İşverenler tarafından çalışanlara sunulan her türlü mali imkân veya yapılan ek ödemeler otomatik olarak sosyal güvenlik primine tabi tutulmaz. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80’inci maddesi gereğince, çalışanlara sağlanan hakların bir kısmı tamamen prime esas kazanç (PEK) dışında tutulurken, bir kısmı ise belirli parasal ve oransal üst sınırlar (istisnalar) dahilinde primden muaf kılınır.

Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) 2026 yılı için açıkladığı güncel prime esas kazanç verilerine göre ayni yardımlar, nakdi doğum-evlenme-ölüm yardımları, görev yollukları ve yasal tazminatlar primden tam muafiyet taşımaktadır. Buna karşın yemek, çocuk ve aile yardımları ile özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik sistemi (BES) ödemeleri için brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan yasal limitler geçerlidir.

Ayni Yardımlardan SGK Primi Kesilmiyor

İşveren tarafından çalışana doğrudan mal veya hizmet olarak sunulan ayni yardımlar, parasal değerine bakılmaksızın prime esas kazanç matrahına dahil edilmez.

Çalışana fiziki olarak sağlanan giyecek, erzak kolisi veya benzeri tüketim malları ayni yardım kapsamında primden tamamen istisnadır. Ancak burada kritik husus ödemenin yapılış biçimidir:

• Fiziki Mal Teslimi: Tamamen muaf.

• Nakdi Ödeme (Yağ parası, giyim bedeli, ayakkabı parası vb.): Ayni yardım yerine nakit ödeme yapıldığında tutar ne olursa olsun SGK primine tabi tutulur.

Bu nedenle bordro düzenlemelerinde ödemenin unvanı değil, fiilen mal olarak verilip verilmediği dikkate alınmalıdır.

Ölüm, Doğum ve Evlenme Yardımları Tamamen Muaf

Çalışanın şahsi veya ailevi durumundaki değişiklikler nedeniyle işveren tarafından yapılan bazı nakdi yardımlar tutarı ne olursa olsun prime esas kazanç dışında bırakılır:

1. Evlenme Yardımı: Çalışanın evlenmesi sebebiyle yapılan tek seferlik veya maktu ödemeler,

2. Doğum Yardımı: Çalışanın kendisinin veya eşinin çocuk sahibi olması halinde ödenen tutarlar,

3. Ölüm Yardımı: Çalışanın ana, baba, eş veya çocuğunun ölümü üzerine yapılan sosyal yardımlar.

Söz konusu muafiyetlerin uygulanabilmesi için ödemelerin niteliğinin evlilik cüzdanı, doğum raporu veya ölüm belgesi gibi resmi dokümanlarla doğrulanması zorunludur.

Görev Yollukları Prime Esas Kazanca Dahil Edilmez

Çalışanın geçici bir görevle başka bir yere gönderilmesi, görev yerinin değiştirilmesi veya iş seyahatleri nedeniyle ödenen gerçek görev yollukları prim kesintisinden muaftır.

Bu kapsamda;

• Gerçekleştirilen yol masrafları,

• Gündelik (harcırah) ödemeleri,

• Nakil ve aile taşıma giderleri,

SGK matrahına eklenmez. Buna karşılık, çalışanın ikametgahı ile işyeri arasındaki günlük ulaşımını sağlamak üzere nakit olarak verilen rutin şehir içi yol parası görev yollığı niteliğinde değerlendirilmez ve kural olarak SGK primine tabi tutulur.

İş Sonunda Ödenen Kıdem ve İhbar Tazminatında Prim Yok

İş akdinin sona ermesine bağlı olarak mevzuat uyarınca ödenen yasal tazminat kalemlerinden SGK primi kesilmez.

Prime esas kazanca dahil edilmeyen temel tazminatlar şunlardır:

• Kıdem Tazminatı: Yasal tavanı aşmayan ve kıdem tazminatı niteliğinde olan ödemeler,

• İhbar Tazminatı: İş akdinin feshinde yasal ihbar sürelerine ait ödenen tutarlar,

• İş Sonu Tazminatı: Belirli süreli iş sözleşmeleri veya özel kanunlar uyarınca ödenen iş sonu tazminatları,

• Keşif Ücreti: İlgili mevzuat uyarınca yapılan keşif ödemeleri.

Ancak ödemenin bordroda yalnızca "tazminat" olarak gösterilmesi muafiyet için yeterli değildir. Yapılan ödemenin İş Kanunu veya ilgili mevzuattaki yasal fesih şartlarına ve tazminat niteliğine tam uyum sağlaması şarttır.

Seyyar Görev Tazminatı İstisna Kapsamında

6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki şartları taşıyan ve görev yeri dışında fiilen seyyar olarak görev yapan personele ödenen seyyar görev tazminatları da SGK primine tabi tutulmaz.

Yemek Yardımında 2026 Günlük İstisna Tutar: 158 TL

Yemek yardımlarında tam muafiyet yerine günlük maktu tutar üzerinden istisna uygulanmaktadır.

SGK’nın 2026 yılı için belirlediği günlük yemek parası prim istisnası 158 TL’dir. İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmediği durumlarda, çalışana nakit olarak veya yemek kartları/çekleri/kuponları aracılığıyla sağlanan yemek yardımının fiilen çalışılan gün sayısına isabet eden 158 TL'lik kısmı primden istisnadır.

Örnek Hesaplama:

Bir çalışanın ay içerisinde fiilen 22 gün çalıştığı ve işverenin çalışana toplam 5.000 TL yemek yardımı ödediği varsayalım:

• Aylık İstisna Tutarı: $158 \text{ TL} \times 22 \text{ Gün} = \mathbf{3.476 \text{ TL}}$

• SGK Primine Tabi Tutulacak Kısım: $5.000 \text{ TL} - 3.476 \text{ TL} = \mathbf{1.524 \text{ TL}}$

Çocuk Yardımında Aylık İstisna Tutar: 660,60 TL

2026 yılında çocuk yardımı prim istisnası, aylık brüt asgari ücretin %2’si oranında uygulanır. 2026 yılı aylık brüt asgari ücretinin 33.030 TL olması nedeniyle:

• Çocuk Başına Aylık İstisna: $33.030 \text{ TL} \times \%2 = \mathbf{660,60 \text{ TL}}$

İstisna uygulaması en fazla iki çocuk için geçerlidir. İki çocuğu bulunan bir çalışan için uygulanabilecek maksimum aylık çocuk yardımı prim istisnası 1.321,20 TL olacaktır. Çocukların evli olmaması, belirli yaş/eğitim sınırları içinde kalması ve kendilerine ait sigortalı bir işte çalışmaması gibi kriterler göz önünde bulundurulur.

Aile Yardımında Aylık İstisna Tutar: 3.303 TL

2026 yılı aile yardımı (eş yardımı) prim istisnası, aylık brüt asgari ücretin %10’u olarak hesaplanır.

• Aylık Aile Yardımı İstisnası: $33.030 \text{ TL} \times \%10 = \mathbf{3.303 \text{ TL}}$

Bu istisnanın uygulanabilmesi için sigortalının eşinin zorunlu sigortalı olarak çalışmaması ve SGK’dan kendi adına aylık ya da gelir almaması gerekmektedir. İşveren tarafından ödenen aile yardımının 3.303 TL’yi aşan kısmı prime esas kazanç matrahına eklenir.

Özel Sağlık Sigortası ve BES Katkılarında %30 Sınırı

İşverenler tarafından çalışanlar adına ödenen özel sağlık sigortası primleri ile Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) / Otomatik Katılım Sistemi (OKS) katkı paylarının toplamı, brüt asgari ücretin %30’una kadar olan kısmı üzerinden SGK primine tabi tutulmaz.

2026 brüt asgari ücreti üzerinden aylık üst limit şu şekilde hesaplanır:

• Aylık Toplam İstisna Sınırı: $33.030 \text{ TL} \times \%30 = \mathbf{9.909 \text{ TL}}$

Örnek Hesaplama:

İşveren bir çalışanı için aylık 6.000 TL özel sağlık sigortası, 5.000 TL de BES katkı payı olmak üzere toplam 11.000 TL ödeme yapmaktadır:

• İstisna Tutarı: 9.909 TL

• Prime Tabi Tutulacak Matrah: $11.000 \text{ TL} - 9.909 \text{ TL} = \mathbf{1.091 \text{ TL}}$

5510 Sayılı Kanundaki Temel Yaklaşım: İstisna Değilse Prime Tabidir

5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesindeki temel kural şudur: Kanun metninde açıkça istisna kılındığı belirtilmeyen tüm ödemeler, hangi ad altında yapılırsa yapılsın (sosyal yardım, teşvik ödemesi, ek ödeme, prim, ikramiye vb.) prime esas kazanca dahil edilir.

Bu kapsamda SGK denetimlerinde öne çıkan bazı nakdi sosyal yardımlar şunlardır:

• Yakacak yardımı,

• Temizlik yardımı,

• Aydınlatma ve ısınma yardımı,

• Tahsil (eğitim) yardımı,

• Konut/mesken yardımı.

Bu ödemeler kanunda açıkça istisna sayılmadığı için tamamen nakdi ücret gibi değerlendirilir ve brüt tutarları üzerinden SGK primine tabi tutulur.

2026 Yılı SGK Prim İstisna Özet Tablosu

Bordro ve Denetim Açısından Kritik Hususlar

İşverenler ve mali müşavirler açısından yan hakların bordrolaştırılmasında dikkat edilmesi gereken adımlar şunlardır:

1. Ödeme Şekli Kontrol Edilmeli: Ayni yardım iddiasıyla yapılan nakit transferlerinin istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği unutulmamalıdır.

2. Fiili Çalışma Günü Hesabı: Yemek yardımı muafiyetinde yalnızca çalışanın fiilen işbaşında olduğu günler hesaba katılmalı; yıllık izin, rapor ve resmi tatil günleri istisna hesabından düşülmelidir.

3. Belgeleme İlkesi: Doğum, evlenme, ölüm ve yolluk ödemelerine ilişkin dayanak belgeler personel özlük dosyasında saklanmalıdır.

Bordroda hatalı kodlama yapılması veya kanunen istisna kapsamına girmeyen ödemelerin prim dışı bırakılması, geriye dönük SGK denetimlerinde ek prim tarhiyatı, gecikme zammı ve cezası ile idari para cezası risklerini beraberinde getirecektir.

Şirket ortaklarının işletmeden gelir elde ederken karşılaştığı en temel sorulardan biri, nakit çekiminin huzur hakkı yoluyla mı yoksa kâr dağıtımı şeklinde mi yapılacağıdır. İki yöntem aynı ekonomik sonucu doğurmaz; kurumlar vergisi, gelir vergisi, tevkifat (stopaj) ve şirketin gider yapısı açısından birbirinden tamamen farklı mali tablolar oluşturur.

2026 yılında genel kurumlar vergisi oranının %25 olması, ücret gelirlerinde %15 ile %40 arasında değişen artan oranlı tarifeli gelir vergisinin uygulanması ve kâr payı dağıtımındaki %15 stopaj oranı nedeniyle, tercihin tek bir vergi parametresine bakılarak yapılması mümkün değildir. Bu durum, şirket kazancının ve ortağın şahsi gelir durumunun birlikte dikkate alındığı hibrit modelleri (huzur hakkı + kâr dağıtımı) ön plana çıkarmaktadır.

Huzur Hakkı Vergi Mevzuatında Ücret Sayılır

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) uyarınca, şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyelerine ya da müdürlerine bu sıfatları nedeniyle ödenen tutarlar ücret kapsamında vergilendirilir.

Huzur hakkı ödemelerinde şirket tarafından ücret bordrosu düzenlenir ve tutar artan oranlı gelir vergisi tarifesine tabi tutulur.

2026 Ücret Vergisi Tarifesi

Huzur hakkının vergisel maliyetini belirleyen ana unsur, ödemenin net tutarı büyüdükçe bir üst vergi dilimine girmesidir. 2026 yılı ücret gelir vergisi dilimleri şu şekildedir:

• 190.000 TL'ye kadar: %15

• 190.000 TL – 400.000 TL arası: %20

• 400.000 TL – 1.500.000 TL arası: %27

• 1.500.000 TL – 5.300.000 TL arası: %35

• 5.300.000 TL üzeri: %40

Huzur hakkı ödemelerinde, GVK 23/18 maddesi kapsamında aylık net asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanabilmektedir.

Huzur Hakkı Şirket Açısından Gider Oluşturur

Kâr dağıtımı ile huzur hakkı arasındaki en temel fark kurumlar vergisi matrahına olan etkisidir:

• Kâr Payı: Kurumlar vergisi ödendikten sonra kalan net kârdan dağıtılır, şirket için gider niteliği taşımaz.

• Huzur Hakkı: Gerçek bir yönetim hizmetinin karşılığı olmak, şirket faaliyetleriyle orantılı bulunmak ve yasal organ kararlarına dayanmak şartıyla kurum kazancının tespitinde gider yazılabilir.

Transfer Fiyatlandırması Riski:

Şirket ortağına ödenen huzur hakkının emsallerine göre aşırı yüksek tutulması (şirket kârını tamamen sıfırlamak amacıyla) Gelir İdaresi Başkanlığı denetimlerinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı olarak değerlendirilebilir. Emsal tutarı aşan ödemelerin gider kaydı reddedilebilir.

Kâr Dağıtımında Çifte Vergilendirme Mekanizması

Kâr dağıtımı yöntemi seçildiğinde vergilendirme iki aşamada gerçekleşir:

1. Şirket Aşaması (Kurumlar Vergisi): Şirket öncelikle yıllık ticari kazancı üzerinden genel oran olan %25 kurumlar vergisini öder (İhracatçılarda %20, imalatçılarda %24 uygulanır).

2. Stopaj Aşaması: Vergi sonrası kalan dağıtılabilir kâr gerçek kişi ortağa aktarılırken şirket tarafından %15 oranında gelir vergisi tevkifatı kesilir.

Kâr Payının Yarısı Gelir Vergisinden İstisnadır

Gerçek kişi ortakların tam mükellef kurumlardan elde ettiği brüt kâr payının %50’si gelir vergisinden istisnadır.

Kalan %50'lik tutar, 2026 yılı beyan sınırı olan 400.000 TL’yi aşarsa, ortağın şahsi gelir vergisi beyannamesine dahil edilir. Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, şirket tarafından dağıtım aşamasında kesilen %15’lik stopajın tamamı mahsup edilir.

Karşılaştırma Senaryoları

Huzur hakkı ile kâr dağıtımının maliyet etkisi şirket kârlılık seviyesine göre değişiklik gösterir:

Hibrit Model (Huzur Hakkı + Kâr Dağıtımı)

Vergi optimizasyonu sağlamak amacıyla tek bir yönteme bağlı kalmak yerine Hibrit Model uygulanabilir.

Hibrit modelde;

1. Ortağa, fiilen üstlendiği yönetim sorumluluğuna ve sektör emsallerine uygun makul bir tutarda huzur hakkı ödenir. Bu ödeme, gelir vergisi tarifesinin alt dilimlerinde (%15 - %20 - %27) kalarak şirkete verimli bir gider kalemi sağlar.

2. Şirkette kalan ve %25 kurumlar vergisi ödenmiş net kârın bir kısmı ise yıl sonunda kâr payı olarak dağıtılır.

Bu sayede hem huzur hakkının sunduğu kurumlar vergisi matrahı düşürücü gider avantajından yararlanılır hem de ortağın şahsi gelir vergisi üst dilimlere (%35-%40) tırmanmadan kâr payı istisnasıyla fon çekimi tamamlanır.

Şirketler Hukuku Boyutu

Şirketten ortağa nakit aktarılırken vergi hesabının yanı sıra Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri gözetilmelidir:

• Kâr dağıtımı yapılabilmesi için genel kurul kararı alınması, geçmiş yıl zararlarının mahsup edilmesi ve 1. ile 2. tertip kanuni yedek akçelerin ayrılması zorunludur.

• Huzur hakkı ödemeleri için şirket esas sözleşmesinde hüküm bulunmalı veya genel kurul/yönetim organı kararı tescil/ilan edilmelidir.

• Belgeye dayanmayan veya sonradan huzur hakkı/kâr payı olarak adlandırılan tutarsız para transferleri vergi incelemelerinde ortaklardan alacaklar (131/231 hesap) kapsamında adat faizi ve KDV tarhiyatına yol açabilir.

Ortakların nakit çekim stratejileri belirlenirken; şirketin yıllık brüt kârı, ortağın diğer gelirleri ve emsal sınırları dikkate alınarak simülasyon hesaplamaları yapılmalı ve süreç hukuki zemin üzerine kurgulanmalıdır.

Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama yapan ve farklı geçerli/sunum para birimleriyle çalışan şirketleri ilgilendiren kritik bir standart değişikliği yürürlüğe hazırlanıyor. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB) tarafından yayımlanan düzenlemeyi Türkiye mevzuatına “Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim” adıyla kazandırdı.

14 Nisan 2026 tarihli ve 33224 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme; başta TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri ve TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama olmak üzere TFRS 19’daki bazı açıklama hükümlerinde de köklü değişiklikler yaptı.

Düzenlemenin temel amacı; bir şirketin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonomiye ait olmasına rağmen finansal tablolarını yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimiyle (örneğin Türk Lirası) sunması halinde, konsolidasyon ve çevrim işlemlerindeki yöntemsel belirsizlikleri gidermektir.

Yeni Düzenleme Hangi Şirketleri İlgilendiriyor?

Değişiklik, özellikle geçerli para birimi ile finansal tabloların sunulduğu para birimi farklı olan ve konsolide raporlama yapan şirket gruplarını doğrudan kapsıyor.

Örnek Senaryo:

Türkiye merkezli ve konsolide finansal tablolarını Türk Lirası (yüksek enflasyonlu sunum para birimi) üzerinden yayımlayan bir holdingin, Almanya’da faaliyet gösteren ve geçerli para birimi Euro (yüksek enflasyonlu olmayan para birimi) olan bir bağlı ortaklığı bulunduğunu varsayalım.

Yeni hüküm, bu Almanya bağlı ortaklığının faaliyet sonuçları, varlık, yükümlülük, özkaynak ve gelir-gider kalemlerinin Türk Lirasına çevrilirken hangi kurların esas alınacağını kesin kurallara bağlıyor.

Tüm Tutarlar Kapanış Kurundan Çevrilecek

TMS 21’e eklenen yeni 41A paragrafına göre; işletmenin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi, buna karşılık sunum para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi ise finansal tablolardaki tüm tutarlar en son finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kuru (dönem sonu kuru) kullanılarak çevrilecektir.

Bu kapsamda sunum para birimine çevrilirken dönem sonu kapanış kuru esas alınacak kalemler şunlardır:

• Varlıklar ve yükümlülükler,

• Özkaynak kalemleri,

• Gelir ve gider kalemleri (kâr veya zarar),

• Karşılaştırmalı döneme ait tüm tutarlar.

Klasik TMS 21 Çevrim Yönteminden Farkı Ne?

Klasik TMS 21 uygulamasında (geçerli ve sunum para birimleri yüksek enflasyonlu değilken), finansal durum tablosundaki varlık ve yükümlülükler kapanış kuruyla çevrilirken; gelir ve gider kalemleri işlem tarihindeki kurlar veya ortalama kurlar kullanılarak çevrilir, oluşan kur farkları ise Özkaynaklar altındaki "Diğer Kapsamlı Gelir" hesabına aktarılırdı.

Yeni 41A düzenlemesiyle birlikte sunum para biriminin yüksek enflasyonlu olması durumunda bu yaklaşım tamamen değişti. Gelir ve giderler dahil tüm finansal tablo kalemlerinde ortalama kur kullanımı kaldırılarak dönem sonu kapanış kuru kullanımı zorunlu hale getirildi.

Yurt Dışındaki Bağlı Ortaklıklar İçin Özel Düzenleme ve TMS 29 Etkisi

TMS 21’e eklenen 47A paragrafı ve TMS 29’un güncellenen 8 ve 34’üncü paragrafları, yabancı bağlı ortaklıkların karşılaştırmalı finansal tablolarına özel bir mekanizma getiriyor.

Raporlayan ana ortaklığın geçerli ve sunum para birimi yüksek enflasyonlu bir para birimiyken, yurt dışındaki bağlı ortaklığın geçerli para birimi yüksek enflasyonlu değilse; karşılaştırmalı dönem rakamları her dönem sonundaki yeni kapanış kurundan tekrar çevrilmeyecek. Bunun yerine, önceki döneme ait finansal tablolarda yer alan tutarlar TMS 29 uyarınca genel fiyat endeksi (ÜFE/TÜFE) uygulanarak cari dönemin satın alma gücüne taşınacak.

Sunum Para Birimi Yüksek Enflasyonlu Olmaktan Çıkarsa Ne Olacak?

TMS 21’e eklenen 41B paragrafı, ekonominin yüksek enflasyon ortamından çıkması durumunda uygulanacak geçişi düzenliyor.

Sunum para biriminin ait olduğu ekonomi artık yüksek enflasyonlu kabul edilmediğinde, işletme 41A’daki "tüm kalemleri kapanış kuruyla çevirme" yöntemini derhal bırakacak. Bu durumda tekrar TMS 21’in standart çevrim yöntemi olan 39’uncu madde hükümlerine (gelir/gider için ortalama kur, bilanço için kapanış kuru) geçilecek. Bu geçiş işlemi ileriye dönük (prospektif) uygulanacak; geçmiş dönem tutarları yeniden düzenlenmeyecektir.

TFRS 19 ve Dipnot Açıklama Yükümlülükleri

Düzenleme yalnızca hesaplama mantığını değil, dipnot şeffaflığını da etkiliyor:

• Dipnot Zorunluluğu (TMS 21 Md. 53A-53B): İşletmeler, tüm finansal tablo tutarlarını kapanış kuru üzerinden çevirdiklerini ve yabancı faaliyetlerin finansal durum üzerindeki etkilerini dipnotlarında açıkça beyan etmek zorundadır.

• TFRS 19 Entegrasyonu: Kamuya hesap verme sorumluluğu bulunmayan ve azaltılmış dipnot uygulayan bağlı ortaklıklar da TFRS 19 kapsamındaki yeni dipnot şablonlarında bu çevrim kurlarını ve enflasyon statüsü değişikliklerini raporlayacaktır.

Yürürlük Tarihi ve Geçiş Hükümleri

Yeni standart hükümleri 1 Ocak 2027 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde zorunlu olarak uygulanacaktır. İsteyen şirketler için erken uygulamaya izin verilmektedir.

Geçiş sürecinde genel kural olarak TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar standardı uyarınca geriye dönük (retrospektif) uygulama esastır. Bu nedenle şirketlerin 2027 yılındaki zorunlu geçiş öncesinde, 2026 yılı karşılaştırmalı verilerini ve konsolidasyon altyapılarını yeni çevrim kurallarına göre hazırlamaları gerekmektedir.

Konsolidasyon Yazılımları ve ERP Sistemlerinde Güncelleme Şart

Özellikle çok uluslu şirketler ve yabancı iştirakleri bulunan grupların finansal raporlama sistemlerinde şu adımları atması kritik önem taşımaktadır:

1. Sistem Algoritmaları: ERP ve konsolidasyon yazılımlarında gelir tablosu kalemlerini "ortalama kur" yerine "dönem sonu kapanış kuru" ile çevirecek yeni kural tanımlamaları yapılmalı.

2. TMS 29 Düzeltme Entegrasyonu: Karşılaştırmalı dönem verilerinin yeni kapanış kurlarıyla değil, genel fiyat endeksleriyle taşınmasını sağlayan veri akışları kurgulanmalı.

3. 2026 Hazırlık Çalışması: 1 Ocak 2027 yürürlük tarihine kadar 2026 yılı kapanışlarında simülasyon hesaplamaları yapılarak özkaynak üzerindeki olası etkiler önceden analiz edilmeli.

Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) kapsamında 2027 yılında finansal raporlama dünyasında önemli bir dönüşüm daha gerçekleşecek. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan TFRS 19 "Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Bulunmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar" standardı, belirli şartları taşıyan bağlı ortaklıklara tam TFRS ölçüm ve muhasebeleştirme kurallarını uygulamayı sürdürürken, finansal tablo dipnotlarında önemli bir sadeleşme imkânı sunacak.

1 Ocak 2027 veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde zorunlu kılınan standart için erken uygulamaya da izin veriliyor. KGK’nın 2026 TFRS setinde henüz zorunlu yürürlüğe girmemiş standartlar arasında yer alan TFRS 19, grupların bağlı ortaklık düzeyindeki raporlama yükünü doğrudan azaltmayı hedefliyor.

TFRS 19 Ne Getiriyor?

TFRS 19’un temel amacı, konsolide TFRS raporlaması yapan grup şirketlerinde yer alan ancak kendisi kamuya hesap verme sorumluluğu taşımayan bağlı ortaklıkların münferit veya bireysel finansal tablolarındaki dipnot açıklama yükünü hafifletmektir.

Burada gözden kaçırılmaması gereken en temel unsur şudur: TFRS 19 yeni bir değerleme veya muhasebeleştirme modeli değildir.

TFRS 19’u seçen bir işletme;

• Varlık ve yükümlülüklerinin tanınmasında,

• Finansal tablo kalemlerinin ölçüm ve değerleme esaslarında,

• Finansal tabloların temel sunum biçiminde,

ilgili TFRS (TFRS 9, TFRS 15, TFRS 16, TMS 16 vb.) hükümlerini birebir uygulamaya devam eder. Değişiklik yalnızca dipnot setinde gerçekleşir. İşletme, diğer TFRS standartlarındaki uzun açıklama yükümlülükleri yerine TFRS 19’da tanımlanan "azaltılmış açıklama" kurallarını uygular. Kısacası sistem, Tam TFRS Muhasebeleştirmesi + Azaltılmış Dipnot Seti olarak kurgulanmıştır.

Her Bağlı Ortaklık TFRS 19’dan Yararlanamayacak

Standart genel bir muafiyet sağlamaz. TFRS 19’un uygulanabilmesi için raporlama dönemi sonu itibarıyla aşağıdaki üç ana şartın eş zamanlı sağlanması zorunludur:

1. Bağlı Ortaklık Statüsü: İşletmenin başka bir ana ortaklığın bağlı ortaklığı olması,

2. Kamuya Hesap Verme Sorumluluğunun Bulunmaması: İşletmenin borsada işlem görmemesi veya halktan emanetçi sıfatıyla fon toplamaması,

3. Şeffaf Konsolidasyon Şartı: İşletmenin kamuya açık şekilde TFRS’ye uygun konsolide finansal tablo hazırlayan bir ana ortaklığa (veya ara kademe ana ortaklığa) sahip olması.

Bu kriterlerden herhangi biri eksik olduğunda TFRS 19’daki azaltılmış dipnot kolaylığından faydalanılması mümkün değildir.

"Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Bulunmaması" Kriteri

Standart uygulamasının anahtar kavramı kamuya hesap verme sorumluluğudur. TFRS 19 uyarınca bir işletme;

• Borçlanma veya özkaynak araçları kamuya açık bir piyasada (Borsa İstanbul veya uluslararası borsalar) işlem görüyorsa ya da bu araçları ihraç etme sürecindeyse,

• Banka, yatırım bankası, sigorta şirketi, emeklilik şirketi, menkul kıymet aracı kurumu veya yatırım fonu gibi ana faaliyet alanı geniş halk kitlelerinin varlıklarını korumak ve yönetmek olan bir finansal kuruluş niteliği taşıyorsa,

kamuya hesap verme sorumluluğuna sahip kabul edilir. Dolayısıyla borsaya kote şirketler ve finansal sektördeki yapılar TFRS 19’un tamamen kapsamı dışında kalmaktadır.

Grup Şirketleri İçin Operasyonel Avantajlar

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Kurulu (IASB) tarafından geliştirilen ve KGK tarafından mevzuata kazandırılan TFRS 19, grup içi çift muhasebe/raporlama yükünü sonlandırmayı amaçlar.

Ana ortaklığı TFRS’ye göre konsolide rapor hazırlayan bir bağlı ortaklık, kendi yerel raporlamasında farklı bir standart kullandığında iki farklı raporlama dili yürütmek durumunda kalıyordu. TFRS 19 sayesinde bağlı ortaklık, hem ana ortaklığın konsolidasyon paketine veri sağlarken kullandığı TFRS ölçümlerini koruyacak hem de kendi finansal tablolarını basitleştirilmiş bir dipnot setiyle sunarak raporlama maliyetlerini düşürecektir.

Dipnotlar Tamamen Ortadan Kalkmıyor

TFRS 19 uygulaması finansal tabloların dipnotsuz sunulacağı anlamına gelmez. Standart karmaşık detayları elerken, yatırımcılar ve alacaklılar açısından hayati kabul edilen finansal bilgilerin verilmesini şart koşar.

Ayrıca TFRS 19 açıkça şu kuralı koyar: Eğer TFRS 19’un öngördüğü azaltılmış açıklamalar, finansal tablo kullanıcısının işletmenin mali durumunu ve performansını anlaması için yetersiz kalıyorsa, işletme ilave açıklamalar yapmakla yükümlüdür.

Ölçüm Hükümleri Birebir Devam Ediyor

Şirketlerin muhasebe birimlerinin dikkat etmesi gereken en önemli nokta, standart bazlı ölçüm kurallarının değişmediğidir:

• Kiralama işlemlerinde TFRS 16 hükümleri uyarınca kullanım hakkı varlığı ve kiralama borcu hesaplanmaya,

• Müşteri sözleşmelerinden doğan hasılatta TFRS 15 adımları uygulanmaya,

• Finansal varlık ve borçların değerlemesinde TFRS 9 kuralları işletilmeye,

• Ertelenmiş vergi hesaplamalarında TMS 12 mantığı korunmaya,

devam edecektir. TFRS 19, bu standartların ölçüm mantığına değil, sadece en arkadaki dipnot tablolarına müdahale etmektedir.

TFRS 18 ile Eş Zamanlı Yürürlük

2027 raporlama dönemi TFRS altyapısı için çift taraflı bir milat niteliğindedir. KGK’nın 2026 Kırmızı Kitap düzenlemelerine göre hem TFRS 18 "Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama" hem de TFRS 19 aynı gün (1 Ocak 2027) yürürlüğe girecektir.

Bu nedenle TFRS 19’a hazırlanan şirketlerin, finansal tablolarının esas sunum yapısını (gelir tablosunun operasyonel, finansman ve yatırım kategorilerine ayrılması vb.) TFRS 18’e göre kurgularken, dipnot detaylandırmasında TFRS 19’un sunduğu basitleştirmelerden yararlanması gerekecektir.

Ara Kademe Ana Ortaklıklar İçin Özel Durum

TFRS 19 sadece en alt kademedeki bağlı ortaklıkları değil, çok katmanlı holding yapılarındaki ara kademe ana ortaklıkları da kapsar. Kamuya hesap verme sorumluluğu taşımayan bir ara kademe ana ortaklık, kendi konsolide tablolarında TFRS 19’u tercih etmese bile, kendi bireysel (münferit) finansal tablolarında azaltılmış dipnot kolaylığından faydalanabilir.

TFRS 19 Zorunlu mu, Seçimlik mi?

TFRS 19 kriterlerini sağlayan bir bağlı ortaklık için bu standardı uygulamak zorunlu değildir; işletmenin tercihine bırakılmıştır.

Şirketler ve grup yönetimleri, bağlı ortaklık bazında maliyet-fayda analizi yaparak TFRS 19’a geçiş yapıp yapmayacaklarına kendileri karar verir. Ayrıca standart, ilerleyen dönemlerde bu tercihten vazgeçilerek yeniden tam TFRS dipnot setine dönülmesine de imkân tanımaktadır.

Muhasebe ve Denetim Ekipleri İçin 2027 Öncesi Hazırlık Adımları

1 Ocak 2027 tarihindeki zorunlu yürürlük öncesinde grup şirketlerinin şu operasyonel adımları atması önerilmektedir:

1. Kapsam Analizi: Grubun tüm bağlı ortaklıklarının TFRS 19 kriterlerini (borsa kotasyonu, emanetçi varlık durumu, ana ortaklık konsolidasyonu) taşıyıp taşımadığı listelenmelidir.

2. GAP (Fark) Analizi: Mevcut TFRS dipnot şablonları ile TFRS 19’un talep ettiği basitleştirilmiş dipnot listeleri karşılaştırılmalıdır.

3. ERP ve Yazılım Güncellemeleri: Muhasebe ve konsolidasyon yazılımlarında TFRS 19 dipnot formatlarına uygun raporlama şablonları kurgulanmalıdır.

4. Denetim Düzenlemeleri: Bağımsız denetim şirketleriyle görüşülerek TFRS 19 kapsamındaki denetim çalışma dosyalarının yapısı netleştirilmelidir.

TFRS 19, yayımlandığı tarihten itibaren uluslararası düzenlemelere paralel olarak güncellenmiştir. KGK, 31 Ekim 2025’te IFRS 19 güncellemelerini Resmî Gazete’de yayımlamış, Nisan 2026’da ise yüksek enflasyonlu ekonomilere ilişkin revizyonları TFRS 19 metnine dahil etmiştir. Bu nedenle şirketlerin 2027 geçişinde en güncel metinleri esas alması kritik önem taşır.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), güvence denetimlerinin temel yapısını daha açık ve sistematik hale getirmeyi amaçlayan “Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve” taslak metnini 26 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyu görüşüne açtı.

Taslak, Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu (IAASB) tarafından yayımlanan uluslararası çerçevenin Türkiye mevzuatına kazandırılması amacıyla hazırlandı. KGK, görüş ve önerilerin 21 Eylül 2026 tarihine kadar Kuruma iletilebileceğini bildirdi. Çerçevenin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Düzenleme özellikle bağımsız denetçiler, denetim kuruluşları ve sürdürülebilirlik güvence hizmetleri açısından önem taşıyor. Ancak taslağın doğrudan yeni bir muhasebe standardı veya yeni bir denetim yükümlülüğü getirmediğini belirtmek gerekir.

Yeni Çerçeve Bir Denetim Standardı Değildir

KGK’nın taslak metnindeki en önemli açıklamalardan biri, Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin kendisinin bir denetim standardı niteliğinde olmamasıdır.

Çerçeve; bağımsız denetim, sınırlı bağımsız denetim, sürdürülebilirlik güvence denetimi veya diğer güvence denetimlerinin nasıl anlaşılması gerektiğine ilişkin ortak bir referans yapısı oluşturur. Kendi başına yeni uygulama prosedürleri veya yükümlülükler getirmez.

Bu nedenle hazırlanacak güvence raporlarında “Çerçeve’ye uygun denetim yapıldığı” şeklinde bir ifade yerine; çalışmanın türüne göre ilgili Bağımsız Denetim Standardı (BDS), Sınırlı Bağımsız Denetim Standardı (SBDS), Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standardı (SGDS) veya Güvence Denetimi Standardına (GDS) atıf yapılması gerekecektir.

Güvence Denetiminin Beş Temel Unsuru

Taslak metin, bir çalışmanın "güvence denetimi" olarak nitelendirilebilmesi için bulunması gereken yapıyı beş temel unsur üzerinden tanımlıyor:

1. Üç Taraflı İlişki: Denetçi, sorumlu taraf (yönetim) ve hedef kullanıcılar.

2. Dayanak Denetim Konusu: İncelemeye ve değerlendirmeye tabi tutulacak veri veya süreç.

3. Uygun Kıstaslar: Denetim konusunun değerlendirilmesinde kullanılacak standartlar, mevzuat veya ölçütler.

4. Yeterli ve Uygun Kanıt: Görüş oluşturmak için toplanan denetim verileri.

5. Güvence Raporu: Makul veya sınırlı güvence seviyesine uygun olarak hazırlanan yazılı sonuç belgesi.

Bu yapı, klasik finansal tablo denetimi dışındaki alanlarda yürütülecek güvence çalışmalarının hukuki ve teknik zeminini belirginleştirmektedir.

Denetim Konusu Sadece Finansal Tablolarla Sınırlı Değil

Taslak düzenlemede güvence denetimine konu olabilecek bilgilerin oldukça geniş bir alana yayılabildiği görülüyor. KGK tarafından öne çıkarılan denetim konuları şunlardır:

• İşletmelerin finansal tabloları ve mali raporları,

• İç kontrol sisteminin tasarım ve çalışma etkinliği,

• Şirkete özgü finansal veya operasyonel performans göstergeleri,

• Çevresel, sosyal ve yönetişim odaklı sürdürülebilirlik bilgileri,

• Belirli mevzuat veya sözleşme şartlarına uyuma ilişkin yönetim beyanları.

Yeni çerçevenin özellikle sürdürülebilirlik raporlaması, iç denetim/iç kontrol değerlendirmeleri ve finansal olmayan kurumsal verilerin bağımsız doğrulamaya tabi tutulduğu alanlarda temel rehber olması bekleniyor.

Makul Güvence ile Sınırlı Güvence Arasındaki Farklar

Taslak metin, makul güvence ve sınırlı güvence denetimleri arasındaki metodolojik farkları netleştiriyor:

• Makul Güvence Denetimi: Denetçi, denetim riskini kabul edilebilir derecede düşük bir seviyeye indirecek şekilde yeterli ve uygun kanıt toplar. Rapor sonucu olumlu veya olumsuz yönde kesin bir görüş bildirimi içerir.

• Sınırlı Güvence Denetimi: Uygulanan prosedürlerin niteliği ve kapsamı makul güvenceye göre daha dar tutulur. Denetçi anlamlı bir güvence seviyesine ulaşır ancak güvence riski makul denetimlere göre daha yüksek kalır. Sonuç ifadesi çoğunlukla "olumsuz bir hususa rastlanmadığı" şeklinde kurgulanır.

Bu ayrım, şirketlerin ihtiyacı olan rapor türünü doğru seçmesinde ve hazırlanacak bilgi/belge setinin derinliğini belirlemesinde yol gösterici olacaktır.

Danışmanlık ve Muhasebe Hizmetleri Güvence Denetimi Sayılmıyor

Taslağın pratikteki en net çizgilerinden biri de güvence hizmetleri ile diğer mesleki hizmetlerin ayrılmasıdır. KGK, her mali müşavirlik veya denetim hizmetinin güvence denetimi olarak kabul edilemeyeceğini vurgulamaktadır.

Güvence denetimi kapsamı dışında kalan işlemler şunlardır:

• Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulanması (ÜMP),

• Finansal bilgilerin derlenmesi işleri,

• Güvence sonucu veya bağımsız görüş içermeyen vergi beyannamesi hazırlama süreçleri,

• Yönetim ve finansal danışmanlık hizmetleri.

Şirketlerin aldıkları hizmetleri tanımlarken "denetim", "danışmanlık" ve "güvence" kavramlarını sözleşmelerinde doğru kullanması gerekmektedir.

Güvence Dışı Raporlarda Kavram Karmaşasına Son

Taslak metin, güvence niteliği taşımayan raporların dili konusunda da katı kurallar öngörüyor. Bir çalışma güvence denetimi niteliğinde değilse; hazırlanan raporda üçüncü tarafları veya yatırımcıları yanıltacak şekilde "güvence verilmiştir", "bağımsız denetim yapılmıştır" veya "sınırlı bağımsız denetim ilkesiyle incelenmiştir" gibi ifadelere yer verilemeyecektir.

Denetim Kabulü Öncesindeki Ön Şartlar

Taslakta denetim sözleşmesi imzalanmadan önce denetçinin incelemesi gereken koşullar açıklanıyor. Denetçi; tarafların görev ve sorumluluklarının netliğini, denetim konusunun ve kullanılacak ölçütlerin (kıstasların) uygunluğunu, elde edilecek verilerin güvenilirliğini ve denetimin makul bir amaca hizmet edip etmediğini kontrol etmek zorundadır.

Muhasebe ve Finans Departmanlarına Dolaylı Etkileri

Çerçeve doğrudan yeni bir yevmiye kaydı veya vergi kuralı getirmemekle birlikte, güvenceye konu olan bilgilerin kaynağı şirketlerin muhasebe, finans ve BT sistemleri olduğu için operasyonel süreçleri etkileyecektir.

Şirket muhasebe ve finans ekipleri için şu başlıklar önem kazanacaktır:

• Raporlanan finansal veya operasyonel verilerin dayanak belgeleriyle izlenebilir olması,

• İstatistiki ve kurumsal verilerin hesaplama metodolojilerinin açıkça dokümante edilmesi,

• Veri üretim süreçlerindeki iç kontrollerin doğrulanabilir duruma getirilmesi,

• Denetçiye sunulacak kanıtların erişilebilirliğinin sağlanması.

Sürdürülebilirlik Raporlamasında Ortak Dili Oluşturacak

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) çerçevesinde şirketlerin hazırlayacağı çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY) verilerinin doğrulanması aşamasında bu yeni çerçeve referans alınacaktır. Sürdürülebilirlik bilgilerinin denetlenebilir bir yapıda ölçülmesi ve raporlanması süreçlerinde bu çerçevenin ilkeleri uygulanacaktır.

Etik İlkeler ve Kalite Yönetim Standartları

Güvence denetimi yürüten denetçilerin Dürüstlük, Tarafsızlık, Mesleki Yeterlilik ve Özen, Sır Saklama ve Mesleğe Uygun Davranış ilkelerine tam uyum göstermesi şart koşulmaktadır. Aynı zamanda denetim kuruluşlarının Kalite Yönetim Standardı (KYS 1) çerçevesinde kurumsal bir kalite altyapısına sahip olmaları denetim güvencesinin temeli olarak kabul edilmektedir.

Görüş Süreci 21 Eylül 2026'da Tamamlanıyor

26 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan taslak metin için kamuoyu görüş verme süresi 21 Eylül 2026 tarihinde sona erecektir. Gelen önerilerin değerlendirilmesinin ardından nihai çerçevenin KGK tarafından yayımlanarak Resmi Gazete ilanıyla yürürlüğe girmesi hedeflenmektedir.

Türk girişimcilerin ABD pazarına doğrudan satış yapma ilgisi her geçen gün artıyor. Ancak ABD'de e-ticaret dünyasına adım atarken yalnızca bir çevrim içi mağaza açmak veya pazaryerlerinde satıcı hesabı oluşturmak yeterli olmuyor. ABD’de şirket kurulması, doğru eyaletin seçilmesi, vergi kimlik numaralarının alınması, federal bildirimlerin yapılması ve eyalet bazlı Satış Vergisi (Sales Tax) yükümlülüklerinin yönetilmesi bir bütün olarak planlanmalıdır.

ABD Küçük İşletmeler İdaresi (SBA), bir işletmenin hangi eyalette kurulacağının; kayıt, vergi, lisans, izin ve maliyetler açısından doğrudan belirleyici olduğunu vurgulamaktadır.

ABD’de Şirket Kurmak İçin Eyalet Seçimi Önemlidir

ABD’de şirket kuruluşu federal (merkezi) düzeyde tek tip bir işlem değildir. Şirketler, faaliyet göstermek istedikleri eyaletlerin kendi mevzuatlarına göre tescil edilir.

LLC (Limited Liability Company) veya C-Corp (Corporation) yapıları kurulurken; şirket unvanı, ortaklık yapısı, kayıtlı temsilci (registered agent) bilgileri ve kuruluş belgeleri (Articles of Organization / Incorporation) ilgili eyalet kurumuna sunulur.

ABD dışından faaliyet gösterecek Türk girişimciler için Registered Agent (Kayıtlı Temsilci) hizmeti zorunludur. SBA kurallarına göre, şirketin kurulduğu eyalette fiziki bir adrese sahip resmi bir temsilcisinin bulunması şarttır. Ayrıca şirket tescil edildiği eyalet dışında başka bir eyalette fiilen depo açıyor veya personel istihdam ediyorsa, "Foreign Qualification" adı verilen ek eyalet kayıt süreçleri gündeme gelir.

LLC Kurmak Federal Vergi Bildirim Yükümlülüğünü Kaldırmaz

ABD’de şirket kuran yabancı girişimciler arasında esnek yapısı nedeniyle LLC modeli sıkça tercih edilir. Ancak LLC kurmak, vergi ve raporlama yükümlülüklerinin olmadığı anlamına gelmez.

Yabancı bir kişiye ait tek ortaklı bir ABD LLC’si, federal gelir vergisi açısından "Disregarded Entity" (Vergisel Varlığı Dikkate Alınmayan Kurum) olarak değerlendirilebilir. Bu durum şirketin vergi ödemeyeceği anlamına gelse dahi, Amerikan Gelir İdaresi’ne (IRS) bilgi bildirimi yapma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Form 5472 Yabancı Ortaklı Şirketler İçin Kritiktir

ABD’de yabancı ortaklı şirketlerin karşılaştığı en kritik idari yükümlülüklerden biri Form 5472 bildirimidir.

IRS mevzuatına göre, en az %25 yabancı sahipliği bulunan ABD şirketleri ile yabancı kişilere ait tek ortaklı LLC'ler (disregarded entities), şirket ile ilişkili tarafları arasındaki finansal hareketleri bildirmek zorundadır.

Raporlanması gereken temel işlemler şunlardır:

• Şirket sahibinin sermaye olarak koyduğu tutarlar,

• Şirket hesabından kişisel hesaba çekilen paralar,

• Ortaklar ile şirket arasındaki borç alma-verme veya hizmet bedeli ödemeleri.

Bu form, proforma Form 1120 ile birlikte IRS'e sunulmalıdır. Süresinde verilmeyen veya eksik verilen Form 5472 için uygulanan yüksek idari para cezaları dikkate alındığında, banka ve muhasebe hareketlerinin düzenli tutulması hayati önem taşır.

Sales Tax Federal Bir Vergi Değildir

E-ticaret yapanların en çok karıştırdığı konulardan biri Sales Tax (Satış Vergisi) mekanizmasıdır. Sales Tax, Türkiye’deki KDV gibi ülke genelinde tek bir oranla uygulanan federal bir vergi değildir; eyaletlerin ve yerel yönetimlerin (şehir/bölge) kendi koyduğu bir tüketim vergisidir.

Bir eyalette fiziki varlığı (ofis, depo, personel vb.) bulunan şirketler için o eyalette Sales Tax mükellefiyeti doğar. Ancak e-ticarette fiziki varlık olmasa bile satış hacimleri bu vergiyi tetikleyebilir.

Economic Nexus: Satış Hacmine Bağlı Mükellefiyet

E-ticaret şirketleri için fiziki mağaza veya deponun bulunmaması, Sales Tax muafiyeti sağlamaz. ABD’deki eyaletlerin büyük çoğunluğu, uzaktan satış yapan işletmeler için Economic Nexus (Ekonomik Bağ) kurallarını uygular.

Economic Nexus, bir eyalette belirli bir brüt satış cirosuna veya işlem sayısına ulaşıldığında O eyalette Sales Tax kaydı açma, müşteriden vergiyi tahsil etme ve eyalete ödeme zorunluluğu getirir.

Eşik değerler eyaletlere göre farklılık gösterir:

• Birçok eyalette yıllık 100.000 USD satış cirosu veya 200 adet işlem eşik olarak kabul edilir.

• Bazı büyük eyaletlerde bu sınır 500.000 USD seviyesine kadar çıkabilir.

Bu nedenle ABD geneline e-ticaret yapan bir Türk işletmesi, sadece şirketinin kurulu olduğu eyaleti değil, sipariş gönderdiği tüm eyaletlerdeki satış hacmini anlık olarak izlemelidir.

Pazaryerlerinde "Marketplace Facilitator" Kuralları

Amazon, Etsy, eBay veya Walmart gibi pazar yerleri üzerinden satış yapan işletmeler için süreç Marketplace Facilitator (Pazar Yeri Kolaylaştırıcısı) yasaları ile yürütülür.

ABD’deki eyaletlerin büyük bir kısmında kanunlar, pazar yeri platformlarını "satış vergisini tahsil etmekle ve ilgili eyalete yatırmakla" doğrudan sorumlu tutar. Bu kapsama giren pazar yeri satışlarında Sales Tax hesaplaması ve ödemesi otomatik olarak platform tarafından yapılır.

Ancak satıcı pazar yeri dışında kendi Shopify veya WooCommerce altyapılı internet sitesinden doğrudan satış yapıyorsa, Sales Tax takibi, hesabı ve eyalet beyannameleri tamamen satıcının kendi sorumluluğundadır.

Şirket Kuruluşu Sonrasında Devam Eden Yıllık Süreçler

ABD’de şirket tescil edildikten sonra rutin operasyonel ve idari süreçler başlar. İşletmelerin düzenli takip etmesi gereken temel başlıklar şunlardır:

• EIN (Employer Identification Number): Federal vergi kimlik numarasının alınması ve banka hesaplarının açılması.

• State Annual Report: Şirketin kurulu olduğu eyalete her yıl ödenen ve sunulan yıllık faaliyet raporları.

• Franchise Tax: Delaware veya California gibi bazı eyaletlerde, eyalette iş yapma hakkı karşılığında alınan sabit veya sermayeye bağlı eyalet vergileri.

• Sales Tax Beyannameleri: Economic Nexus oluşan eyaletlerde aylık, üç aylık veya yıllık verilen satış vergisi beyanları.

• Banka Mutabakatları ve Muhasebe: Gelir, gider, navlun ve komisyon kayıtlarının düzenli tutulması.

Türkiye’deki Vergi Boyutu Unutulmamalıdır

ABD’de bir şirket kurmak, Türkiye’de mukim olan şirket sahibinin Türk vergi mevzuatı karşısındaki sorumluluklarını kendiliğinden sona erdirmez.

Türkiye’de yaşayan bir girişimcinin ABD’deki şirketinden elde ettiği kâr payı (temettü) dağıtımları, şahsi gelir vergisi beyanı gerektirebilir. Ayrıca Türkiye’deki bir şirket ile ABD’deki şirket arasında mal veya hizmet transferi yapılıyorsa, Transfer Fiyatlandırması esasları dikkate alınmalıdır. Şirketin yönetildiği merkez ve vergi mukimliği durumu her iki ülke mevzuatı açısından birlikte ele alınmalıdır.

Doğrudan ABD Şirketiyle Satış Yapmanın Avantajları

Pazara doğrudan bir ABD şirketiyle girmek; Stripe ve PayPal gibi küresel ödeme altyapılarına kolay erişim, ABD bankalarında ticari hesap açabilme, pazaryerlerinde yerel satıcı algısıyla yer alma ve ABD merkezli fon/yatırım süreçlerine dahil olabilme açısından büyük avantajlar sağlar.

Uzun vadeli ve cezasız bir e-ticaret operasyonu için kuruluş aşamasından itibaren eyalet seçimi, vergi bildirimleri (Form 5472), Sales Tax yazılım entegrasyonları ve profesyonel muhasebe altyapısı bir arada kurgulanmalıdır.

İş kurarken verilen ilk kararlardan biri, faaliyetin gerçek kişi işletmesi olarak mı yoksa limited şirket çatısı altında mı yürütüleceğidir. Günlük kullanımda “şahıs şirketi” olarak adlandırılan yapı ile limited şirket arasında kuruluş süreci, vergilendirme, ortaklık yapısı, sorumluluk ve büyüme planları bakımından önemli farklar bulunuyor.

Uygulamada “şahıs şirketi” ifadesi çoğu zaman gerçek kişi ticari işletmesini anlatmak için kullanılır. Limited şirket ise Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında ayrı tüzel kişiliğe sahip bir sermaye şirketidir.

Şahıs İşletmesi Daha Basit Bir Yapıyla Kurulabiliyor

Gerçek kişi adına kurulan işletmelerde süreç, limited şirkete göre daha sade ilerler. Faaliyet doğrudan gerçek kişi üzerinden yürütülür ve ticari kazanç işletme sahibinin şahsi geliri kabul edilir.

Bu yapı özellikle tek kişinin faaliyet göstereceği, başlangıç bütçesi sınırlı olan veya hızlı şekilde ticari faaliyete geçmek isteyen girişimciler tarafından tercih edilir. Ancak işletmenin borçları ve hukuki yükümlülükleri bakımından işletme sahibi ile işletme arasında limited şirketteki gibi ayrı bir tüzel kişilik koruması bulunmaz; malvarlığı ayrımı yoktur.

Limited Şirket Ayrı Bir Tüzel Kişiliğe Sahip

Limited şirket bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir. Ticaret Bakanlığı mevzuatına göre limited şirketlerde ortak sayısı en az 1, en fazla 50 olabilir. Şirketin yönetim ve temsili müdür veya müdürler kurulu tarafından yürütülür.

Limited şirketin malvarlığı, ortakların kişisel malvarlığından ayrı değerlendirilir. Ortakların şirkete karşı temel sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye paylarıyla sınırlıdır. Ancak kamu borçları açısından bu sınır mutlak değildir: 6183 sayılı Kanun kapsamında, şirket bünyesinden tahsil edilemeyen vergi ve SGK gibi kamu alacaklarından ortaklar sermaye hisseleri oranında, kanuni temsilciler (müdürler) ise tüm kişisel malvarlıklarıyla sorumludur.

Limited Şirket İçin Asgari Sermaye 50 Bin TL

2026 yılında yeni kurulacak limited şirketlerde en az esas sermaye tutarı 50.000 TL’dir.

Sermayenin tamamı tescili takip eden 24 ay içerisinde ödenebilir. Eski şirketler açısından ise sermayesini yeni asgari tutarın altında bulunduranların 31 Aralık 2026’ya kadar sermaye artırımını tamamlaması gerekmektedir. Gerçek kişi işletmelerinde ise Türk Ticaret Kanunu kapsamında belirlenmiş bir asgari esas sermaye şartı bulunmamaktadır.

Vergilendirme Yapısı En Önemli Farklardan Biri

Gerçek kişi işletmelerinde ticari kazanç gelir vergisine tabidir. 2026 yılı gelir vergisi tarifesinde oranlar kazancın büyüklüğüne göre kademeli şekilde %15’ten başlayıp %40’a kadar yükselmektedir.

2026 yılı gelir vergisi dilimleri şu şekildedir:

• 190.000 TL'ye kadar: %15

• 190.000 TL – 400.000 TL arası: %20

• 400.000 TL – 1.000.000 TL arası: %27

• 1.000.000 TL – 4.300.000 TL arası: %35

• 4.300.000 TL üzeri: %40

Bu nedenle işletme büyüdükçe şahıs işletmesinin kazancı daha yüksek gelir vergisi dilimlerine girerek vergi yükünü artırabilir.

Limited Şirketlerde Kurumlar Vergisi Uygulanıyor

Limited şirketler doğrudan kurumlar vergisi mükellefidir. Genel kurumlar vergisi oranı %25 olarak uygulanır (Finansal kuruluşlar ve ihracat/üretim yapan şirketler için özel oranlar geçerlidir).

Dolayısıyla “şahıs işletmesinde vergi her zaman daha düşük” veya “limited şirket her zaman daha avantajlı” demek doğru değildir. Faaliyet kârı, gider yapısı, kâr payı dağıtımı planı, ortak sayısı ve büyüme hedefleri birlikte değerlendirilmelidir.

Küçük Kazançlarda Şahıs İşletmesi Avantajlı Olabilir

Gelir vergisinin kademeli yapısı nedeniyle düşük ve orta düzey ticari kazançlarda gerçek kişi işletmesi bazı girişimciler için daha ekonomik bir yapı sunar.

Ancak yıllık kârlılığın artmasıyla birlikte %35 ve %40'lık üst vergi dilimlerine geçilmesi, sabit %25 oranlı limited şirket seçeneğini vergisel açıdan daha avantajlı hale getirebilir. Karar verirken yalnızca vergi oranlarına değil; muhasebe masrafları, ortaklık ihtiyacı ve finansman imkânlarına da bakılmalıdır.

Ortak Alınacaksa Limited Şirket Daha Kurumsal Bir Yapı Sunuyor

Gerçek kişi işletmesi yapısı gereği tek bir kişi üzerinden yürütülür. Limited şirkette ise birden fazla ortak bulunabilir ve hisse oranları şirket sözleşmesiyle resmiyet kazanır. Bu durum yeni ortak alınması, pay devri yapılması veya yatırımcı çekilmesi açısından kurumsal bir altyapı sağlar. Limited şirketler tek ortakla da kurulabilir.

Şirketin Devri ve Büyüme Planları

İşletmenin ileride devredilmesi, satılması veya kurumsal yatırımcılarla büyütülmesi planlanıyorsa limited şirket türü öne çıkar.

Limited şirketlerde esas sermaye paylarının devri TTK'da özel usullere bağlanmıştır. Pay devir sözleşmesinin yazılı yapılması, imzaların noterce onaylanması ve şirket genel kurulunca kabul edilmesi gerekir. Gerçek kişi işletmesinde ise işletme Doğrudan şahsa bağlı olduğundan devir süreçleri farklı hukuki esaslara tabidir.

Karşılaştırma Tablosu

Hangi Şirket Türü Kimler İçin Uygun?

Tek kişinin faaliyet göstereceği, başlangıç sermayesinin düşük olduğu ve iş hacminin başlangıçta sınırlı kalacağı projelerde gerçek kişi işletmesi pratik bir başlangıç sağlar.

Buna karşılık ortaklı yapılar, yüksek iş hacmi hedefleri, yatırımcı alma ihtiyacı veya kişisel malvarlığı ile şirket risklerini ayırma amacı güdüldüğünde limited şirket tercih edilmelidir. Şirket türü seçimi yapılırken beklenen yıllık kazanç, hukuki riskler ve büyüme hedefleri bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’nde (ETBİS) kullanılan bildirim şablonları 17 Eylül 2026 itibarıyla güncellendi. Ticaret Bakanlığının ETBİS sayfasında banka işlemlerinden ödeme ve elektronik para kuruluşlarına, e-ticaret pazar yerlerinden altyapı sağlayıcılarına kadar birçok taraf için güncel veri şablonları yayımlandı.

Güncelleme, e-ticaret ekosistemindeki işlem ve faaliyet verilerinin standart bir yapıda Bakanlığa aktarılmasına yönelik teknik bildirim süreçlerini yakından ilgilendiriyor. Ancak ETBİS sayfasında 17 Eylül tarihiyle yayımlanan dokümanların tamamı tamamen yeni bir yükümlülük ihdas edildiği anlamına gelmiyor; bir bölümü mevcut bildirimlerin güncellenmiş teknik şablon ve veri listelerinden oluşuyor.

ETBİS Bildirimleri Kimleri Kapsıyor?

ETBİS, sadece kendi internet sitesi veya mobil uygulaması üzerinden satış yapan işletmelerin kayıt olduğu bir portal değildir. E-ticaret faaliyetinin farklı aşamalarında altyapı ve finansman hizmeti sunan çok sayıda kurum da sistem kapsamında veri aktarımı yapıyor.

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan yapıda veri aktaran başlıca taraflar şunlardır:

• Bankalar

• Ödeme ve elektronik para kuruluşları

• Kargo ve lojistik işletmeleri

• Elektronik ticaret altyapı sağlayıcıları

• Aracı hizmet sağlayıcılar (E-ticaret pazar yerleri)

17 Eylül 2026 tarihli güncel ETBİS dokümanlarında bildirimler; aracı hizmet sağlayıcılar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, bankalar ve altyapı sağlayıcılar açısından ayrı şablonlara bölünmüş durumdadır.

Bankalar İçin EFT ve Havale Şablonları Güncellendi

Bankalara yönelik ETBİS bildirimlerinde dört temel veri başlığı öne çıkıyor:

1. Bankacılık ürünleri

2. Gelen EFT işlemleri

3. Giden EFT işlemleri

4. Havale işlemleri

ETBİS, bu bildirimlerde kullanılacak veri listelerini ve teknik kuralları yayımladı. Örneğin parasal tutarların sisteme aktarılmasında kullanılacak formata kadar detaylar netleştirildi; kuruş içeren tutarlarda ondalık ayırıcı olarak nokta (.) kullanılması esası getirildi. Böylece e-ticaretle bağlantılı finansal akışların standart veri alanları üzerinden izlenmesi amaçlanıyor.

Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bildireceği Veriler

Ödeme ve elektronik para kuruluşları için de ETBİS üzerinde ayrı bir bildirim mimarisi bulunuyor. 17 Eylül itibarıyla yayımlanan güncel başlıklar arasında ÖDEK Veri Şablonu, Hizmet Verilen Firmalar Şablonu ve Ziyaretçi-Kullanıcı Sayısı Şablonu yer alıyor.

Ayrıca bildirimlerde il, ilçe ve ülke kodlarının yanında MCC (işyeri kategori kodları) verileri kullanılıyor. İşletme türünün belirlenmesinde bazı bildirimlerde alıcı tarafın Vergi Kimlik Numarası (VKN) bilgisi, sistem tarafından yayımlanan listelerle eşleştirilerek uygun kategori kodu şablona aktarılıyor.

E-Ticaret Pazar Yerlerinde Satış Hasılatı ve Kampanya Verileri

Aracı hizmet sağlayıcılar (pazar yerleri) için hazırlanan bildirim yapısı en kapsamlı olan kategoridir. 17 Eylül 2026 itibarıyla ETBİS’te pazar yerleri için şu şablonlar yayımlandı:

• Hizmet verilen firmalar dökümü

• Ziyaretçi ve kullanıcı sayıları

• Satış hasılatı

• Reklam ve indirim harcamaları

• Bayilik modeliyle çalışılan markalar

• Ekonomik bütünlük içerisinde bulunulan kişi/firmalara ait marka bilgileri

• Genel veri şablonu

Bakanlık, bu bildirimlerde kullanılacak kategori ağacı, sektör ve banka verilerine ilişkin kod listelerini de yayımladı. Böylece platformların sadece işlem hacmi değil; reklam, kampanya ve ilişkili taraf yapıları da ayrı veri alanlarında takip edilecek.

Reklam ve İndirim Harcamaları Ayrı Şablonlarda

Güncel dokümanlarda reklam ve promosyon bütçelerinin ayrı birer bildirim olarak kurgulanması dikkat çekiyor. Aracı hizmet sağlayıcılar için Reklam Harcama Bildirimi ve İndirim Harcama Bildirimi bağımsız şablonlar olarak sistemde yer alıyor.

Bu yapı, platformların pazarlama ve kampanya bütçelerinin standart veri setleriyle raporlanmasını zorunlu kılıyor. Büyük e-ticaret platformlarının muhasebe ve pazarlama verileri ile ETBİS’e aktarılacak rakamların birebir uyumlu olması önem taşıyor.

Altyapı Sağlayıcılar İçin Yurt Dışı Satış Hasılatı Şablonu

E-ticaret sitelerine altyapı hizmeti veren yazılım ve servis sağlayıcıları için de detaylı bildirim kuralları geçerli. Yayımlanan şablonlarda; veri şablonu, hizmet verilen firmalar, ziyaretçi/kullanıcı sayıları, reklam-indirim harcamaları ve ülke bazında yurt dışı satış hasılatı başlıkları yer alıyor.

Sınır ötesi e-ticaret (e-ihracat) verilerinin ülke ve ödeme yöntemi bazında ayrıştırılması, Türkiye'nin ihracat hedefleri ve e-ticaret hacminin takibi açısından detaylı veri sağlıyor.

Ziyaretçi ve Trafik Verileri de Raporlanıyor

ETBİS yapısı sadece parasal işlem akışlarını incelemiyor. Aracı hizmet sağlayıcılar, ödeme kuruluşları ve altyapı sağlayıcılar için Ziyaretçi ve Kullanıcı Sayısı başlıklı şablonlar aktif olarak kullanılıyor. Bu durum, pazar büyüklüğünün ve platform hakimiyetinin sadece cirolar üzerinden değil, dijital trafik ve aktif kullanıcı sayıları üzerinden de izlendiğini gösteriyor.

Kod Listelerine Uyum Zorunlu

Yeni şablonlarda verinin içeriği kadar teknik aktarım biçimi de belirleyicidir. ETBİS; ülke, il-ilçe, sektör, kategori ağacı, banka ve MCC gibi tanımlar için resmi kod listeleri yayımlamıştır.

Şirketlerin kendi veri tabanlarındaki isimlendirmeleri doğrudan göndermek yerine, Ticaret Bakanlığının belirlediği bu kod mimarisine uygun sistem entegrasyonu yapması gerekmektedir. Hatalı kodlamalar veya uyumsuz formatlar bildirimin sistem tarafından reddedilmesine yol açabilir.

Şirketlerin Yazılım ve ERP Entegrasyonlarını Güncellemesi Gerekiyor

ETBİS sayfasındaki güncellemeler, özellikle otomatik veri aktarımı kullanan kurumlar için teknik kontrol ihtiyacı doğurmaktadır. Bankalar, ödeme kuruluşları, pazar yerleri ve altyapı sağlayıcıların kullandığı web servis ve yazılım entegrasyonlarında;

• Veri alanlarının sırası ve adları,

• Zorunlu kod tanımları,

• Tutar formatları (ondalık ayrımı),

• Firma eşleştirme algoritmaları

güncel şablonlara göre test edilmelidir. ERP veya veri ambarı üzerinden otomatik rapor üreten işletmelerin yazılım taraflarında gerekli güncellemeleri yapması önerilir.

Bu Bir Vergi Beyanı Değildir

ETBİS bildirimleri vergi beyannameleriyle karıştırılmamalıdır. Sistem, Ticaret Bakanlığının e-ticaret ekosistemini kayıt altına alma, şeffaflığı sağlama ve sektörel politikalar üretme amacıyla işlettiği idari bir altyapıdır.

17 Eylül 2026'da güncellenen şablonlar yeni bir vergi yükümlülüğü doğurmaz; mevcut teknik veri aktarım standartlarını düzenler. E-ticaret ekosisteminde yer alan kurumların, mevzuat takibinin yanı sıra ETBİS portalında ilan edilen teknik kılavuzları da düzenli olarak incelemesi gerekmektedir.

2027 yılında uygulanacak vergi, harç, ceza ve bazı kamu ücretlerinde yapılacak artışlar şimdiden gündeme gelmeye başladı. Pasaport harçlarından IMEI kayıt ücretine, Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden (MTV) trafik cezalarına kadar çok sayıda kalemin belirlenmesinde yeniden değerleme oranı kilit rol oynayacak.

Ancak 17 Eylül 2026 itibarıyla 2027’de uygulanacak yeniden değerleme oranı henüz kesinleşmiş değil. Vergi Usul Kanunu’na göre oran, ekim ayı dahil Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’ndeki (Yİ-ÜFE) ortalama fiyat artışına göre belirleniyor ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Resmî Gazete’de ilan ediliyor.

Güncel hesaplamalarda, eylül ve ekim aylarında Yİ-ÜFE’nin aylık yaklaşık %2 artması halinde 2026 yılı sonunda ilan edilecek yeniden değerleme oranının %27,85 civarında oluşabileceği değerlendiriliyor. Bu rakam şimdilik yalnızca bir tahmin niteliği taşıyor.

2027 Zamları İçin Kritik Oran Yeniden Değerleme Olacak

Yeniden değerleme oranı her yıl çok sayıda maktu vergi, harç, ceza, istisna ve parasal sınırın güncellenmesinde temel alınıyor.

Bir önceki yıl (2025 yılı için) oran %25,49 olarak belirlenmişti. Bu oran 2026 yılına ilişkin birçok parasal tutarın hesaplanmasında temel alınırken, bazı kalemlerde Cumhurbaşkanının yetkisi kullanılarak farklı artış oranları uygulanmıştı.

Bu nedenle 2027 için yeniden değerleme oranının örneğin %27,85 olarak kesinleşmesi, bütün ücret ve vergilerin otomatik olarak aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. İlgili mevzuatta bulunan indirim veya artırma yetkileri nedeniyle bazı tutarlar farklı belirlenebilir.

Yurt Dışı Çıkış Harcı 2027’de Ne Kadar Olabilir?

2026 yılında yurt dışına çıkış harcı 1.250 TL olarak uygulanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığının rehberinde bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacağı belirtiliyor.

%27,85’lik tahmini oran doğrudan uygulandığında matematiksel karşılık yaklaşık 1.598 TL seviyesine ulaşıyor. Ancak yurt dışı çıkış harcında mevzuatta özel yuvarlama kuralları bulunması ve Cumhurbaşkanına tutarı değiştirme yetkisi verilmiş olması nedeniyle 2027’de uygulanacak kesin rakamın resmi düzenleme sonrasında belli olması gerekiyor.

IMEI Kayıt Ücreti 69 Bin TL’yi Aşabilir

Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen cep telefonlarının kullanım izin harcı (IMEI kayıt ücreti) 2026 yılında 54.258 TL olarak uygulanıyor.

Yeniden değerleme oranının %27,85 olması ve herhangi bir farklılaştırma yapılmaması durumunda bu tutarın matematiksel karşılığı yaklaşık 69.369 TL oluyor. Bu nedenle 2027’de IMEI kayıt ücretinin 69 bin TL seviyesini aşması gündeme gelebilir. Kesin ücret ise yıl sonunda yayımlanacak harç tarifesiyle netleşecek.

3 Yıldan Uzun Süreli Pasaport Harcı 17 Bin TL Seviyesine Çıkabilir

2026 yılında 3 yıldan fazla süreli umuma mahsus pasaportlar için uygulanan harç tutarı 13.410,40 TL seviyesinde bulunuyor.

%27,85’lik varsayımsal artış dikkate alındığında tutar yaklaşık 17.145 TL seviyesine çıkıyor. Burada pasaport defter bedelinin harçtan ayrı olduğunu unutmamak gerekiyor. Dolayısıyla vatandaşın pasaport için ödeyeceği toplam tutar harç ve defter bedelinin birleşiminden oluşuyor.

Trafik Cezalarında da Artış Bekleniyor

Trafik idari para cezaları da yeniden değerleme oranıyla bağlantılı olarak güncellenen kalemler arasında yer alıyor.

Örneğin 2026’da belirli hız ihlallerinde uygulanan 2.000 TL seviyesindeki bir ceza, %27,85’lik varsayımsal artışla yaklaşık 2.557 TL seviyesine çıkabilir. Trafik cezalarındaki resmi tutarlar, yeniden değerleme oranının ilan edilmesinin ardından ilgili mevzuattaki yuvarlama esasları dikkate alınarak kesinleşecek.

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) Araçtan Araca Değişiyor

Motorlu Taşıtlar Vergisi’nde tek bir rakam bulunmuyor; aracın motor silindir hacmi, yaşı, tescil tarihi ve taşıt değeri ödenecek yıllık vergiyi doğrudan etkiliyor.

2026 tarifesine göre 1-3 yaş arasındaki, 1301-1600 cm³ motor hacmine sahip ve belirli taşıt değeri grubundaki otomobillerde yıllık MTV tutarı 12.028 TL’ye kadar çıkıyor. Bu örneğe %27,85’lik oran doğrudan uygulandığında yaklaşık 15.378 TL ortaya çıkıyor.

Ancak geçmiş dönemlerde MTV dahil bazı vergilerde Cumhurbaşkanının yeniden değerleme oranından farklı bir artış oranı belirleme yetkisinin kullanılmış olması, 2027 rakamlarının yalnızca tahmini YDO üzerinden kesin kabul edilmemesi gerektiğini gösteriyor.

Araç Muayene Ücretleri de Yükselebilir

Araç muayene ücretlerinin de 2027 başında yeniden güncellenmesi bekleniyor. 2026’daki otomobil muayene bedelinin yeniden değerleme oranıyla artırılması durumunda tutarın 4 bin TL'nin üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.

%27,85’lik varsayımsal oran üzerinden yapılan hesaplamada 3.288 TL’lik bir muayene bedeli yaklaşık 4.204 TL’ye ulaşıyor. Kesin tarife ise yıl sonunda açıklanacak resmi ücretlerle netleşecek.

Rakamlar Neden Şimdiden Kesin Değil?

2027 için paylaşılan tutarların tamamının bugün itibarıyla tahmini olmasının iki temel nedeni bulunuyor:

1. Enflasyon Verilerinin Tamamlanmaması: Yeniden değerleme oranının hesaplanabilmesi için eylül ve ekim ayı Yİ-ÜFE verilerinin açıklanması gerekiyor.

2. Cumhurbaşkanı Yetkisi: Bazı vergi ve harçlarda Cumhurbaşkanına yeniden değerleme oranından daha düşük veya daha yüksek bir tutar belirleme yetkisi veriliyor.

Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan “2027 ücretleri belli oldu” şeklindeki tablolar kesinleşmiş resmi tarifeler olarak değerlendirilmemelidir.

Kesin Oran Ekim Verileri Sonrasında Ortaya Çıkacak

Vergi Usul Kanunu’ndaki yönteme göre yeniden değerleme oranı, ekim ayı dahil olmak üzere Yİ-ÜFE’de bir önceki yılın aynı dönemine göre meydana gelen ortalama fiyat artışı dikkate alınarak belirleniyor.

Dolayısıyla 2027’de uygulanacak vergi, harç ve cezalar için tablo, ekim ayı enflasyon verilerinin (Kasım ayı başında) açıklanması ve yeniden değerleme oranının Resmî Gazete’de ilan edilmesiyle netleşecek. Şu aşamada %27-28 bandındaki hesaplamalar yalnızca bütçe ve maliyet tahmini yapmak amacıyla kullanılabilir.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk sekiz ayına ilişkin piyasa denetim sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Bakanlığın 11 Eylül 2026 tarihli verilerine göre; ocak-ağustos döneminde 321 bin 911 firma ile 39 milyon 243 bin 67 ürün incelemeye alındı. Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilen işletmelere toplam 2,24 milyar TL idari para cezası uygulandı.

Denetimlerin; fahiş fiyat, stokçuluk, haksız ticari uygulamalar, otomotiv, emlak, kuyum, tüketici hakları ve fiyat etiketi gibi perakende ve hizmet sektörünün kritik alanlarında yoğunlaştığı bildirildi.

Ağustos Ayında Yaklaşık 40 Bin Firma Denetlendi

Ticaret Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatları tarafından yalnızca Ağustos 2026 döneminde yürütülen çalışmalarda 39 bin 758 firma ve 4 milyon 964 bin 776 ürün kontrol edildi.

Ağustos ayı denetim bilançosu detayları şu şekildedir:

• Denetlenen Firma Sayısı: 39.758

• Ceza Uygulanan İşletme Sayısı: 8.951

• Toplam Ceza Tutarı: 366.584.000 TL

Veriler, perakende işletmeler için fiyat etiketi ve tüketici mevzuatına uyumun yanı sıra sektörel düzenlemelerin de idari yaptırımlarda belirleyici olduğunu gösteriyor.

Fahiş Fiyat Denetimlerinde 399,5 Milyon TL Ceza

İç Ticaret Genel Müdürlüğü, 2026'nın ilk sekiz ayında haksız ticari uygulamalar, stokçuluk, fahiş fiyat, otomotiv, emlak ve kuyumculuk sektörlerinde toplam 54 bin 823 gerçek ve tüzel kişiyi denetledi. Kural ihlali tespit edilen 5 bin 574 tarafa yaklaşık 692 milyon TL ceza kesildi.

Sektörel ceza dağılımı şu şekildedir:

• Fahiş Fiyat ve Stokçuluk Denetimleri: 399,5 milyon TL

• Otomotiv Sektörü Aykırılıkları: 142,6 milyon TL

• Emlak Sektörü Aykırılıkları: 39 milyon TL

• Kuyum Sektörü Aykırılıkları: 13,1 milyon TL

Otomotiv ve Emlak Sektörleri Sıkı Takipte

Son dönemde otomobil ve taşınmaz ticaretine yönelik devreye alınan düzenlemeler, bu alanlardaki saha kontrollerini artırdı. Yetki belgesi kontrolleri, ilan platformlarındaki fiyat manipülasyonları, kayıt dışı galeriler ve ekspertiz zorunlulukları denetimlerin odak noktasında yer alıyor.

İşletmelerin faaliyet belgelerini güncel tutması, pazarlama ilanlarında mevzuata uygun beyanda bulunması ve ticari evrakları düzenli muhafaza etmesi idari yaptırım riskini azaltıyor.

Tüketici Mevzuatı Denetimlerinde 771 Milyon TL Ceza

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından yılın ilk sekiz ayında 37 bin 445 firma incelendi. Aykırı işlem gerçekleştirdiği belirlenen 1.342 firmaya yaklaşık 771 milyon TL idari para cezası uygulandı.

Bu denetimler kapsamında; fiyat etiketleri, satış sonrası hizmet yetki belgeleri, mesafeli satış sözleşmeleri, cayma hakkı uygulamaları ve yanıltıcı reklam içerikleri mercek altına alındı. Fiziksel mağazaların yanı sıra e-ticaret altyapısıyla satış yapan firmaların da tüketiciyi bilgilendirme yükümlülüklerine tam uyum sağlaması gerekiyor.

Ticaret İl Müdürlükleri 229 Binden Fazla Firmayı Denetledi

81 ildeki Ticaret İl Müdürlükleri kanalıyla yürütülen saha kontrollerinde 229 bin 643 firma incelendi. İncelemeler sonucunda 47 bin 474 firmaya toplam 777 milyon 631 bin TL ceza kesildi. Denetlenen ürün ve firma hacminde Ankara, İstanbul ve Antalya başı çekti.

Sahadaki yüksek denetim sayıları, sadece zincir marketlerin değil, perakende satış yapan küçük ve orta ölçekli işletmelerin de bakanlık takibinde olduğunu doğruluyor.

Perakendede Temel Odak: Fiyat Etiketi ve Raf-Kasa Uyumu

Perakende işletmeler açısından en sık ceza uygulanan alanların başında fiyat etiketleri geliyor. Satışa sunulan ürünlerin etiketlerinde, tarife ve fiyat listelerinde tüketicinin eksiksiz bilgilendirilmesi zorunlu.

Özellikle şu ihlaller idari para cezasına yol açıyor:

• Raf fiyatı ile kasa fiyatının farklı olması,

• Etiketlerde birim fiyat, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerin eksik bulunması,

• Tüketiciyi yanıltıcı indirimli satış ifadelerinin kullanılması.

Çoklu ürün satan işletmelerin, sistem güncellemeleri ile raf etiketlerini eş zamanlı senkronize etmesi önem taşıyor.

İşletmeler Denetimlere Nasıl Hazırlanmalı?

Ticaret Bakanlığının 2026 yılı 8 aylık denetim bilançosu, saha kontrollerinin kararlılıkla sürdüğünü gösteriyor. İşletmelerin idari yaptırımlarla karşılaşmaması için şu iç kontrol adımlarını atması önerilmektedir:

1. Fiyat Senkronizasyonu: Raf ve kasa fiyatları günlük olarak karşılaştırılmalı.

2. E-Ticaret ve Sözleşme Kontrolü: Mesafeli satış sözleşmeleri, ön bilgilendirme formları ve ürün detayları mevzuata uygun güncellenmeli.

3. Reklam Beyanları: Kampanya ve indirim duyurularında abartılı veya kanıtlanamaz ifadelerden kaçınılmalı.

4. Sektörel Yetki Belgeleri: Otomotiv, emlak ve kuyum ticaretinde yetki belgelerinin geçerliliği kontrol edilmeli.

Ticaret Bakanlığının açıkladığı 2,24 milyar TL’lik ceza tablosu, piyasa mevzuatına uyumun işletmeler için doğrudan bir finansal risk yönetimi konusu olduğunu ortaya koymaktadır.

Şirket kurmak yalnızca ticaret siciline başvuru yapmaktan ibaret değildir. Şirket türünün belirlenmesinden faaliyet konularının seçimine, ana sözleşmenin MERSİS üzerinden hazırlanmasından tescil sonrasında tamamlanması gereken vergi ve bildirim işlemlerine kadar birbirini takip eden adımların doğru şekilde yürütülmesi gerekir.

Ticaret Bakanlığı’nın güncel uygulamasında şirket kuruluş ve ticaret sicili işlemleri Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden yürütülür. Şirket sözleşmesi sistemde hazırlanır, gerekli bilgiler elektronik ortamda oluşturulur ve tescil süreci ilgili ticaret sicili müdürlüğü üzerinden tamamlanır.

1. Şirket Türünün Belirlenmesi

Kuruluş sürecinin başında işletmenin hangi hukuki yapıyla faaliyet göstereceğine karar verilmelidir. Uygulamada girişimcilerin en sık tercih ettiği sermaye şirketleri limited ve anonim şirketlerdir.

Şirket türü seçilirken yalnızca kuruluş maliyetine değil; ortaklık yapısı, sermaye ihtiyacı, yönetim modeli, yatırım planları ve ileride yapılabilecek pay devirleri gibi unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Unvan ve Faaliyet Konusunun Belirlenmesi

Kuruluş öncesinde şirketin ticaret unvanı ile yürüteceği faaliyetlerin netleştirilmesi gerekir. Faaliyet konuları, şirket sözleşmesinin hazırlanması ve ilgili NACE kodlarının seçilmesi açısından kritik önem taşır.

Birden fazla alanda faaliyet gösterecek şirketlerde ana faaliyet kodunun doğru belirlenmesi, ileride vergi, SGK ve ruhsat süreçlerinde yaşanabilecek uyumsuzlukların önüne geçer.

3. Ortaklık, Sermaye ve Yönetim Yapısının Oluşturulması

Şirket sözleşmesinde ortaklar, toplam sermaye tutarı, pay dağılımı ve şirketi temsil edecek kişilerin belirlenmesi gerekir. Anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited şirketlerde ise müdür veya müdürler kurulu yönetimde temel rol oynar.

Anonim şirket kuruluşunda nakden taahhüt edilen payların en az %25’inin kuruluş öncesinde şirket adına açılan özel banka hesabına yatırılması ve bu ödemenin banka mektubuyla belgelendirilmesi zorunludur.

4. Şirket Adresinin Hazırlanması

Şirket merkezi ve adresi, MERSİS başvurusu sırasında sisteme girilen temel veriler arasında yer alır.

Adresin şirketin fiili kullanımına uygun olması, kira sözleşmesi veya tapu bilgileriyle belgelenebilmesi sonraki vergi dairesi yoklama süreçleri bakımından önem taşır. Sanal ofis veya ortak ofis modellerinde faaliyet türünün ilgili adrese uygunluğu önceden kontrol edilmelidir.

5. Ana Sözleşmenin MERSİS Üzerinden Hazırlanması

Şirket kuruluş işlemlerinin merkezinde MERSİS bulunur. Şirket sözleşmesi sistem üzerinden hazırlanır ve kuruluş bilgileri elektronik ortamda oluşturulur.

MERSİS, şirket sözleşmelerinin kurucu ortaklar tarafından e-imza veya mobil imza kullanılarak imzalanıp ilgili ticaret sicili müdürlüğüne elektronik ortamda gönderilmesine imkân sağlar. Bu aşamada şirket unvanı, adresi, ortaklar, sermaye ve yönetim yapısı eksiksiz girilmelidir.

6. Ticaret Sicili Başvurusu ve İmza İşlemleri

MERSİS süreci tamamlandıktan sonra kuruluş başvurusu ilgili ticaret sicili müdürlüğüne yapılır. Şirket türüne göre banka blokaj yazıları, izin belgeleri veya organ kararları başvuru dosyasına eklenir.

Şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerin imza beyannameleri de ticaret sicili müdürlüklerinde düzenlenir. Ticaret Bakanlığı, MERSİS üzerinden randevu alınmasına yönelik altyapıyı da sunmaktadır.

7. Tescil ile Tüzel Kişilik Kazanılması

Kuruluş belgelerinin ticaret sicili tarafından uygun bulunmasının ardından şirket tescil edilir. Tescil edilen hususlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir. Tescille birlikte şirket hukuken tüzel kişilik kazanır.

2026 Yılında Yeni Kurulan Şirketlerde Elektronik Defter ZORUNLULUĞU

2026 yılı itibarıyla şirket kuruluşlarında dikkat edilmesi gereken en önemli yeniliklerden biri Elektronik Ticari Defter Sistemi’dir.

Ticaret Bakanlığı düzenlemesine göre 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilerek kurulan şirketler; pay defteri, yönetim veya müdürler kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini Elektronik Ticari Defter Sistemi üzerinden tutmak zorundadır.

Kuruluş sözleşmesi MERSİS’te hazırlanırken sistem kullanıcısı tanımlanır ve tescille birlikte ilgili elektronik defterler otomatik olarak aktif hale gelir.

Şirket Kurulduktan Sonra Yapılacak İşlemler

Tescilin ardından işletmenin fiilen faaliyete geçebilmesi için şu adımların tamamlanması gerekir:

• Vergi dairesi mükellefiyetinin açılması ve Dijital Vergi Dairesi tanımlamaları,

• e-Tebligat sistemine başvuru yapılması,

• Çalışan bulunması halinde SGK işyeri tescilinin gerçekleştirilmesi,

• e-Fatura, e-Arşiv veya e-Defter (mali) uygulamalarına geçiş süreçleri,

• Gerçek faydalanıcı bildiriminin verilmesi ve faaliyet alanına göre ruhsat başvuruları.

Şirket kuruluşu; doğru NACE kodu ve faaliyet konusu seçimiyle başlayıp, MERSİS ana sözleşmesi, ticaret sicil tescili, elektronik defter aktivasyonu ve vergi/SGK bildirimleriyle tamamlanan bütüncül bir süreç olarak yönetilmelidir.

Kurumlar vergisi oranını belirli faaliyetleri nedeniyle indirimli uygulayan mükellefler açısından Yeminli Mali Müşavir (YMM) tasdik süreçleri, 2026 yılında en kritik uyum ve kontrol başlıklarından biri haline geldi.

30 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 49 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği, kurumlar vergisinde yer alan bazı istisna, indirim ve vergi oranı uygulamalarından yararlanılmasını YMM tasdik raporu düzenlenmesi şartına bağladı.

Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) yayımladığı güncel YMM tasdik hadleri tablosu uyarınca; Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) 32’nci maddesinin 6, 7 ve 8’inci fıkraları kapsamındaki indirimli oran uygulamalarında yararlanılan toplam vergi indirimi tutarının 200.000 TL’yi aşması durumunda YMM tasdiki zorunlu kılınmıştır.

Buradaki en kritik detay; 200 bin TL'lik eşiğin şirketin cirosu, üretimi veya indirimli orana tabi matrahı üzerinden değil, indirimli oran sayesinde ödenmeyen vergi tutarı (sağlanan vergi avantajı) üzerinden hesaplanmasıdır.

200 Bin TL Sınırı Hangi Şirketleri Kapsıyor?

49 No.lu Tebliğ ile getirilen 200 bin TL’lik baraj, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32’nci maddesinin 6, 7 ve 8’inci fıkraları kapsamında kurumlar vergisini indirimli ödeme hakkına sahip mükellefleri doğrudan ilgilendirmektedir. Bu düzenleme temel olarak üç ana şirket grubunu kapsar:

1. Paylarını İlk Defa Halka Arz Eden Şirketler (KVK Md. 32/6):

   Payları Borsa İstanbul (BİST) Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların kazançlarına, şartların sağlanması kaydıyla ilk 5 hesap dönemi boyunca kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli uygulanır.

2. İhracat Yapan Şirketler (KVK Md. 32/7):

   İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır. Aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi kurumların dış ticaret sermaye şirketleri veya sektör dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat kazançları da bu indirim kapsamındadır.

3. Üretim Yapan Şirketler (KVK Md. 32/8):

   Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların sadece üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır. (Üretim kazancının ihracata konu olması halinde KVK 32/7 uyarınca 5 puanlık indirim uygulanır, iki indirim çakıştığında ihracat indirimi esastır).

200 Bin TL Sınırı Nasıl Hesaplanır? (Matrah Değil, Vergi Avantajı)

Uygulamada sıklıkla yapılan hata, 200.000 TL'lik tutarın indirimli orana tabi tutulan kazanç tutarı (matrah) ile karıştırılmasıdır. Tebliğdeki sınır, indirimli oran uygulaması sonucunda sağlanan toplam vergi tasarrufunu ifade eder.

• Örnek Hesaplama:

  Bir imalatçı şirketin 2025 hesap döneminde yurt içi üretim faaliyetinden 15.000.000 TL kazanç elde ettiğini varsayalım.

  • Normal Kurumlar Vergisi Oranı: %25

  • Üretim Kazancına Uygulanan İndirimli Oran (%1 İndirimli): %24

  • Normal Oranla Hesaplanan Vergi: $15.000.000 \times \%25 = 3.750.000 \text{ TL}$

  • İndirimli Oranla Hesaplanan Vergi: $15.000.000 \times \%24 = 3.600.000 \text{ TL}$

  • Sağlanan Vergi Avantajı (İndirim Tutarı): $3.750.000 - 3.600.000 = \mathbf{150.000 \text{ TL}}$

  Bu senaryoda sağlanan vergi avantajı 150.000 TL olduğu için (200.000 TL sınırının altında kaldığından) başka bir indirim yoksa KVK 32/8 maddesi kaynaklı olarak tek başına bu işlem için YMM tasdik raporu düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak vergi avantajı 200.001 TL olsaydı, uygulamanın tamamı YMM tasdikine tabi olacaktı.

Birden Fazla İndirimli Oran Kullanılıyorsa Toplama Bakılır

Bir şirket aynı vergilendirme döneminde hem ihracat hem üretim yapabilir ya da halka arz indirimi ile ihracat indirimini bir arada uygulayabilir.

49 No.lu Tebliğ uyarınca 200.000 TL’lik had değerlendirilirken; KVK’nın 32/6, 32/7 ve 32/8’inci fıkralarından sağlanan vergi avantajlarının toplamı dikkate alınır. Ayrı ayrı her bir kalem sınırın altında kalsa bile, toplam vergi indirimi 200.000 TL’yi geçtiği an mükellef tasdik zorunluluğu kapsamına girer.

32/A Kapsamındaki Yatırımlarda Parasal Sınır Yoktur

Burada hayati bir mevzuat ayrımı bulunmaktadır. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesine göre uygulanan indirimli kurumlar vergisi, bu 200.000 TL'lik sınıra tabi değildir.

49 No.lu Tebliğ gereğince, KVK 32/A maddesi kapsamındaki indirimli kurumlar vergisi uygulamalarında herhangi bir parasal had aranmaksızın (sağlanan vergi avantajı 1 TL dahi olsa) YMM tasdik raporu düzenlenmesi zorunludur.

YMM İncelemesinde Hangi Hususlar Denetlenir?

YMM tarafından düzenlenecek tasdik raporunda yüzeysel bir hesaplama kontrolü değil, kapsamlı bir mevzuat incelemesi yürütülür:

• İhracat İndiriminde (32/7): Kazancın münhasıran ihrayattan elde edilip edilmediği, yurt içi/yurt dışı ortak gider dağıtımının doğruluğu ve aracılı ihracat sözleşmelerinin uygunluğu.

• Üretim İndiriminde (32/8): Sanayi Sicil Belgesi'nin geçerlilik süresi, fiili üretim kapasitesi ve fason üretim ayrımı.

• Halka Arz İndiriminde (32/6): BİST Pay Piyasasındaki ilk işlem tarihi, fiili halka açıklık oranının %20 eşiğini koruyup korumadığı ve 5 yıllık süre takibi.

• Muhasebe ve Kayıt Düzeni: İndirimli oran uygulanacak kazançların yasal defterlerde diğer kazançlardan doğru ayrıştırılıp ayrıştırılmadığı.

Tam Tasdik Sözleşmesi Olan Mükelleflerin Durumu

Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi (Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdik Sözleşmesi) bulunan mükellefler için prosedür daha kolaydır.

49 No.lu Tebliğ uyarınca, tam tasdik raporunun ilgili bölümünde bu indirimli oran uygulamalarına ilişkin Tebliğde aranan detaylı bilgi ve analizlere yer verilmesi halinde, ayrıca "Kurumlar Vergisi İstisna, İndirim ve Uygulama Tasdik Raporu" düzenlenmesine gerek kalmaz. İnceleme doğrudan Tam Tasdik Raporu içerisinde sunulur.

Rapor İbraz Süresi ve Verilmeme Riski

Tasdiki zorunlu olan kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının, ilke olarak kurumlar vergisi beyannamesiyle birlikte veya beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda vergi dairesine gönderilmesi gerekir. (GİB, 2025 yılı beyanlarına ilişkin rapor süresini 2026 yılında 31 Temmuz'a kadar uzatmıştı).

Raporun yasal süresinde verilmemesi durumunda Vergi Usul Kanunu uyarınca mükellefe 60 günlük ek süre tanınır. Bu süre içerisinde de raporun ibraz edilmemesi halinde mükellef indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanma hakkını tamamen kaybeder. Beyannamede yararlanılan indirimler reddedilerek vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tarhiyat yapılır; ayrıca özel usulsüzlük cezası kesilir.

2026 Yılı İçin Hesaplama Dönemi Detayı

GİB’in yayımladığı YMM tasdik hadleri tablosundaki 200.000 TL’lik tutar, 2025 yılı vergilendirme dönemine ilişkin verilecek beyannameler için belirlenmiş tutardır.

49 No.lu Tebliğ mekanizması gereğince; Hazine ve Maliye Bakanlığınca özel bir belirleme yapılmadığı takdirde, bu parasal hadler her yıl bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı oranında artırılarak uygulanır. Dolayısıyla 2026 yılı hesap dönemine ait olup 2027'de verilecek beyannamelerde dikkate alınacak sınır, güncellenecek yeni tutar üzerinden takip edilmelidir.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), taşra teşkilatında görevlendirilmek üzere gerçekleştirdiği Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcılığı giriş sınavının sonuçlarını yayımladı. 9 Eylül 2026 tarihinde yapılan duyuruyla, 100 Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı kadrosu için düzenlenen sözlü sınavın sonuçları adayların erişimine açıldı.

Yeni alımın tamamı İstanbul’daki SGK taşra teşkilatı için planlandı. Sürecin tamamlanmasıyla Kurumun işyeri denetimleri, sigortalılık kontrolleri ve mevzuat odaklı saha incelemelerindeki insan kaynağının takviye edilmesi hedefleniyor.

100 Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı İstanbul’da Görev Yapacak

SGK tarafından daha önce yayımlanan ek duyuruda, taşra teşkilatının ihtiyacı doğrultusunda açılan 100 kişilik kadronun tamamının İstanbul iline ayrıldığı açıklanmıştı.

Adaylar için sözlü giriş sınavları 15-26 Haziran 2026 tarihleri arasında tamamlandı. Yaklaşık üç aylık değerlendirme sürecinin ardından sınav sonuçları 9 Eylül itibarıyla ilan edildi. Tüm süreç Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülüyor.

Sonuçlar Kariyer Kapısı Üzerinden Erişime Açıldı

SGK’nın resmi açıklamasına göre adaylar sınav sonuçlarına Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım sistemi üzerinden ulaşabiliyor.

Kurumun 9 Eylül tarihli duyurusunda henüz detaylı bir atama takvimi veya belge teslim tarihi ilan edilmedi. Başarılı adayların bundan sonraki tercih, belge teslimi ve atama adımlarına ilişkin SGK tarafından yapılacak yeni açıklamaları takip etmesi gerekiyor.

Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin Sahadaki Görev Alanları

Sosyal güvenlik denetmenleri, Kurumun sahadaki denetim ve tespit faaliyetlerinde doğrudan rol oynuyor. Denetimler kapsamında şu işlemler yürütülüyor:

• İşyerlerinin yasal kayıt ve muhasebe belgelerinin incelenmesi,

• Çalışanların fiili sigortalılık durumlarının yerinde tespiti,

• Saha denetimlerinde çalışanlar ve işveren yetkilileri ile tutanaklı görüşmelerin yapılması.

SGK’nın denetim rehberinde, özellikle kayıt dışı istihdam şüphesi bulunan durumlarda çalışanların işe giriş tarihleri, fiili ücretleri ve çalışma sürelerinin tespit edilmesine yönelik ayrıntılı incelemeler öngörülüyor.

Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Denetimlerin Merkezinde

Sosyal güvenlik sisteminin en kritik mücadele alanlarından birini kayıt dışı istihdam oluşturuyor. Çalışanların SGK’ya hiç bildirilmemesi, işe başlama tarihlerinin gerçeğe aykırı gösterilmesi veya prime esas kazançların eksik beyan edilmesi denetimlerin ana odağında yer alıyor.

Denetmenler tarafından gerçekleştirilen yerel incelemelerde işyerinin fiili durumu, mevcut çalışan sayısı, işe başlama tarihleri ve işveren bildirimleri çapraz kontrole tabi tutuluyor. Tutanak altına alınan bu tespitler, SGK tarafından uygulanacak idari para cezalarına ve mali işlemlere temel teşkil ediyor.

İşyeri Kayıt ve Belgeleri Detaylı İnceleniyor

SGK denetim süreci yalnızca işyerine yapılan fiziki saha ziyaretleriyle sınırlı kalmıyor. İşverenlerin tutmakla yükümlü olduğu muhasebe kayıtları, ücret bordroları, banka ödeme dekontları ve sigortalı bildirimleri bir bütün olarak analiz ediliyor.

İşyerinin resmi olarak SGK’ya sunduğu bildirimler ile sahada tespit edilen fiili durum arasında uyumsuzluk bulunması halinde, denetim derinleştirilerek geriye dönük incelemeler başlatılabiliyor.

İşverenlerin Denetim Süreçlerinde Dikkat Etmesi Gerekenler

SGK denetimleri, işletmelerin sosyal güvenlik mevzuatına uyum düzeyini doğrudan ölçüyor. Bu doğrultuda işverenlerin şu yükümlülüklere dikkat etmesi önem taşıyor:

• İşe giriş bildirgelerinin yasal süresi içinde verilmesi,

• Prime esas kazançların (brüt ücret ve ek ödemeler) eksiksiz bildirilmesi,

• Çalışma gün sayılarının bordroya doğru yansıtılması,

• Personel özlük dosyaları ve ödeme belgelerinin düzenli muhafaza edilmesi.

İşletmelerin sadece aylık prim ve hizmet belgelerini vermesi yeterli olmayıp, bu bildirimleri doğrulayan alt belgeleri de denetime hazır bulundurması gerekiyor.

İstanbul Taşra Teşkilatına Özel Takviye

Eylül ayında sonuçları açıklanan bu alımın en belirgin özelliği, 100 kişilik kadronun tamamının İstanbul’a tahsis edilmiş olmasıdır. SGK, 12 Haziran tarihli duyurusunda bu kadroların doğrudan İstanbul taşra teşkilatının sahadaki denetim yoğunluğu dikkate alınarak belirlendiğini bildirmişti.

Sürecin tamamlanmasıyla birlikte, Türkiye'nin en yüksek işyeri ve sigortalı yoğunluğuna sahip ili olan İstanbul'da SGK denetim teşkilatının saha kapasitesinde önemli bir artış sağlanması bekleniyor.

Şirketlerin finansal tabloları yalnızca muhasebe kayıtlarını değil; işletmenin mali yapısını, kârlılığını ve sürdürülebilirliğini de ortaya koyar. Ancak kayıtların gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmesi, gelir veya giderlerin manipüle edilmesi ve şirket varlıklarının olduğundan farklı gösterilmesi finansal tabloların güvenilirliğini ciddi biçimde zedeler.

Muhasebe hileleri; şirketin gerçek mali durumunu gizlemek, kârı olduğundan yüksek ya da düşük göstermek, vergi yükünü etkilemek veya şirket varlıklarını kişisel/şirket dışı amaçlarla kullanmak gibi farklı gerekçelerle ortaya çıkar. Zamanında tespit edilmeyen usulsüzlükler yalnızca mali kayıplara değil; vergi cezalarına, hukuki uyuşmazlıklara ve şirketin pazar nezdindeki itibar kaybına kadar uzanan ağır sonuçlar doğurur.

1. Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Fatura Riski

Muhasebe hileleri arasında en kritik risk alanlarından biri, gerçekte gerçekleşmeyen bir mal veya hizmet alımının faturalandırılması ya da tutar ve içerik bakımından gerçeği yansıtmayan belgelerin düzenlenmesidir.

Bu tür işlemler şirket giderlerinin yapay olarak artırılmasına, vergi matrahının bozulmasına ve işletmeden kaynağı belirsiz para çıkışlarının muhasebeleştirilmesine yol açar. İşletmelerin yalnızca faturanın şeklen var olmasını yeterli görmemesi, belgeye konu mal veya hizmetin fiilen teslim alınıp alınmadığını teyit etmesi gerekir. Sipariş formu, sözleşme, irsaliye, teslim belgesi ve banka dekontlarının fatura bilgileriyle tam uyumu iç kontrol açısından hayati önem taşır.

2. Stok Kayıtları Üzerinden Yapılan Hileler

Stoklar, özellikle üretim ve ticaret işletmelerinde bilançonun en yüksek tutarlı kalemleri arasında yer alır. Stok miktarının veya değerinin gerçeğinden farklı gösterilmesi, şirketin hem satılan malın maliyetini hem de dönem kârını doğrudan manipüle eder.

Bu alanda sık karşılaşılan usulsüzlükler şunlardır:

• Fiilen ambarda bulunmayan ürünlerin stokta varmış gibi gösterilmesi,

• Hurdaya ayrılmış veya değerini kaybetmiş malların tam değer üzerinden kayıtlarda tutulması,

• Stok sayım farklarının muhasebe hesaplarına yansıtılmayarak gizlenmesi.

Düzenli fiziki stok sayımlarının yapılması, depo yazılımları ile genel muhasebe kayıtlarının eşleştirilmesi ve sayım farklarının nedenlerinin araştırılması stok kaynaklı riskleri büyük ölçüde azaltır.

3. Gelirlerin Olduğundan Farklı Gösterilmesi

Şirketlerin finansal performansında en sık manipüle edilen alanlardan biri hasılat kayıtlarıdır. Henüz teslimat şartları tamamlanmadan gelir yazılması, gerçekleşmeyen satışların kayıtlara alınması veya dönem kârını ayarlamak amacıyla satışların farklı hesap dönemlerine kaydırılması finansal tabloları saptırır.

Özellikle dönem sonlarında satış rakamlarında olağan dışı artışlar görülmesi, buna karşın tahsilat veya sevkiyat oranlarının aynı paralellikte seyretmemesi temel risk göstergesidir. Gelir kayıtlarının; fatura, sevk irsaliyesi, teslim tesellüm belgesi, sözleşme şartları ve banka hareketleriyle çapraz kontrole tabi tutulması bu manipülasyonları ortaya çıkarır.

4. Giderlerin Şişirilmesi veya Yanlış Döneme Kaydedilmesi

Gerçek dışı personel, danışmanlık, reklam, seyahat veya kira giderlerinin kayıtlara alınması da yaygın muhasebe hileleri arasındadır. Kasıtlı işlemlerde gerçek bir giderin tutarı yükseltilebildiği gibi, şirket faaliyetiyle hiçbir ilgisi bulunmayan kişisel harcamalar da işletme gideri olarak gösterilebilmektedir.

Ayrıca dönemsellik ilkesine aykırı biçimde, giderlerin bilinçli olarak farklı hesap dönemlerine aktarılması finansal sonuçları doğrudan etkiler. Bu nedenle gider belgelerinin sadece vergi mevzuatı açısından değil, harcamanın işletme faaliyetiyle olan doğrudan bağı yönünden de onay mekanizmasından geçmesi şarttır.

5. İlişkili Taraf İşlemleri Ayrı Bir Risk Alanı

Şirket ortakları, grup şirketleri, yönetim kurulu üyeleri veya ilişkili diğer kişilerle yürütülen ticari operasyonlar özel bir denetim gerektirir.

Piyasa emsallerinden belirgin şekilde farklı fiyatlarla yapılan alım-satımlar, şirket kaynaklarının ortakların şahsi kullanımına tahsis edilmesi veya ilişkili şirketler arasında ticari gerekçesi açıklanamayan para transferleri finansal tablolarda bozulma yaratır. Bu nedenle ilişkili taraf işlemlerinin transfer fiyatlandırması esasları, yazılı sözleşmeler ve ödeme akışları çerçevesinde izlenmesi zorunludur.

Muhasebe Hileleri Nasıl Önlenir?

Muhasebe hilelerinin önlenmesinde sadece muhasebe departmanının iç kontrolleri yeterli gelmez. Şirket genelinde işleyen kurumsal bir iç denetim ve kontrol yapısının kurulması gerekir.

En temel güvenlik mekanizması görevler ayrılığı ilkesidir. Satın alma, fatura onayı, muhasebe kaydı ve ödeme talimatı yetkilerinin aynı kişide toplanmaması gerekir. Bir işlemin hazırlanması, onaylanması ve ödenmesi farklı süreç sahipleri tarafından yürütülmelidir.

Bunun yanı sıra finansal verilerdeki olağan dışı sapmaların izlenmesi kritik önem taşır:

• Bir gider kalemindeki ani ve gerekçesiz artışlar,

• Hasılat artışına rağmen tahsilat oranlarının düşmesi,

• Stok devir hızındaki sebepsiz yavaşlamalar, şirket yönetimi tarafından detaylı inceleme başlatılmasını gerektiren ikaz işaretleridir.

Bağımsız Denetim ve YMM Kontrollerinin Rolü

Şirket içi kontrol mekanizmalarının yanında bağımsız denetim ve Yeminli Mali Müşavir (YMM) incelemeleri, kayıtların şeffaflığını ve güvenilirliğini artırır.

Muhasebe kayıtlarının dayanak belgeleriyle doğrulanması, banka ve cari hesap mutabakatlarının yapılması, stok ve sermaye hareketlerinin üçüncü taraf teyitleriyle kontrol edilmesi olası usulsüzlüklerin erken aşamada tespit edilmesini sağlar. Ancak dış denetimden tam verim alınabilmesi için şirket bünyesindeki belge ve kayıt disiplininin eksiksiz kurgulanmış olması gerekir.

İhbar ve Etik Mekanizmalarının Kurulması

Muhasebe hilelerinin önemli bir kısmı çalışanlar tarafından fark edilmesine rağmen uygun bildirim kanalları bulunmadığı için yönetime ulaşmayabilir. Çalışanların şüpheli ve usulsüz işlemleri güvenli, erişilebilir ve gizlilik esasına dayalı olarak bildirebileceği ihbar hatlarının (whistleblowing) kurulması hayati önem taşır.

Şirket içi etik ilkelerin yazılı hale getirilmesi, personele düzenli bildirim eğitimlerinin verilmesi ve denetim mekanizmalarının kararlılıkla işletilmesi finansal usulsüzlüklere karşı en güçlü savunmayı oluşturur. Finansal tabloların gerçeği yansıtması, yalnızca yasal bir zorunluluk değil; şirketin özkaynaklarını koruyan ve ticari ömrünü uzatan temel yönetim sorumluluğudur.

Yatırım fonlarından elde edilen kazançlarda uygulanacak stopaj oranlarına ilişkin yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı kurumsal yatırımcıların para piyasası fonlarından elde ettikleri kazançlarda uygulanan tevkifat oranı değiştirildi.

Düzenlemeyle birlikte kapsam dahilindeki kurumların para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde ettikleri kazançlara uygulanan yüzde 0 stopaj oranı yüzde 10’a yükseltildi. Karar 5 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Stopaj Oranı Yüzde 0’dan Yüzde 10’a Çıkarıldı

11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67’nci maddesi kapsamında uygulanan tevkifat oranlarına ilişkin 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda değişiklik yaptı.

Yeni düzenleme kapsamında, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 2’nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki mükelleflerin para piyasası fonları ile unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde ettikleri kazançlarda tevkifat oranı yüzde 10 olarak uygulanacak. Daha önce söz konusu kazançlarda yüzde 0 stopaj uygulanıyordu.

Düzenleme Hangi Yatırımları Kapsıyor?

Yeni oran tüm yatırım fonları veya bütün sermaye piyasası araçları için getirilen genel bir stopaj artışı niteliğinde değil. Değişiklik özellikle iki yatırım aracı üzerinde yoğunlaşıyor:

• Para piyasası fonlarının katılma payları,

• Unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların katılma payları.

Kararda belirtilen kurumsal yatırımcıların bu fonlardan elde ettikleri kazançlarda yüzde 10 oranında stopaj uygulanacak. Aynı kapsamda bulunan yatırımcıların düzenleme dışında kalan diğer menkul kıymet ve sermaye piyasası aracı kazançları açısından yüzde 0 oranında uygulanan stopajda ise bu Kararla genel bir değişiklik yapılmadı.

5 Eylül 2026’dan Sonra Alınan Fonlarda Yeni Oran Geçerli

Uygulamada en önemli konulardan biri fon katılma paylarının hangi tarihte satın alındığı olacak. 5 Eylül 2026 tarihi ve sonrasında iktisap edilen kapsamdaki para piyasası fonu ve serbest fon katılma paylarından elde edilen kazançlara yüzde 10 stopaj uygulanacak.

Bu nedenle şirketlerin fon yatırımlarını muhasebeleştirirken yalnızca satış veya bozum tarihlerini değil, katılma paylarının iktisap tarihlerini de dikkate almaları gerekiyor.

Daha Önce Alınan Fonlarda Kazanç Dönemlere Ayrılacak

Karar, 5 Eylül 2026’dan önce satın alınmış fonlar açısından da özel bir geçiş uygulaması getiriyor.

Bu tarihten önce alınmış kapsamdaki katılma paylarında, 5 Eylül 2026 öncesindeki döneme isabet eden kazançlar eski oran kapsamında değerlendirilecek. Fonun bu tarihten sonra elde tutulmaya devam edilmesi halinde ise 5 Eylül 2026 ile katılma payının elden çıkarıldığı tarih arasındaki döneme isabet eden kazanç kısmına yüzde 10 stopaj uygulanacak.

Başka bir ifadeyle, düzenlemeden önce satın alınmış fonlarda kazancın hangi dönemde oluştuğu önem taşıyor. 4 Eylül 2026’ya kadar oluşan kısım ile 5 Eylül 2026 sonrasında oluşan kısmın vergilendirilmesi birbirinden ayrılıyor.

Şirketlerin Fon Yatırımlarında Vergi Maliyeti Artıyor

Para piyasası fonları, şirketlerin kısa vadeli nakitlerini değerlendirmek amacıyla sıkça kullandıkları yatırım araçları arasında yer alıyor. Daha önce yüzde 0 stopaj avantajından yararlanan kapsam dahilindeki kurumsal yatırımcılar açısından yeni düzenleme, bu fonlardan elde edilen getirilerin net tutarında doğrudan etkili olacak.

Bu nedenle şirketlerin nakit yönetimi ve yatırım tercihlerinde yalnızca fonların brüt getirilerine değil, stopaj sonrasında ortaya çıkacak net getiriye de bakması gerekecek. Özellikle yüksek tutarda ve düzenli şekilde para piyasası fonu yatırımı yapan işletmeler açısından yüzde 10’luk tevkifatın finansal planlamaya dahil edilmesi önem taşıyor.

Gerçek Kişiler Açısından Yeni Bir Genel Oran Getirilmedi

11734 sayılı Kararla yapılan değişikliğin odağında belirli kurumsal yatırımcılar bulunuyor. Karar, gerçek kişilerin yatırım fonlarından elde ettiği bütün kazançlar için yeni ve genel bir stopaj oranı belirleyen bir düzenleme değil.

Mevcut mevzuat çerçevesinde gerçek kişilere uygulanan fon stopaj oranları yatırım aracının türüne ve iktisap tarihine göre ayrıca değerlendirilmeye devam ediyor. 11734 sayılı Kararla getirilen yüzde 10 oran ise özellikle karar metninde belirtilen kurumların para piyasası fonu kazançlarını hedefliyor.

Muhasebe Kayıtlarında İktisap Tarihi Önem Kazandı

Düzenleme sonrasında şirketlerin fon hareketlerinde iktisap tarihi, satış tarihi ve ilgili dönemlerde oluşan kazançların doğru şekilde takip edilmesi daha önemli hale geldi.

Özellikle 5 Eylül 2026’dan önce edinilen ancak bu tarihten sonra satılan fonlarda, eski ve yeni stopaj uygulamasına tabi dönemlerin ayrıştırılması gerekiyor. Banka ve aracı kuruluşlardan alınan işlem dökümleri ile muhasebe kayıtlarının bu ayrımı gösterecek şekilde takip edilmesi, dönem sonu kontrollerinin daha sağlıklı yapılmasını sağlayacaktır.

11734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen değişiklik, tüm yatırım araçlarında genel bir stopaj artışından ziyade, kurumsal yatırımcıların para piyasası fonu yatırımlarına yönelik özel bir vergi düzenlemesi niteliği taşıyor.

Vergi borcu bulunan bir işletmenin müşterisinden veya başka bir üçüncü kişiden tahsil edemediği alacağı, belirli hukuki şartlar dahilinde vergi borcunun tahsilinde doğrudan kullanılabiliyor. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, kamu borçlusunun üçüncü kişilerde bulunan alacak ve haklarının haczedilmesine olanak tanıyor.

Bu uygulama kamuoyunda zaman zaman “tahsil edilemeyen alacakla vergi borcunun takası” şeklinde anılsa da teknik olarak doğrudan bir mahsup yöntemi değil; üçüncü kişideki alacağın idarece haczedilerek vergi dairesine ödenmesi esasına dayanıyor.

Vergi Dairesinin Üçüncü Kişideki Alacağı Haciz Yetkisi

6183 sayılı Kanun'un 62'nci maddesi uyarınca tahsil dairesi, kamu alacağını karşılayacak miktarla sınırlı kalmak kaydıyla borçlunun kendisinde veya üçüncü kişilerdeki menkul mallarını, gayrimenkullerini, alacaklarını ve haklarını haczedebiliyor.

Kanun'un 79'uncu maddesi ise üçüncü kişilerde bulunan alacak ve hakların haczinin prosedürünü düzenliyor. Vergi borcu bulunan bir şirketin başka bir firmadan veya şahıstan alacağı varsa, gerekli şartların oluşması halinde bu alacak için üçüncü kişiye haciz bildirisi tebliğ ediliyor. Haciz bildirisinin tebliğ edilmesinin ardından üçüncü kişinin borçlu şirkete yapacağı ödeme doğrudan durduruluyor ve tutarın tahsil dairesine ödenmesi süreci başlıyor.

Müşterideki Alacakla Vergi Borcu Ödeme Süreci Nasıl İşliyor?

Mekanizmanın temelinde, şirketin vergi borcu ile üçüncü kişiden olan ticari alacağının iki ayrı borç ilişkisi olması yatıyor.

Örnek Senaryo:

Bir şirketin vergi dairesine 1.000.000 TL borcu olduğunu, müşterisi olan başka bir firmadan ise 600.000 TL tutarında kesinleşmiş bir alacağı bulunduğunu varsayalım.

• Haciz Bildirimi: Vergi dairesi alacağı tespit ederek müşteriye 6183 sayılı Kanun kapsamında haciz bildirisi gönderir.

• Ödeme Yönünün Değişmesi: Müşteri firma, 600.000 TL'lik borcunu kamu borçlusu olan şirkete değil, Doğrudan vergi dairesine yatırır.

• Borcun Kapanması: Yapılan tahsilat tutarınca şirketin 1.000.000 TL'lik kamu borcunun 600.000 TL'lik kısmı ödenmiş olur.

Buradaki kritik detay, borçlu şirketin faturaları doğrudan vergi dairesine devrederek borcunu kendiliğinden sildirememesidir. Hukuki sürecin işlemesi ve üçüncü kişinin ödemeyi idareye yapması şarttır.

Her Ticari Alacak Otomatik Olarak Kapsama Girer mi?

Uygulamada sıklıkla yapılan hatalardan biri, her türlü alacak beyanının haciz için yeterli olacağının sanılmasıdır.

Danıştay kararlarında da vurgulandığı üzere, 6183 sayılı Kanun'un 79'uncu maddesinin tatbik edilebilmesi için kamu borçlusunun üçüncü kişi nezdinde doğrudan bir alacağının bulunması veya bu durumun idarece somut olarak tespit edilmesi şarttır. Gelecekte doğması muhtemel alacaklarda ise taraflar arasında süregelen hukuki ilişkinin varlığı belgelenmelidir. Fatura, yazılı sözleşme, mutabakat zaptı ve cari hesap dökümleri bu alacağın ispatında temel dayanak teşkil eder.

Haciz Bildirisi Alan Üçüncü Kişi Ne Yapmalı?

6183 sayılı Kanun'un 79'uncu maddesi, haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü kişiye çok net bir hukuki sorumluluk yüklüyor. Bildirimi alan kişi veya şirket, haciz kapsamındaki borcunu artık kamu borçlusuna (eski alacaklısına) ödeyemez.

Haciz bildirimine rağmen kamu borçlusuna yapılan ödemeler geçersiz sayılır ve üçüncü kişi söz konusu tutarı vergi dairesine tekrar ödemek zorunda kalabilir.

İtiraz Süresi 7 Gün ile Sınırlı

Haciz bildirisi gönderilen üçüncü kişinin kamu borçlusuna gerçekte böyle bir borcu bulunmayabilir. Kanun bu senaryo için açık bir itiraz yolu sunuyor.

Üçüncü kişi;

• Borcunun bulunmadığını,

• Malın veya hakkın elinde olmadığını,

• Haciz bildiriminden önce borcun ödendiğini

iddia ediyorsa, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili tahsil dairesine yazılı olarak itiraz etmek zorundadır. Süresi içinde yapılmayan itirazlarda borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır ve hakkında takip işlemleri başlatılabilir. Bu nedenle şirketlerin e-tebligat adreslerini ve vergi dairesi bildirimlerini anlık olarak takip etmesi hayati önem taşır.

Haciz Sınırı: Kamu Borcunu Karşılayacak Tutar

Tahsil dairesi alacak haczi uygularken borçlunun tüm alacaklarına sınırsızca el koyamaz. 6183 sayılı Kanun'un 62'nci maddesi gereğince, haciz sadece kamu alacağına yetecek miktar üzerinden tesis edilir. Kanun, kamu idaresine borçlunun menfaatlerini de gözetme yükümlülüğü yüklemiştir.

Örneğin 300.000 TL vergi borcu olan bir işletmenin, müşterisinden 800.000 TL alacağı varsa, müşteriye gönderilecek haciz bildirisi kural olarak kamu borcu olan 300.000 TL ile sınırlandırılır. Kalan 500.000 TL üzerindeki tasarruf hakkı engellenemez.

Şirketler İçin Tahsilat ve Risk Yönetim Boyutu

Müşterilerinden tahsilat yapmakta zorlanan ancak ağır vergi borcu yükü altında bulunan şirketler için 6183 sayılı Kanun'un 62 ve 79'uncu maddeleri etkili bir alternatif sunuyor.

Ancak bu mekanizma şirketin tek taraflı dilekçesiyle yürüyen otomatik bir mahsup işlemi olarak görülmemelidir. İdarenin haciz tesis etmesi, alacağın hukuki olarak belgelenebilir olması ve üçüncü kişinin ödeme gücü sürecin başarısını belirler. Süreç yürütülürken alacağın varlığı, cari hesap kayıtları ve üçüncü kişinin durumu mali müşavir veya hukuk danışmanlarıyla birlikte incelenmelidir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ödeme hizmetleri sektörünü ilgilendiren yeni bir karar aldı. TRPOS Ödeme Kuruluşu A.Ş.’nin ödeme kuruluşu olarak faaliyet gösterme izni iptal edildi. Karar, 9 Eylül 2026 tarihli ve 33365 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

TCMB’nin güncel ödeme kuruluşları kayıtlarında da TRPOS artık faaliyette bulunan kuruluşlar arasında değil, “Faaliyet İzni İptal Edilen Ödeme Kuruluşları” listesinde yer alıyor.

TRPOS’un Faaliyet İzni 2023’te Verilmişti

TRPOS’a ödeme kuruluşu olarak faaliyet gösterme izni, TCMB’nin 29 Eylül 2023 tarihli ve 11506/21105 sayılı kararıyla verilmişti. Ancak TCMB, 8 Eylül 2026 tarihli ve 12084/21683 sayılı kararıyla bu iznin iptal edilmesine karar verdi. İptal kararı bir gün sonra Resmî Gazete’de yayımlandı.

Kararın hukuki dayanağını ise 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi oluşturuyor.

Faaliyet İzninin İptali Ne Anlama Geliyor?

Ödeme kuruluşlarının Türkiye’de ödeme hizmeti sunabilmeleri için 6493 sayılı Kanun kapsamında TCMB’den faaliyet izni almaları gerekiyor. Bu nedenle bir kuruluşun faaliyet izninin iptal edilmesi, şirketin artık söz konusu izin kapsamında ödeme kuruluşu olarak faaliyet göstermeye devam edemeyeceği anlamına geliyor.

Burada "faaliyet izninin iptali" ile şirketin ticaret sicilinden silinmesi veya tüzel kişiliğinin otomatik olarak sona ermesi birbiriyle karıştırılmamalıdır. Resmî Gazete’de yayımlanan karar doğrudan ödeme kuruluşu faaliyet iznine yöneliktir.

Kararda 6493 Sayılı Kanun’un 16’ncı Maddesine Atıf Yapıldı

TCMB’nin kararında 6493 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine atıf yapılması dikkat çekiyor. Dolayısıyla karar yalnızca idari bir listeden çıkarma işlemi değil; ödeme hizmetleri mevzuatında TCMB’ye tanınan faaliyet iznini iptal etme yetkisinin doğrudan kullanılması niteliğindedir.

Şirketlerin Çalıştığı Ödeme Kuruluşunun Lisansını Kontrol Etmesi Şart

Karar, özellikle e-ticaret yapan veya tahsilat altyapısında banka dışı ödeme kuruluşlarını kullanan şirketler açısından kritik bir kontrol noktasını gündeme getiriyor.

Bir işletme ödeme kuruluşunu yalnızca komisyon oranına, teknik entegrasyona veya tahsilat hızına göre değerlendirmemelidir. Kuruluşun TCMB tarafından yetkilendirilmiş olup olmadığı ve mevcut faaliyet izninin devam edip etmediği düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Faaliyet İzninin Kapsamı da Denetlenmeli

Bir ödeme kuruluşunun TCMB’den izin almış olması, her türlü ödeme hizmetini sunabileceği anlamına gelmez. TCMB’nin güncel tablosunda kuruluşların hangi ödeme hizmetlerini sunmaya yetkili olduğu ayrı ayrı belirtilmektedir.

Şirketlerin şu iki temel soruyu sorması gerekmektedir:

• "Çalıştığımız ödeme kuruluşunun geçerli bir lisansı var mı?"

• "Kullandığımız özel hizmet, kuruluşun TCMB tarafından verilen faaliyet izninin kapsamında mı?"

E-Ticaret Şirketleri İçin Risk Yönetimi

Online satış yapan işletmelerde ödeme kuruluşu, müşteriden yapılan tahsilat ile şirketin banka hesabına aktarılacak tutar arasında kritik bir konumda bulunuyor.

Kullanılan ödeme kuruluşunun faaliyet izninde meydana gelebilecek değişiklikler, işletmenin günlük operasyonlarını ve nakit akışını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle şirketlerin alternatif ödeme altyapılarını hazır bulundurması, entegrasyon bağımlılıklarını yönetmesi ve muhasebe birimlerinin komisyon/tahsilat mutabakatlarını aksatmadan yürütmesi hayati önem taşır.

TCMB 2026 Yılında Başka İptal Kararları da Yayımladı

TRPOS hakkında alınan karar, 2026 yılında ödeme hizmetleri sektöründe gerçekleşen tek iptal kararı değil. TCMB’nin güncel kayıtlarında yıl içerisinde Vizyon Elektronik Para, BSM Ödeme Hizmetleri, Vepara, Fzypay, Klon Ödeme Kuruluşu, TTM Elektronik Para, ParaQR, Parolapara, Vezne24, Junomoney, Payco ve Tasfiye Halinde Mypayz gibi çeşitli ödeme ve elektronik para kuruluşları hakkında da faaliyet izni iptal kararları yer alıyor.

Bu tablo, sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yetkilendirme durumlarının TCMB kayıtlarından düzenli takip edilmesi gerektiğini gösteriyor.

“İptal” ile “Sona Erme” Arasındaki Fark

TCMB kayıtlarında hukuki açıdan iki ayrı kategori yer almaktadır:

• Faaliyet İzni İptal Edilenler: Mevzuat hükümleri ve denetimler çerçevesinde lisansı idare tarafından kaldırılanlar.

• Faaliyet İzni Sona Erenler: Birleşme, devir veya kendi isteğiyle faaliyetini sonlandırma gibi nedenlerle lisansı kapananlar.

Örneğin TCMB, Paynet Ödeme Hizmetleri A.Ş.’nin faaliyet izninin İyzi Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş. ile gerçekleşen birleşme sonucunda sona erdiğini açıklarken; TRPOS doğrudan faaliyet izni iptal edilenler kategorisinde yer almaktadır.

TRPOS açısından durum nettir: TCMB tarafından 2023 yılında verilen ödeme kuruluşu faaliyet izni, 9 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete kararıyla resmen iptal edilmiştir.

İthalat yapan şirketlerin KDV uygulamalarında 2026 itibarıyla önemli bir kontrol alanı ortaya çıktı. İthalatta gözetim, korunma önlemleri ve haksız rekabetin önlenmesine ilişkin düzenlemeler nedeniyle gümrükte ödenen KDV’nin tamamı artık her durumda indirim konusu yapılamıyor.

Bu nedenle özellikle belirli tutarın üzerinde ithalat yapan işletmeler açısından yalnızca gümrük beyannamesinin doğru düzenlenmesi yeterli değil. İndirilemeyecek KDV’nin doğru tespit edilip edilmediğinin ayrıca kontrol edilmesi ve belirli şartlarda Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik edilmesi gerekiyor. İstanbul YMM Odası da 2 Temmuz 2026 tarihli toplantısında konuyu doğrudan "İthalatta Gözetim, Haksız Rekabet, Korunma Önlemleri Mevzuatı Kapsamında KDV İndirimi ve Düzenlenecek Özel Amaçlı YMM Raporu" başlığıyla ele aldı.

Düzenlemenin Temelinde 7846 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Var

Uygulamanın çıkış noktası 24 Kasım 2023 tarihli 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı.

Bu Karar ile ithalatta gözetim uygulamasına tabi mallarda, gümrük beyannamesinde beyan olunan ve tevsik edilemeyen tutarlar ile bunlardan kaynaklanan vergi, resim, harç ve paylar nedeniyle ödenen KDV’nin indirim hakkı kaldırıldı. Aynı şekilde korunma önlemleri kapsamında uygulanan gümrük vergisi veya ek mali mükellefiyetler ile dampinge karşı vergi ve telafi edici vergiler nedeniyle KDV matrahına dahil olan tutarlara isabet eden KDV’nin de indirilmesine izin verilmiyor. GİB’in 16 Şubat 2026 tarihli özelgesinde de bu ayrım ayrıntılı şekilde açıklanıyor.

57 Seri No.lu Tebliğ Süreci Netleştirdi

31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği değişikliği, uygulamanın nasıl kontrol edileceğine ilişkin ayrıntıları belirledi. Tebliğ ile KDV Genel Uygulama Tebliği’ne "İthalatta Gözetim Uygulanması, Korunma Önlemleri ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında İlgili Mevzuat Kapsamında Ödenen KDV’nin İndirimi" başlıklı yeni bölüm eklendi.

Yeni sistemde yalnızca hangi KDV’nin indirilemeyeceği değil, bu hesaplamanın nasıl kontrol edileceği ve hangi durumda YMM raporu gerekeceği de düzenlendi.

Her Gümrükte Ödenen KDV İndirilemez Hale Gelmedi

Burada en önemli ayrım şu: İthalat sırasında gümrükte ödenen KDV’nin tamamı yasak kapsamında değil.

GİB’in güncel KDV Genel Uygulama Tebliği açıklamasına göre, gözetim veya korunma uygulamaları nedeniyle KDV matrahında ortaya çıkan artış tutarlarına isabet eden KDV indirim konusu yapılamıyor. Buna karşılık ithalatın gerçek bedeli ve bu bedelle doğrudan ilişkili unsurlar üzerinden hesaplanan KDV genel şartlar dahilinde indirilebiliyor.

Bu nedenle muhasebede yapılması gereken işlem ithalat KDV’sinin tamamını indirim dışı bırakmak değil, indirilebilir ve indirilemez kısmı doğru biçimde ayırmaktır.

Gözetim Uygulamasında Hesaplama Nasıl Yapılıyor?

Gözetim uygulamasında bazı ürünler için gümrükte belirlenen asgari bir kıymet esas alınabiliyor.

Örneğin şirketin ithal ettiği ürünün gerçek CIF bedelinin 8 milyon TL olduğunu, gözetim nedeniyle gümrük kıymetinin 20 milyon TL olarak dikkate alındığını varsayalım:

• Gerçek Bedel: 8.000.000 TL

• Gözetim Kıymeti: 20.000.000 TL

• Matrah Farkı: 20.000.000 TL - 8.000.000 TL = 12.000.000 TL

Bu durumda aradaki 12 milyon TL’lik fark, tevsik edilemeyen gözetim farkı niteliğinde değerlendiriliyor. İşte bu 12 milyon TL’lik ilave matrah ile buna bağlı vergi, resim, harç ve paylara isabet eden KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün olmuyor. Dolayısıyla şirketin gümrükte ödediği toplam KDV ile indirilebilecek KDV tutarı ayrışıyor.

Özel Amaçlı YMM Raporu Hangi Durumda Gerekli?

57 Seri No.lu Tebliğin en önemli yeniliklerinden biri raporlama zorunluluğudur.

Takvim yılının altışar aylık dönemleri itibarıyla bu kapsamdaki ithalat bedelinin belirlenen sınırı aşması halinde, indirilemeyen KDV’nin doğru şekilde indirim dışında bırakılıp bırakılmadığının Özel Amaçlı YMM Raporu ile tevsik edilmesi gerekiyor. 2026 yılı uygulamasında bu eşik 2.600.000 TL olarak dikkate alınıyor.

Süreç iki temel esasa göre yürütülüyor:

• 2.600.000 TL’ye kadar olan ithalatlarda: Mükellefin kendisi tarafından vergi dairesine bildirim yapılması yeterli.

• 2.600.000 TL’yi aşan ithalatlarda: Özel Amaçlı YMM Raporu düzenlenmesi zorunlu.

2,6 Milyon TL Sınırı İthalat Bedeli Açısından Önemli

Uygulamada karıştırılabilecek noktalardan biri sınırın niteliğidir. 2.600.000 TL sınırı doğrudan indirilemeyen KDV tutarını ifade etmiyor. Düzenleme, altışar aylık dönem itibarıyla kapsama giren ithalat bedelinin belirlenen sınırı aşıp aşmadığına bakıyor.

Bu nedenle şirketin yalnızca "indirilemeyen KDV’m 2,6 milyon TL’nin altında" demesi yeterli olmuyor. Kapsama giren ithalatların toplam bedeli 2,6 milyon TL’yi aşıyorsa YMM raporu yükümlülüğü doğuyor.

Tam Tasdik Sözleşmesi Olanlarda Ayrı Rapor Kolaylığı

Düzenlemede YMM tam tasdik sözleşmesi bulunan şirketler açısından önemli bir kolaylık mevcuttur.

Mükellefin ithalatın yapıldığı yıl için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunması ve tam tasdik raporunda 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki ithalatlar nedeniyle ödenen KDV’nin doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin açıklama bulunması halinde ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu aranmıyor.

Ancak bunun için tam tasdik sözleşmesinin süresinde yapılmış olması ve ilgili KDV incelemesinin tam tasdik raporunda açıkça yer alması şarttır.

YMM Raporunda İncelenen Temel Alanlar

Özel Amaçlı YMM Raporunun temel amacı, ithalatta ödenen KDV’nin hangi bölümünün indirilebilir, hangi bölümünün indirilemez olduğunun mevzuata uygun şekilde tespit edilmesidir.

Raporda özellikle şu alanlar sistematik olarak incelenir:

• Gümrük beyannamesindeki gerçek ithalat bedeli,

• Gözetim veya korunma uygulaması nedeniyle oluşan ilave kıymet,

• KDV matrahına giren vergi, resim, harç ve paylar,

• İndirilemeyen KDV’nin hesaplama yöntemi,

• İlgili KDV beyannamelerinde yapılan indirimler,

• Muhasebe kayıtları ile gümrük kayıtlarının uyumu,

• Kapsama giren ithalatların altı aylık toplam bedeli.

Muhasebe Kayıtları ve Risk Yönetimi

İndirilemeyecek KDV’nin yanlışlıkla 191 İndirilecek KDV hesabına alınması, şirketin KDV yükümlülüğünü olduğundan düşük gösterir. Bu durum sadece bir sınıflandırma hatası olmayıp, indirim hakkı bulunmayan bir KDV’nin beyannamede indirilmesi sebebiyle vergi ziyaı riskini ortaya çıkarır.

İthalat muhasebesinde gümrük müşavirinden gelen belgelerin tek kalem halinde kaydedilmesi yerine, indirilebilir ve indirilemez KDV ayrımının muhasebe fişinde açıkça gösterilmesi gerekir.

İndirilemeyen KDV Gider veya Maliyet Olabilir mi?

İndirim hakkı bulunmayan KDV’nin muhasebe ve kurumlar vergisi açısından ele alınmasında KDV Kanunu’nun genel sistemi geçerlidir. İndirim konusu yapılamayan KDV, işlemin niteliğine göre gider veya maliyet unsuru olarak değerlendirilebilir.

Ancak otomatik bir kayıt yapılmamalıdır. İthal edilen malın stokta bulunması, satılmış olması, sabit kıymet niteliği taşıması veya başka bir işleme konu olması, indirilemeyen KDV’nin maliyet hesaplarına nasıl yansıtılacağını doğrudan etkiler.

Takvim ve Süre Uzatımları

2026 yılının ilk altı aylık dönemine ilişkin uygulamada GİB süre uzatımına gitti. 2,6 milyon TL’yi aşan ithalatlara ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının verilme süresi, 27 Temmuz 2026 tarihli ve 71 No.lu KDV Sirküleri ile 31 Ağustos 2026’ya kadar uzatıldı.

Sistem altışar aylık dönemler üzerinden çalıştığından, Temmuz-Aralık 2026 dönemindeki ithalatların da ayrıca izlenmesi gerekiyor. İlk altı ayda sınır altında kalan bir şirket, ikinci altı ayda sınırı aşabilir.

Gümrük, Muhasebe ve KDV Beyannamesi Uyumunun Önemi

Uygulamanın merkezinde üç farklı veri kaynağının çapraz kontrolü yer alır:

1. Gümrük Beyannamesi

2. Muhasebe Kayıtları

3. KDV Beyannamesi

Gümrükte indirilemez nitelikte KDV oluşmasına rağmen muhasebede tamamının 191 hesaba alınması veya muhasebede doğru ayrım yapılmasına rağmen KDV beyannamesinde tamamının indirim konusu yapılması doğrudan cezalara yol açar. Özel Amaçlı YMM Raporu bu üç kayıt sistemi arasındaki tutarlılığı doğrular.

İthalat Yapan Şirketler İçin İç Kontrol Adımları

Düzenli ithalat yapan şirketler için uygulanabilecek kontrol adımları şunlardır:

• Sınıflandırma: Her gümrük beyannamesinde gözetim, korunma önlemi veya anti-damping uygulaması bulunup bulunmadığı tespit edilmeli.

• Matrah Hesabı: Bu uygulamalar nedeniyle oluşan ilave KDV matrahı ayrı hesaplanmalı.

• Muhasebeleştirme: İndirilemeyecek KDV tutarı muhasebe kayıtlarında ayrı takip edilmeli.

• Dönemsel Takip: Kapsamdaki ithalat bedelleri altışar aylık dönemler bazında toplanmalı.

• Raporlama: 2,6 milyon TL sınırı aşılmışsa YMM raporu süreci zamanında başlatılmalı.

Her ithalat işlemi bu kapsama girmez; ithal edilen malın ilgili gözetim, korunma önlemi veya haksız rekabet mevzuatına tabi olması gerekir. Örneğin GİB’in 2026 tarihli özelgesinde, gözetim kapsamına girmeyen ürünler için ödenen bazı KKDF ve ilave gümrük vergileri nedeniyle oluşan KDV’nin genel esaslar çerçevesinde indirilebileceği açıklanmıştır.

57 Seri No.lu Tebliğ değişikliğiyle birlikte şirketler için soru artık yalnızca "Gümrükte ne kadar KDV ödedik?" değil; "Bu KDV’nin ne kadarını gerçekten indirebiliriz ve bunu doğru şekilde belgeleyebiliyor muyuz?" haline gelmiştir.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), finansal tablo kullanıcılarının şirketleri yalnızca bilanço ve gelir tablosu rakamları üzerinden değil, daha geniş bir çerçevede değerlendirebilmesini amaçlayan TFRS Uygulama Bildirimi 1 “Yönetimin Açıklamaları”nı yayımladı. KGK’nın 14 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre düzenleme, şirket yönetiminin işletmenin gelişimini, performansını, finansal durumunu, karşılaştığı riskleri, sahip olduğu kaynakları ve stratejilerini finansal verilerle ilişkilendirerek açıklamasına yönelik ortak bir çerçeve oluşturuyor.

Bu gelişme, finansal raporlamada önemli bir yaklaşım değişikliğine işaret ediyor. Çünkü şirketlerin mali durumunu anlamak için yalnızca “ne kadar kâr etti, ne kadar borcu var?” soruları artık yeterli görülmüyor. Finansal tabloların arkasındaki iş modelinin, risklerin, yönetim beklentilerinin ve şirketin geleceğini etkileyebilecek unsurların da daha sistematik şekilde açıklanması hedefleniyor.

Yönetimin Açıklamaları Nedir?

Yönetimin açıklamaları, finansal tabloların yerine geçen ayrı bir finansal tablo niteliği taşımıyor. Bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu ve diğer finansal tablolar şirketin sayısal mali durumunu ortaya koyarken; yönetimin açıklamaları bu rakamların hangi ekonomik koşullarda oluştuğunu, şirketin neden bu sonuçlara ulaştığını ve gelecekte hangi faktörlerin performansı etkileyebileceğini anlatmayı amaçlıyor.

KGK’nın açıklamasına göre bu raporlama alanı, işletme yönetiminin şirketin gelişimini, performansını ve finansal durumunu kendi bakış açısıyla finansal tablo kullanıcılarına aktarmasına imkân veriyor. Bu nedenle yönetimin açıklamaları özellikle yatırımcıların yalnızca geçmiş finansal sonuçları değil, bu sonuçların arkasındaki nedenleri de anlamasına yardımcı oluyor.

Finansal Tabloda Görünmeyen Bilgiler Öne Çıkıyor

Bir şirketin bilançosunda yüksek nakit, güçlü özkaynak veya yüksek satış geliri görülebilir. Ancak finansal tablo tek başına bazı kritik sorulara yanıt vermeyebilir:

• Şirketin en büyük müşterisine bağımlılığı ne kadar?

• Önemli bir hammaddenin fiyatı hızla yükselirse şirket nasıl etkilenir?

• Yönetim önümüzdeki yıllarda hangi pazarlara yatırım yapmayı planlıyor?

• Şirketin önemli finansman riskleri bulunuyor mu?

• Ana faaliyet alanında büyüme devam ediyor mu, yoksa sonuçlar tek seferlik işlemlerden mi kaynaklanıyor?

TFRS Uygulama Bildirimi 1, bu tür bilgilerin daha sistematik biçimde açıklanmasına yönelik kapsamlı bir çerçeve sunuyor.

Altı Ana Bilgi Alanı Önem Kazanıyor

KGK’nın duyurusunda özellikle işletmenin faaliyet gösterdiği çevre, riskleri, kaynakları ve stratejilerinin finansal bilgilerle ilişkilendirilmesi vurgulanıyor. Bu yapı uygulamada özellikle şu 6 ana alanı öne çıkarıyor:

1. İş Modeli ve Faaliyet Ortamı: Şirketin değer yaratma süreçleri.

2. Yönetimin Stratejileri: Geleceğe yönelik kurumsal hedefler.

3. Kaynaklar ve İlişkiler: Şirketin önemli varlıkları ve paydaş bağları.

4. Temel Riskler: Performansı etkileyebilecek tehditler ve bunların yönetimi.

5. Performansın Nedenleri: Finansal sonuçların arkasındaki ekonomik gerekçeler.

6. Geleceğe Dair Faktörler: Şirketin gelişimini şekillendirecek etkenler.

Buradaki temel amaç, yönetimin genel ve soyut ifadeler kullanması değil; şirket açısından gerçekten kritik olan konuların finansal tablolarla doğrudan bağlantılı biçimde açıklanmasıdır.

"Satışlarımız Arttı" Demek Artık Yeterli Olmayabilir

Örneğin bir şirketin satış gelirleri bir yılda yüzde 30 artmış olsun. Klasik finansal tabloda bu büyüme kolayca görülebilir. Ancak yatırımcı açısından asıl önemli detaylar şunlardır:

• Büyüme fiyat artışından mı kaynaklandı?

• Satılan ürün miktarı mı arttı?

• Yeni bir pazar mı açıldı yoksa bir şirket mi satın alındı?

• Büyüme geçici mi, yoksa sürdürülebilir mi?

Yeni yönetim açıklamaları yaklaşımı, şirket yönetiminin finansal sonuçları bu tür nedenlerle ilişkilendirmesine imkân tanıyor. Böylece finansal tabloda görülen bir değişikliğin arkasındaki ekonomik hikâye netleşiyor.

Risklerin Daha Açık Anlatılması Bekleniyor

Şirketlerin karşı karşıya olduğu operasyonel ve finansal riskler düzenlemenin odak noktalarından birini oluşturuyor.

Döviz kuru, faiz, tedarik zinciri, ana müşteri bağımlılığı, enerji maliyetleri, iş gücü, teknolojik değişim ve mevzuat değişiklikleri gibi riskler şirketin gelecekteki performansını doğrudan etkileyebilir. Finansal tablolarda bazı riskler dipnotlarda yer alsa da yönetimin açıklamaları daha geniş bir perspektif sunmayı hedefliyor. Buradaki esas unsur; yalnızca riskin varlığını belirtmek değil, şirketin bu riske ne kadar maruz kaldığını ve yönetimin söz konusu riski nasıl yönettiğini de açıklayabilmektir.

Strateji ile Finansal Sonuçlar Arasında Köprü Kurulacak

Yeni yaklaşımın dikkat çekici yönlerinden biri de şirket stratejisi ile finansal sonuçların birlikte ele alınmasıdır.

Yeni fabrika yatırımları, yurt dışı pazarlara açılma planları, borçluluğu azaltma hedefleri veya dijital dönüşüm projeleri şirketin ilerideki nakit akışını ve kârlılığını şekillendirir. Yönetimin açıklamaları sayesinde finansal tablo kullanıcıları, şirketin geleceğe ilişkin planlarının mevcut mali yapıyla nasıl bir etkileşim içinde olduğunu daha net değerlendirebilir.

Finansal Tablo ile Yönetim Raporu Birbiriyle Çelişmemeli

TFRS Uygulama Bildirimi 1, finansal tabloların yerine kullanılacak alternatif bir raporlama sistemi olmayıp, finansal tablolara eşlik eden açıklayıcı bir raporlama aracıdır. Dolayısıyla iki rapor arasında tam bir tutarlılık bulunması gerekir.

Örneğin yönetim raporunda satış performansının çok güçlü olduğu vurgulanırken finansal tablolar ciddi gelir kaybı gösteriyorsa bunun gerekçelendirilmesi şarttır. Ya da şirket yönetimi likidite sorunu bulunmadığını ifade ederken kısa vadeli yükümlülükler hızla artıyorsa bu durum açıklanmalıdır. Yönetim açıklamaları yüzeysel bir kurumsal iletişim metni gibi kurgulanmamalı, finansal tablolarla desteklenebilir ve tutarlı veriler içermelidir.

Yönetimin Kullandığı Performans Göstergeleri Önem Kazanabilir

Şirket yönetimleri standart finansal tabloların dışında birçok farklı performans ölçütünden yararlanır:

• FAVÖK (EBITDA) ve Net Borç/FAVÖK oranları,

• Sipariş miktarı ve kapasite kullanım oranı,

• Müşteri sayısı ve müşteri kayıp oranı,

• Üretim hacmi ve birim başına maliyetler.

Bu göstergeler TFRS finansal tablolarının doğrudan bir parçası olmasa bile, yönetimin şirket performansını değerlendirmesinde kritik rol oynuyorsa bunların ne anlama geldiğinin ve finansal sonuçlarla ilişkisinin açıklanması şeffaflığı artırır.

Düzenleme Zorunlu mu?

Süreçle ilgili en çok merak edilen husus uygulamanın zorunlu olup olmadığıdır.

KGK, TFRS Uygulama Bildirimi 1’in uygulanmasının ihtiyari (gönüllü) olduğunu açıkça belirtmektedir. Başka bir ifadeyle düzenleme, tüm şirketlerin derhal bu formatta yeni bir yönetim raporu hazırlama zorunluluğu olduğu anlamına gelmez. KGK, bu uygulamayı tercih eden işletmelerde ortak bir raporlama anlayışı oluşturmayı, raporlarda tutarlılığı ve şirketler arası karşılaştırılabilirliği artırmayı amaçlamaktadır.

Zorunlu Olmamasına Rağmen Şirketler İçin Neden Önemli?

Uygulamanın ihtiyari olması, konunun önemsiz olduğu anlamına gelmez. Günümüz finansal raporlama dünyasında yatırımcıların beklentileri değişmektedir. Yalnızca geçmiş dönem kârı değil; gelecekteki nakit yaratma kapasitesi, iş modelinin dayanıklılığı, şirket stratejisi, risk yönetimi ve kaynakların sürdürülebilirliği de yatırım kararlarını doğrudan etkiler.

Bu nedenle güçlü yönetim açıklamaları kurgulamak; özellikle halka açık şirketler, büyük ölçekli işletmeler ve yatırımcı iletişimini ön planda tutan kurumlar için kritik bir raporlama avantajı sağlar.

Muhasebe ve Denetim Ekiplerinin Rolü Genişliyor

Yönetim açıklamalarının hazırlanması yalnızca iletişim veya yatırımcı ilişkileri departmanlarına bırakılamaz. Kullanılan bilgilerin büyük bölümü finansal tablolarla doğrudan bağlantılıdır.

Bu süreçte muhasebe ve finans birimleri; kullanılan göstergelerin doğruluğunu, finansal tablolardaki rakamlarla uyumunu ve açıklamaların dayandığı verileri kontrol etmek durumundadır. Öte yandan, yönetim açıklamalarında kullanılan verilerin finansal tablolarla tutarsız olması kullanıcıları yanıltabileceğinden, bağımsız denetim süreçlerinde de bu verilerin kaynağı ve doğrulanabilirliği ön plana çıkmaktadır.

Türkiye Uluslararası İyi Uygulama Standartlarına Uyum Sağlıyor

KGK’nın 14 Ağustos 2026 tarihli duyurusunda düzenlemenin, finansal raporlama kalitesini uluslararası iyi uygulamalara yaklaştırma amacı taşıdığı ifade edilmektedir. TFRS Uygulama Bildirimi 1, KGK’nın 2026 TFRS Seti içerisinde yayımlanarak Türkiye’deki TFRS raporlama altyapısının resmi bir parçası haline gelmiştir.

Bir şirketin performansını anlamak için sadece bilanço ve gelir tablosundaki rakamlara bakmak yeterli değildir. Şirketin sonuçlara nasıl ulaştığı, karşılaştığı riskler ve izlediği stratejiler bu yeni çerçeveyle daha karşılaştırılabilir hale gelmektedir. Uygulama bugün için ihtiyari olsa da kurumsal raporlama anlayışında yeni bir dönemin başladığını göstermektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Eylül 2026’da “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlarda Vergi İstisnası Rehberi”ni yayımladı. GİB’in yayın listesinde 616 numaralı yayın olarak yer alan rehber; 2026 yılında Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen ve belirli şartları sağlayarak Türkiye’ye yerleşen gerçek kişilere 20 yıl boyunca yurt dışı gelirleri için gelir vergisi istisnası sağlayan düzenlemeyi detaylandırıyor.

Düzenlemenin yasal dayanağını, 7582 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D maddesi oluşturuyor. Uygulamanın usul ve esasları ise 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 333 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile netleştirildi.

Her Yurt Dışı Geliri Olan Kişi İstisnadan Yararlanamıyor

Düzenleme, Türkiye’de ikamet eden herkesin yurt dışından sağladığı kazançları otomatik olarak vergiden muaf kılmıyor. İstisnanın temel hedef kitlesini, Türkiye’ye yeni taşınan ve geçmiş yıllarda Türkiye ile belirli düzeyde vergisel bağı bulunmayan gerçek kişiler oluşturuyor.

Kanuna göre, kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartı aranıyor. Bu koşulu sağlayarak Türkiye’de yerleşmiş sayılan mükelleflerin, Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulabiliyor.

İstisna 20 Yıl Boyunca Uygulanabilecek

Düzenlemenin öne çıkan yönlerinden biri uygulama süresidir. Kriterleri karşılayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutuluyor.

Bu durum, uygulamanın tek bir yıla özgü veya geçici bir vergi muafiyeti olmadığını gösteriyor. Şartları sağlayarak 2026 yılında Türkiye’de yerleşik sayılan bir mükellef, yasal koşulların korunması kaydıyla uzun vadeli bir vergi avantajı elde edebiliyor.

Hangi Gelir Türleri İstisna Kapsamına Girebilir?

Kanunda "Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlar" şeklinde kapsayıcı bir ifade kullanılıyor. Bu doğrultuda, şartları sağlayan mükelleflerin yurt dışında elde ettiği şu gelir türleri istisna kapsamında değerlendirilebiliyor:

• Ticari kazançlar

• Serbest meslek kazançları

• Ücret gelirleri

• Gayrimenkul sermaye iratları (Kira gelirleri)

• Menkul sermaye iratları (Temettü, faiz vb.)

• Değer artışı kazançları ve diğer kazanç/iratlar

İstisnada kritik unsur, gelirin fiilen Türkiye dışında elde edilmiş olmasıdır. Tahsilatın yabancı para birimiyle yapılması veya paranının yurt dışındaki bir banka hesabına yatırılması, geliri tek başına "yurt dışı kaynaklı" kılmaya yetmemektedir. Gelirin elde edildiği yerin ve hukuki kaynağının ayrıca analiz edilmesi gerekmektedir.

Türkiye’de Elde Edilen Gelirler Kapsam Dışında

İstisna mekanizması, mükellefin tüm gelirlerini vergi dışı bırakmamaktadır. Uygulama sadece Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlar için geçerlidir.

Mükellefin Türkiye sınırları içinde elde ettiği kira, ücret, ticari veya mesleki kazançlar genel vergilendirme kurallarına tabi kalmaya devam eder. Örneğin yurt dışındaki bir şirketten temettü geliri sağlayan bir kişinin aynı zamanda Türkiye'deki gayrimenkulünden elde ettiği kira geliri varsa; yurt dışı temettü geliri istisna edilebilirken, Türkiye kaynaklı kira geliri için gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

Geçmişteki Bazı Mükellefiyetler İstisnaya Engel Değil

Kanuni düzenlemede dikkat çeken bir istisna detayı yer alıyor. Kişinin Türkiye’ye yerleşmeden önceki dönemlerde Türkiye’de yalnızca gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, bu yeni istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmiyor.

Geçmişte konut/iş yeri kira geliri, mevduat faizi veya gayrimenkul satış kazancı elde etmiş kişiler bu açıdan değerlendirme dışı tutulabiliyor. Ancak geçmişte ticari veya mesleki faaliyetler nedeniyle sürekli bir mükellefiyet tesis edilmişse şartların ayrıca incelenmesi gerekiyor.

İstisna Kapsamındaki Gelirler İçin Yıllık Beyanname Verilmeyecek

İstisna kapsamına giren yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmiyor. Mükellefin Türkiye'deki diğer gelirleri nedeniyle beyanname vermesinin zorunlu olduğu durumlarda dahi, istisna edilen yurt dışı gelirleri bu beyannameye dahil edilmiyor.

İstisnadan Yararlanmak İçin Belge Alınması Zorunlu

333 Seri No.lu Tebliğ uyarınca istisna uygulaması kendiliğinden devreye girmiyor. İstisnadan faydalanacak kişilerin, ilgili takvim yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilme süresi sonuna kadar bağlı bulundukları vergi dairesinden istisna belgesi alması zorunlu kılınıyor.

Bu durum, mükellefiyet ve ikamet geçmişi ile Türkiye’ye yerleşme tarihlerinin idareye belgelenmesi gerektiğini gösteriyor.

Yurt Dışında Ödenen Vergiler Türkiye’de Mahsup Edilemiyor

Genel vergi uygulamasında, yurt dışında elde edilip Türkiye’de beyan edilen gelirler üzerinden yabancı ülkede ödenen vergiler Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilebilmektedir.

Ancak mükerrer 20/D maddesindeki istisnada durum farklıdır. Söz konusu gelirler Türkiye’de zaten gelir vergisinden istisna tutulduğu için, yurt dışında ödenmiş olan vergilerin Türkiye’de mahsup edilmesi veya vergi kredisi olarak kullanılması mümkün bulunmamaktadır.

İstisna Gelirlerine Ait Giderler Başka Kazançlardan Düşülemiyor

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratların elde edilmesi için yapılan gider ve maliyetler, mükellefin Türkiye’deki vergiye tabi diğer kazançlarının tespitinde indirim konusu yapılamıyor.

Yurt dışındaki istisna bir gelir için yapılan harcamaların, Türkiye kaynaklı bir ticari kazançtan düşülememesi nedeniyle muhasebe ve finansal kayıtların ayrı izlenmesi önem taşıyor.

Düzenleme Sadece Gerçek Kişileri Kapsıyor

Yapılan yasal düzenleme doğrudan gerçek kişilere yöneliktir. Türkiye’de kurulu şirketlerin veya kurumlar vergisi mükelleflerinin yurt dışı kazançlarını 20 yıl süreyle vergiden muaf tutan genel bir düzenleme bulunmamaktadır. Kurumların yurt dışı iştirak veya şube kazançları Kurumlar Vergisi Kanunu’nun kendi özel istisna hükümlerine tabidir.

Türkiye’ye Yerleşme Tarihi Sürecin Merkezinde

İstisnadan yararlanma takviminde temel milat, kişinin Gelir Vergisi Kanunu yönünden Türkiye’de "yerleşmiş sayıldığı" tarihtir. Hem önceki üç yıllık mükellefiyetsizlik şartı hem de 20 yıllık istisna süresi bu tarih esas alınarak hesaplanmaktadır.

1 Ocak 2026 Tarihinden İtibaren Yerleşenler Faydalanabiliyor

333 Seri No.lu Tebliğ açıklamalarına göre düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan mükellefler için geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce Türkiye’de yerleşik olan kişilerin düzenlemeden yararlanması mümkün bulunmuyor.

Şartların Taşınmadığı Tespiti Durumunda Vergi Ziyaı Gündeme Gelir

Kanun metninde, istisna şartlarını taşımadığı sonradan tespit edilen mükellefler için yaptırım öngörülmüştür. Şartları sağlamadığı halde istisnadan yararlandığı anlaşılan kişilerden, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tahsil edilmektedir.

Veraset ve İntikal Vergisinde %1 Özel Oran

7582 sayılı Kanun ile getirilen bir diğer düzenleme ise veraset uygulamalarıyla ilgilidir. 20 yıllık istisna süresi içinde, bu maddeden yararlanan kişilerin yurt dışındaki varlıklarının veraset yoluyla intikalinde veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak uygulanmaktadır. Bu düzenleme sadece veraset yoluyla intikalleri kapsamakta olup ivazsız intikaller bu oranın dışındadır.

Paranın Türkiye’ye Getirilmesi Zorunlu Mu?

Kanun metninde, istisnadan yararlanabilmek için yurt dışı kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi genel bir ön şart olarak aranmamaktadır. İstisna, gelirin Türkiye dışında elde edilmiş olmasına ve mükellefiyet şartlarına bağlanmıştır.

Yurt Dışı Maaş ve Uzaktan Çalışma Gelirleri

Yurt dışından elde edilen ücret gelirleri de kapsama girebilmektedir. Ancak çalışmanın fiilen nerede yapıldığı önem taşımaktadır. Türkiye’de ikamet ederek yurt dışındaki bir firmaya uzaktan (remote) hizmet veren kişilerin elde ettiği gelirin "yurt dışında elde edilen kazanç" sayılıp sayılmayacağı, çalışmanın yapıldığı yer ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Kripto Varlık ve Dijital Gelirlerde Kaynak Tespiti

Kripto varlık işlemleri, dijital platform gelirleri ve çevrim içi yatırımlarda gelirin elde edildiği yerin tespiti klasik gayrimenkul veya temettü gelirlerine göre daha detaylı bir hukuki ve vergisel analiz gerektirmektedir.

Kimler Rehberi İncelemeli?

GİB’in yayımladığı rehber özellikle şu grupları ilgilendirmektedir:

• 2026 yılında Türkiye’ye taşınan yabancı ülke vatandaşları

• Uzun yıllar yurt dışında ikamet ettikten sonra Türkiye’ye dönen Türk vatandaşları

• Yurt dışında yatırım portföyü, gayrimenkulü veya şirketi bulunan gerçek kişiler

• Türkiye’ye yerleşmeyi planlayan uluslararası gelir sahibi mükellefler

Belge Düzeninin Korunması Kritik Önem Taşıyor

20 yıllık uzun uygulama süresi nedeniyle mükelleflerin; geçmiş 3 yıla ait yurt dışı ikamet/vergi mukimliği belgelerini, gelirlerin yurt dışından sağlandığını gösteren sözleşme ve dekontları düzenli olarak muhafaza etmesi gerekmektedir.

Özetle

GİB’in Eylül 2026 rehberiyle detaylandırılan düzenleme; 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşen, yerleşmeden önceki 3 yılda Türkiye’de ikametgâhı/mükellefiyeti bulunmayan ve geliri gerçekten yurt dışında elde eden gerçek kişilere 20 yıl boyunca önemli bir vergi avantajı sağlamaktadır.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) ikinci ve üçüncü büyük işletmeleri Altınova ile Gözlü Tarım İşletmelerindeki hububat ekili dairesel tarlalarda hasat sezonu kapandı.

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.