Sosyal içerik üreticileri ile internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden belirli hizmetleri sunan gerçek kişiler, şartları sağlamaları halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesindeki kazanç istisnasından yararlanabiliyor.

Düzenleme yalnızca sosyal medya içerik üreticilerini kapsamıyor. İnternet üzerinden bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden kazanç sağlayan gerçek kişiler ile mobil cihazlar için uygulama geliştirenler de belirlenen şartlarla sistemden yararlanabiliyor.

2026 sınırı 5 milyon 300 bin TL

İstisnanın uygulanmasında Gelir Vergisi Kanunu'nun 103'üncü maddesindeki dördüncü gelir dilimi esas alınıyor. Bu tutar 2026 yılı için 5.300.000 TL olarak belirlendi.

İstisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen yıllık kazancın bu sınırı aşmaması ve diğer şartların yerine getirilmesi halinde söz konusu gelirler için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmiyor.

Sınırın aşılması halinde ise yıllık gelir vergisi beyannamesi gündeme geliyor ve kazancın tamamı beyan ediliyor.

Gelirlerin banka hesabından tahsil edilmesi gerekiyor

İstisnadan yararlanmanın temel şartlarından biri, Türkiye'de kurulu bir bankada bu faaliyetlere ilişkin bir hesap kullanılması ve istisna kapsamındaki tüm hasılatın bu hesap üzerinden tahsil edilmesi.

Bankalar hesaba aktarılan tutar üzerinden yüzde 15 gelir vergisi tevkifatı yapıyor. Bu nedenle sistem, kazanç belirlenen sınırın altında kaldığında klasik yıllık gelir vergisi uygulamasından farklı bir vergilendirme yöntemi oluşturuyor.

Mevcut bir banka hesabının kullanılması da mümkün ancak gerekli istisna belgesinin bankaya ibraz edilmesi gerekiyor. Hesap bilgilerinin de öngörülen süre içerisinde vergi dairesine bildirilmesi gerekiyor.

Reklam, sponsorluk ve abonelik gelirleri de kapsamda

Sosyal içerik üreticiliğinde yalnızca platformların doğrudan yaptığı içerik ödemeleri dikkate alınmıyor.

Faaliyet kapsamında elde edilen reklam, sponsorluk, bağış, hediye, bahşiş ve ücretli abonelik gelirleri de istisna kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ancak internetten elde edilen her gelir otomatik olarak bu sisteme girmiyor. Örneğin internet üzerinden yapılan normal mal satışları, yalnızca internetten gerçekleştirilmiş olmaları nedeniyle sosyal içerik üreticiliği istisnası kapsamında değerlendirilmiyor. GİB'in açıklamalarında kişisel internet siteleri, e-ticaret ve haber siteleri üzerinden gerçekleştirilen bazı faaliyetlerin de kapsam dışında kalabileceği belirtiliyor.

KDV açısından da istisna uygulanıyor

GVK mükerrer 20/B kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler için KDV istisnası da bulunuyor.

Sosyal içerik üreticiliğinin yanı sıra internet üzerinden sunulan bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme ile ürün tanıtımı gibi kapsamdaki hizmetler de gerekli şartların sağlanması halinde bu uygulamadan yararlanabiliyor.

Bu nedenle sosyal medya veya internet üzerinden gelir elde eden gerçek kişiler açısından faaliyetin niteliğinin doğru belirlenmesi önemli. Her dijital gelir aynı vergi uygulamasına tabi olmadığı için özellikle faaliyetin kapsamı, yıllık kazanç ve banka hesabı şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Vergi veya ceza ihbarnamesi tebliğ edilen mükellefler, belirli şartların bulunması halinde uyuşmazlığı yargıya taşımadan önce tarhiyat sonrası uzlaşma yoluna başvurabiliyor.

Güncel uygulamada ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere bağlı vergi ziyaı cezaları ile belirlenen tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına giriyor.

Tarhiyat öncesi uzlaşmadan farklı olarak bu aşamada vergi veya ceza işlemi yapılmış ve ihbarname mükellefe tebliğ edilmiş oluyor.

Vergi aslı artık uzlaşma kapsamında değil

Uzlaşma sisteminde yapılan önemli değişikliklerden biri verginin kendisinin kapsamdan çıkarılması oldu.

Güncel uygulamada mükellef, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi aslı üzerinde uzlaşamıyor. Uzlaşma, bu vergilere ilişkin kesilen vergi ziyaı cezaları ile şartları sağlayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları üzerinden yürütülüyor.

Bu nedenle eski dönemlere ait “vergi ve cezada uzlaşma” anlatımları 2026 uygulamasını tam olarak yansıtmıyor.

Usulsüzlük cezalarında 40 bin TL sınırı

2026 yılında usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu olabilmesi için cezanın 40.000 TL’yi aşması gerekiyor.

40.000 TL ve altındaki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamına girmiyor. Bu tutarlarda Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesindeki cezada indirim hükümleri ayrı olarak değerlendirilebiliyor.

Vergi ziyaı cezalarında ise bu 40.000 TL’lik parasal sınır uygulanmıyor.

Uzlaşma talebi için 30 günlük süre

Tarhiyat sonrası uzlaşma talebinin, ceza ihbarnamesinin mükellefe tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılması gerekiyor.

Başvuru yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine dilekçeyle yapılabiliyor. GİB’in güncel bilgilendirmesinde başvurunun Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya taahhütlü posta yoluyla da iletilebildiği belirtiliyor.

Bu nedenle ihbarnamenin tebliğ tarihi, uzlaşma hakkının kaybedilmemesi açısından kritik önem taşıyor.

Hangi cezalar uzlaşma dışında kalıyor?

Her vergi cezasında uzlaşma imkânı bulunmuyor.

Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesinde düzenlenen kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen cezalar ile bu fiillere iştirak edenlere yönelik cezalar uzlaşma kapsamının dışında bulunuyor.

Ayrıca izaha davet uygulamasının belirli kapsamındaki cezalar ve Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesinde yer alan bazı özel usulsüzlük cezaları da tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu edilemiyor.

Uzlaşma sağlanırsa dava açılabilir mi?

Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde düzenlenen tutanak kesin nitelik taşıyor. Üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında daha sonra dava açılamıyor ve herhangi bir mercie şikâyette bulunulamıyor.

Uzlaşmanın gerçekleşmemesi veya temin edilememesi durumunda ise mükellefin dava hakkı devam ediyor. Dava açma süresi bitmiş veya 15 günden daha az kalmışsa, tutanağın tebliğinden itibaren dava açma süresi 15 gün uzuyor.

Bu nedenle uzlaşma, cezada indirim ve dava yollarından hangisinin kullanılacağına karar verilmeden önce cezanın türünün, tutarının ve mevcut sürelerin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Vergi incelemesi sonucunda ceza uygulanması gündeme gelen mükellefler, şartların sağlanması halinde tarhiyat henüz yapılmadan önce vergi idaresiyle uzlaşma yoluna gidebiliyor.

Tarhiyat öncesi uzlaşma, vergi incelemeleri sonucunda bulunan matrah veya matrah farkları üzerinden tarh edilecek vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile belirli tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını kapsıyor.

2026 yılında 40 bin TL sınırı uygulanıyor

Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tarhiyat öncesi uzlaşmaya konu edilebilmesi için belirlenen parasal sınır 2026 yılında 40.000 TL.

Buna göre 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren 40.000 TL'yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girebiliyor.

Bu tutar 2025 yılında 33.000 TL olarak uygulanıyordu. Dolayısıyla uzlaşma değerlendirmesinde cezanın kesildiği yıl için geçerli sınırın dikkate alınması gerekiyor.

Verginin aslı artık uzlaşmanın konusu değil

Uzlaşma uygulamasında 2024 yılında önemli bir değişiklik yapıldı. 7524 sayılı Kanun'la Vergi Usul Kanunu'nun uzlaşmaya ilişkin hükümleri değiştirilerek vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarıldı.

Bu nedenle güncel uygulamada vergi incelemesi sonucunda hesaplanan verginin kendisi üzerinde tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmıyor. Uzlaşma, bu vergiye ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezası ile şartları sağlayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları açısından uygulanıyor.

Bu ayrım, özellikle eski dönemlere ait uzlaşma uygulamalarıyla güncel sistemin karıştırılmaması açısından önem taşıyor.

Kaçakçılık fiilleri uzlaşma dışında

Vergi Usul Kanunu'nun 359'uncu maddesinde yer alan kaçakçılık fiilleri nedeniyle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilecek cezalar tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girmiyor.

Kaçakçılık fiillerine iştirak edenlere kesilen cezalar açısından da uzlaşma hükümlerinden yararlanılamıyor.

Dolayısıyla her vergi incelemesi ve her ceza için otomatik olarak uzlaşma talep edilmesi mümkün değil.

Başvuru inceleme tamamlanmadan yapılmalı

Tarhiyat öncesi uzlaşmada zamanlama önemli. İncelemeye tabi tutulan mükellef, incelemenin başlangıcından incelemeyle ilgili son tutanağın düzenlenmesine kadar uzlaşma talebinde bulunabiliyor.

İnceleme elemanı tarafından mükellefin uzlaşmaya davet edildiği durumlarda ise davet yazısının tebliğinden itibaren 15 gün içinde başvuru yapılması gerekiyor. Başvuru, vergi incelemesini yapan birime yazılı olarak gerçekleştiriliyor.

Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma birlikte kullanılamıyor

Mükelleflerin aynı vergi ve ceza için hem tarhiyat öncesi hem de tarhiyat sonrası uzlaşma yolunu art arda kullanması mümkün değil.

Tarhiyat öncesi uzlaşma görüşmesinde uzlaşmanın sağlanamaması veya uzlaşmanın temin edilememesi halinde aynı ceza için daha sonra tarhiyat sonrası uzlaşma talep edilemiyor. Ancak mükellefin kanunda öngörülen diğer yasal hakları devam ediyor.

Bu nedenle uzlaşma yoluna başvurulmadan önce cezanın niteliğinin, tutarının ve mükellefin kullanabileceği diğer hukuki yolların birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

2026 yılında yürürlüğe giren varlıkların ekonomiye kazandırılmasına ilişkin düzenleme, yalnızca yurt dışındaki varlıkları kapsamıyor. Türkiye’de bulunan ancak işletmenin kanuni defter kayıtlarında yer almayan belirli varlıklar için de bildirim ve kayıt imkânı sağlanıyor.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin sahip olduğu para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları düzenleme kapsamında bildirilebiliyor. Bildirim için son tarih 31 Temmuz 2027 olarak belirlendi.

Bildirim banka veya aracı kurumlara yapılacak

Türkiye’de bulunan ve kayıtlarda yer almayan varlıklar için doğrudan vergi dairesine beyan yapılması gerekmiyor. Bildirim, Tebliğde belirlenen form kullanılarak bankalara; menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarında ise aracı kurumlara da yapılabiliyor.

Tebliğde verilen örnekte, bir şirketin banka hesabında bulunan ancak kanuni defter kayıtlarına alınmamış 15 milyon TL tutarındaki döviz varlığının banka aracılığıyla bildirilebileceği açıkça belirtiliyor.

Bildirilen varlıklar işletme kayıtlarına alınacak

Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükelleflerin bildirdikleri varlıkları kanuni defterlerine kaydetmeleri gerekiyor.

Bilanço esasına göre defter tutan işletmelerde bildirilen ve kayıtlara alınan kıymetler için pasifte özel bir fon hesabı açılıyor. Bu hesap sermayenin bir unsuru kabul ediliyor ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemiyor. Fon hesabı da sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamıyor.

Serbest meslek kazanç defteri veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise bildirilen kıymetleri defterlerinde ayrıca gösteriyor.

Vergi oranı elde tutma süresine göre değişiyor

Yurt içindeki varlıkların bildiriminde de genel olarak varlık değeri üzerinden yüzde 5 vergi uygulanıyor. Ancak bildirilen varlıkların belirlenen yatırım araçlarında tutulmasının taahhüt edilmesi halinde oran düşebiliyor.

Vadeli hesap, Devlet iç borçlanma senedi, kira sertifikası veya girişim sermayesi yatırım fonlarında en az bir yıl tutulma taahhüdünde oran yüzde 4'e; iki yılda yüzde 3'e, üç yılda yüzde 2'ye, dört yılda yüzde 1'e ve beş yıllık taahhütte yüzde 0'a kadar inebiliyor.

1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak bildirimlerde ise bu oranlara yarım puan ilave edilecek.

Taşınmazlar 2026 düzenlemesinde kapsamda değil

Önceki varlık barışı uygulamalarıyla karıştırılmaması gereken önemli noktalardan biri taşınmazlar.

2026 tarihli düzenlemede Türkiye’de bulunan varlıklar bakımından kapsam; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarıyla sınırlandırılmış durumda. Tebliğin güncel kapsam maddesinde yurt içindeki taşınmazlar bildirim konusu varlıklar arasında sayılmıyor.

Bu nedenle geçmiş yıllardaki varlık barışı düzenlemelerinden hareketle gayrimenkullerin de mevcut uygulamaya dahil olduğu sonucuna varılmaması gerekiyor.

Vergi incelemesine karşı koruma şartlara bağlı

Düzenlemede bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar bakımından vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına yönelik önemli bir güvence de bulunuyor.

Ancak bu koruma otomatik değil. Defter tutan mükelleflerin varlıkları kanuni defterlerine kaydetmesi, gerekli özel fon hesabını oluşturması, varlıkları ve fonu iki yıl boyunca işletmeden çekmemesi, tahakkuk eden vergiyi zamanında ödemesi ve varsa verilen yatırım taahhütlerine uyması gerekiyor.

Şartların yerine getirilmemesi halinde düzenlemenin sağladığı vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmamasına ilişkin korumadan yararlanılamıyor.

Yeni uygulama bu yönüyle işletmelere kayıtlarında bulunmayan belirli finansal varlıkları 31 Temmuz 2027’ye kadar kayıt altına alma imkânı sunarken, bildirim sonrasındaki muhasebe ve elde tutma şartlarının da dikkatle takip edilmesini gerektiriyor.

Kısa Açıklama

Yurt dışındaki para, altın, döviz ve sermaye piyasası araçlarının Türkiye’ye getirilmesine yönelik yeni düzenleme yürürlükte. Bildirimler 31 Temmuz 2027’ye kadar yapılabilecek.

Yurt dışındaki varlıklar için yeni uygulama başladı

Yurt dışında bulunan bazı varlıkların Türkiye’ye getirilerek ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni düzenlemenin uygulama esasları belli oldu.

4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ ile gerçek ve tüzel kişilere ait yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının belirli şartlarla Türkiye’ye getirilmesine imkân sağlandı.

Bildirim için son tarih 31 Temmuz 2027

Düzenlemeden yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kapsama giren yurt dışı varlıklarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirebilecek.

Bildirime konu edilen varlıkların ise bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi gerekiyor. Transferin Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba yapılması mümkün. Fiziki olarak getirilen varlıklarda da Tebliğ’de belirlenen gümrük ve hesaba yatırma şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Vergi oranı yüzde 5’ten yüzde 0’a kadar düşebiliyor

Düzenlemede genel vergi oranı bildirilen varlığın değeri üzerinden yüzde 5 olarak belirlendi. Ancak varlıkların belirlenen yatırım araçlarında belirli sürelerle tutulmasının taahhüt edilmesi halinde daha düşük oranlardan yararlanılabiliyor.

Varlığın vadeli hesaplarda, Devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulmasının taahhüt edilmesi halinde oran; bir yıl için yüzde 4, iki yıl için yüzde 3, üç yıl için yüzde 2, dört yıl için yüzde 1 ve beş yıl için yüzde 0 olarak uygulanıyor.

1 Ocak 2027’den itibaren yapılacak bildirimlerde ise bu oranlara yarım puan ilave edilecek. Bu nedenle bildirimin tarihi de ödenecek vergi açısından önem taşıyor.

Kapsama hangi varlıklar giriyor?

Yurt dışı uygulamasında para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları kapsama giriyor.

Yurt dışında bulunan taşınmazlar ise doğrudan bildirim kapsamındaki varlıklar arasında yer almıyor. Ancak taşınmazın 31 Temmuz 2027’ye kadar kapsama giren bir varlığa dönüştürülmesi halinde düzenlemeden yararlanılması mümkün olabiliyor.

Vergi incelemesi açısından önemli güvence

Düzenlemenin önemli avantajlarından biri de bildirilen varlıklarla bağlantılı vergi incelemesi ve tarhiyatına ilişkin koruma.

Kanunda ve Tebliğ’de belirtilen bildirim, Türkiye’ye getirme, vergi ödeme ve diğer koşulların yerine getirilmesi halinde bildirilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına yönelik hükümler uygulanıyor.

Ancak yalnızca bildirim yapılması yeterli değil. Özellikle yurt dışındaki varlığın iki aylık süre içeri

Şirketlerde mali usulsüzlükler çoğu zaman tek seferde ortaya çıkan büyük ve göze çarpan işlemlerle değil, zaman içinde tekrarlanan küçük istisnalarla başlar. Aynı faturanın farklı belge numaralarıyla sisteme ikinci kez girilmesi, tedarikçi banka hesabının aniden güncellenmesi, manuel muhasebe fişlerinin belirli kullanıcılarda yoğunlaşması veya stok düzeltmelerinin sürekli aynı ürün gruplarında tekrarlanması bu durumun somut göstergeleridir.

Etkili bir iç kontrol mekanizması, sadece toplam satış, gider veya net kâr rakamlarını izlemekle sağlanamaz. Yönetimin; işlemi, kullanıcıyı, zamanı ve süreçten sapmaları aynı raporda görebileceği özel kontrol tasarımlarına ihtiyacı vardır.

1. Mükerrer Ödeme Raporu

Ödeme süreçlerinde en sık karşılaşılan usulsüzlük ve hata alanlarından biri mükerrer ödemelerdir.

Kontrol mekanizmasında yalnızca birebir aynı fatura numarasını aratmak yeterli değildir. Kötü niyetli girişimlerde fatura numaralarında küçük harf/karakter değişiklikleri yapılarak sistem engelleri aşılabilmektedir. Bu nedenle raporda aynı tedarikçiye yapılan şu işlemler çapraz kontrole tabi tutulmalıdır:

• Aynı tutardaki ödemeler,

• Birbiriyle çakışan veya çok yakın tarihlerdeki kayıtlar,

• Benzer veya aynı açıklama içeren transferler,

• Farklı belge numarasıyla girilmiş aynı işlem detayları.

ERP sistemlerinde ödeme talimatı oluşturulmadan önce çalışan otomatik mükerrerlik uyarıları, şirketin nakit çıkış riskini doğrudan engeller.

2. Ana Veri Değişiklik Raporu (Master Data Audit Log)

Tedarikçi ve müşteri ana kartlarında yapılan değişiklikler, suistimal riskinin en yüksek olduğu alanlar arasındadır.

Kritik verilerdeki güncellemelerin kim tarafından, ne zaman ve hangi onay mekanizmasıyla yapıldığı anlık olarak izlenmelidir:

• IBAN ve banka hesap bilgileri,

• Şirket Unvanı, Vergi Dairesi ve Vergi Kimlik Numarası (VKN),

• İletişim adresleri ve yetkili kişi bilgileri,

• Vade ve ödeme koşulu tanımları.

Özellikle pasif durumdaki bir tedarikçinin bilgilerinin aniden güncellenmesi veya bir IBAN değişikliğinin ardından hemen yüksek tutarlı ödeme onayına çıkılması ek denetim gerektirir. Kritik ana veri güncellemelerinde çift onay (four-eyes principle) kuralı uygulanmalıdır.

3. Manuel Muhasebe Fişleri Raporu

ERP sistemlerinde entegrasyonlar kanalıyla otomatik oluşan kayıtların dışında, kullanıcı müdahalesiyle manuel girilen yevmiye fişleri ayrı bir denetim alanıdır.

Manuel fişlerin tamamı usulsüzlük anlamı taşımaz ancak şu parametreler bazında düzenli filtrelenmelidir:

• Kaydı oluşturan kullanıcı ve yetki seviyesi,

• İşlemin girildiği gün ve saat (özellikle mesai saatleri dışı veya hafta sonu kayıtları),

• Bilanço ve gelir tablosundaki riskli/ilişkili hesaplar arasındaki transferler,

• Açıklama alanı boş bırakılan veya dayanak belgesi taranıp sisteme eklenmeyen kayıtlar.

Olağan dışı hesaplar arasında yapılan yüksek tutarlı manuel mahsuplaşmalar, erken uyarı sisteminin öncelikli inceleme konusudur.

4. Stok Düzeltme ve Fire/Hurda Raporları

Saha operasyonlarında sayım farkları, fire, hasar veya sistemsel hatalar nedeniyle stok düzeltme fişlerinin kesilmesi doğaldır. Ancak bu işlemin sistematik bir kalıba dönüşmesi risk işaretidir.

Stok denetiminde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Düzeltmelerin sürekli aynı ürün kodlarında veya aynı depoda yoğunlaşması,

• Düzeltme fişlerini düzenleyen kullanıcının tek bir personel olması,

• Dönem sonlarında birim maliyetleri değiştirecek ölçekte yüksek miktarlı eksi stok düzeltmeleri yapılması.

Sadece toplam stok farkı tutarına değil; depo, ürün grubu ve kullanıcı bazındaki tekrar sıklığına odaklanılmalıdır.

5. İskonto, İade ve İptal Analiz Raporu

Satış iskontoları ve ürün iadeleri ticari akışın parçasıdır. Ancak bu işlemlerin belirli müşteriler veya belirli satış personeli üzerinde yoğunlaşması suiistimal riski barındırabilir.

Sağlıklı bir denetim için raporda şu kombinasyonlar izlenmelidir:

• Satış temsilcisi bazında uygulanan ortalama iskonto oranları ve yetki aşım durumları,

• Belirli müşterilere düzenli olarak kesilen yüksek tutarlı iade ve fiyat farkı faturaları,

• Satış kapatıldıktan sonra sisteme girilen fatura iptalleri ve tahsilat eşleştirmeleri.

Müşteri, satış personeli, ürün grubu, indirim oranı ve iade tutarının birlikte analiz edilmesi, istisnanın gerçekleştiği noktayı net olarak gösterir.

6. Kullanıcı Log ve Kritik Hareket Raporu

Sistem genelinde kritik yetkilere sahip kullanıcıların işlem hareketlerinin izlenmesi (User Activity Logs), iç kontrol altyapısının temelini oluşturur.

Günlük veya haftalık olarak takibe alınması gereken sistem hareketleri:

• Mesai saatleri dışında veya yetkili olunmayan IP'lerden sisteme girişler,

• Veri tabanında kayıt silme veya geçmişe dönük kayıt değiştirme hamleleri,

• Kullanıcı rol ve yetki tanımlarında yapılan değişiklikler,

• Sistem üzerinden manuel ödeme dosyası (XML/EFT çıktısı) oluşturma işlemleri.

İstisna Takibinde Temel Yaklaşım

İç kontrol raporlarında yer alan bir istisna doğrudan bir hile veya usulsüzlük olarak etiketlenmemelidir. Tek bir IBAN değişikliği veya bir manuel muhasebe fişi tamamen haklı bir operasyonel nedene dayanabilir.

Asıl risk; aynı kullanıcıda, aynı tedarikçide veya belirli zaman aralıklarında bu istisnaların tekrarlanmasıdır. Raporlar bir suçlama mekanizması değil, detaylı inceleme yapılacak alanları önceliklendiren bir erken uyarı sistemidir.

Kontrol Sıklığı ve Takip Tablosu

Sistem Otomasyonunun Önemi

Yüksek işlem hacmine sahip işletmelerde bu kontrollerin manuel olarak yürütülmesi sürdürülebilir değildir. ERP ve muhasebe yazılımlarında kural bazlı uyarı sistemlerinin (Alert Management) kurgulanması gerekir.

Aynı faturanın ikinci kez girilmesi, onaylı IBAN dışında bir hesaba ödeme emri çıkarılması veya tanımlı iskonto limitinin aşılması durumunda sistemin işlemi durdurması ya da üst yönetici onayına yönlendirmesi iç kontrol verimliliğini artırır.

Yıllık bağımsız denetim raporlarına bağımlı kalmak yerine, işletme bünyesinde sürekli çalışan bu 6 kontrol raporunun kurgulanması, mali kayıpların ve süreç hatalarının büyümeden engellenmesini sağlar.

Şirketlerde bütçe yalnızca yıl başında hazırlanan statik bir gelir-gider tablosu değildir; işletmenin önümüzdeki dönemde ne kadar gelir elde etmeyi planladığını, hangi maliyetlere katlanacağını, nakit ihtiyacının ne zaman ortaya çıkacağını ve yatırımların nasıl finanse edileceğini gösteren temel bir yönetim aracıdır.

Maliyetlerin, finansman giderlerinin ve işletme sermayesi ihtiyacının hızla değişebildiği dönemlerde bütçe hazırlamak kadar, hazırlanan bütçeyi yıl içerisinde gerçekleşen fiili sonuçlarla karşılaştırmak da kritik önem taşır. Sağlıklı bir bütçe; satış tahminlerinden personel giderlerine, nakit akışından yatırım harcamalarına kadar şirketin tüm finansal dinamiklerini bütüncül bir yapıda ele almalıdır.

Bütçe Sadece Bir Gider Listesi Değildir

İşletmelerde bütçe hazırlanırken yapılan en yaygın hata, çalışmanın yalnızca gelecekte yapılacak harcamaların listelenmesinden ibaret görülmesidir. Realist bir şirket bütçesinde gelir, maliyet, gider, nakit akışı, yatırım ve finansman kalemleri birbiriyle entegre biçimde kurgulanır.

Örneğin, iddialı bir satış hedefi koyan bir şirketin aynı zamanda artacak stok yükünü, ilave personel ihtiyacını, lojistik giderlerini ve müşteri tahsilat vadelerini bütçeye yansıtması şarttır. Aksi halde gelir tablosunda kârlı görünen bir işletme, nakit akışındaki uyumsuzluklar nedeniyle dönem içinde likidite kriziyle karşılaşabilir.

Satış ve Gelir Tahminlerinin Oluşturulması

Bütçe mimarisinin temel taşını satış ve gelir tahminleri oluşturur. Beklentiler belirlenirken şirketin geçmiş dönem satış performansları, mevcut sipariş avansları, olası müşteri kayıpları, yeni pazar hedefleri, fiyatlandırma stratejileri ve sektörel konjonktür dikkate alınmalıdır.

Satış bütçesinde yıllık toplam bir hedef koymak yerine, rakamları aylık veya çeyreklik bazda kırarak planlamak daha doğru sonuç verir. Özellikle mevsimsel dalgalanmalar yaşayan sektörlerde, gelirlerin yıl geneline eşit dağıldığını varsaymak nakit planlamasını yanıltır.

Satılan Mal veya Hizmetin Maliyeti (SMM)

Satış hacminin artması, kârlılığın aynı oranda yükseleceği anlamına gelmez. Ürün veya hizmet üretimi için gereken doğrudan ve dolaylı maliyetlerin detaylıca hesaplanması gerekir:

• Ham madde ve yardımcı malzeme giderleri,

• Direkt işçilik maliyetleri,

• Üretim enerjisi ve tesis giderleri,

• Lojistik, nakliye ve depolama maliyetleri,

• Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler.

Satış projeksiyonları ile üretim maliyetlerinin eş zamanlı kurgulanması, şirketin hedeflediği brüt kâr marjının ne ölçüde gerçekleşeceğini net bir şekilde ortaya koyar.

Personel ve Faaliyet Giderlerinin Ayrıştırılması

Faaliyet giderleri (OPEX), şirket bütçesinin disipline edilmesi gereken ana alanlarındandır. Personel maaşları, SGK ve işveren maliyetleri, kira, enerji, pazarlama, yazılım lisansları, danışmanlık, seyahat ve genel yönetim giderleri kalem bazında planlanmalıdır.

Personel bütçesinde mevcut kadro maliyetinin yanı sıra; dönem içi planlanan yeni işe alımlar, muhtemel ücret revizyonları, prim sistemleri, kıdem/ihbar yükleri ve yan haklar da hesaba katılmalıdır. Bu yaklaşım, şirket ölçeklendikçe operasyonel giderlerin ne oranda ivme kazanacağını önceden gösterir.

Nakit Akışı Bütçenin En Kritik Boyutudur

Bir şirketin kâğıt üzerinde kârlı olması, finansal açıdan güvende olduğu anlamına gelmez. Hasılatın gelir tablosuna tahakkuk esasına göre hemen yansımasına karşın, tahsilatların vadeli yapılması işletme sermayesi baskısı yaratır.

Bu nedenle nakit akış bütçesinde şu unsurlar takvimlendirilmelidir:

• Müşteri tahsilat vadeleri ve ortalama tahsilat süreleri (DSO),

• Tedarikçi ödeme vadeleri ve borç ödeme süreleri (DPO),

• Vergi, SGK ve yasal yükümlülük ödeme günleri,

• Banka kredi taksitleri ve finansman çıkışları,

• Maaş ve cari operasyonel ödeme günleri.

Nakit akış bütçesi, şirketin hangi aylarda borçlanma veya ek kaynak ihtiyacı duyacağını önceden tespit etmesini sağlar.

Vergi ve Finansman Giderleri

Bütçe süreçlerinde sadece operasyonel maliyetlere odaklanıp mali yükümlülükleri göz ardı etmek bütçe sapmalarına yol açar. Kurumlar vergisi, KDV, muhtasar/stopaj ödemeleri ve SGK primlerinin nakit çıkış takvimleri netleştirilmelidir.

Ayrıca kullanılan banka kredilerinin faiz reeskontları, kredi kartı komisyonları, teminat mektubu masrafları ve kur farkı riskleri finansman giderleri başlığı altında ayrı tutulmalıdır. Sermaye maliyetinin yüksek olduğu ekonomik konjonktürlerde finansman giderleri kârlılığı doğrudan etkiler.

Yatırım Harcamaları (CAPEX) Operasyonel Giderlerden Ayrılmalıdır

Yeni makine, araç, yazılım, tesis, arsa veya üretim hattı gibi sermaye yatırımları (CAPEX), günlük faaliyet giderlerinden (OPEX) bağımsız olarak bütçelenmelidir.

Yatırım bütçesinde;

• Yatırımın toplam maliyeti ve hak ediş/ödeme takvimi,

• Özkaynak/kredi kullanım oranı ve finansman yapısı,

• Yatırımın sağlayacağı ilave kapasite veya verimlilik artışı,

• Projeksiyonlanan tasarruf tutarı ve yatırımın geri dönüş süresi (Payback)

ayrıca modellenmelidir. Böylece yönetim, alternatif yatırımları finansal getiri bazında karşılaştırabilir.

Senaryo Analizleri ve Stres Testleri

Pazar koşullarının değişken olduğu dönemlerde tek bir bütçe tahminine bağlı kalmak risk yaratır. Bu nedenle dinamik bütçe yönetiminde farklı senaryolar kurgulanmalıdır:

1. Baz (Normal) Senaryo: Mevcut piyasa beklentileri ve makul büyüme hedefleri.

2. İyimser Senaryo: Satış hacminin ve tahsilat hızının beklentilerin üzerine çıktığı durumlar.

3. Kötümser (İhtiyatlı) Senaryo: Satışların düştüğü, maliyetlerin arttığı veya tahsilatların geciktiği kriz durumları.

Çoklu senaryo planlaması, olumsuz bir gelişme yaşandığında hangi masraf kalemlerinin kesileceğini veya hangi yatırımların dondurulacağını önceden yazılı hale getirir.

Bütçe Sapma Analizi (Variance Analysis)

Bütçe hazırlamak sürecin ilk adımıdır; asıl katma değer bütçelenen ile gerçekleşen verilerin düzenli olarak karşılaştırılmasıyla elde edilir. Şirketler her ay şu sapmaları analiz etmelidir:

• Gelir Sapması: Satış düşüşü fiyat odaklı mı, miktar odaklı mı?

• Maliyet Sapması: Hammadde artışı mı, verimsizlik mi etkili oldu?

• Gider Sapması: Pazarlama bütçesi aşıldıysa bu durum satışlara yansıdı mı?

Sapma analizleri, yönetim kurulunun ve icra ekibinin stratejik kararları zamanında revize etmesine olanak tanır.

Bütçe Kalemlerinin Karşılaştırma Tablosu

Kurumsal Sorumluluk Dağılımı

Bütçe hedeflerinin yalnızca finans departmanının sorumluluğunda görülmesi bütçenin sahiplenilmesini engeller. Satış hedeflerinden satış müdürleri, üretim maliyetlerinden fabrika yöneticileri, personel bütçesinden insan kaynakları ve BT yatırımlarından bilgi teknolojileri direktörleri sorumlu tutulmalıdır.

Her bütçe kalemine bir departman sahibinin atanması, bütçe sapmalarında gerekçelerin daha hızlı tespit edilmesini ve düzeltici eylemlerin süratle alınmasını sağlar. Güçlü bir bütçe disiplini, KOBİ'lerden büyük holdinglere kadar tüm işletmelerin finansal dayanıklılığını artırarak sürdürülebilir büyümeyi garanti altına alır.

Üretim yapan işletmelerde makine duruşları, malzeme beklemeleri, düşük çalışma hızı ve kalite kaynaklı kayıplar doğrudan maliyetleri artırır. Ancak işletmeler açısından asıl sorun yalnızca kaybın büyüklüğü değil; hangi kaybın önce çözülmesi gerektiğini doğru belirlemektir.

En yüksek parasal kayba neden olan sorun her zaman ilk yatırım yapılması gereken alan olmayabilir. İyileştirme kararında beklenen tasarrufun yanı sıra uygulama maliyeti ve yatırımın geri dönüş süresinin (Payback Period) birlikte değerlendirilmesi gerekir.

En Büyük Kayıp Her Zaman İlk Öncelik Değildir

Üretim işletmelerinde ilk refleks genellikle en yüksek maliyet oluşturan soruna yönelmektir.

Örneğin makine duruşlarının azaltılması haftalık 105.000 TL tasarruf sağlayabilecek olsa da, iyileştirme için 200.000 TL yatırım gerektiriyorsa yatırımın geri dönüş süresi yaklaşık 1,9 hafta olur. Buna karşılık malzeme bekleme sürelerinin azaltılması haftalık 90.000 TL tasarruf sağlarken yalnızca 30.000 TL maliyet gerektiriyorsa, yatırım yaklaşık 0,3 haftada (2,3 gün) kendisini geri öder.

Bu durumda daha düşük haftalık tasarruf sağlamasına rağmen malzeme bekleme sorununun çözümü ilk sıraya alınmalıdır.

Üretim Kayıplarının Karşılaştırılması

Dört temel üretim sorunuyla karşı karşıya olan bir KOBİ için önceliklendirme tablosu şu şekildedir:

Yalnızca kayıp tutarına bakıldığında görülmeyen finansal gerçek bu tabloyla ortaya çıkar: En hızlı geri dönüş malzeme bekleme probleminde sağlanır. Sermaye imkânları sınırlı olan işletmelerin en kısa sürede nakit oluşturan iyileştirmeden başlaması rasyonel bir yaklaşımdır.

Geri Dönüş Süresi Hesaplama Formülü

Basit yatırım geri dönüş hesabında temel formül şu şekildedir:

$$\text{Geri Dönüş Süresi (Hafta)} = \frac{\text{İyileştirme Maliyeti}}{\text{Haftalık Tasarruf}}$$

• Malzeme Bekleme Hesabı: $30.000 / 90.000 = \mathbf{0{,}33 \text{ hafta}}$

• Makine Duruşu Hesabı: $200.000 / 105.000 = \mathbf{1{,}90 \text{ hafta}}$

Parasal tasarruf makine duruşunda daha yüksek olsa da, başlangıç sermayesi ihtiyacının büyüklüğü nedeniyle geri dönüş süresi uzamaktadır.

Önceliklendirme Sıralaması ve Finansal Etki

Geri dönüş süresine göre yapılan doğru önceliklendirme sıralaması şöyledir:

1. Malzeme Bekleme (0,3 Hafta)

2. Yavaş Çalışma (1,1 Hafta)

3. Kalite Kaybı (1,5 Hafta)

4. Makine Duruşu (1,9 Hafta)

Dört alanda birden iyileştirme yapılması halinde toplam yatırım maliyeti 360.000 TL $(200.000 + 50.000 + 30.000 + 80.000)$, beklenen toplam haftalık tasarruf ise 293.200 TL $(105.000 + 45.000 + 90.000 + 53.200)$ olur. Tüm yatırımların bileşik geri dönüş süresi:

$$\frac{360.000}{293.200} \approx \mathbf{1{,}23 \text{ hafta}}$$

4 Haftalık Net Finansal Etki

Tasarruf seviyesi 4 hafta boyunca sürdürüldüğünde elde edilen toplam tasarruf 1.172.800 TL $(293.200 \times 4)$ seviyesine ulaşır. Başlangıçtaki 360.000 TL iyileştirme maliyeti düşüldüğünde işletmeye net katkısı 812.800 TL $(1.172.800 - 360.000)$ olur.

Kayıp Türlerinin Doğrudan ve Dolaylı Maliyetleri

• Makine Duruşları: Sadece yedek parça ve bakım masrafı değildir; üretilemeyen ürün, atıl işçilik, teslimat gecikme cezaları ve fazla mesai maliyetlerini kapsar.

• Malzeme Beklemeleri: Genellikle tesis yatırımı gerektirmeden; depo düzenlemesi, hücresel üretim, kanban altyapısı ve tedarik süreci revizyonu gibi "düşük maliyetli / hızlı kazanımlı" adımlarla çözülür.

• Kalite Kayıpları: Hurda hammadde maliyetinin yanı sıra yeniden işleme (rework), ek işçilik, gereksiz enerji tüketimi, garanti giderleri ve müşteri iadelerini barındırır.

• Yavaş Çalışma: Makine durmadığı için fark edilmeyen kapasite kaybıdır. Saatlik standart üretimi 1.000 adet olan bir hattın 800 adetle çalışması %20 gizli kapasite kaybı anlamı taşır.

Yönetim İçin 4 Aşamalı Kontrol Modeli

İşletmelerde üretim kayıplarını finansal bir iyileştirme projesine dönüştürmek için şu model uygulanmalıdır:

1. Ölçüm: Kaybın mevcut parasal tutarı sahadan alınan verilerle doğru tespit edilmelidir.

2. Hedef ve Sorumlu: Ulaşılabilir bir azaltma hedefi koyulmalı ve projeden sorumlu lider atanmalıdır.

3. Sürekli Takip: Uygulama başladıktan sonra haftalık finansal gerçekleşmeler izlenmelidir.

4. Revizyon: Beklenen geri dönüş süresini sağlamayan projeler hızla yeniden değerlendirilmelidir.

Özellikle kısıtlı kaynaklara sahip KOBİ'lerde tüm projelere aynı anda başlamak yerine; en kısa geri dönüş süresine sahip, düşük maliyetli ve yüksek etkili projelerin öne çekilmesi finansal sürdürülebilirliği garanti altına alır.

İşverenlerin ve belirli sigortalıların prim maliyetlerini azaltan SGK indirimleri 2026 yılında da uygulanıyor. İndirim oranı, işyerinin faaliyet alanına ve sigortalının statüsüne göre değişiyor.

Özel sektör işverenleri açısından temel uygulama, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesindeki 2 puanlık indirim. İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde ise bu oran 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

Özel sektör işverenlerine 2 puanlık prim indirimi

Şartları sağlayan özel sektör işverenlerinin çalışanları için hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinin 2 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

İndirimden yararlanabilmek için muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi ve primlerin zamanında ödenmesi gerekiyor. İşverenin Türkiye genelinde SGK'ya vadesi geçmiş borcunun bulunmaması da temel şartlardan biri. Yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş borçlarda ise ödemelerin düzenli devam etmesi gerekiyor.

Kayıt dışı çalışan veya sahte sigortalı tespit edilmesi de indirim hakkını etkileyebiliyor.

İmalat sektöründe indirim 5 puan

2026 yılında imalat sektörüne yönelik daha avantajlı uygulama devam ediyor. Genel olarak 2 puan olan indirim, imalat sektöründeki işyerleri için 31 Aralık 2026'ya kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

Bu konuyu 5. haberimizde ayrıntılı olarak ele aldığımız için burada tekrar detaylandırmıyoruz. Ancak işveren açısından temel fark, faaliyet alanına göre aynı prim indiriminde uygulanacak oranın 2 puandan 5 puana çıkması.

Yurt dışına gönderilen çalışanlarda 5 puanlık indirim

Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere Türkiye'den götürdüğü veya gönderdiği sigortalılar için de ayrı bir 5 puanlık prim indirimi bulunuyor.

Bu uygulamada sigortalının prime esas kazancı üzerinden hesaplanan genel sağlık sigortası primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

Dolayısıyla buradaki 5 puanlık indirim ile imalat sektöründeki 5 puanlık uygulama aynı teşvik değil; dayanakları ve kapsamları farklı.

Bağ-Kur'lular için de 5 puanlık prim avantajı

SGK prim indirimi yalnızca çalışanı bulunan işverenlerle sınırlı değil. Primlerini düzenli ödeyen 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılar için de 5 puanlık indirim uygulanıyor.

İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar hariç olmak üzere şartları sağlayan 4/b sigortalılarının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinin 5 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

SGK'nın 2026 hesabına göre prime esas kazanç alt sınırından prim ödeyen bir 4/b sigortalısı için 5 puanlık indirim aylık 1.651,50 TL avantaj sağlıyor.

Prim indirimlerinde düzenli ödeme belirleyici

Farklı SGK prim indirimlerinin kapsamı değişse de primlerin yasal süresinde ödenmesi ve SGK borç durumunun uygun olması birçok uygulamada ortak şart olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle işletmelerin yalnızca “5 puanlık indirim var mı?” sorusuna bakması yeterli değil. İşyerinin sektörü, çalışanın statüsü ve uygulanacak indirimin yasal dayanağı birlikte değerlendirilmeli.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve taslak metnini 26 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyu görüşüne açtı.

Çalışma, Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu (IAASB) tarafından yayımlanan uluslararası çerçevenin Türkiye mevzuatına kazandırılması amacıyla hazırlandı.

Yeni çerçeveyle güvence denetimlerinin temel unsurlarının ve amaçlarının daha sistematik şekilde anlaşılması hedefleniyor.

Bağımsız denetimden sürdürülebilirlik güvencesine kadar geniş kapsam

Taslak yalnızca klasik bağımsız denetim çalışmalarına odaklanmıyor.

Çerçeve; Bağımsız Denetim Standartları (BDS), Sınırlı Bağımsız Denetim Standartları (SBDS), Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standartları (SGDS) ve Güvence Denetimi Standartlarının (GDS) uygulandığı denetimlerin anlaşılmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Bu yönüyle düzenleme, farklı güvence çalışmalarının ortak kavramlarını ve birbirleriyle ilişkisini açıklayan temel bir referans kaynağı niteliğinde olacak.

Yeni bir denetim standardı değil

Taslakla ilgili en önemli ayrıntılardan biri, düzenlemenin bir denetim standardı niteliği taşımaması.

KGK, çerçevenin bağımsız denetim, sınırlı bağımsız denetim, sürdürülebilirlik güvence denetimi veya diğer güvence denetimlerinin yürütülmesine ilişkin yeni bir yükümlülük getirmediğini açıkça belirtiyor.

Dolayısıyla düzenleme, mevcut standartların yerine geçmekten ziyade bu standartların uygulandığı güvence çalışmalarının daha iyi anlaşılmasını sağlayacak bir üst çerçeve oluşturuyor.

Denetçiler ve rapor kullanıcıları için referans olacak

Çerçevenin yalnızca bağımsız denetçilere yönelik olması planlanmıyor. Güvence raporlarının hedef kullanıcıları, denetçiyle sözleşme yapan taraflar ve güvence denetimine katılan diğer kişiler de düzenlemenin hedef kitlesinde bulunuyor.

Aynı zamanda gelecekte Güvence Denetimi Standartları ve bunlarla bağlantılı düzenlemeler hazırlanırken başvurulabilecek ortak bir referans oluşturulması amaçlanıyor.

Sürdürülebilirlik denetimleriyle birlikte önemi artıyor

Güvence denetimlerinin kapsamı finansal tabloların bağımsız denetiminin ötesine genişliyor. Özellikle sürdürülebilirlik raporlamasının gelişmesiyle birlikte sürdürülebilirlik bilgilerinin güvence denetimi de denetim gündeminin önemli alanlarından biri haline geliyor.

KGK'nın 2026 Türkiye Denetim Standartları setinde GDS 3000, GDS 3400, GDS 3402, GDS 3410 ve GDS 3420 gibi farklı güvence denetimi standartları bulunuyor.

Yeni çerçeve, bu farklı güvence çalışmalarının temel mantığını ortak bir yapı altında açıklaması bakımından önem taşıyor.

Görüşler 21 Eylül'e kadar iletilebilecek

KGK, taslağa ilişkin görüş ve önerilerin 21 Eylül 2026 tarihine kadar Kuruma iletilebileceğini açıkladı.

Çerçevenin nihai halinin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu nedenle şu anda kamuoyu görüşüne açık olan metnin nihai düzenleme olmadığı ve gelen görüşler doğrultusunda değişiklik yapılabileceği unutulmamalı.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), finansal tablolara eşlik eden yönetim açıklamalarının hazırlanmasına yönelik TFRS Uygulama Bildirimi 1 “Yönetimin Açıklamaları”nı yayımladı.

14 Ağustos 2026 tarihli Kurul Kararı ile duyurulan düzenleme, finansal tablo kullanıcılarının işletmenin finansal durumu, performansı ve nakit akışlarını daha geniş bir çerçevede değerlendirebilmesini amaçlıyor.

Yönetimin açıklamaları, finansal tablolardaki rakamların ötesine geçerek işletmenin faaliyetlerini ve geleceğe yönelik değerlendirmelerini yönetimin bakış açısından aktarmasına imkân sağlıyor.

Strateji, risk ve kaynaklar finansal verilerle ilişkilendirilecek

Yeni çerçevede işletmenin faaliyet gösterdiği çevre, karşılaştığı riskler, sahip olduğu kaynaklar ve izlediği stratejilerin finansal bilgilerle bağlantılı şekilde açıklanması öne çıkıyor.

Böylece finansal tablo kullanıcılarının yalnızca dönem sonu rakamlarını değil, bu sonuçların arkasındaki gelişmeleri ve işletmenin performansını etkileyebilecek unsurları da değerlendirebilmesi hedefleniyor. KGK ayrıca yönetimin açıklamalarının taşıması gereken niteliksel özellikleri de düzenlemenin önemli unsurlarından biri olarak gösteriyor.

Finansal tabloları tamamlayan bilgiler öne çıkıyor

TFRS Uygulama Bildirimi 1, finansal tabloların yerine geçen yeni bir rapor oluşturmayı amaçlamıyor. Yönetimin açıklamalarının finansal tablolarda sunulan bilgileri tamamlaması ve kullanıcıların işletmenin durumunu daha kapsamlı değerlendirebilmesine yardımcı olması hedefleniyor.

Bu yaklaşım özellikle şirketin performansının nasıl geliştiği, yönetimin hangi riskleri önemli gördüğü ve stratejik hedeflerin finansal sonuçlarla nasıl ilişkilendirildiği gibi konuların daha sistematik aktarılmasını sağlayabilecek.

Uygulama zorunlu değil

Düzenlemenin en önemli ayrıntılarından biri uygulamanın ihtiyari olması. KGK, işletmelerin TFRS Uygulama Bildirimi 1'i uygulamak zorunda olmadığını açıkça belirtiyor.

Bununla birlikte Bildirimi uygulamayı tercih eden işletmeler açısından raporlamada ortak bir yaklaşım oluşturulması, sunumların daha tutarlı hale gelmesi ve işletmeler ile sektörler arasındaki karşılaştırılabilirliğin artırılması bekleniyor.

Finansal raporlamada şeffaflık hedefleniyor

KGK, yeni düzenlemenin yürürlükteki finansal raporlama standartlarıyla uyumlu hazırlanan raporların kalitesini yükseltmesini ve finansal tablo kullanıcılarının bilgi ihtiyacını daha güçlü şekilde karşılamasını amaçlıyor.

TFRS Uygulama Bildirimi 1'in 2026 TFRS Setinde TFRS Uygulama Bildirimleri arasında yer almasıyla birlikte yönetim açıklamaları da Türkiye'deki finansal raporlama çerçevesinde daha belirgin bir konuma gelmiş durumda.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), finansal raporlama alanındaki güncel gelişmeleri değerlendirmek üzere Türkiye Finansal Raporlama Forumu düzenliyor.

Forum, 24 Eylül 2026 Perşembe günü saat 09.30–16.00 arasında İstanbul Finans Merkezi, VakıfBank Genel Merkezi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek. KGK, etkinliğin her yıl düzenlenmesini planlıyor.

Forumda yalnızca yeni düzenlemeler değil, standartların uygulamada oluşturduğu etkiler, karşılaşılan sorunlar ve sektörel ihtiyaçlar da değerlendirilecek.

TFRS 18 finansal raporlamada yeni dönemi gündeme taşıyor

Forumun öne çıkan başlıklarından biri TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama olacak.

1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek TFRS 18, finansal tabloların sunumu açısından önemli değişiklikler getiriyor. Forumda yeni standardın finansal raporlama üzerindeki uygulama etkileri ele alınacak. KGK programında bu oturumu “Finansal Raporlamada Yeni Dönem” başlığıyla duyurdu.

TFRS 18'i önceki haberimizde ayrıntılı ele aldığımız için burada aynı bilgileri tekrar uzatmıyoruz; forum haberinde asıl odak etkinliğin gündemi.

TFRS 17 ve Pillar Two da programda

Finansal Raporlama Forumu'nun bir diğer önemli gündem maddesi TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri olacak. Standart kapsamında sigorta sözleşmelerinin finansal tablolara yansıtılması ve uygulamadaki gelişmeler değerlendirilecek.

Programda ayrıca son dönemde şirketlerin vergi ve finansal raporlama gündeminde öne çıkan Sütun 2 (Pillar Two) Vergileri için ayrı bir oturum bulunuyor.

KGK ve Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulunun (IASB) son düzenlemeleri ile bunların uygulamaya etkileri de forumun ana program başlıkları arasında.

Finansal raporlamanın farklı tarafları bir araya gelecek

KGK, forum kapsamında kamu kurumları, düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar, finansal tablo hazırlayıcıları ve kullanıcıları, bağımsız denetim kuruluşları, meslek mensupları ve akademisyenleri bir araya getirmeyi amaçlıyor.

Böylece standartlardaki değişikliklerin yalnızca mevzuat yönüyle değil, şirketler ve meslek mensupları açısından uygulamadaki sonuçlarıyla da değerlendirilmesi hedefleniyor.

Bağımsız denetçilere 2 sürekli eğitim kredisi

Foruma katılan bağımsız denetçiler, Sürekli Eğitim Tebliği kapsamında 2 kredi elde edebilecek. KGK'nın güncel etkinlik duyurusunda kayıtların Etkinlik Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyor.

Türkiye Finansal Raporlama Forumu, özellikle 2027'de başlayacak TFRS 18 dönemi öncesinde finansal raporlama alanındaki düzenlemelerin ve uygulama sorunlarının birlikte değerlendirileceği güncel bir buluşma olacak.

Pillar Two, çok uluslu işletme gruplarının faaliyet gösterdikleri ülkelerde belirli bir asgari efektif vergi yüküne tabi olmasını amaçlayan uluslararası vergi düzenlemesi.

OECD tarafından geliştirilen sistemde temel oran yüzde 15. Türkiye’de düzenleme “Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” adıyla uygulanıyor.

Amaç, büyük çok uluslu şirket gruplarının kazançlarının düşük vergili ülkelerde toplanması nedeniyle ortaya çıkan vergi farklarının tamamlayıcı vergiler yoluyla giderilmesi.

Pillar Two hangi şirketleri kapsıyor?

Düzenleme bütün şirketleri kapsamıyor. Esas olarak büyük ölçekli çok uluslu işletme grupları için uygulanıyor.

Genel kapsama, ilgili mali yıldan önceki dört mali yılın en az ikisinde 750 milyon avro veya daha fazla konsolide yıllık gelire sahip çok uluslu işletme grupları giriyor. Türkiye’de bu gruplara bağlı şirket ve işyerlerinin de düzenleme açısından değerlendirilmesi gerekiyor.

Bu nedenle yalnızca ana şirketin değil, grubun Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerinin de Pillar Two hesaplamalarından etkilenmesi mümkün.

Yüzde 15 asgari vergi nasıl hesaplanıyor?

Pillar Two sisteminde yalnızca Türkiye’deki nominal kurumlar vergisi oranına bakılmıyor.

Grubun ilgili ülkedeki gelirleri, kapsanan vergileri ve finansal tablo verileri kullanılarak ülke bazında efektif vergi oranı hesaplanıyor. Bu oranın yüzde 15’in altında kalması halinde belirli şartlarla tamamlayıcı vergi gündeme gelebiliyor.

Dolayısıyla yüksek nominal vergi oranına sahip bir ülkede faaliyet gösterilmesi, tek başına ek vergi çıkmayacağı anlamına gelmiyor. İstisnalar, teşvikler ve diğer vergi uygulamaları efektif vergi oranını etkileyebiliyor.

Pillar Two finansal raporlamayı neden ilgilendiriyor?

Pillar Two hesaplamalarında finansal tablo verileri önemli bir başlangıç noktası oluşturuyor. Grup şirketlerinin gelirleri, vergi giderleri, ertelenmiş vergi kalemleri ve ülke bazlı finansal verilerin doğru şekilde sınıflandırılması gerekiyor.

Bu nedenle konu yalnızca vergi departmanlarının değil; muhasebe, finansal raporlama ve bağımsız denetim ekiplerinin de gündeminde.

KGK’nın 24 Eylül 2026 tarihinde düzenleyeceği Türkiye Finansal Raporlama Forumu’nda Pillar Two vergilerinin ayrı bir başlık altında ele alınacak olması da finansal raporlama açısından konunun önemini gösteriyor.

2026’da güvenli liman uygulaması neden önemli?

Pillar Two kapsamında geçiş dönemine yönelik bazı güvenli liman düzenlemeleri bulunuyor.

Geçici Ülke Bazlı Rapor Güvenli Liman uygulamasında 2026 yılı için basitleştirilmiş vergi yükü testindeki oran yüzde 17 olarak uygulanıyor. Ayrıca de minimis ve rutin kârlar gibi başka testler de bulunuyor.

Bu nedenle kapsama giren grupların yalnızca yüzde 15 oranını kontrol etmesi yeterli değil; güvenli liman şartlarının da ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Şirketlerin 2026’da ne yapması gerekiyor?

Pillar Two kapsamına girme ihtimali bulunan şirketlerin öncelikle grup konsolide gelir eşiğini ve hangi ülkelerde faaliyet gösterildiğini kontrol etmesi gerekiyor.

Ardından finansal tablo verilerinin, ülke bazlı raporlamanın ve vergi hesaplamalarında kullanılacak bilgilerin birbiriyle uyumlu hale getirilmesi önem taşıyor. Düzenleme yalnızca hesaplanan vergi tutarını değil, beyan süreçlerini ve grup içi veri akışını da etkiliyor.

Gelir Vergisi Kanunu kapsamında evde kendi emeğiyle ürettiği ürünleri internet üzerinden satan kişiler, belirlenen şartları sağlamaları halinde esnaf muaflığından yararlanabiliyor.

Muafiyet; ayrı bir işyeri açmadan ve sanayi tipi ya da seri üretim yapabilen makine kullanmadan, kişinin oturduğu evde ürettiği ürünlerin internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması halinde uygulanıyor.

Bu nedenle hazır ürünü satın alıp internetten yeniden satanlar için aynı muafiyet söz konusu değil.

2026 esnaf muaflığı hasılat sınırı ne kadar?

2026 yılında bu muafiyet kapsamında internet üzerinden gerçekleştirilen satışlardan elde edilen yıllık hasılatın 1.900.000 TL’yi aşmaması gerekiyor.

Birden fazla ürün satılması halinde sınır her ürün için ayrı ayrı değil, yıl boyunca elde edilen toplam hasılat üzerinden değerlendiriliyor.

Yıl içinde 1,9 milyon TL sınırının aşılması halinde muafiyet aynı yıl için hemen sona ermiyor; kişi izleyen takvim yılının başından itibaren bu muafiyetten yararlanamıyor.

Hangi ürünler internetten vergiden muaf satılabilir?

GİB’in güncel açıklamasında evde üretilen havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, örgü ve dantel ürünleri, turistik eşya, sepet, yapma çiçek, boncuk ve tığ işleri ile tarhana, erişte ve mantı gibi ev yapımı ürünler örnek olarak sayılıyor.

Burada temel ölçüt, ürünün kişinin oturduğu evde kendi üretimi olması ve sanayi tipi ya da seri üretim ekipmanı kullanılmaması.

Esnaf muaflığı için banka hesabı açmak gerekiyor mu?

Evet. Bu muafiyetten yararlanmak isteyen kişinin Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alması ve Türkiye’de bir bankada ticari hesap açması gerekiyor.

İnternet satışlarından elde edilen hasılatın tamamının bu hesap üzerinden tahsil edilmesi şart. Bankalar hesaba aktarılan tutarlar üzerinden genel olarak yüzde 4 gelir vergisi tevkifatı yapıyor.

Muafiyet kapsamında bir veya daha fazla işçi çalıştırılması halinde ise şartları karşılayan durumlarda tevkifat oranı yüzde 2 olarak uygulanabiliyor.

Vergi muafiyetinden yararlananlar beyanname verecek mi?

Şartları sağlayarak bu esnaf muaflığından yararlananların söz konusu faaliyetleri nedeniyle gelir vergisi mükellefiyeti tesis ettirmesi, defter tutması, belge düzenlemesi ve yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmiyor.

Ancak muafiyet şartlarından birinin kaybedilmesi veya satış faaliyetinin kapsam dışına çıkması halinde vergilendirme durumu değişebiliyor.

Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesi kapsamında mükellefler ve vergi sorumluları, adlarına kesilen belirli vergi cezalarını şartları sağlamaları halinde indirimli olarak ödeyebiliyor.

Uygulama; vergi ziyaı cezası, usulsüzlük cezası ve özel usulsüzlük cezalarını kapsıyor. Amaç, mükellefin uyuşmazlığı yargıya taşımadan ve belirlenen sürede ödeme yaparak cezanın bir bölümünden indirimli şekilde yararlanabilmesini sağlamak.

Vergi cezasında indirim oranı ne kadar?

Genel uygulamada vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının yarısı indirilebiliyor.

2026 yılında ise usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında ayrıca önemli bir parasal sınır bulunuyor. 40.000 TL ve altındaki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesindeki indirim oranı yüzde 50 artırımlı uygulanıyor.

Bu nedenle uygulanacak nihai indirim oranı yalnızca cezanın türüne değil, tutarına da bağlı olarak değişebiliyor.

Cezada indirim için kaç gün içinde başvuru yapılmalı?

Mükellefin vergi veya ceza ihbarnamesinin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren 30 gün içinde cezada indirim talebinde bulunması gerekiyor.

Aynı 30 günlük dönem içerisinde mükellefin dava açma veya şartları varsa diğer uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma hakkı da bulunuyor. Cezada indirim tercih edildiğinde ise Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesinde belirlenen şartların yerine getirilmesi gerekiyor.

Her vergi cezasında indirim uygulanıyor mu?

Hayır. İndirim uygulaması esas olarak vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına yönelik.

Bununla birlikte Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesi kapsamında istenilen teminatın süresinde verilmemesi veya tamamlanmaması nedeniyle kesilen bazı özel usulsüzlük cezaları indirim uygulamasının dışında bulunuyor.

Bu nedenle yalnızca “vergi cezası kesildi” bilgisine bakmak yerine cezanın hangi maddeye dayanılarak ve hangi türde kesildiğinin kontrol edilmesi gerekiyor.

2026’da 40 bin TL sınırı neden önemli?

2026 yılında 40.000 TL, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında önemli bir eşik oluşturuyor.

Bu tutar ve altındaki cezalarda 376’ncı madde kapsamında uygulanacak indirim oranı artırımlı olarak hesaplanırken, 40.000 TL’nin üzerindeki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat öncesi uzlaşma açısından da farklı kurallara tabi olabiliyor.

Bu nedenle cezanın tutarı, mükellefin hangi yoldan ilerlemesinin mümkün olduğunu belirleyen unsurlardan biri haline geliyor.

İndirim talebinde bulunmadan önce neye dikkat edilmeli?

Cezada indirim uygulaması her olayda otomatik olarak en uygun seçenek anlamına gelmiyor. Mükellefin cezanın hukuka uygun olmadığını düşündüğü durumlarda dava, uzlaşma veya diğer yasal yolların şartları ayrıca değerlendirilebilir.

Ancak indirimden yararlanılacaksa özellikle 30 günlük başvuru süresinin kaçırılmaması, cezanın türünün ve 2026 için geçerli parasal sınırların doğru belirlenmesi önem taşıyor.

İşletmelerde kullanılan binek otomobiller için gider ve amortisman uygulamasında 2026 yılına ait yeni tutarlar geçerli. Ticari veya mesleki faaliyet kapsamında kullanılan araçlarda kira gideri, araçla ilgili harcamalar ve satın alma bedeline ilişkin vergi avantajları belirli sınırlar dahilinde dikkate alınabiliyor.

2026 yılında kiralanan her bir binek otomobil için gider olarak dikkate alınabilecek aylık kira bedeli 46.000 TL olarak uygulanıyor. Bu sınırı aşan kısım vergi matrahının hesabında gider olarak indirilemiyor.

Binek otomobil giderlerinin ne kadarı gider yazılabilir?

Binek otomobillere ilişkin yakıt, bakım, onarım, sigorta ve benzeri cari giderlerin yüzde 70’i ticari veya mesleki kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabiliyor.

Giderlerin kalan yüzde 30’luk kısmı ise kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendiriliyor.

Bu oran 2026 yılı için de değişmedi. Dolayısıyla işletmelerin araçla ilgili harcamaları kaydederken yalnızca toplam tutarı değil, gider kısıtlamasını da dikkate alması gerekiyor.

Araç satın alırken ÖTV ve KDV’nin ne kadarı gider yazılabilir?

2026 yılında binek otomobil satın alınırken ödenen ÖTV ve KDV toplamının en fazla 1.200.000 TL’si doğrudan gider olarak dikkate alınabiliyor.

Bu tutarı aşan vergi kısmının doğrudan gider yazılması mümkün değil. Mükellefin vergileri aracın maliyetine eklemeyi tercih etmesi halinde ise amortisman uygulamasındaki farklı sınırlar devreye giriyor.

2026 amortisman sınırı ne kadar?

ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedeli üzerinden amortisman ayrılması halinde 2026 yılı için gider olarak dikkate alınabilecek amortismana esas tutar 1.380.000 TL.

ÖTV ve KDV’nin aracın maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak satın alındığı durumlarda ise amortismana esas üst sınır 2.600.000 TL olarak uygulanıyor.

Burada önemli bir ayrıntı var: amortisman sınırının belirlenmesinde aracın satın alındığı tarihte geçerli olan tutar dikkate alınıyor. Araç daha önceki bir yılda alınmışsa yalnızca 2026 sınırına bakılarak yeniden hesaplama yapılmıyor.

2026 binek otomobil sınırları kısaca

2026 için uygulanacak temel tutarlar şöyle:

• Aylık kira gideri sınırı: 46.000 TL
• Araç giderlerinin indirilebilecek kısmı: %70
• ÖTV + KDV doğrudan gider sınırı: 1.200.000 TL
• Vergiler hariç amortisman sınırı: 1.380.000 TL
• Vergiler maliyete eklenmiş veya ikinci el araçlarda amortisman sınırı: 2.600.000 TL

Binek otomobil kullanan işletmeler ve serbest meslek erbabı açısından bu sınırların doğru uygulanması, giderlerin vergi matrahına hatalı şekilde yansıtılmasının önüne geçilmesi bakımından önem taşıyor.

e-Defter uygulamasına dahil olan mükelleflerin elektronik defterlerini belirlenen sürelerde oluşturması, imzalaması veya onaylaması ve ilgili berat dosyalarını Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklemesi gerekiyor.

2026 yılında son yükleme tarihi, mükellefin aylık yükleme veya geçici vergi dönemleri bazında yükleme tercihine göre değişiyor. Bu nedenle tüm mükellefler için geçerli tek bir e-Defter berat yükleme tarihi bulunmuyor.

Aylık e-Defter berat yükleme süreleri ne zaman?

Aylık yükleme tercihinde bulunan mükelleflerde genel takvime göre ocak dönemine ait e-Defter ve berat işlemleri mayıs ayının 10'uncu günü, şubat dönemi haziranın 10'u, mart dönemi ise temmuzun 10'u sonuna kadar tamamlanıyor.

Takvim aynı sistemle devam ediyor. Nisan dönemi için ağustosun 10'u, mayıs için eylülün 10'u, haziran için ekimin 10'u; temmuz için kasımın 10'u ve ağustos için aralığın 10'u son gün olarak uygulanıyor.

Üç aylık e-Defter yükleme tarihleri nasıl?

Geçici vergi dönemleri bazında yükleme tercihinde bulunan mükelleflerde farklı bir takvim uygulanıyor.

Genel takvime göre Ocak-Mart dönemi haziranın 10'una, Nisan-Haziran dönemi eylülün 10'una ve Temmuz-Eylül dönemi aralığın 10'una kadar tamamlanıyor.

Örneğin GİB'in 2026 vergi takviminde, geçici vergi dönemleri bazında yükleme tercihinde bulunan gelir vergisi mükelleflerinin Haziran 2026 dönemine ait elektronik defter beratları için 10 Eylül 2026 tarihi gösteriliyor.

2026'da e-Defter süreleri uzatıldı mı?

2026 içerisinde bazı e-Defter oluşturma, imzalama ve berat yükleme sürelerinde uzatmalar yapıldı.

GİB'in 8 Haziran 2026 tarihli 202 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile 10 Haziran ve 15 Haziran 2026'ya kadar tamamlanması gereken ilgili e-Defter ve berat işlemlerinin süresi 30 Haziran 2026 gün sonuna kadar uzatıldı.

Bu nedenle e-Defter takibi yapılırken yalnızca yıllık genel takvime bakılması yeterli olmayabilir. GİB tarafından dönem içinde yayımlanan süre uzatımlarının da kontrol edilmesi gerekiyor.

e-Defter berat süresi geçirilirse ne olur?

e-Defterlerin ve berat dosyalarının mevzuatta belirlenen sürelerde oluşturulması ve GİB sistemine yüklenmesi mükellefin elektronik defter yükümlülüğünün bir parçası.

Bu nedenle işletmelerin aylık veya geçici vergi dönemleri bazında seçtikleri yükleme tercihine göre kendi takvimlerini takip etmeleri ve olası GİB süre uzatımlarını ayrıca kontrol etmeleri önem taşıyor.

e-Arşiv Fatura uygulamasında 1 Ocak 2026 itibarıyla önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan ancak fatura düzenlemek zorunda olan mükellefler, artık fatura tutarına bakılmaksızın faturalarını elektronik ortamda e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorunda.

2025 yılında vergiler dahil toplam tutarı 3.000 TL'yi aşan faturalar için uygulanan e-Arşiv zorunluluğunda böylece parasal sınır kaldırılmış oldu.

2026'da e-Arşiv Fatura kimler için zorunlu?

Yeni uygulama, e-Arşiv Fatura sistemine dahil olmayan ancak Vergi Usul Kanunu kapsamında fatura düzenlemek zorunda olan mükellefleri ilgilendiriyor.

Bu mükelleflerin 1 Ocak 2026'dan itibaren düzenleyecekleri faturalar, tutarı ne olursa olsun e-Arşiv Fatura olarak oluşturuluyor.

Dolayısıyla daha önce 3.000 TL'nin altında olduğu için kâğıt ortamında düzenlenebilen faturalar açısından 2026 itibarıyla yeni bir dönem başlamış durumda.

3 bin TL'nin altındaki faturalar da e-Arşiv mi olacak?

Evet. 2025 yılında e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükelleflerin vergiler dahil toplam tutarı 3.000 TL'yi aşan faturalarını e-Arşiv olarak düzenlemeleri gerekiyordu.

1 Ocak 2026'dan itibaren 3.000 TL sınırı kaldırıldı. Fatura düzenlenmesini gerektiren bir işlem varsa tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura düzenlenmesi gerekiyor.

Ancak bu değişiklik, fatura düzenleme zorunluluğu bulunmayan her perakende satış için mutlaka fatura kesileceği anlamına gelmiyor. Perakende satış fişi gibi fatura yerine geçen belgelerin kullanılabildiği işlemlere ilişkin hükümler ayrıca devam ediyor.

e-Fatura ile e-Arşiv Fatura arasındaki fark ne?

e-Fatura uygulamasına kayıtlı bir mükellef, yine e-Fatura sistemine kayıtlı başka bir mükellefe yaptığı mal teslimi veya hizmet için e-Fatura düzenliyor.

Alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olmaması durumunda ise işlem e-Arşiv Fatura ile belgelendiriliyor.

Bu nedenle e-Fatura ve e-Arşiv Fatura birbirinin yerine kullanılan iki farklı isim değil; alıcının sisteme kayıt durumuna göre kullanılacak elektronik belge türü değişiyor.

e-Arşiv Fatura nasıl düzenlenebilir?

GİB, elektronik belge uygulamalarının kullanılabilmesi için farklı yöntemler sunuyor. Mükellefler durumlarına göre GİB'in elektronik belge sistemlerinden veya yetkilendirilmiş özel entegratörlerden yararlanabiliyor.

2026 yılında getirilen değişiklik özellikle düşük tutarlı ancak fatura düzenlenmesi gereken işlemler açısından önem taşıyor. İşletmelerin kullandıkları muhasebe ve faturalama sistemlerinin yeni kurala uygun olup olmadığını kontrol etmeleri gerekiyor.

30.000 TL'yi aşan mal ve hizmet alımlarında tahsilat ve ödemelerin aracı finansal kurumlar üzerinden yapılması gerekiyor. Vergi Usul Kanunu kapsamında uygulanan tevsik zorunluluğu, yalnızca işletmeler arasındaki işlemleri değil, belirli durumlarda nihai tüketicilerin yaptığı ödemeleri de kapsıyor.

Bu nedenle 30.000 TL'yi aşan bir mal veya hizmet bedelinin elden nakit olarak ödenmesi taraflar açısından özel usulsüzlük cezası riski doğurabiliyor.

30 bin TL sınırı kimleri kapsıyor?

Tevsik zorunluluğu; birinci ve ikinci sınıf tüccarları, serbest meslek erbabını, kazancı basit usulde tespit edilenleri, defter tutmak zorunda olan çiftçileri ve vergiden muaf esnafı kapsıyor.

Ayrıca vergi mükellefi olmayan kişiler de bu kapsamdaki kişi veya işletmelerden 30.000 TL'yi aşan mal veya hizmet satın aldıklarında ödemelerini aracı finansal kurumlar üzerinden yapmak zorunda.

Örneğin bir tüketicinin mağazadan 45.000 TL'lik mobilya satın alması halinde ödemenin elden nakit yerine tevsik edilebilir şekilde yapılması gerekiyor.

Ödemeler hangi kanallardan yapılabilir?

30.000 TL'yi aşan kapsamdaki tahsilat ve ödemeler; bankalar, yetkilendirilmiş ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor.

Ödeme yapan kişinin banka hesabı veya kredi kartının bulunmaması da zorunluluğu ortadan kaldırmıyor. Kişi, satıcının hesabının bulunduğu banka şubesine giderek işlem açıklamasını belirtip doğrudan hesaba ödeme yapabiliyor. Banka tarafından düzenlenen belgeyle işlem tevsik edilmiş sayılıyor.

Ödemeyi parçalara bölmek zorunluluğu kaldırıyor mu?

İşlem bedelinin 30.000 TL'yi aşması halinde ödemenin daha küçük tutarlara bölünmesi tevsik zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Örneğin toplam bedeli 160.000 TL olan bir hizmet için ödemelerin 15.000 TL'lik taksitler halinde yapılması durumunda da her ödemenin aracı finansal kurumlar üzerinden gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Aynı kişi veya kurumla aynı gün gerçekleştirilen işlemlerin toplamının 30.000 TL'yi aşması halinde de sınırın aşıldığı işlemden itibaren tevsik zorunluluğu devreye giriyor.

Elden ödeme yapılırsa ceza uygulanabilir

Tevsik zorunluluğuna uyulmaması halinde Vergi Usul Kanunu kapsamında özel usulsüzlük cezası uygulanabiliyor. Üstelik işlemde hem ödeme yapan hem de tahsilatı gerçekleştiren tarafın yükümlülük kapsamında olması durumunda taraflara ayrı ayrı ceza kesilebiliyor.

Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı mal ve hizmet alımlarında yalnızca fatura veya fiş düzenlenmesi yeterli olmayabiliyor. Ödemenin de mevzuatta kabul edilen finansal kanallardan gerçekleştirilmesi ve ödeme belgesinin saklanması gerekiyor.

Vergi borçlarını yeni tecil düzenlemesi kapsamında taksitlendiren mükellefler için ödeme dönemi başladı. 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvurusunu yapan mükellefler, ilk taksitlerini Eylül 2026'dan itibaren aylık eşit taksitler halinde ödeyecek.

Düzenleme kapsamında şartları sağlayan borçlar için yıllık yüzde 39 olan cari tecil faizi yerine yüzde 29 tecil faizi uygulanıyor. Borcun durumuna göre ödeme süresi ise 72 aya kadar çıkabiliyor.

Vergi borçları herkese 72 ay taksitlendiriliyor mu?

72 aylık süre her borçlu için otomatik olarak uygulanmıyor. Taksit sayısı borçlunun mali durumu, borcun türü ve hukuki statüsü dikkate alınarak belirleniyor.

Genel olarak 36 aya kadar taksit imkânı bulunurken, borçlunun zor durumda olması halinde süre 48 aya, çok zor durumda olması halinde ise 72 aya kadar çıkabiliyor.

KDV ve banka ve sigorta muameleleri vergisi borçlarında ise taksit süresi en fazla 12 ay olarak uygulanıyor.

Hangi vergi borçları taksitlendirilebiliyor?

Düzenleme, vergi dairelerince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 ve öncesine ait belirli kamu alacaklarını kapsıyor.

Gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, harçlar, trafik idari para cezaları, ecrimisil, adli para cezaları ve öğrenim kredileri gibi çeşitli kamu alacakları kapsama girebiliyor.

Özel tüketim vergisi (ÖTV) ile 2026 yılı gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi ve bunlarla bağlantılı bazı alacaklar ise kapsam dışında bulunuyor.

10 milyon TL'ye kadar teminat istenmiyor

Düzenlemenin önemli avantajlarından biri de teminat sınırı. 10 milyon TL'yi aşmayan taksitlendirilebilir borçlar için teminat aranmıyor.

Borç tutarının 10 milyon TL'yi aşması halinde ise aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi gerekiyor.

Ayrıca taksitlendirilen borcun en az yüzde 10'unun ödenmesi ve diğer şartların sağlanması halinde bu borç, borç durumunu gösteren belgelerde dikkate alınmıyor.

Yüzde 29 tecil faizi nasıl uygulanıyor?

Yeni düzenlemede yıllık tecil faizi yüzde 29 olarak uygulanıyor. Bu oran, yüzde 39 olan cari tecil faizinden 10 puan daha düşük.

Ancak yüzde 29'luk oran borcun silindiği veya faizsiz yapılandırıldığı anlamına gelmiyor. Tecil faizi ödeme planındaki taksitler ve ödeme süreleri dikkate alınarak hesaplanıyor.

Bu nedenle 72 aylık azami vade aylık ödeme yükünü azaltabilse de vade uzadıkça toplam ödenecek tecil faizi de artabiliyor.

İlk taksitler Eylül 2026'da ödenecek

Başvurular 31 Ağustos 2026 tarihinde sona erdi. Süresi içinde başvurarak tecil talebi uygun bulunan mükelleflerin taksit ödemeleri ise Eylül 2026 itibarıyla başlıyor.

Ödeme planının bozulmaması için taksitlerin belirlenen sürelerde ve hesaplanan tecil faiziyle birlikte ödenmesi gerekiyor. Bu nedenle düzenlemeden yararlanan mükelleflerin kendileri için oluşturulan ödeme planındaki tarihleri takip etmeleri önem taşıyor.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) ikinci ve üçüncü büyük işletmeleri Altınova ile Gözlü Tarım İşletmelerindeki hububat ekili dairesel tarlalarda hasat sezonu kapandı.

Kırşehir'deki Malya Tarım İşletmesi'nde, yaklaşık 70 bin dekar alanda sertifikalı tohum için hububat ve yem bitkisi hasadı yapılıyor.

İzmir'de, rüzgar türbini kanatlarından çıkan sesleri analiz ederek arıza veya sistem hatasını anında belirleyen yapay zeka destekli "erken uyarı cihazı" geliştiren 2 genç mühendis, bu yenilikçi ürünlerini 5 ülkenin pazarına sundu.

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.