinin hızlı büyümesini kontrol etmeye yönelik bir sıkılaştırma hamlesi olarak değerlendiriliyor.

KMH ve ek hesap limitleri, tüketici finansmanı açısından kısa vadeli kredi kanallarından biri olduğu için limit artışlarının sınırlandırılması kredi genişlemesini yavaşlatmaya katkı sağlayabilir.

Tebliğ Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Tebliğ hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütecek.

Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni düzenleme ile bankaların KMH ve ek hesap limit artışlarında dikkate alacağı eşik yüzde 1’e düşürüldü.

Bu nedenle bankalar, tüketicilere tahsis edilen KMH limitlerinin dönemsel artışını daha yakından takip edecek. Yüzde 1’i aşan limit büyümelerinde aşan tutar kadar TL zorunlu karşılık tesis edileceği için, uygulama kredi büyümesini sınırlayıcı bir etki doğurabilecek.

Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı kapsamında büyük işletme sayılma ölçütlerinde değişiklik yapıldı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yapılan düzenlemeyle aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı hadleri artırıldı.

Yeni ölçütler, bağımsız denetime tabi olup finansal tablolarını BOBİ FRS’ye göre hazırlayan işletmeler açısından önem taşıyor. Düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemleri için uygulanacak.

BOBİ FRS Nedir?

BOBİ FRS, bağımsız denetime tabi olan ancak Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını uygulamayan büyük ve orta boy işletmelerin finansal tablolarını hazırlarken esas aldığı raporlama standardıdır.

Bu standart, işletmelerin finansal durumunu, faaliyet sonuçlarını ve nakit akışlarını daha anlaşılır ve karşılaştırılabilir biçimde sunmayı amaçlar.

Büyük İşletme Ölçütlerinde Ne Değişti?

Yapılan değişiklikle BOBİ FRS kapsamında büyük işletme sayılmak için dikkate alınan bazı parasal hadler güncellendi.

Aktif toplamı sınırı 1 milyar TL’ye, yıllık net satış hasılatı sınırı ise 2 milyar TL’ye yükseltildi. Ortalama çalışan sayısı ölçütünde ise 250 kişi sınırı korunuyor.

Yeni Büyük İşletme Hadleri Neler?

Yeni düzenlemeye göre, aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini art arda iki raporlama döneminde aşan işletmeler, takip eden raporlama döneminde büyük işletme olarak değerlendirilecek:

• Aktif toplamı: 1 milyar TL ve üzeri
• Yıllık net satış hasılatı: 2 milyar TL ve üzeri
• Ortalama çalışan sayısı: 250 kişi ve üzeri

Bu ölçütler, işletmenin BOBİ FRS kapsamındaki raporlama yükümlülüklerinin belirlenmesinde esas alınacak.

Eski Hadlere Göre Ne Değişti?

Önceki uygulamada aktif toplamı için 800 milyon TL, yıllık net satış hasılatı için ise 1 milyar 600 milyon TL sınırı uygulanıyordu.

Yeni kararla aktif toplamı eşiği 1 milyar TL’ye, yıllık net satış hasılatı eşiği ise 2 milyar TL’ye çıkarıldı. Böylece büyük işletme kapsamına girme sınırı parasal olarak yükseltilmiş oldu.

Kimler Büyük İşletme Sayılacak?

Bir işletmenin büyük işletme sayılabilmesi için yalnızca tek bir ölçütün aşılması yeterli olmayacak.

Aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve ortalama çalışan sayısı ölçütlerinden en az ikisinin art arda iki raporlama döneminde aşılması gerekecek. Bu şart sağlandığında işletme, izleyen raporlama döneminde büyük işletme hükümlerine tabi olacak.

Bağlı Ortaklık ve İştirakler Dikkate Alınacak mı?

Büyük işletme değerlendirmesinde, işletmenin varsa bağlı ortaklıkları ve iştirakleri de dikkate alınacak.

Bu nedenle grup yapısına sahip şirketlerde yalnızca tekil finansal büyüklüklere bakılması yeterli olmayabilir. Konsolide etki doğuran bağlı ortaklık ve iştirakler, büyük işletme statüsünün belirlenmesinde önem taşıyabilir.

Düzenleme Ne Zaman Uygulanacak?

Yeni büyük işletme ölçütleri, 1 Ocak 2026 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanacak.

Bu nedenle işletmelerin 2026 yılı finansal raporlama hazırlıklarında yeni aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı sınırlarını dikkate alması gerekiyor.

Muhasebe ve Finans Birimleri İçin Neden Önemli?

Büyük işletme statüsü, finansal tablo hazırlama süreci, dipnot açıklamaları, bağımsız denetim planlaması ve raporlama yükümlülükleri üzerinde doğrudan etkili olabilir.

Bu nedenle muhasebe, finans ve denetim ekiplerinin işletmenin son iki raporlama dönemine ait büyüklüklerini yeni hadlere göre yeniden değerlendirmesi gerekiyor.

Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Parasal sınırların artırılması, bazı işletmelerin büyük işletme kapsamına daha geç girmesine veya mevcut sınıflandırmasının yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.

Özellikle aktif toplamı ve net satış hasılatı sınırına yakın olan işletmelerin, 2026 hesap dönemi öncesinde BOBİ FRS kapsamındaki statülerini kontrol etmesi önem taşıyor. Bu değerlendirme, finansal raporlama sürecinin doğru planlanmasına ve denetim hazırlıklarının zamanında yapılmasına katkı sağlayacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yaptı. 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/9 sayılı Tebliğ ile, 2013/15 sayılı Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’in geçici 17’nci maddesinde yer alan oran güncellendi.

Düzenlemeyle, ilgili maddede yer alan “yüzde 2” ibaresi “yüzde 1” olarak değiştirildi. Tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.

Zorunlu Karşılık Nedir?

Zorunlu karşılık, bankaların ve ilgili finansal kuruluşların topladıkları mevduat veya benzeri yükümlülükler karşılığında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde tutmak zorunda oldukları tutarı ifade eder.

Bu uygulama, para politikası araçlarından biri olarak finansal sistemde likidite yönetimi ve parasal aktarım mekanizması açısından önem taşır.

Tebliğde Ne Değişti?

2026/9 sayılı Tebliğ ile Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’in geçici 17’nci maddesinde yer alan oran değiştirildi.

Daha önce maddede “yüzde 2” olarak yer alan ibare, yeni düzenlemeyle “yüzde 1” şeklinde güncellendi.

Yeni Oran Ne Oldu?

Değişiklik sonrası ilgili hükümde uygulanacak oran yüzde 1 oldu.

Bu oran değişikliği, tebliğin geçici 17’nci maddesi kapsamında değerlendirilen yükümlülükler bakımından uygulanacak.

Kimleri İlgilendiriyor?

Düzenleme, zorunlu karşılık uygulamasına tabi bankaları ve ilgili finansal kuruluşları ilgilendiriyor.

Bu nedenle finans sektörü temsilcilerinin ve bankaların, zorunlu karşılık hesaplamalarında yeni oranı dikkate alması gerekiyor.

Tebliğ Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Tebliğ hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütecek.

Finansal Kuruluşlar İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni düzenleme, zorunlu karşılık hesaplamalarında geçici 17’nci madde kapsamında dikkate alınan oranı yüzde 2’den yüzde 1’e indirmiş oldu.

Bankaların ve ilgili finansal kuruluşların, zorunlu karşılık hesaplama ve raporlama süreçlerini bu değişikliğe göre güncellemesi gerekiyor.

Enerji piyasaları ve çevresel piyasalarda şeffaflık ile piyasa bozucu davranışlara ilişkin yönetmelikte değişiklik yapıldı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan değişiklik yönetmeliği, 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

Düzenlemeyle, Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde yer alan yürürlük tarihi değiştirildi. Daha önce 1 Haziran 2026 olarak belirlenen tarih, 1 Ocak 2027’ye ertelendi.

Şeffaflık ve Piyasa Bozucu Davranışlar Yönetmeliği Nedir?

Enerji piyasalarında şeffaflık ve piyasa bozucu davranışlara ilişkin yönetmelik, enerji ve çevresel piyasalarda güvenilir, izlenebilir ve adil bir piyasa yapısının sağlanmasına yönelik kuralları düzenliyor.

Yönetmelik, piyasa katılımcılarının bilgi paylaşımı, şeffaflık yükümlülükleri ve piyasa düzenini bozabilecek davranışlara ilişkin esasları belirliyor.

Yönetmelikte Ne Değişti?

23 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle, yönetmeliğin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan tarih güncellendi.

Mevcut metinde yer alan “1/6/2026” ibaresi “1/1/2027” olarak değiştirildi. Böylece ilgili hükümlerin uygulanmasına ilişkin tarih yaklaşık yedi ay ertelenmiş oldu.

Yeni Uygulama Tarihi Ne Zaman?

Yeni düzenlemeye göre ilgili tarih 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Bu değişiklikle birlikte, daha önce 1 Haziran 2026 itibarıyla başlaması öngörülen uygulama 2027 yılının başına ertelendi.

Kimleri İlgilendiriyor?

Düzenleme, enerji piyasalarında ve çevresel piyasalarda faaliyet gösteren piyasa katılımcılarını, lisans sahibi şirketleri, işlem yapan tarafları ve ilgili yükümlülükleri takip eden sektör temsilcilerini ilgilendiriyor.

Enerji piyasasında faaliyet yürüten şirketlerin yeni tarihi dikkate alarak uyum süreçlerini buna göre planlaması gerekiyor.

Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

Değişiklik yönetmeliği, 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Yönetmelik hükümleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı tarafından yürütülecek.

Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni tarih değişikliği, enerji ve çevresel piyasa katılımcılarına uyum hazırlıkları için ek süre sağladı.

Şirketlerin, şeffaflık yükümlülükleri ve piyasa bozucu davranışlara ilişkin iç kontrol, raporlama ve uyum süreçlerini 1 Ocak 2027 tarihini dikkate alarak gözden geçirmesi önem taşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı, sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu KDV beyannamelerine ilişkin önemli bir duyuru yayımladı. Duyuruda, Nisan 2026 vergilendirme dönemine ait KDV2 ve KDV2B kodlu beyannameler için son verilme tarihinin 25 Mayıs 2026 olduğu belirtildi.

Başkanlık, bu beyannamelerin 199 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile süre uzatımı yapılan beyannameler arasında yer almadığını açıkladı. Bu nedenle KDV2 ve KDV2B beyannamesi verecek mükelleflerin beyanname işlemlerini 25 Mayıs 2026 gün sonuna kadar tamamlaması gerekiyor.

KDV2 ve KDV2B Beyannamesi Nedir?

KDV2 ve KDV2B beyannameleri, sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereken Katma Değer Vergisi işlemleri için kullanılan beyanname türleridir.

Bu beyannameler, belirli işlemlerde KDV’nin satıcı tarafından değil, sorumlu sıfatıyla alıcı veya ilgili yükümlü tarafından beyan edilmesini sağlar.

Hangi Dönem İçin Duyuru Yapıldı?

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın duyurusu, Nisan 2026 vergilendirme dönemine ilişkin KDV2 ve KDV2B kodlu beyannameleri kapsıyor.

Bu döneme ait beyannameler için son verilme tarihi 25 Mayıs 2026 olarak uygulanacak.

Son Verilme Tarihi Ne Zaman?

Nisan 2026 dönemine ilişkin KDV2 ve KDV2B beyannameleri 25 Mayıs 2026 günü sonuna kadar verilecek.

Mükelleflerin bu tarihe kadar beyannamelerini Dijital Vergi Dairesi üzerinden tamamlaması gerekiyor.

199 Sayılı VUK Sirküleri KDV2 ve KDV2B’yi Kapsıyor mu?

Hayır. Gelir İdaresi Başkanlığı, KDV2 ve KDV2B kodlu beyannamelerin 199 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile süre uzatımı yapılan beyannameler arasında bulunmadığını duyurdu.

Bu nedenle diğer bazı beyannameler için yapılan süre uzatımı, sorumlu sıfatıyla verilen KDV2 ve KDV2B beyannameleri için geçerli olmayacak.

Mükellefler Nelere Dikkat Etmeli?

KDV2 ve KDV2B beyannamesi verme yükümlülüğü bulunan mükellefler, Nisan 2026 dönemine ait beyanlarını 25 Mayıs 2026 gün sonuna kadar yapmalı.

Muhasebe birimleri ve meslek mensupları, bu beyannameleri süre uzatımı kapsamındaki KDV beyannameleriyle karıştırmamalı. Aksi halde süresinde verilmeyen beyannameler nedeniyle cezai işlem riski doğabilir.

Pratik Etkisi Ne Olacak?

Duyuru, KDV2 ve KDV2B beyannamelerine ilişkin süre konusunda oluşabilecek tereddütleri gidermeyi amaçlıyor.

199 sayılı VUK Sirküleri ile bazı beyanname ve ödeme süreleri uzatılmış olsa da, Nisan 2026 dönemine ait KDV2 ve KDV2B beyannameleri için son tarih değişmedi. Bu nedenle mükelleflerin beyanname takvimini ayrı kontrol etmesi gerekiyor.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, işçinin özel yaşamında ve işyeri dışında gerçekleştiği ileri sürülen bir olayın, işyerine somut ve ölçülebilir olumsuz etkisi ispatlanmadan geçerli fesih nedeni yapılamayacağına karar verdi.

Kararda, işçinin özel hayatına ilişkin olayların kural olarak işverenin müdahale alanı dışında kaldığı; ancak bu olayların iş düzenine, çalışma barışına veya işin yürütümüne açık ve olumsuz şekilde yansıması halinde feshe dayanak yapılabileceği vurgulandı.

Davanın Konusu Nedir?

Uyuşmazlık, iş sözleşmesi geçerli nedenle feshedilen bir işçinin işe iade talebine ilişkindir.

Davacı işçi, 11 Nisan 2022 tarihinde davalı şirkette lojistik mühendisi olarak çalışmaya başladı. İş sözleşmesi, aynı şirkette görev yapan B.A.’ya yönelik darp iddiası ve 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma kararı gerekçe gösterilerek 26 Aralık 2023 tarihinde feshedildi.

İşveren, feshi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18’inci maddesi kapsamında geçerli nedene dayandırdı.

İşçi Ne Talep Etti?

Davacı işçi, fesih öncesinde savunmasının usulüne uygun alınmadığını ileri sürdü.

Darp ve şiddet iddialarının gerçeği yansıtmadığını, olayların işyeri dışında ve özel hayat kapsamında gündeme geldiğini belirten işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istedi.

Davacı ayrıca tarafların farklı departmanlarda çalıştığını, işyerinde birlikte görev yapmadıklarını ve olayın işyeri düzenini bozduğuna dair somut delil bulunmadığını savundu.

İşverenin Savunması Neydi?

Davalı işveren, olayın disiplin soruşturması kapsamında incelendiğini ve işyeri huzurunu bozduğunu savundu.

İşveren, davacının aynı şirkette çalışan nişanlısına yönelik darp iddiasının hekim raporu, koruma kararı ve disiplin belgeleriyle desteklendiğini belirterek, iş sözleşmesinin yönetim hakkı kapsamında geçerli nedenle feshedildiğini ileri sürdü.

İlk Derece Mahkemesi Ne Karar Verdi?

İlk derece mahkemesi, davacının aynı şirkette çalışan nişanlısına yönelik darp iddiasının koruma kararı, savcılık dosyası ve hekim raporu birlikte değerlendirildiğinde sabit olduğu kanaatine vardı.

Mahkeme, bu durumun işveren açısından güven ilişkisini zedelediğini ve işverenin davacıyla çalışmaya devam etmesinin beklenemeyeceğini belirterek davayı reddetti.

Bölge Adliye Mahkemesi Ne Dedi?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı.

Daire, işçinin davranışına dayalı fesihlerde işverenin feshe konu fiili açık, somut ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde bildirmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca fesih öncesinde işçiye makul süre verilerek savunmasının alınmasının zorunlu olduğu ifade edildi.

Özel Yaşamdaki Olay Fesih Nedeni Olabilir mi?

Mahkemeye göre işçinin özel yaşamına ilişkin davranışları kural olarak işverenin müdahale alanı dışında kalır.

Ancak bu davranışların işyerine somut, belirgin ve olumsuz biçimde yansıması halinde feshe dayanak yapılması mümkündür. Bu nedenle işverenin yalnızca özel yaşamda yaşandığı ileri sürülen bir olaya dayanması yeterli değildir.

Olayın işin yürütümüne, işyeri düzenine veya çalışma barışına açık şekilde zarar verdiği somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Koruma Kararı Tek Başına Yeterli mi?

Bölge Adliye Mahkemesi, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma kararının geçici tedbir niteliğinde olduğunu belirtti.

Kararda, bu tür koruma kararlarının delil aranmaksızın verilebildiği ve tek başına iş sözleşmesini sona erdirmeye yeterli ağırlıkta delil kabul edilemeyeceği ifade edildi.

Mahkeme ayrıca, ceza soruşturmasında iddiaların soyut kaldığı ve delillerle desteklenmediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini de dikkate aldı.

İşyeri Düzenine Olumsuz Etki İspatlandı mı?

Daire, dosyada olayın işin yürütümüne, işyeri düzenine veya çalışma barışına somut ve ölçülebilir olumsuz etkide bulunduğunu gösteren kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirtti.

Davacının görev yaptığı birim ile B.A.’nın görev yaptığı birimin farklı olduğu, tarafların fiilen birlikte çalışmadığı ve işverenin fesih dışında daha hafif önlemleri değerlendirmediği de kararda vurgulandı.

Savunma Hakkı Usulüne Uygun Kullandırıldı mı?

Mahkeme, davacının savunmasının disiplin kurulu toplantısında alınmış olmasını yeterli görmedi.

Karara göre, işçiye isnat edilen fiilin açık ve net biçimde bildirildiğine, savunma için makul süre tanındığına ve işçinin etkili şekilde kendini savunmasına imkan verildiğine dair dosyada yeterli delil bulunmadı.

Bu nedenle savunma hakkının usulüne uygun kullandırılmadığı sonucuna varıldı.

Feshin Son Çare Olması İlkesi Neden Önemli?

Geçerli fesihte işverenin, fesih yoluna başvurmadan önce daha hafif ve ölçülü önlemleri değerlendirmesi gerekir.

Mahkeme, somut olayda işverenin tarafların farklı birimlerde çalışması, görev yerlerinin ayrılması veya benzeri daha hafif tedbirleri değerlendirdiğine dair bir delil bulunmadığını belirtti.

Bu durum, feshin son çare olması ilkesine aykırılık olarak değerlendirildi.

İşe İade Kararı Verildi

Bölge Adliye Mahkemesi, işverenin geçerli fesih nedenini ispatlayamadığına karar verdi.

Bu nedenle davacının istinaf başvurusu kabul edildi, ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldı ve feshin geçersizliğine hükmedildi.

Mahkeme, davacının işe iadesine karar verdi.

İşe Başlatmama Tazminatı Ne Kadar Belirlendi?

Mahkeme, davacının yasal sürede başvurmasına rağmen işverence işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatı 4 aylık brüt ücret tutarı üzerinden belirledi.

Bu kapsamda işe başlatmama tazminatı 475.113,36 TL brüt olarak tespit edildi.

Boşta Geçen Süre Ücreti Ne Oldu?

Davacının işe iade için süresi içinde başvurması halinde, kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları için brüt 672.578,48 TL’nin davalıdan tahsil edilmesi gerektiği belirtildi.

Karar, işe iade davaları bakımından kesin nitelikte verildi.

İşverenler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Karar, işçinin özel yaşamındaki olayların feshe dayanak yapılabilmesi için işyeriyle somut bağlantının ve çalışma düzenine olumsuz etkinin açıkça ispatlanması gerektiğini gösteriyor.

İşverenlerin, davranışa dayalı fesihlerde yalnızca iddia veya tedbir kararına dayanmak yerine, olayın iş ilişkisine etkisini somut delillerle ortaya koyması gerekiyor. Ayrıca savunma sürecinin usulüne uygun yürütülmesi ve fesih dışında daha hafif önlemlerin değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı, sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu KDV beyannamelerine ilişkin önemli bir duyuru yayımladı. Duyuruda, Nisan 2026 vergilendirme dönemine ait KDV2 ve KDV2B kodlu beyannamelerin son verilme tarihinin 25 Mayıs 2026 olduğu hatırlatıldı.

Başkanlık, söz konusu beyannamelerin 199 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile süre uzatımı yapılan beyannameler arasında yer almadığını bildirdi. Bu nedenle KDV2 ve KDV2B beyannamesi verecek mükelleflerin işlemlerini 25 Mayıs 2026 gün sonuna kadar tamamlaması gerekiyor.

KDV2 ve KDV2B Beyannamesi Nedir?

KDV2 ve KDV2B beyannameleri, sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereken katma değer vergisi işlemleri için kullanılan beyanname türleridir.

Bu beyannameler, belirli işlemlerde verginin doğrudan işlemi yapan satıcı tarafından değil, alıcı veya sorumlu sıfatıyla yükümlü olan kişi ya da kurum tarafından beyan edilmesini sağlar.

Hangi Dönem İçin Uyarı Yapıldı?

Duyuru, Nisan 2026 vergilendirme dönemine ilişkin KDV2 ve KDV2B kodlu beyannameleri kapsıyor.

Bu dönem için beyanname verme süresinin uzatılmadığı özellikle vurgulandı.

KDV2 ve KDV2B İçin Son Gün Ne Zaman?

Nisan 2026 dönemine ait KDV2 ve KDV2B beyannameleri için son verilme tarihi 25 Mayıs 2026 olarak açıklandı.

Mükelleflerin bu beyannameleri 25 Mayıs 2026 gün sonuna kadar vermesi gerekiyor.

199 Sayılı VUK Sirküleri Bu Beyannameleri Kapsıyor mu?

Gelir İdaresi Başkanlığı, KDV2 ve KDV2B beyannamelerinin 199 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile süre uzatımı yapılan beyannameler arasında bulunmadığını duyurdu.

Bu nedenle daha önce bazı beyannameler için yapılan süre uzatımı, KDV2 ve KDV2B beyannameleri açısından geçerli olmayacak.

Mükellefler Ne Yapmalı?

KDV2 ve KDV2B beyannamesi verme yükümlülüğü bulunan mükelleflerin, Nisan 2026 dönemine ait beyannamelerini 25 Mayıs 2026 gün sonuna kadar tamamlaması gerekiyor.

Muhasebe birimleri ve meslek mensuplarının, bu beyannameleri diğer süre uzatımı yapılan beyannamelerle karıştırmaması önem taşıyor.

Pratik Etkisi Ne Olacak?

Duyuru, KDV2 ve KDV2B beyannamesi verecek mükellefler için süre konusunda tereddütleri gidermeyi amaçlıyor.

199 sayılı VUK Sirküleri ile bazı beyanname süreleri uzatılmış olsa da, sorumlu sıfatıyla verilen KDV2 ve KDV2B beyannameleri bu kapsamda değil. Bu nedenle beyanname takviminin ayrıca kontrol edilmesi, gecikme ve cezai risklerin önlenmesi açısından önem taşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı, deprem bölgesindeki bazı mükellefler için e-Defter oluşturma, imzalama ve berat dosyası yükleme sürelerini uzattı. Vergi Usul Kanunu Sirküleri/201 ile yapılan düzenleme, mücbir sebep hali 30 Kasım 2025 tarihinde sona eren ve elektronik defter uygulamasına dahil olan mükellefleri kapsıyor.

Yeni düzenlemeye göre, 5 Haziran 2026 ile 10 Ağustos 2026 tarihleri arasında oluşturulması, imzalanması ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklenmesi gereken e-Defter ve berat dosyaları için son tarih 14 Ağustos 2026 Cuma günü olarak belirlendi.

e-Defter Süre Uzatımı Nedir?

e-Defter süre uzatımı, elektronik defter uygulamasına dahil olan mükelleflerin belirli dönemlere ait defterlerini oluşturma, imzalama ve berat dosyalarını sisteme yükleme yükümlülükleri için ek süre tanınması anlamına geliyor.

Bu sirkülerle, deprem bölgesindeki belirli mükellefler için elektronik defter işlemlerinin tamamlanma tarihi ileri alındı.

Hangi İller ve İlçeler Kapsamda?

Süre uzatımı Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illeri ile Gaziantep’in İslahiye ve Nurdağı ilçelerindeki mükellefleri kapsıyor.

Ancak uygulamadan yararlanabilmek için mücbir sebep halinin 30 Kasım 2025 tarihinde sona ermiş olması ve mükellefin elektronik defter uygulamasına dahil bulunması gerekiyor.

Kimler Yararlanabilecek?

Düzenlemeden, 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen bölgelerde bulunan, mücbir sebep hali 30 Kasım 2025 tarihinde sona eren ve e-Defter uygulamasına dahil olan mükellefler yararlanabilecek.

Bu kapsam, 180 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığının deprem bölgesindeki cirosu 2,5 milyon TL’nin altında olan mükelleflerin mücbir sebep halinin uzatılmasına ilişkin duyurusu kapsamında değerlendirilen mükellefler için önem taşıyor.

Hangi İşlemlerin Süresi Uzatıldı?

Süre uzatımı üç temel e-Defter işlemini kapsıyor.

Bunlar:

• e-Defterlerin oluşturulması,
• e-Defterlerin imzalanması,
• Elektronik defter ve berat dosyalarının Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi.

Bu işlemler için belirlenen yeni son tarih 14 Ağustos 2026 oldu.

Yeni Son Tarih Ne Zaman?

5 Haziran 2026 ile 10 Ağustos 2026 tarihleri arasında oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterler ile aynı sürelerde yüklenmesi gereken defter ve berat dosyalarının yüklenme süresi 14 Ağustos 2026 Cuma günü sonuna kadar uzatıldı.

Bu tarihe kadar yapılan işlemler süresinde tamamlanmış sayılacak.

Süre Uzatımı Hangi Kanuna Dayanıyor?

Süre uzatımı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 242’nci maddesindeki yetkiye dayanılarak yapıldı.

Gelir İdaresi Başkanlığı, Bakanlığa iletilen talepler doğrultusunda deprem bölgesindeki ilgili mükellefler için bu ek süreyi tanıdı.

e-Defter ve Berat Dosyası Nedir?

e-Defter, kanunen tutulması gereken defterlerin elektronik ortamda oluşturulması, imzalanması, muhafaza edilmesi ve gerektiğinde ibraz edilmesini sağlayan sistemdir.

Berat dosyası ise oluşturulan elektronik defterin Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine bildirilen ve defterin elektronik olarak doğrulanmasını sağlayan dosyadır. Bu nedenle yalnızca e-Defterin hazırlanması değil, berat dosyasının da süresinde sisteme yüklenmesi gerekir.

Mükellefler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Deprem bölgesindeki ilgili e-Defter mükellefleri, kapsama giren defter ve berat dosyalarını 14 Ağustos 2026’ya kadar oluşturup imzalayabilecek ve sisteme yükleyebilecek.

Mükelleflerin hangi dönem defterlerinin süre uzatımı kapsamında olduğunu kontrol etmesi, mali mühür veya elektronik imza süreçlerini gözden geçirmesi ve berat yükleme işlemlerini son güne bırakmadan tamamlaması önem taşıyor.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.