Temizlik, yemek, ütü, çocuk veya yaşlı bakımı gibi ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı 5510 sayılı Kanun'un ek 9'uncu maddesi kapsamında düzenleniyor.

Prim uygulamasında aynı işveren yanında ay içerisinde 10 günden az çalışanlar ile 10 gün ve daha fazla çalışanlar için farklı sistem uygulanıyor.

2026 yılında prime esas günlük kazanç alt sınırı 1.101 TL olarak belirlendi. Ev hizmetlerinde ödenecek primler de bu tutar dikkate alınarak hesaplanıyor.

10 günden az çalışmada günlük prim 22,02 TL

Aynı işveren yanında ayda 10 günden az çalışan kişiler için işveren yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödüyor.

2026'da bu prim günlük kazanç alt sınırının yüzde 2'si:

1.101 TL × %2 = 22,02 TL

Buna göre ayda 1 gün çalışan kişi için 22,02 TL, 5 gün için 110,10 TL, 9 gün için ise 198,18 TL işveren tarafından ödeniyor.

10 gün ve üzerinde prim tutarı yükseliyor

Çalışmanın aynı işveren yanında ayda 10 gün veya daha fazla olması halinde sigortalı açısından uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası dahil daha kapsamlı sigortalılık hükümleri uygulanıyor.

SGK'nın 2026 hesabına göre herhangi bir teşvik veya indirim uygulanmadan, prime esas günlük kazanç alt sınırından:

• 10 günlük çalışma için 4.266,38 TL
• 30 günlük çalışma için 12.799,13 TL

toplam sigorta ve işsizlik sigortası primi hesaplanıyor. Bu tutarlarda toplam yüzde 38,75 prim oranı esas alınıyor.

İşverenin yararlanabildiği prim indirimleri ve teşvikler varsa fiilen ödenecek tutar daha düşük olabiliyor.

10 günden az çalışan isterse primini tamamlayabiliyor

Ayda 10 günden az ev hizmetinde çalışan kişi için işveren tarafından ödenen günlük 22,02 TL yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortasını kapsıyor.

Çalışan isterse uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primlerini ayrıca ödeyebiliyor. SGK'nın 2026 tutarlarına göre bu kapsamdaki aylık ödeme 11.065,05 TL olarak hesaplanıyor.

Bu ödeme işverenin günlük 22,02 TL'lik yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi tercihine bağlı şekilde gerçekleştiriliyor.

Emekli çalışanlarda farklı prim hesabı var

Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla çalıştırılan kişinin sosyal güvenlik destek primine tabi olması halinde prim oranı da değişiyor.

2026'da prime esas kazanç alt sınırından sosyal güvenlik destek primine tabi bir kişi için SGK'nın hesabına göre 10 günlük prim 3.550,73 TL, 30 günlük prim ise 10.652,18 TL olarak uygulanıyor.

Ev hizmetlerinde çalışan sayısı, çalışma günü ve kişinin emekli olup olmadığı prim hesabını doğrudan etkilediği için bildirim öncesinde hangi kapsamda sigortalılık uygulanacağının doğru belirlenmesi gerekiyor.

Çalışanların sigorta ve işsizlik sigortası primlerinin hesaplanmasında kullanılan prime esas kazanç sınırları 2026 yılı için yeniden belirlendi.

SGK'nın açıkladığı tutarlara göre 1 Ocak-31 Aralık 2026 döneminde özel sektör çalışanları için günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL, aylık alt sınır ise 33.030 TL olarak uygulanıyor.

Bu tutar aynı zamanda 2026 yılı brüt asgari ücretine karşılık geliyor.

SGK prim tavanı 297.270 TL'ye çıktı

2026'da dikkat çeken değişiklik prime esas kazanç üst sınırında yaşandı.

Günlük SGK prim tavanı 9.909 TL, aylık tavan ise 297.270 TL olarak belirlendi. Böylece prim tavanı, prime esas kazanç alt sınırının 9 katına yükseldi.

2025 yılında üst sınır 195.041,40 TL seviyesindeydi. Yeni düzenlemeyle hem asgari ücret artışı hem de tavan katsayısındaki değişiklik nedeniyle 2026 SGK tavanı önemli ölçüde yükseldi.

Ücret tavanı aşarsa prim nasıl hesaplanıyor?

Çalışanın prime esas kazancı 33.030 TL'nin altında kalıyorsa SGK primi alt sınır üzerinden hesaplanıyor.

Prime esas kazanç 33.030 TL ile 297.270 TL arasında ise çalışanın gerçek prime esas kazancı dikkate alınıyor. Kazancın 297.270 TL'yi aşması halinde ise SGK prim hesabı en fazla bu tutar üzerinden yapılıyor.

Örneğin prime esas kazancı aylık 350 bin TL olan bir çalışan için SGK primi 350 bin TL üzerinden değil, 2026 yılı için geçerli 297.270 TL'lik tavan üzerinden hesaplanıyor.

Toplam SGK ve işsizlik primi yüzde 38,75

4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışanlarda standart toplam prim oranı 2026'da yüzde 38,75.

SGK'nın güncel tablosuna göre bunun yüzde 15'i çalışan payı, yüzde 23,75'i ise işveren payından oluşuyor. İşveren payının içinde yüzde 2 oranındaki işsizlik sigortası primi de bulunuyor.

Ancak işverenin yararlandığı SGK prim indirimleri ve teşvikler nedeniyle fiilen ödenecek işveren primi daha düşük olabiliyor.

İşveren maliyeti sektöre göre değişiyor

2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olarak uygulanırken SGK prim indirimi işveren maliyetinde önemli fark oluşturuyor.

2026 hesaplamalarına göre asgari ücretli bir çalışanın aylık işveren maliyeti, 5 puanlık indirimden yararlanan imalat sektöründe 39.223,13 TL, diğer sektörlerde 2 puanlık indirim uygulanması halinde 40.214,03 TL seviyesinde. Prim indiriminden yararlanılmaması halinde maliyet 40.874,63 TL'ye çıkıyor.

Bu nedenle çalışan maliyetinin hesaplanmasında yalnızca brüt ücret değil, işyerinin yararlanabildiği SGK teşvik ve indirimlerinin de dikkate alınması gerekiyor.

Kendi adına ve hesabına çalışan Bağ-Kur sigortalılarına yönelik 5 puanlık prim indirimi 2026 yılında da uygulanıyor.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 81'inci maddesi kapsamında, isteğe bağlı sigortalılar hariç olmak üzere 4/b kapsamındaki sigortalıların malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin 5 puanlık bölümü Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

İndirimden kimler yararlanabiliyor?

Uygulama yalnızca esnaf ve şirket ortaklarıyla sınırlı değil. SGK'nın güncel açıklamasına göre isteğe bağlı sigortalılar hariç 4/b kapsamındaki sigortalılar gerekli koşulları sağlamaları halinde indirimden yararlanabiliyor.

Bunun için primlerin yasal süresinde ödenmesi ve SGK'ya kendi sigortalılığından kaynaklanan prim, idari para cezası veya bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekiyor.

Borçların yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş olması halinde ise yapılandırma ya da taksitlendirme şartlarına düzenli olarak uyulması durumunda indirim hakkı devam edebiliyor.

2026'da indirim aylık 1.651,50 TL

2026 yılında prime esas günlük kazanç alt sınırı 1.101 TL, aylık alt sınır ise 33.030 TL olarak uygulanıyor.

Prime esas kazancı alt sınırdan bildirilen bir Bağ-Kur sigortalısı açısından 5 puanlık indirim:

33.030 TL × %5 = 1.651,50 TL

aylık prim avantajı sağlıyor.

SGK'nın 2026 hesaplamalarında da 5 puanlık indirim tutarı aylık 1.651,50 TL olarak gösteriliyor. Böylece şartları sağlayan Bağ-Kur sigortalısının ödeyeceği prim, indirimsiz tutara göre her ay bu miktarda azalıyor.

Prim borcu indirim hakkını etkiliyor

Bağ-Kur 5 puanlık indiriminde en önemli koşullardan biri SGK borç durumu.

Sigortalının primlerini süresinde ödememesi veya vadesi geçmiş borcunun bulunması halinde indirimden yararlanılması mümkün olmayabiliyor. Ancak SGK mevzuatına uygun şekilde yapılandırılmış veya tecil edilmiş borçlarda ödeme planının aksatılmaması halinde indirim uygulanabiliyor.

Bu nedenle özellikle geçmiş dönem Bağ-Kur borcu bulunanların ödeme yapmadan önce teşvik uygunluğunu kontrol etmesi önem taşıyor.

İsteğe bağlı sigortalılar kapsam dışında

5 puanlık indirim tüm 4/b benzeri prim ödemelerini kapsamıyor. İsteğe bağlı sigortalılar bu indirimden yararlanamıyor.

SGK'nın güncel teşvik listesinde uygulamanın başlangıç tarihi 1 Ekim 2016 olarak gösteriliyor ve mevcut düzenleme açısından genel bir bitiş tarihi bulunmuyor.

Bağ-Kur kapsamında düzenli prim ödeyenler açısından 2026 yılında aylık 1.651,50 TL'ye ulaşan indirim, yıllık bazda önemli bir prim avantajı oluşturuyor.

Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde görevlendirdiği çalışanlara yönelik SGK prim indirimi 2026 yılında da uygulanıyor.

5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine dayanan uygulamada, kapsama giren sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan genel sağlık sigortası primi işveren hissesinin 5 puanlık bölümü Hazine tarafından karşılanıyor.

Uygulama 1 Haziran 2013’ten bu yana devam ediyor ve SGK’nın güncel teşvik tablosunda genel bir bitiş tarihi bulunmuyor.

Kimler indirimden yararlanabiliyor?

Teşvik özel sektör işverenlerine yönelik. Çalışanın Türkiye’den, işverenin yurt dışındaki işyerinde çalıştırılmak üzere götürülmesi veya gönderilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla yalnızca iş seyahati veya kısa süreli görevlendirme yapılması, tek başına bu teşvikin uygulanacağı anlamına gelmiyor. Sigortalının SGK açısından yurt dışındaki işyerinde çalıştırılmak üzere bildirilmesi gerekiyor.

İşverenlerin sağlaması gereken şartlar

İndirimden yararlanılabilmesi için aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi gerekiyor.

Primlerin de süresinde ödenmesi ve işverenin SGK’ya vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şart. Borçların yapılandırılmış ya da tecil ve taksitlendirilmiş olması halinde ise ödemelerin düzenli sürdürülmesi gerekiyor.

Kayıt dışı sigortalı çalıştırılması veya sahte sigortalı bildiriminin tespit edilmesi de teşvik hakkını etkileyebiliyor.

2026’da prime esas kazanç sınırları

Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırmak üzere götürdükleri Türk işçileri için 2026 yılında prime esas kazanç alt sınırı aylık 33.030 TL, üst sınırı ise 99.090 TL olarak uygulanıyor.

Bu özel üst sınır, normal 4/a çalışanlarındaki üst sınırdan farklı. Bu nedenle yurt dışı çalışanlarının SGK hesaplamasında hangi ülke ve hangi sigortalılık statüsünün söz konusu olduğu ayrıca kontrol edilmeli.

İmalattaki 5 puanlık indirimle karıştırılmamalı

Bu teşvik, imalat sektöründe uygulanan 5 puanlık indirimle aynı düzenleme değil.

İmalat sektöründeki 5 puanlık uygulama malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesine yönelikken, yurt dışına gönderilen çalışanlardaki 5 puanlık indirim genel sağlık sigortası primi işveren hissesine uygulanıyor.

Bu nedenle bordro ve SGK bildirimi yapılırken iki teşvikin yasal dayanakları ve kapsamları ayrı değerlendirilmelidir.

Kısa Açıklama

2828 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahiplerini işe alan özel sektör işverenlerine 5 yıl süreyle prim teşviki sağlanıyor. 2026’da asgari ücret düzeyindeki bir çalışan için destek aylık 12.799,13 TL’ye ulaşabiliyor.

Sosyal hizmetlerden yararlananların istihdamına destek

Sosyal hizmet modellerinden yararlanan belirli kişilerin özel sektörde istihdam edilmesine yönelik SGK prim teşviki 2026 yılında da devam ediyor.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 1’inci maddesi kapsamındaki hak sahiplerinin özel sektör işverenleri tarafından işe alınması halinde, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi ile işsizlik sigortası priminin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

Teşvik süresi 5 yıl

Uygulamanın en dikkat çekici özelliklerinden biri destek süresinin uzunluğu. Şartları sağlayan her sigortalı için teşvikten 5 yıl boyunca yararlanılabiliyor.

Teşvik 19 Şubat 2014 tarihinden beri uygulanıyor. SGK’nın Ağustos 2026 tarihli güncel listesinde uygulama için genel bir bitiş tarihi belirtilmiyor.

2026’da destek 12.799 TL’ye ulaşabiliyor

SGK’nın 2026 brüt asgari ücret rakamlarıyla hazırladığı örnekte, prime esas kazancı alt sınırdan bildirilen bir çalışan için teşviksiz toplam prim 12.799,13 TL.

Şartların sağlanması halinde bu tutarın tamamı teşvik kapsamında karşılanıyor ve örnekte işveren tarafından ödenecek prim 0 TL olarak gösteriliyor. Çalışanın prime esas kazancı yükseldiğinde ise desteğin hesaplama yöntemi nedeniyle işverene kalan prim tutarı oluşabiliyor.

Kimler için uygulanabiliyor?

Teşvik bütün sosyal yardım veya sosyal hizmet yararlanıcılarını otomatik olarak kapsamıyor.

Çalışanın 2828 sayılı Kanun’un ek 1’inci maddesi kapsamında hak sahibi olması gerekiyor. SGK’nın açıklamasına göre; istihdam hakkından henüz yararlanmamış olanlar, bu haktan yararlanmış ancak memuriyetle ilişiği kesilenler ve devlet memuru olma şartlarını taşımadıkları için kamu kurumlarında istihdam edilemeyen hak sahipleri belirlenen koşullarla kapsamda yer alabiliyor.

İşverenin bildirim ve ödeme şartları var

Teşvik özel sektör işverenlerine yönelik uygulanıyor. İşverenin muhtasar ve prim hizmet beyannamesini yasal süresinde vermesi ve teşvik sonrasında kendisine kalan primleri süresi içinde ödemesi gerekiyor.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalıştırılan sigortalılar için ise bu teşvikten yararlanılamıyor. SGK sisteminde teşvik 02828 kanun numarası ile uygulanıyor.

2828 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahiplerini istihdam eden veya etmeyi planlayan işletmeler açısından 5 yıllık süre ve geniş prim kapsamı nedeniyle teşvik önemli bir işveren maliyeti avantajı sağlayabiliyor.

Sosyal yardım alan kişilerin istihdama katılmasını teşvik eden SGK prim desteği 2026 yılında da devam ediyor.

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun ek 5'inci maddesine dayanan uygulamada, şartları sağlayan kişinin özel sektör işvereni tarafından işe alınması halinde prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı bir yıl süreyle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

Sosyal yardımdan son bir yılda yararlanılmış olmalı

Teşvikten yararlanılacak kişinin işe giriş tarihinden önceki son bir yıl içerisinde en az bir kez düzenli nakdî sosyal yardımdan yararlanmış kişinin ikamet ettiği hanede bulunması gerekiyor.

Ayrıca sigortalının 5510 sayılı Kanun'un 60/1-c-1 hükmü kapsamında olması ve İŞKUR'a kayıtlı işsizler arasında yer alması şartları aranıyor.

Dolayısıyla herhangi bir sosyal yardımın alınmış olması tek başına teşvik hakkı oluşturmuyor; yardımın ve çalışanın mevzuattaki koşullara uygun olması gerekiyor.

Yeni çalışan ilave istihdam olmalı

İşveren yönünden de önemli bir çalışan sayısı şartı bulunuyor.

İşe alınan sigortalının, işe alındığı tarihten bir önceki takvim yılında işyerinden SGK'ya bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması gerekiyor.

Bu nedenle teşvikten yararlanmayı planlayan işverenlerin işe giriş öncesinde hem çalışanın uygunluğunu hem de işyerinin önceki yıl ortalama sigortalı sayısını kontrol etmesi önem taşıyor.

SGK borcu teşvik hakkını etkiliyor

İşverenin muhtasar ve prim hizmet beyannamesini yasal süresinde vermesi ve primlerini zamanında ödemesi gerekiyor.

Ayrıca SGK'ya borcun bulunmaması şartı aranıyor. Borcun yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş olması durumunda ise ödemelerin düzenli şekilde yapılması gerekiyor. Kayıt dışı sigortalı çalıştıran işyerleri açısından da teşvik kısıtlamaları bulunuyor.

Destek 12 ay boyunca uygulanıyor

Şartların sağlanması halinde sigorta primi işveren hissesi desteği bir yıl süreyle uygulanıyor.

SGK'nın 2026 yılı brüt asgari ücret üzerinden yayımladığı örnekte, prime esas kazancı alt sınırdan bildirilen bir çalışan için toplam teşvik avantajı aylık 7.184,03 TL olarak gösteriliyor. Bu hesapta genel prim indirimi ile sosyal yardım alanların istihdamına yönelik teşvik birlikte dikkate alınıyor.

Uygulama SGK sisteminde 03294 kanun numarası ile yer alıyor.

İş sağlığı ve güvenliği performansı yüksek çok tehlikeli işyerlerine yönelik SGK teşviki 2026 yılında da uygulanıyor.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun ek 4’üncü maddesine göre, gerekli şartları sağlayan işyerlerinde normalde yüzde 2 olan işsizlik sigortası işveren payı yüzde 1 olarak uygulanıyor. Böylece işverenin ilgili prim yükünde 1 puanlık avantaj sağlanıyor.

Üç yıllık kazasız dönem şartı

Teşvikten yararlanılabilmesi için işyerinin üç yıl boyunca tamamen kazasız olması gerekmiyor.

Esas şart, üç yıllık dönemde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmemesi. Diğer bir ifadeyle, her iş kazası tek başına teşvik hakkının kaybedilmesine yol açmıyor.

Gerekli üç yıllık şart sağlandıktan sonra teşvik, bir sonraki takvim yılından başlayarak üç yıl süreyle uygulanıyor.

Çalışan sayısı 10’dan fazla olmalı

Uygulama bütün tehlikeli işyerlerini kapsamıyor. İşyerinin öncelikle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta bulunması gerekiyor.

Ayrıca işverenin Türkiye genelindeki çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde her ay toplamda 10’dan fazla çalışanının bulunması şartı aranıyor.

Bu nedenle 10 veya daha az çalışanı bulunan çok tehlikeli işyerleri söz konusu prim teşvikinden yararlanamıyor.

İSG-KATİP sözleşmesi de aranıyor

Prim avantajı yalnızca çalışan sayısı ve iş kazası geçmişine bağlı değil.

İşyerinin İSG-KATİP sisteminde kayıtlı, onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmetine ilişkin sözleşmesinin bulunması gerekiyor. Bu kapsamda iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimiyle veya mevzuata göre yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlarla gerekli sözleşmelerin yapılmış olması şart.

Dolayısıyla teşvik açısından işyerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini mevzuata uygun şekilde sürdürmesi de belirleyici.

Teşvik üç yıl boyunca uygulanıyor

Şartları sağlayan işveren için işsizlik sigortası işveren payı, teşvikin başladığı tarihten itibaren üç yıl süreyle yüzde 1 olarak uygulanıyor. SGK'nın güncel teşvik listesinde uygulamanın genel bir bitiş tarihi bulunmuyor.

Teşvik özellikle madencilik, metal, inşaat ve benzeri çok tehlikeli faaliyetlerde çalışan sayısı yüksek işletmeler açısından prim maliyetinde düzenli bir avantaj sağlayabiliyor.

Ancak teşvik süresince şartların korunması önem taşıyor. İşverenlerin çalışan sayısını, iş kazası kayıtlarını ve İSG-KATİP sözleşmelerini düzenli olarak takip etmesi gerekiyor.

Araştırma, geliştirme ve tasarım faaliyetlerini desteklemek amacıyla uygulanan SGK prim teşviki 2026 yılında da devam ediyor.

5746 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesine dayanan uygulama kapsamında, şartları sağlayan Ar-Ge ve tasarım personeli ile belirli destek personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor. Teşvik için belirlenen mevcut bitiş tarihi 31 Aralık 2028.

Hangi çalışanlar teşvik kapsamına giriyor?

Uygulamadan Ar-Ge ve tasarım personelinin yanı sıra belirli şartlarla destek personeli de yararlanabiliyor.

SGK’nın güncel açıklamasına göre destek personelinin teşvik kapsamına alınabilmesi için sayısının Ar-Ge personeli toplamının yüzde 10’unu aşmaması gerekiyor. Ayrıca 4691 sayılı Kanun kapsamında ücreti gelir vergisinden istisna edilen bazı personel de teşvik kapsamına girebiliyor.

Bu nedenle bir çalışanın yalnızca teknoloji veya Ar-Ge alanında görev yapması tek başına yeterli değil; personelin mevzuattaki statüsünün de uygun olması gerekiyor.

İşverenlerin hangi şartları sağlaması gerekiyor?

İşverenin muhtasar ve prim hizmet beyannamesini yasal süresinde vermesi ve primlerini ödemesi gerekiyor.

Ayrıca Türkiye genelinde SGK’ya vadesi geçmiş borç bulunmaması şartı aranıyor. Borcun yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş olması halinde ise ödemelerin düzenli şekilde devam etmesi gerekiyor. Çalışanın da fiilen çalışması şart.

Teşvik diğer prim indirimleriyle birlikte uygulanabilir mi?

SGK’nın güncel teşvik sunumuna göre Ar-Ge ve tasarım teşviki uygulanırken önce genel prim indirimi dikkate alınıyor; ardından kalan işveren payının yarısı üzerinden Ar-Ge teşviki hesaplanıyor.

SGK sunumunda bu yapı, genel olarak 4 puanlık prim indirimi, imalat sektöründe ise 5 puanlık indirim sonrasında kalan işveren payının yarısının desteklenmesi şeklinde açıklanıyor.

Bu nedenle işveren açısından teşvikin gerçek maliyet etkisi yalnızca “işveren payının yarısı” ifadesiyle sınırlı değil; diğer uygun prim indirimleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Bazı çalışanlar kapsam dışında

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalıştırılan sigortalılar için bu teşvikten yararlanılamıyor.

Ayrıca teşvikten yararlanılacak personelin Ar-Ge, tasarım veya mevzuatta belirlenen destek personeli niteliğini gerçekten taşıması gerekiyor. Bu nedenle özellikle personel görev tanımları ile Ar-Ge merkezi kayıtlarının SGK bildirimleriyle uyumlu olması önem taşıyor.

Ar-Ge ve tasarım personeli istihdam eden işverenler açısından teşvik, 2026’da da çalışan maliyetini azaltan önemli uygulamalardan biri olmaya devam ediyor.

Engelli bireylerin istihdamını desteklemek amacıyla uygulanan SGK prim teşviki 2026 yılında da devam ediyor.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 30'uncu maddesine dayanan uygulama kapsamında, özel sektöre ait işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalılar için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

Teşvik 1 Temmuz 2008'den bu yana uygulanıyor ve SGK'nın güncel teşvik listesinde uygulama için bir bitiş tarihi belirtilmiyor.

Destek gerçek ücretin tamamı üzerinden hesaplanmıyor

Teşvikte dikkat edilmesi gereken noktalardan biri hesaplama yöntemi.

Çalışanın prime esas kazancı asgari ücretin üzerinde olsa bile Hazine tarafından karşılanan işveren hissesi tamamen çalışanın gerçek brüt ücreti üzerinden hesaplanmıyor. SGK'nın uygulamasında desteğin bir bölümü prime esas kazanç üzerinden, kalan işveren hissesi ise prime esas kazanç alt sınırı dikkate alınarak belirleniyor.

Bu nedenle “engelli çalışan için işverenin bütün SGK maliyeti devlet tarafından karşılanıyor” şeklindeki yorum doğru değil. İşsizlik sigortası primi gibi teşvik kapsamına girmeyen prim yükleri devam ediyor.

İşverenlerin sağlaması gereken şartlar

SGK'nın güncel açıklamasına göre teşvikten yararlanılması için özel sektör işyerinde engelli sigortalı çalıştırılması gerekiyor.

Ayrıca ilgili aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi ve primlerin ödenmesi gerekiyor.

Bu teşvikte kadın ve genç istihdam teşvikinde olduğu gibi çalışanın son altı ay işsiz olması veya mevcut çalışan sayısına ilave istihdam edilmesi şeklinde bir şart SGK'nın güncel yararlanma koşulları arasında yer almıyor.

Bazı çalışanlar teşvik kapsamına girmiyor

Engelli istihdam teşviki her sigortalılık statüsünde uygulanmıyor.

SGK'nın teşvik açıklamalarına göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalıştırılan sigortalılar için bu teşvikten yararlanılamıyor. SGK'nın ayrıntılı teşvik dokümanlarında topluluk sigortasına tabi çalışanlar ile aday çırak, çırak ve öğrenciler de kapsam dışında belirtiliyor.

Bu nedenle çalışanın engelli olması tek başına yeterli değil; sigortalılık statüsünün de teşvik hükümlerine uygun olması gerekiyor.

Teşvik işlemleri 14857 kanun numarasıyla yürütülüyor

Engelli sigortalı istihdamına yönelik teşvikin SGK belge kanun numarası 14857.

İşverenler teşvik işlemlerini SGK'nın elektronik sistemleri üzerinden yürütebiliyor. SGK'nın e-SGK uygulamalarında “Engelli ve İşsizlik Teşvik Yönetimi” bölümü üzerinden teşvik kapsamındaki sigortalıların kontrol ve tanımlama işlemleri yapılabiliyor.

SGK'nın 2026 yılında yürüttüğü toplam 15 prim teşvik, destek ve indirimi arasında engelli sigortalı istihdamına yönelik bu uygulama da yer almaya devam ediyor.

Kısa Açıklama

İşsizlik ödeneği alan kişileri istihdam eden özel sektör işverenlerine SGK prim teşviki devam ediyor. 2026'da destek tutarı aylık 11.395,35 TL'ye kadar çıkabiliyor.

İşsizlik ödeneği alanların istihdamına prim desteği

İşsizlik ödeneği almakta olan kişileri işe alan özel sektör işverenlerine yönelik SGK prim teşviki 2026 yılında da uygulanıyor.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 50'nci maddesine dayanan teşvik kapsamında, şartları sağlayan çalışanın işsizlik ödeneğine hak kazandığı süre boyunca belirli sigorta primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanıyor. Uygulamanın mevcut düzenlemede belirlenmiş bir bitiş tarihi bulunmuyor.

2026'da aylık destek 11.395,35 TL'ye ulaşabiliyor

Teşvik kapsamında prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan kısa vadeli sigorta primlerinin yüzde 1'i ile uzun vadeli sigorta primleri ve genel sağlık sigortası primlerinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanıyor.

SGK'nın 2026 yılı brüt asgari ücretine göre hazırladığı örnekte, prime esas kazancı alt sınırdan bildirilen bir çalışan için teşvik tutarı aylık 11.395,35 TL olarak hesaplanıyor. Teşvik sonrasında aynı hesaplamada kalan prim tutarı 1.403,78 TL oluyor.

Çalışanın kazancı daha yüksek olsa bile teşvik hesabının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden yapılması nedeniyle destek tutarı buna göre sınırlandırılıyor.

Yeni çalışan mevcut istihdama ilave olmalı

İşverenin teşvikten yararlanabilmesi için yalnızca işsizlik ödeneği alan bir kişiyi işe alması yeterli değil.

Çalışanın, işe alındığı tarihten önceki son altı ayda SGK'ya bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak istihdam edilmesi gerekiyor. Ayrıca muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi ve primlerin zamanında ödenmesi şartı bulunuyor.

Bu nedenle mevcut bir çalışanın yerine işsizlik ödeneği alan başka bir kişinin işe alınması her durumda teşvik hakkı doğurmuyor.

Çalışanın da belirli şartları sağlaması gerekiyor

Teşvikten yararlanılacak kişinin işe giriş tarihi itibarıyla işsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olması gerekiyor.

Ayrıca kişinin, işsizlik ödeneğine hak kazanmadan önce son çalıştığı işyeri dışında başka bir işveren tarafından işe alınması ve işyerinde fiilen çalışması şartları aranıyor.

Teşvik süresi de sabit bir yıl veya belirli bir ay sayısı şeklinde uygulanmıyor. Destek, çalışanın işsizlik ödeneğine hak kazandığı kalan süre boyunca devam ediyor.

Her işveren teşvikten yararlanamıyor

Uygulama özel sektör işverenlerine yönelik. SGK'nın güncel açıklamalarına göre bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerleri ile belirli kamu ihale ve alım işleri teşvik kapsamının dışında kalıyor.

Ayrıca bu teşvik, SGK'nın genel 2 puanlık prim indirimiyle birlikte uygulanmıyor. Bu nedenle aynı çalışan açısından hangi teşvik seçeneğinin uygulanacağının bordro ve SGK bildirimi öncesinde kontrol edilmesi önem taşıyor.

İşsizlik ödeneği alan bir kişinin yeni istihdam olarak işe alınması planlanıyorsa hem çalışanın kalan işsizlik ödeneği süresinin hem de işyerinin son altı aylık ortalama çalışan sayısının kontrol edilmesi gerekiyor.

Sosyal içerik üreticileri ile internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden belirli hizmetleri sunan gerçek kişiler, şartları sağlamaları halinde Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesindeki kazanç istisnasından yararlanabiliyor.

Düzenleme yalnızca sosyal medya içerik üreticilerini kapsamıyor. İnternet üzerinden bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden kazanç sağlayan gerçek kişiler ile mobil cihazlar için uygulama geliştirenler de belirlenen şartlarla sistemden yararlanabiliyor.

2026 sınırı 5 milyon 300 bin TL

İstisnanın uygulanmasında Gelir Vergisi Kanunu'nun 103'üncü maddesindeki dördüncü gelir dilimi esas alınıyor. Bu tutar 2026 yılı için 5.300.000 TL olarak belirlendi.

İstisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen yıllık kazancın bu sınırı aşmaması ve diğer şartların yerine getirilmesi halinde söz konusu gelirler için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmiyor.

Sınırın aşılması halinde ise yıllık gelir vergisi beyannamesi gündeme geliyor ve kazancın tamamı beyan ediliyor.

Gelirlerin banka hesabından tahsil edilmesi gerekiyor

İstisnadan yararlanmanın temel şartlarından biri, Türkiye'de kurulu bir bankada bu faaliyetlere ilişkin bir hesap kullanılması ve istisna kapsamındaki tüm hasılatın bu hesap üzerinden tahsil edilmesi.

Bankalar hesaba aktarılan tutar üzerinden yüzde 15 gelir vergisi tevkifatı yapıyor. Bu nedenle sistem, kazanç belirlenen sınırın altında kaldığında klasik yıllık gelir vergisi uygulamasından farklı bir vergilendirme yöntemi oluşturuyor.

Mevcut bir banka hesabının kullanılması da mümkün ancak gerekli istisna belgesinin bankaya ibraz edilmesi gerekiyor. Hesap bilgilerinin de öngörülen süre içerisinde vergi dairesine bildirilmesi gerekiyor.

Reklam, sponsorluk ve abonelik gelirleri de kapsamda

Sosyal içerik üreticiliğinde yalnızca platformların doğrudan yaptığı içerik ödemeleri dikkate alınmıyor.

Faaliyet kapsamında elde edilen reklam, sponsorluk, bağış, hediye, bahşiş ve ücretli abonelik gelirleri de istisna kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ancak internetten elde edilen her gelir otomatik olarak bu sisteme girmiyor. Örneğin internet üzerinden yapılan normal mal satışları, yalnızca internetten gerçekleştirilmiş olmaları nedeniyle sosyal içerik üreticiliği istisnası kapsamında değerlendirilmiyor. GİB'in açıklamalarında kişisel internet siteleri, e-ticaret ve haber siteleri üzerinden gerçekleştirilen bazı faaliyetlerin de kapsam dışında kalabileceği belirtiliyor.

KDV açısından da istisna uygulanıyor

GVK mükerrer 20/B kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler için KDV istisnası da bulunuyor.

Sosyal içerik üreticiliğinin yanı sıra internet üzerinden sunulan bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme ile ürün tanıtımı gibi kapsamdaki hizmetler de gerekli şartların sağlanması halinde bu uygulamadan yararlanabiliyor.

Bu nedenle sosyal medya veya internet üzerinden gelir elde eden gerçek kişiler açısından faaliyetin niteliğinin doğru belirlenmesi önemli. Her dijital gelir aynı vergi uygulamasına tabi olmadığı için özellikle faaliyetin kapsamı, yıllık kazanç ve banka hesabı şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Vergi veya ceza ihbarnamesi tebliğ edilen mükellefler, belirli şartların bulunması halinde uyuşmazlığı yargıya taşımadan önce tarhiyat sonrası uzlaşma yoluna başvurabiliyor.

Güncel uygulamada ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere bağlı vergi ziyaı cezaları ile belirlenen tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına giriyor.

Tarhiyat öncesi uzlaşmadan farklı olarak bu aşamada vergi veya ceza işlemi yapılmış ve ihbarname mükellefe tebliğ edilmiş oluyor.

Vergi aslı artık uzlaşma kapsamında değil

Uzlaşma sisteminde yapılan önemli değişikliklerden biri verginin kendisinin kapsamdan çıkarılması oldu.

Güncel uygulamada mükellef, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi aslı üzerinde uzlaşamıyor. Uzlaşma, bu vergilere ilişkin kesilen vergi ziyaı cezaları ile şartları sağlayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları üzerinden yürütülüyor.

Bu nedenle eski dönemlere ait “vergi ve cezada uzlaşma” anlatımları 2026 uygulamasını tam olarak yansıtmıyor.

Usulsüzlük cezalarında 40 bin TL sınırı

2026 yılında usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu olabilmesi için cezanın 40.000 TL’yi aşması gerekiyor.

40.000 TL ve altındaki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamına girmiyor. Bu tutarlarda Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesindeki cezada indirim hükümleri ayrı olarak değerlendirilebiliyor.

Vergi ziyaı cezalarında ise bu 40.000 TL’lik parasal sınır uygulanmıyor.

Uzlaşma talebi için 30 günlük süre

Tarhiyat sonrası uzlaşma talebinin, ceza ihbarnamesinin mükellefe tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılması gerekiyor.

Başvuru yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine dilekçeyle yapılabiliyor. GİB’in güncel bilgilendirmesinde başvurunun Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya taahhütlü posta yoluyla da iletilebildiği belirtiliyor.

Bu nedenle ihbarnamenin tebliğ tarihi, uzlaşma hakkının kaybedilmemesi açısından kritik önem taşıyor.

Hangi cezalar uzlaşma dışında kalıyor?

Her vergi cezasında uzlaşma imkânı bulunmuyor.

Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesinde düzenlenen kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen cezalar ile bu fiillere iştirak edenlere yönelik cezalar uzlaşma kapsamının dışında bulunuyor.

Ayrıca izaha davet uygulamasının belirli kapsamındaki cezalar ve Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesinde yer alan bazı özel usulsüzlük cezaları da tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu edilemiyor.

Uzlaşma sağlanırsa dava açılabilir mi?

Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde düzenlenen tutanak kesin nitelik taşıyor. Üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında daha sonra dava açılamıyor ve herhangi bir mercie şikâyette bulunulamıyor.

Uzlaşmanın gerçekleşmemesi veya temin edilememesi durumunda ise mükellefin dava hakkı devam ediyor. Dava açma süresi bitmiş veya 15 günden daha az kalmışsa, tutanağın tebliğinden itibaren dava açma süresi 15 gün uzuyor.

Bu nedenle uzlaşma, cezada indirim ve dava yollarından hangisinin kullanılacağına karar verilmeden önce cezanın türünün, tutarının ve mevcut sürelerin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Vergi incelemesi sonucunda ceza uygulanması gündeme gelen mükellefler, şartların sağlanması halinde tarhiyat henüz yapılmadan önce vergi idaresiyle uzlaşma yoluna gidebiliyor.

Tarhiyat öncesi uzlaşma, vergi incelemeleri sonucunda bulunan matrah veya matrah farkları üzerinden tarh edilecek vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile belirli tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını kapsıyor.

2026 yılında 40 bin TL sınırı uygulanıyor

Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tarhiyat öncesi uzlaşmaya konu edilebilmesi için belirlenen parasal sınır 2026 yılında 40.000 TL.

Buna göre 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren 40.000 TL'yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girebiliyor.

Bu tutar 2025 yılında 33.000 TL olarak uygulanıyordu. Dolayısıyla uzlaşma değerlendirmesinde cezanın kesildiği yıl için geçerli sınırın dikkate alınması gerekiyor.

Verginin aslı artık uzlaşmanın konusu değil

Uzlaşma uygulamasında 2024 yılında önemli bir değişiklik yapıldı. 7524 sayılı Kanun'la Vergi Usul Kanunu'nun uzlaşmaya ilişkin hükümleri değiştirilerek vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarıldı.

Bu nedenle güncel uygulamada vergi incelemesi sonucunda hesaplanan verginin kendisi üzerinde tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmıyor. Uzlaşma, bu vergiye ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezası ile şartları sağlayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları açısından uygulanıyor.

Bu ayrım, özellikle eski dönemlere ait uzlaşma uygulamalarıyla güncel sistemin karıştırılmaması açısından önem taşıyor.

Kaçakçılık fiilleri uzlaşma dışında

Vergi Usul Kanunu'nun 359'uncu maddesinde yer alan kaçakçılık fiilleri nedeniyle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilecek cezalar tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girmiyor.

Kaçakçılık fiillerine iştirak edenlere kesilen cezalar açısından da uzlaşma hükümlerinden yararlanılamıyor.

Dolayısıyla her vergi incelemesi ve her ceza için otomatik olarak uzlaşma talep edilmesi mümkün değil.

Başvuru inceleme tamamlanmadan yapılmalı

Tarhiyat öncesi uzlaşmada zamanlama önemli. İncelemeye tabi tutulan mükellef, incelemenin başlangıcından incelemeyle ilgili son tutanağın düzenlenmesine kadar uzlaşma talebinde bulunabiliyor.

İnceleme elemanı tarafından mükellefin uzlaşmaya davet edildiği durumlarda ise davet yazısının tebliğinden itibaren 15 gün içinde başvuru yapılması gerekiyor. Başvuru, vergi incelemesini yapan birime yazılı olarak gerçekleştiriliyor.

Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma birlikte kullanılamıyor

Mükelleflerin aynı vergi ve ceza için hem tarhiyat öncesi hem de tarhiyat sonrası uzlaşma yolunu art arda kullanması mümkün değil.

Tarhiyat öncesi uzlaşma görüşmesinde uzlaşmanın sağlanamaması veya uzlaşmanın temin edilememesi halinde aynı ceza için daha sonra tarhiyat sonrası uzlaşma talep edilemiyor. Ancak mükellefin kanunda öngörülen diğer yasal hakları devam ediyor.

Bu nedenle uzlaşma yoluna başvurulmadan önce cezanın niteliğinin, tutarının ve mükellefin kullanabileceği diğer hukuki yolların birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

2026 yılında yürürlüğe giren varlıkların ekonomiye kazandırılmasına ilişkin düzenleme, yalnızca yurt dışındaki varlıkları kapsamıyor. Türkiye’de bulunan ancak işletmenin kanuni defter kayıtlarında yer almayan belirli varlıklar için de bildirim ve kayıt imkânı sağlanıyor.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin sahip olduğu para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları düzenleme kapsamında bildirilebiliyor. Bildirim için son tarih 31 Temmuz 2027 olarak belirlendi.

Bildirim banka veya aracı kurumlara yapılacak

Türkiye’de bulunan ve kayıtlarda yer almayan varlıklar için doğrudan vergi dairesine beyan yapılması gerekmiyor. Bildirim, Tebliğde belirlenen form kullanılarak bankalara; menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarında ise aracı kurumlara da yapılabiliyor.

Tebliğde verilen örnekte, bir şirketin banka hesabında bulunan ancak kanuni defter kayıtlarına alınmamış 15 milyon TL tutarındaki döviz varlığının banka aracılığıyla bildirilebileceği açıkça belirtiliyor.

Bildirilen varlıklar işletme kayıtlarına alınacak

Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükelleflerin bildirdikleri varlıkları kanuni defterlerine kaydetmeleri gerekiyor.

Bilanço esasına göre defter tutan işletmelerde bildirilen ve kayıtlara alınan kıymetler için pasifte özel bir fon hesabı açılıyor. Bu hesap sermayenin bir unsuru kabul ediliyor ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemiyor. Fon hesabı da sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamıyor.

Serbest meslek kazanç defteri veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise bildirilen kıymetleri defterlerinde ayrıca gösteriyor.

Vergi oranı elde tutma süresine göre değişiyor

Yurt içindeki varlıkların bildiriminde de genel olarak varlık değeri üzerinden yüzde 5 vergi uygulanıyor. Ancak bildirilen varlıkların belirlenen yatırım araçlarında tutulmasının taahhüt edilmesi halinde oran düşebiliyor.

Vadeli hesap, Devlet iç borçlanma senedi, kira sertifikası veya girişim sermayesi yatırım fonlarında en az bir yıl tutulma taahhüdünde oran yüzde 4'e; iki yılda yüzde 3'e, üç yılda yüzde 2'ye, dört yılda yüzde 1'e ve beş yıllık taahhütte yüzde 0'a kadar inebiliyor.

1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak bildirimlerde ise bu oranlara yarım puan ilave edilecek.

Taşınmazlar 2026 düzenlemesinde kapsamda değil

Önceki varlık barışı uygulamalarıyla karıştırılmaması gereken önemli noktalardan biri taşınmazlar.

2026 tarihli düzenlemede Türkiye’de bulunan varlıklar bakımından kapsam; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarıyla sınırlandırılmış durumda. Tebliğin güncel kapsam maddesinde yurt içindeki taşınmazlar bildirim konusu varlıklar arasında sayılmıyor.

Bu nedenle geçmiş yıllardaki varlık barışı düzenlemelerinden hareketle gayrimenkullerin de mevcut uygulamaya dahil olduğu sonucuna varılmaması gerekiyor.

Vergi incelemesine karşı koruma şartlara bağlı

Düzenlemede bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar bakımından vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına yönelik önemli bir güvence de bulunuyor.

Ancak bu koruma otomatik değil. Defter tutan mükelleflerin varlıkları kanuni defterlerine kaydetmesi, gerekli özel fon hesabını oluşturması, varlıkları ve fonu iki yıl boyunca işletmeden çekmemesi, tahakkuk eden vergiyi zamanında ödemesi ve varsa verilen yatırım taahhütlerine uyması gerekiyor.

Şartların yerine getirilmemesi halinde düzenlemenin sağladığı vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmamasına ilişkin korumadan yararlanılamıyor.

Yeni uygulama bu yönüyle işletmelere kayıtlarında bulunmayan belirli finansal varlıkları 31 Temmuz 2027’ye kadar kayıt altına alma imkânı sunarken, bildirim sonrasındaki muhasebe ve elde tutma şartlarının da dikkatle takip edilmesini gerektiriyor.

Kısa Açıklama

Yurt dışındaki para, altın, döviz ve sermaye piyasası araçlarının Türkiye’ye getirilmesine yönelik yeni düzenleme yürürlükte. Bildirimler 31 Temmuz 2027’ye kadar yapılabilecek.

Yurt dışındaki varlıklar için yeni uygulama başladı

Yurt dışında bulunan bazı varlıkların Türkiye’ye getirilerek ekonomiye kazandırılmasına yönelik yeni düzenlemenin uygulama esasları belli oldu.

4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ ile gerçek ve tüzel kişilere ait yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının belirli şartlarla Türkiye’ye getirilmesine imkân sağlandı.

Bildirim için son tarih 31 Temmuz 2027

Düzenlemeden yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kapsama giren yurt dışı varlıklarını 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirebilecek.

Bildirime konu edilen varlıkların ise bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi gerekiyor. Transferin Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba yapılması mümkün. Fiziki olarak getirilen varlıklarda da Tebliğ’de belirlenen gümrük ve hesaba yatırma şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Vergi oranı yüzde 5’ten yüzde 0’a kadar düşebiliyor

Düzenlemede genel vergi oranı bildirilen varlığın değeri üzerinden yüzde 5 olarak belirlendi. Ancak varlıkların belirlenen yatırım araçlarında belirli sürelerle tutulmasının taahhüt edilmesi halinde daha düşük oranlardan yararlanılabiliyor.

Varlığın vadeli hesaplarda, Devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulmasının taahhüt edilmesi halinde oran; bir yıl için yüzde 4, iki yıl için yüzde 3, üç yıl için yüzde 2, dört yıl için yüzde 1 ve beş yıl için yüzde 0 olarak uygulanıyor.

1 Ocak 2027’den itibaren yapılacak bildirimlerde ise bu oranlara yarım puan ilave edilecek. Bu nedenle bildirimin tarihi de ödenecek vergi açısından önem taşıyor.

Kapsama hangi varlıklar giriyor?

Yurt dışı uygulamasında para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları kapsama giriyor.

Yurt dışında bulunan taşınmazlar ise doğrudan bildirim kapsamındaki varlıklar arasında yer almıyor. Ancak taşınmazın 31 Temmuz 2027’ye kadar kapsama giren bir varlığa dönüştürülmesi halinde düzenlemeden yararlanılması mümkün olabiliyor.

Vergi incelemesi açısından önemli güvence

Düzenlemenin önemli avantajlarından biri de bildirilen varlıklarla bağlantılı vergi incelemesi ve tarhiyatına ilişkin koruma.

Kanunda ve Tebliğ’de belirtilen bildirim, Türkiye’ye getirme, vergi ödeme ve diğer koşulların yerine getirilmesi halinde bildirilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına yönelik hükümler uygulanıyor.

Ancak yalnızca bildirim yapılması yeterli değil. Özellikle yurt dışındaki varlığın iki aylık süre içeri

Şirketlerde mali usulsüzlükler çoğu zaman tek seferde ortaya çıkan büyük ve göze çarpan işlemlerle değil, zaman içinde tekrarlanan küçük istisnalarla başlar. Aynı faturanın farklı belge numaralarıyla sisteme ikinci kez girilmesi, tedarikçi banka hesabının aniden güncellenmesi, manuel muhasebe fişlerinin belirli kullanıcılarda yoğunlaşması veya stok düzeltmelerinin sürekli aynı ürün gruplarında tekrarlanması bu durumun somut göstergeleridir.

Etkili bir iç kontrol mekanizması, sadece toplam satış, gider veya net kâr rakamlarını izlemekle sağlanamaz. Yönetimin; işlemi, kullanıcıyı, zamanı ve süreçten sapmaları aynı raporda görebileceği özel kontrol tasarımlarına ihtiyacı vardır.

1. Mükerrer Ödeme Raporu

Ödeme süreçlerinde en sık karşılaşılan usulsüzlük ve hata alanlarından biri mükerrer ödemelerdir.

Kontrol mekanizmasında yalnızca birebir aynı fatura numarasını aratmak yeterli değildir. Kötü niyetli girişimlerde fatura numaralarında küçük harf/karakter değişiklikleri yapılarak sistem engelleri aşılabilmektedir. Bu nedenle raporda aynı tedarikçiye yapılan şu işlemler çapraz kontrole tabi tutulmalıdır:

• Aynı tutardaki ödemeler,

• Birbiriyle çakışan veya çok yakın tarihlerdeki kayıtlar,

• Benzer veya aynı açıklama içeren transferler,

• Farklı belge numarasıyla girilmiş aynı işlem detayları.

ERP sistemlerinde ödeme talimatı oluşturulmadan önce çalışan otomatik mükerrerlik uyarıları, şirketin nakit çıkış riskini doğrudan engeller.

2. Ana Veri Değişiklik Raporu (Master Data Audit Log)

Tedarikçi ve müşteri ana kartlarında yapılan değişiklikler, suistimal riskinin en yüksek olduğu alanlar arasındadır.

Kritik verilerdeki güncellemelerin kim tarafından, ne zaman ve hangi onay mekanizmasıyla yapıldığı anlık olarak izlenmelidir:

• IBAN ve banka hesap bilgileri,

• Şirket Unvanı, Vergi Dairesi ve Vergi Kimlik Numarası (VKN),

• İletişim adresleri ve yetkili kişi bilgileri,

• Vade ve ödeme koşulu tanımları.

Özellikle pasif durumdaki bir tedarikçinin bilgilerinin aniden güncellenmesi veya bir IBAN değişikliğinin ardından hemen yüksek tutarlı ödeme onayına çıkılması ek denetim gerektirir. Kritik ana veri güncellemelerinde çift onay (four-eyes principle) kuralı uygulanmalıdır.

3. Manuel Muhasebe Fişleri Raporu

ERP sistemlerinde entegrasyonlar kanalıyla otomatik oluşan kayıtların dışında, kullanıcı müdahalesiyle manuel girilen yevmiye fişleri ayrı bir denetim alanıdır.

Manuel fişlerin tamamı usulsüzlük anlamı taşımaz ancak şu parametreler bazında düzenli filtrelenmelidir:

• Kaydı oluşturan kullanıcı ve yetki seviyesi,

• İşlemin girildiği gün ve saat (özellikle mesai saatleri dışı veya hafta sonu kayıtları),

• Bilanço ve gelir tablosundaki riskli/ilişkili hesaplar arasındaki transferler,

• Açıklama alanı boş bırakılan veya dayanak belgesi taranıp sisteme eklenmeyen kayıtlar.

Olağan dışı hesaplar arasında yapılan yüksek tutarlı manuel mahsuplaşmalar, erken uyarı sisteminin öncelikli inceleme konusudur.

4. Stok Düzeltme ve Fire/Hurda Raporları

Saha operasyonlarında sayım farkları, fire, hasar veya sistemsel hatalar nedeniyle stok düzeltme fişlerinin kesilmesi doğaldır. Ancak bu işlemin sistematik bir kalıba dönüşmesi risk işaretidir.

Stok denetiminde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Düzeltmelerin sürekli aynı ürün kodlarında veya aynı depoda yoğunlaşması,

• Düzeltme fişlerini düzenleyen kullanıcının tek bir personel olması,

• Dönem sonlarında birim maliyetleri değiştirecek ölçekte yüksek miktarlı eksi stok düzeltmeleri yapılması.

Sadece toplam stok farkı tutarına değil; depo, ürün grubu ve kullanıcı bazındaki tekrar sıklığına odaklanılmalıdır.

5. İskonto, İade ve İptal Analiz Raporu

Satış iskontoları ve ürün iadeleri ticari akışın parçasıdır. Ancak bu işlemlerin belirli müşteriler veya belirli satış personeli üzerinde yoğunlaşması suiistimal riski barındırabilir.

Sağlıklı bir denetim için raporda şu kombinasyonlar izlenmelidir:

• Satış temsilcisi bazında uygulanan ortalama iskonto oranları ve yetki aşım durumları,

• Belirli müşterilere düzenli olarak kesilen yüksek tutarlı iade ve fiyat farkı faturaları,

• Satış kapatıldıktan sonra sisteme girilen fatura iptalleri ve tahsilat eşleştirmeleri.

Müşteri, satış personeli, ürün grubu, indirim oranı ve iade tutarının birlikte analiz edilmesi, istisnanın gerçekleştiği noktayı net olarak gösterir.

6. Kullanıcı Log ve Kritik Hareket Raporu

Sistem genelinde kritik yetkilere sahip kullanıcıların işlem hareketlerinin izlenmesi (User Activity Logs), iç kontrol altyapısının temelini oluşturur.

Günlük veya haftalık olarak takibe alınması gereken sistem hareketleri:

• Mesai saatleri dışında veya yetkili olunmayan IP'lerden sisteme girişler,

• Veri tabanında kayıt silme veya geçmişe dönük kayıt değiştirme hamleleri,

• Kullanıcı rol ve yetki tanımlarında yapılan değişiklikler,

• Sistem üzerinden manuel ödeme dosyası (XML/EFT çıktısı) oluşturma işlemleri.

İstisna Takibinde Temel Yaklaşım

İç kontrol raporlarında yer alan bir istisna doğrudan bir hile veya usulsüzlük olarak etiketlenmemelidir. Tek bir IBAN değişikliği veya bir manuel muhasebe fişi tamamen haklı bir operasyonel nedene dayanabilir.

Asıl risk; aynı kullanıcıda, aynı tedarikçide veya belirli zaman aralıklarında bu istisnaların tekrarlanmasıdır. Raporlar bir suçlama mekanizması değil, detaylı inceleme yapılacak alanları önceliklendiren bir erken uyarı sistemidir.

Kontrol Sıklığı ve Takip Tablosu

Sistem Otomasyonunun Önemi

Yüksek işlem hacmine sahip işletmelerde bu kontrollerin manuel olarak yürütülmesi sürdürülebilir değildir. ERP ve muhasebe yazılımlarında kural bazlı uyarı sistemlerinin (Alert Management) kurgulanması gerekir.

Aynı faturanın ikinci kez girilmesi, onaylı IBAN dışında bir hesaba ödeme emri çıkarılması veya tanımlı iskonto limitinin aşılması durumunda sistemin işlemi durdurması ya da üst yönetici onayına yönlendirmesi iç kontrol verimliliğini artırır.

Yıllık bağımsız denetim raporlarına bağımlı kalmak yerine, işletme bünyesinde sürekli çalışan bu 6 kontrol raporunun kurgulanması, mali kayıpların ve süreç hatalarının büyümeden engellenmesini sağlar.

Şirketlerde bütçe yalnızca yıl başında hazırlanan statik bir gelir-gider tablosu değildir; işletmenin önümüzdeki dönemde ne kadar gelir elde etmeyi planladığını, hangi maliyetlere katlanacağını, nakit ihtiyacının ne zaman ortaya çıkacağını ve yatırımların nasıl finanse edileceğini gösteren temel bir yönetim aracıdır.

Maliyetlerin, finansman giderlerinin ve işletme sermayesi ihtiyacının hızla değişebildiği dönemlerde bütçe hazırlamak kadar, hazırlanan bütçeyi yıl içerisinde gerçekleşen fiili sonuçlarla karşılaştırmak da kritik önem taşır. Sağlıklı bir bütçe; satış tahminlerinden personel giderlerine, nakit akışından yatırım harcamalarına kadar şirketin tüm finansal dinamiklerini bütüncül bir yapıda ele almalıdır.

Bütçe Sadece Bir Gider Listesi Değildir

İşletmelerde bütçe hazırlanırken yapılan en yaygın hata, çalışmanın yalnızca gelecekte yapılacak harcamaların listelenmesinden ibaret görülmesidir. Realist bir şirket bütçesinde gelir, maliyet, gider, nakit akışı, yatırım ve finansman kalemleri birbiriyle entegre biçimde kurgulanır.

Örneğin, iddialı bir satış hedefi koyan bir şirketin aynı zamanda artacak stok yükünü, ilave personel ihtiyacını, lojistik giderlerini ve müşteri tahsilat vadelerini bütçeye yansıtması şarttır. Aksi halde gelir tablosunda kârlı görünen bir işletme, nakit akışındaki uyumsuzluklar nedeniyle dönem içinde likidite kriziyle karşılaşabilir.

Satış ve Gelir Tahminlerinin Oluşturulması

Bütçe mimarisinin temel taşını satış ve gelir tahminleri oluşturur. Beklentiler belirlenirken şirketin geçmiş dönem satış performansları, mevcut sipariş avansları, olası müşteri kayıpları, yeni pazar hedefleri, fiyatlandırma stratejileri ve sektörel konjonktür dikkate alınmalıdır.

Satış bütçesinde yıllık toplam bir hedef koymak yerine, rakamları aylık veya çeyreklik bazda kırarak planlamak daha doğru sonuç verir. Özellikle mevsimsel dalgalanmalar yaşayan sektörlerde, gelirlerin yıl geneline eşit dağıldığını varsaymak nakit planlamasını yanıltır.

Satılan Mal veya Hizmetin Maliyeti (SMM)

Satış hacminin artması, kârlılığın aynı oranda yükseleceği anlamına gelmez. Ürün veya hizmet üretimi için gereken doğrudan ve dolaylı maliyetlerin detaylıca hesaplanması gerekir:

• Ham madde ve yardımcı malzeme giderleri,

• Direkt işçilik maliyetleri,

• Üretim enerjisi ve tesis giderleri,

• Lojistik, nakliye ve depolama maliyetleri,

• Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler.

Satış projeksiyonları ile üretim maliyetlerinin eş zamanlı kurgulanması, şirketin hedeflediği brüt kâr marjının ne ölçüde gerçekleşeceğini net bir şekilde ortaya koyar.

Personel ve Faaliyet Giderlerinin Ayrıştırılması

Faaliyet giderleri (OPEX), şirket bütçesinin disipline edilmesi gereken ana alanlarındandır. Personel maaşları, SGK ve işveren maliyetleri, kira, enerji, pazarlama, yazılım lisansları, danışmanlık, seyahat ve genel yönetim giderleri kalem bazında planlanmalıdır.

Personel bütçesinde mevcut kadro maliyetinin yanı sıra; dönem içi planlanan yeni işe alımlar, muhtemel ücret revizyonları, prim sistemleri, kıdem/ihbar yükleri ve yan haklar da hesaba katılmalıdır. Bu yaklaşım, şirket ölçeklendikçe operasyonel giderlerin ne oranda ivme kazanacağını önceden gösterir.

Nakit Akışı Bütçenin En Kritik Boyutudur

Bir şirketin kâğıt üzerinde kârlı olması, finansal açıdan güvende olduğu anlamına gelmez. Hasılatın gelir tablosuna tahakkuk esasına göre hemen yansımasına karşın, tahsilatların vadeli yapılması işletme sermayesi baskısı yaratır.

Bu nedenle nakit akış bütçesinde şu unsurlar takvimlendirilmelidir:

• Müşteri tahsilat vadeleri ve ortalama tahsilat süreleri (DSO),

• Tedarikçi ödeme vadeleri ve borç ödeme süreleri (DPO),

• Vergi, SGK ve yasal yükümlülük ödeme günleri,

• Banka kredi taksitleri ve finansman çıkışları,

• Maaş ve cari operasyonel ödeme günleri.

Nakit akış bütçesi, şirketin hangi aylarda borçlanma veya ek kaynak ihtiyacı duyacağını önceden tespit etmesini sağlar.

Vergi ve Finansman Giderleri

Bütçe süreçlerinde sadece operasyonel maliyetlere odaklanıp mali yükümlülükleri göz ardı etmek bütçe sapmalarına yol açar. Kurumlar vergisi, KDV, muhtasar/stopaj ödemeleri ve SGK primlerinin nakit çıkış takvimleri netleştirilmelidir.

Ayrıca kullanılan banka kredilerinin faiz reeskontları, kredi kartı komisyonları, teminat mektubu masrafları ve kur farkı riskleri finansman giderleri başlığı altında ayrı tutulmalıdır. Sermaye maliyetinin yüksek olduğu ekonomik konjonktürlerde finansman giderleri kârlılığı doğrudan etkiler.

Yatırım Harcamaları (CAPEX) Operasyonel Giderlerden Ayrılmalıdır

Yeni makine, araç, yazılım, tesis, arsa veya üretim hattı gibi sermaye yatırımları (CAPEX), günlük faaliyet giderlerinden (OPEX) bağımsız olarak bütçelenmelidir.

Yatırım bütçesinde;

• Yatırımın toplam maliyeti ve hak ediş/ödeme takvimi,

• Özkaynak/kredi kullanım oranı ve finansman yapısı,

• Yatırımın sağlayacağı ilave kapasite veya verimlilik artışı,

• Projeksiyonlanan tasarruf tutarı ve yatırımın geri dönüş süresi (Payback)

ayrıca modellenmelidir. Böylece yönetim, alternatif yatırımları finansal getiri bazında karşılaştırabilir.

Senaryo Analizleri ve Stres Testleri

Pazar koşullarının değişken olduğu dönemlerde tek bir bütçe tahminine bağlı kalmak risk yaratır. Bu nedenle dinamik bütçe yönetiminde farklı senaryolar kurgulanmalıdır:

1. Baz (Normal) Senaryo: Mevcut piyasa beklentileri ve makul büyüme hedefleri.

2. İyimser Senaryo: Satış hacminin ve tahsilat hızının beklentilerin üzerine çıktığı durumlar.

3. Kötümser (İhtiyatlı) Senaryo: Satışların düştüğü, maliyetlerin arttığı veya tahsilatların geciktiği kriz durumları.

Çoklu senaryo planlaması, olumsuz bir gelişme yaşandığında hangi masraf kalemlerinin kesileceğini veya hangi yatırımların dondurulacağını önceden yazılı hale getirir.

Bütçe Sapma Analizi (Variance Analysis)

Bütçe hazırlamak sürecin ilk adımıdır; asıl katma değer bütçelenen ile gerçekleşen verilerin düzenli olarak karşılaştırılmasıyla elde edilir. Şirketler her ay şu sapmaları analiz etmelidir:

• Gelir Sapması: Satış düşüşü fiyat odaklı mı, miktar odaklı mı?

• Maliyet Sapması: Hammadde artışı mı, verimsizlik mi etkili oldu?

• Gider Sapması: Pazarlama bütçesi aşıldıysa bu durum satışlara yansıdı mı?

Sapma analizleri, yönetim kurulunun ve icra ekibinin stratejik kararları zamanında revize etmesine olanak tanır.

Bütçe Kalemlerinin Karşılaştırma Tablosu

Kurumsal Sorumluluk Dağılımı

Bütçe hedeflerinin yalnızca finans departmanının sorumluluğunda görülmesi bütçenin sahiplenilmesini engeller. Satış hedeflerinden satış müdürleri, üretim maliyetlerinden fabrika yöneticileri, personel bütçesinden insan kaynakları ve BT yatırımlarından bilgi teknolojileri direktörleri sorumlu tutulmalıdır.

Her bütçe kalemine bir departman sahibinin atanması, bütçe sapmalarında gerekçelerin daha hızlı tespit edilmesini ve düzeltici eylemlerin süratle alınmasını sağlar. Güçlü bir bütçe disiplini, KOBİ'lerden büyük holdinglere kadar tüm işletmelerin finansal dayanıklılığını artırarak sürdürülebilir büyümeyi garanti altına alır.

Üretim yapan işletmelerde makine duruşları, malzeme beklemeleri, düşük çalışma hızı ve kalite kaynaklı kayıplar doğrudan maliyetleri artırır. Ancak işletmeler açısından asıl sorun yalnızca kaybın büyüklüğü değil; hangi kaybın önce çözülmesi gerektiğini doğru belirlemektir.

En yüksek parasal kayba neden olan sorun her zaman ilk yatırım yapılması gereken alan olmayabilir. İyileştirme kararında beklenen tasarrufun yanı sıra uygulama maliyeti ve yatırımın geri dönüş süresinin (Payback Period) birlikte değerlendirilmesi gerekir.

En Büyük Kayıp Her Zaman İlk Öncelik Değildir

Üretim işletmelerinde ilk refleks genellikle en yüksek maliyet oluşturan soruna yönelmektir.

Örneğin makine duruşlarının azaltılması haftalık 105.000 TL tasarruf sağlayabilecek olsa da, iyileştirme için 200.000 TL yatırım gerektiriyorsa yatırımın geri dönüş süresi yaklaşık 1,9 hafta olur. Buna karşılık malzeme bekleme sürelerinin azaltılması haftalık 90.000 TL tasarruf sağlarken yalnızca 30.000 TL maliyet gerektiriyorsa, yatırım yaklaşık 0,3 haftada (2,3 gün) kendisini geri öder.

Bu durumda daha düşük haftalık tasarruf sağlamasına rağmen malzeme bekleme sorununun çözümü ilk sıraya alınmalıdır.

Üretim Kayıplarının Karşılaştırılması

Dört temel üretim sorunuyla karşı karşıya olan bir KOBİ için önceliklendirme tablosu şu şekildedir:

Yalnızca kayıp tutarına bakıldığında görülmeyen finansal gerçek bu tabloyla ortaya çıkar: En hızlı geri dönüş malzeme bekleme probleminde sağlanır. Sermaye imkânları sınırlı olan işletmelerin en kısa sürede nakit oluşturan iyileştirmeden başlaması rasyonel bir yaklaşımdır.

Geri Dönüş Süresi Hesaplama Formülü

Basit yatırım geri dönüş hesabında temel formül şu şekildedir:

$$\text{Geri Dönüş Süresi (Hafta)} = \frac{\text{İyileştirme Maliyeti}}{\text{Haftalık Tasarruf}}$$

• Malzeme Bekleme Hesabı: $30.000 / 90.000 = \mathbf{0{,}33 \text{ hafta}}$

• Makine Duruşu Hesabı: $200.000 / 105.000 = \mathbf{1{,}90 \text{ hafta}}$

Parasal tasarruf makine duruşunda daha yüksek olsa da, başlangıç sermayesi ihtiyacının büyüklüğü nedeniyle geri dönüş süresi uzamaktadır.

Önceliklendirme Sıralaması ve Finansal Etki

Geri dönüş süresine göre yapılan doğru önceliklendirme sıralaması şöyledir:

1. Malzeme Bekleme (0,3 Hafta)

2. Yavaş Çalışma (1,1 Hafta)

3. Kalite Kaybı (1,5 Hafta)

4. Makine Duruşu (1,9 Hafta)

Dört alanda birden iyileştirme yapılması halinde toplam yatırım maliyeti 360.000 TL $(200.000 + 50.000 + 30.000 + 80.000)$, beklenen toplam haftalık tasarruf ise 293.200 TL $(105.000 + 45.000 + 90.000 + 53.200)$ olur. Tüm yatırımların bileşik geri dönüş süresi:

$$\frac{360.000}{293.200} \approx \mathbf{1{,}23 \text{ hafta}}$$

4 Haftalık Net Finansal Etki

Tasarruf seviyesi 4 hafta boyunca sürdürüldüğünde elde edilen toplam tasarruf 1.172.800 TL $(293.200 \times 4)$ seviyesine ulaşır. Başlangıçtaki 360.000 TL iyileştirme maliyeti düşüldüğünde işletmeye net katkısı 812.800 TL $(1.172.800 - 360.000)$ olur.

Kayıp Türlerinin Doğrudan ve Dolaylı Maliyetleri

• Makine Duruşları: Sadece yedek parça ve bakım masrafı değildir; üretilemeyen ürün, atıl işçilik, teslimat gecikme cezaları ve fazla mesai maliyetlerini kapsar.

• Malzeme Beklemeleri: Genellikle tesis yatırımı gerektirmeden; depo düzenlemesi, hücresel üretim, kanban altyapısı ve tedarik süreci revizyonu gibi "düşük maliyetli / hızlı kazanımlı" adımlarla çözülür.

• Kalite Kayıpları: Hurda hammadde maliyetinin yanı sıra yeniden işleme (rework), ek işçilik, gereksiz enerji tüketimi, garanti giderleri ve müşteri iadelerini barındırır.

• Yavaş Çalışma: Makine durmadığı için fark edilmeyen kapasite kaybıdır. Saatlik standart üretimi 1.000 adet olan bir hattın 800 adetle çalışması %20 gizli kapasite kaybı anlamı taşır.

Yönetim İçin 4 Aşamalı Kontrol Modeli

İşletmelerde üretim kayıplarını finansal bir iyileştirme projesine dönüştürmek için şu model uygulanmalıdır:

1. Ölçüm: Kaybın mevcut parasal tutarı sahadan alınan verilerle doğru tespit edilmelidir.

2. Hedef ve Sorumlu: Ulaşılabilir bir azaltma hedefi koyulmalı ve projeden sorumlu lider atanmalıdır.

3. Sürekli Takip: Uygulama başladıktan sonra haftalık finansal gerçekleşmeler izlenmelidir.

4. Revizyon: Beklenen geri dönüş süresini sağlamayan projeler hızla yeniden değerlendirilmelidir.

Özellikle kısıtlı kaynaklara sahip KOBİ'lerde tüm projelere aynı anda başlamak yerine; en kısa geri dönüş süresine sahip, düşük maliyetli ve yüksek etkili projelerin öne çekilmesi finansal sürdürülebilirliği garanti altına alır.

İşverenlerin ve belirli sigortalıların prim maliyetlerini azaltan SGK indirimleri 2026 yılında da uygulanıyor. İndirim oranı, işyerinin faaliyet alanına ve sigortalının statüsüne göre değişiyor.

Özel sektör işverenleri açısından temel uygulama, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesindeki 2 puanlık indirim. İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde ise bu oran 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

Özel sektör işverenlerine 2 puanlık prim indirimi

Şartları sağlayan özel sektör işverenlerinin çalışanları için hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesinin 2 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

İndirimden yararlanabilmek için muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi ve primlerin zamanında ödenmesi gerekiyor. İşverenin Türkiye genelinde SGK'ya vadesi geçmiş borcunun bulunmaması da temel şartlardan biri. Yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş borçlarda ise ödemelerin düzenli devam etmesi gerekiyor.

Kayıt dışı çalışan veya sahte sigortalı tespit edilmesi de indirim hakkını etkileyebiliyor.

İmalat sektöründe indirim 5 puan

2026 yılında imalat sektörüne yönelik daha avantajlı uygulama devam ediyor. Genel olarak 2 puan olan indirim, imalat sektöründeki işyerleri için 31 Aralık 2026'ya kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

Bu konuyu 5. haberimizde ayrıntılı olarak ele aldığımız için burada tekrar detaylandırmıyoruz. Ancak işveren açısından temel fark, faaliyet alanına göre aynı prim indiriminde uygulanacak oranın 2 puandan 5 puana çıkması.

Yurt dışına gönderilen çalışanlarda 5 puanlık indirim

Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere Türkiye'den götürdüğü veya gönderdiği sigortalılar için de ayrı bir 5 puanlık prim indirimi bulunuyor.

Bu uygulamada sigortalının prime esas kazancı üzerinden hesaplanan genel sağlık sigortası primi işveren hissesinin 5 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

Dolayısıyla buradaki 5 puanlık indirim ile imalat sektöründeki 5 puanlık uygulama aynı teşvik değil; dayanakları ve kapsamları farklı.

Bağ-Kur'lular için de 5 puanlık prim avantajı

SGK prim indirimi yalnızca çalışanı bulunan işverenlerle sınırlı değil. Primlerini düzenli ödeyen 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılar için de 5 puanlık indirim uygulanıyor.

İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar hariç olmak üzere şartları sağlayan 4/b sigortalılarının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinin 5 puanlık kısmı Hazine tarafından karşılanıyor.

SGK'nın 2026 hesabına göre prime esas kazanç alt sınırından prim ödeyen bir 4/b sigortalısı için 5 puanlık indirim aylık 1.651,50 TL avantaj sağlıyor.

Prim indirimlerinde düzenli ödeme belirleyici

Farklı SGK prim indirimlerinin kapsamı değişse de primlerin yasal süresinde ödenmesi ve SGK borç durumunun uygun olması birçok uygulamada ortak şart olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle işletmelerin yalnızca “5 puanlık indirim var mı?” sorusuna bakması yeterli değil. İşyerinin sektörü, çalışanın statüsü ve uygulanacak indirimin yasal dayanağı birlikte değerlendirilmeli.

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve taslak metnini 26 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyu görüşüne açtı.

Çalışma, Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu (IAASB) tarafından yayımlanan uluslararası çerçevenin Türkiye mevzuatına kazandırılması amacıyla hazırlandı.

Yeni çerçeveyle güvence denetimlerinin temel unsurlarının ve amaçlarının daha sistematik şekilde anlaşılması hedefleniyor.

Bağımsız denetimden sürdürülebilirlik güvencesine kadar geniş kapsam

Taslak yalnızca klasik bağımsız denetim çalışmalarına odaklanmıyor.

Çerçeve; Bağımsız Denetim Standartları (BDS), Sınırlı Bağımsız Denetim Standartları (SBDS), Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standartları (SGDS) ve Güvence Denetimi Standartlarının (GDS) uygulandığı denetimlerin anlaşılmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Bu yönüyle düzenleme, farklı güvence çalışmalarının ortak kavramlarını ve birbirleriyle ilişkisini açıklayan temel bir referans kaynağı niteliğinde olacak.

Yeni bir denetim standardı değil

Taslakla ilgili en önemli ayrıntılardan biri, düzenlemenin bir denetim standardı niteliği taşımaması.

KGK, çerçevenin bağımsız denetim, sınırlı bağımsız denetim, sürdürülebilirlik güvence denetimi veya diğer güvence denetimlerinin yürütülmesine ilişkin yeni bir yükümlülük getirmediğini açıkça belirtiyor.

Dolayısıyla düzenleme, mevcut standartların yerine geçmekten ziyade bu standartların uygulandığı güvence çalışmalarının daha iyi anlaşılmasını sağlayacak bir üst çerçeve oluşturuyor.

Denetçiler ve rapor kullanıcıları için referans olacak

Çerçevenin yalnızca bağımsız denetçilere yönelik olması planlanmıyor. Güvence raporlarının hedef kullanıcıları, denetçiyle sözleşme yapan taraflar ve güvence denetimine katılan diğer kişiler de düzenlemenin hedef kitlesinde bulunuyor.

Aynı zamanda gelecekte Güvence Denetimi Standartları ve bunlarla bağlantılı düzenlemeler hazırlanırken başvurulabilecek ortak bir referans oluşturulması amaçlanıyor.

Sürdürülebilirlik denetimleriyle birlikte önemi artıyor

Güvence denetimlerinin kapsamı finansal tabloların bağımsız denetiminin ötesine genişliyor. Özellikle sürdürülebilirlik raporlamasının gelişmesiyle birlikte sürdürülebilirlik bilgilerinin güvence denetimi de denetim gündeminin önemli alanlarından biri haline geliyor.

KGK'nın 2026 Türkiye Denetim Standartları setinde GDS 3000, GDS 3400, GDS 3402, GDS 3410 ve GDS 3420 gibi farklı güvence denetimi standartları bulunuyor.

Yeni çerçeve, bu farklı güvence çalışmalarının temel mantığını ortak bir yapı altında açıklaması bakımından önem taşıyor.

Görüşler 21 Eylül'e kadar iletilebilecek

KGK, taslağa ilişkin görüş ve önerilerin 21 Eylül 2026 tarihine kadar Kuruma iletilebileceğini açıkladı.

Çerçevenin nihai halinin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu nedenle şu anda kamuoyu görüşüne açık olan metnin nihai düzenleme olmadığı ve gelen görüşler doğrultusunda değişiklik yapılabileceği unutulmamalı.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

İzmir'de, rüzgar türbini kanatlarından çıkan sesleri analiz ederek arıza veya sistem hatasını anında belirleyen yapay zeka destekli "erken uyarı cihazı" geliştiren 2 genç mühendis, bu yenilikçi ürünlerini 5 ülkenin pazarına sundu.

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.