Mimarlık ve mühendislik projelerinin yapı ruhsatı başvurularında dijital ortamda hazırlanmasına ilişkin yeni kurallar belirlendi. 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle mimari, statik, elektrik ve tesisat projelerinin PDF/A ve BIM tabanlı IFC formatlarında hazırlanması için teknik standartlar oluşturuldu.

Düzenleme 1 Eylül 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Ancak zorunluluk, yapının kullanım amacı, bulunduğu yer, belediye nüfusu ve toplam inşaat alanına göre 2029 ile 2033 yılları arasında kademeli olarak uygulanacak.

Mimarlık ve Mühendislik Projeleri Dijital Ortamda Hazırlanacak

Yeni yönetmelik, İmar Kanunu kapsamında yapı ruhsatı almak için ilgili idarelere sunulması gereken;

• Mimari projeleri,
• Statik projeleri,
• Elektrik projelerini,
• Mekanik tesisat projelerini,
• Projelere ait hesap, rapor ve çizimleri

kapsıyor.

Dijital olarak hazırlanan dosyaların yönetmelikte belirtilen isimlendirme, dosya biçimi, modelleme ve kalite kontrol kurallarına uygun olması gerekecek.

Düzenlemenin amacı, yapı ruhsatı projelerinin farklı idare ve yazılımlarda ortak standartlarla hazırlanmasını, incelenmesini ve uzun süreli olarak arşivlenmesini sağlamak.

Hangi Yapılar Yönetmelik Kapsamında?

Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan alanlarda yapılacak yeni binalara uygulanacak.

Bununla birlikte bazı küçük ölçekli ve özel nitelikteki yapılar kapsam dışında bırakıldı.

Buna göre;

• Bodrum katı dışında en fazla iki katlı,
• Toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen,
• Müstakil nitelikteki yapılar

dijital proje zorunluluğunun dışında olacak.

Entegre tesis niteliği taşımayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler de yönetmelik kapsamında bulunmayacak.

Dolayısıyla her ruhsat başvurusu için BIM modeli hazırlanması gerekmeyecek. Yapının büyüklüğü, kullanım amacı ve niteliği belirleyici olacak.

İki Boyutlu Projeler PDF/A Formatında Sunulacak

Yapı ruhsatı için hazırlanan iki boyutlu proje çizimleri, proje müellifi tarafından PDF/A formatında ilgili idareye teslim edilecek.

Proje çizimleri dışındaki;

• Hesaplar,
• Raporlar,
• Teknik açıklamalar,
• Diğer dijital dokümanlar

da ilgili standartlara uygun PDF/A formatında hazırlanacak.

PDF/A, belgelerin farklı yazılım, cihaz ve işletim sistemlerinde biçimi bozulmadan görüntülenmesini ve uzun süreli olarak arşivlenmesini sağlayan dosya formatı olarak kullanılıyor.

Bu düzenlemeyle proje paftalarının yalnızca görüntü olarak taranması yerine, standartlara uygun ve vektör tabanlı dijital belgeler hâlinde teslim edilmesi amaçlanıyor.

BIM Modeli IFC Formatında Teslim Edilecek

Yönetmeliğin en önemli yeniliklerinden biri, büyük ölçekli yapılarda Yapı Bilgi Modellemesi olarak bilinen BIM sisteminin kullanılması olacak.

Üç boyutlu yapı modelleri;

• TS EN ISO 19650-1,
• TS EN ISO 19650-2

standartlarına göre BIM tabanlı olarak hazırlanacak.

Hazırlanan modeller, açık veri paylaşımına imkân veren IFC formatında ilgili idareye sunulacak.

IFC formatı sayesinde mimari, statik, elektrik ve mekanik projelerin farklı yazılımlar arasında ortak bir veri yapısıyla paylaşılması mümkün olacak.

Her Proje Disiplini Ayrı BIM Modeli Hazırlayacak

Mimari, statik, elektrik ve mekanik tesisat projeleri, ilgili proje disiplinleri tarafından ayrı ayrı BIM tabanlı olarak oluşturulacak.

Bu modellerin yönetmeliğin eklerinde belirlenen teknik kurallara uygun olması gerekecek.

BIM modelinden ayrıca iki boyutlu CAD çizimleri üretilecek ve bunlar PDF/A formatında teslim edilecek.

BIM modeli ile bu modelden üretilen PDF/A paftalarının birbiriyle uyumlu olması zorunlu olacak.

Böylece üç boyutlu model ile ruhsat eki paftalar arasında ölçü, mahal, yapı elemanı veya proje bilgisi bakımından farklılık bulunmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

CAD Çizimleri İçin Ortak Standart Getirildi

İki boyutlu CAD çizimleri hazırlanırken katman adları, semboller, ölçüler, yazı biçimleri ve çizgi tipleri yönetmeliğin eklerinde belirtilen esaslara göre düzenlenecek.

Mahallerin numaralandırılmasında;

• Kat bilgisi,
• Mahal bölümü veya fonksiyonu,
• Mahal sıra numarası

birlikte kullanılacak.

Her bir proje paftası için ayrı dijital dosya hazırlanması esas olacak. Birden fazla paftanın yan yana yerleştirilerek tek dosya hâlinde teslim edilmesine izin verilmeyecek.

Her dosya, adıyla uyumlu çizim, açıklama, detay ve varsa hesap tablolarını içerecek.

Pafta Boyutlarında A4 ve Katları Kullanılacak

Dijital ve basılı proje paftalarında A4 boyutu ve A4’ün katları kullanılacak.

Pafta düzenlemeleri, teknik çizim ve kâğıt ölçülerine ilişkin Türk standartlarına uygun şekilde hazırlanacak.

Bu uygulamayla farklı idarelerde değişen pafta biçimlerinin azaltılması ve proje teslimlerinde ortak bir düzen oluşturulması amaçlanıyor.

Proje ve Dosyalara Standart Kod Verilecek

Dijital projeler için yönetmeliğin eklerinde yer alan kurallara göre proje kodu oluşturulacak.

Dosya adlarında projenin;

• Disiplini,
• Alt disiplini,
• Pafta veya model türü,
• İçerik bilgisi

standart kodlarla gösterilecek.

İlgili idareler ihtiyaç duydukları farklı alt disiplinleri tanımlayabilecek. Ancak yeni tanımların yönetmelikteki mevcut kodlarla çakışmaması gerekecek.

Standart isimlendirme sistemi sayesinde dosyaların arşivlenmesi, aranması ve proje disiplinleri arasında paylaşılması kolaylaşacak.

BIM Modelindeki Yapı Elemanları Ayrı Ayrı Tanımlanacak

BIM modelinde yer alan duvar, döşeme, kolon, kapı, pencere, tesisat elemanı ve diğer yapı bileşenleri, uygun IFC sınıfları altında tanımlanacak.

Her bir yapı elemanına;

• Disiplin,
• Kategori,
• Alt kategori,
• Fonksiyon,
• Ölçü,
• Malzeme,
• Mahal numarası,
• Mahal adı

gibi bilgiler eklenebilecek.

Yönetmelik eklerinde bazı IFC sınıfları ile öznitelik ve özellikler zorunlu tutulurken bazı bilgiler ilgili idarenin talebine bağlı olarak modele eklenebilecek.

Model Gelişim Seviyesi Yönetmelikle Belirlenecek

Teslim edilecek BIM modellerinin yalnızca genel bir üç boyutlu görünümden oluşması yeterli olmayacak.

Yapı elemanlarının geometrik ayrıntı düzeyi ile bunlara ilişkin teknik ve alfanümerik bilgilerin, yönetmelikte belirtilen model gelişim seviyesine uygun olması gerekecek.

Bu kapsamda modelde;

• Yapı elemanlarının doğru konumu,
• Boyutları,
• Malzeme bilgileri,
• Sınıflandırmaları,
• Mahallerle ilişkileri,
• Proje disiplinleri arasındaki bağlantıları

gösterilecek.

BIM Modelleri İçin Kalite Kontrol Formu Düzenlenecek

İlgili idareye teslim edilen her BIM modeli için model kalite kontrol formu hazırlanacak.

Bu formla modelin;

• Eksiksiz olduğu,
• Yönetmelikteki sınıflandırmalara uyduğu,
• Gerekli özellikleri taşıdığı,
• Proje disiplinleri arasında uyum bulunduğu,
• PDF/A paftalarıyla çelişmediği

kontrol edilecek.

Kalite kontrol yükümlülüğü, proje müelliflerinin dijital modelin teknik doğruluğuna ilişkin sorumluluğunu artıracak.

Dijital Proje Zorunluluğu Kademeli Uygulanacak

Yönetmelik 1 Eylül 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Buna karşılık PDF/A ve BIM teslim zorunlulukları bütün yapılarda aynı anda başlamayacak.

İlk aşamada büyükşehir niteliğindeki illerde, nüfusu yüksek belediyelerde ve büyük inşaat alanına sahip yapılarda uygulamaya geçilecek.

Daha küçük belediyeler ve yapılar için geçiş süreleri daha ileri tarihlere bırakılacak.

PDF/A Zorunluluğu İlk Olarak Büyük Yapılarda Başlayacak

Nüfusu 2 milyonu aşan illerde, nüfusu 600 binden fazla olan belediyelerde yapılacak ve toplam inşaat alanı 5 bin metrekareyi geçen binalar için iki boyutlu proje ve dokümanların PDF/A formatında sunulmasına ilişkin hükümler daha erken uygulanacak.

Bu grubun dışında kalan binalar bakımından ilgili hükümler 1 Mart 2029 tarihine kadar uygulanmayacak.

Böylece dijital pafta ve belge teslimine ilk olarak nüfusu ve yapılaşma yoğunluğu yüksek bölgelerde başlanacak.

BIM ve IFC Zorunluluğu 2029’da Başlayacak

BIM modelinin IFC formatında teslim edilmesine ilişkin uygulama şu takvime göre genişleyecek:

1 Eylül 2029

Nüfusu 2 milyonu geçen illerde, nüfusu 600 binden fazla olan belediyelerde yapılacak ve toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan binalarda BIM zorunluluğu başlayacak.

1 Eylül 2030

Nüfusu 2 milyonu geçen illerde, nüfusu 400 binden fazla olan belediyelerde yapılacak ve toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan binalar kapsama alınacak.

1 Eylül 2031

Nüfusu 1 milyonu geçen illerde, nüfusu 300 binden fazla olan belediyelerde yapılacak ve toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan binalarda uygulama başlayacak.

1 Eylül 2032

Önceki gruplarda yer almayan diğer konut ve ticaret-konut karma kullanımlı binalarda BIM hükümleri uygulanmaya başlanacak.

Konut Dışındaki Binalar İçin Tarih 2033

Yönetmelik, konut ve ticaret-konut karma kullanımlı binalar dışındaki yapılar için 1 Eylül 2033 tarihine kadar uygulanmayacak.

Bu nedenle;

• Ofis,
• Sanayi,
• Sağlık,
• Eğitim,
• Turizm,
• Kültür,
• Spor,
• Depolama

gibi kullanımlara sahip yapıların kesin kapsamı ve uygulama tarihi, geçiş hükmü çerçevesinde ayrıca değerlendirilecek.

Birden fazla kullanım içeren projelerde yapının ruhsat ve imar planındaki ana kullanım niteliği önem taşıyacak.

Daha Önce Başvurusu Yapılan Projeler Etkilenmeyecek

Geçiş tarihlerinden önce yapı ruhsatı başvurusu yapılmış projeler, sonradan yürürlüğe giren dijital proje zorunluluklarına tabi olmayacak.

Aynı şekilde, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım işi için ihale kararı veya ihale tarihi alınmış projeler de geçiş hükümlerinden muaf tutulacak.

Bu nedenle uygulama tarihinden önce yapılmış ruhsat başvurusunun tarihi ve içeriği önem taşıyacak.

Eksik veya geçersiz başvuruların bu istisnadan yararlanıp yararlanamayacağı, ilgili idarenin dosya ve başvuru kayıtlarına göre değerlendirilecek.

Belediyeler ve Ruhsat Vermeye Yetkili İdareler Sistemlerini Yenileyecek

Yeni düzenleme yalnızca mimar ve mühendisleri değil, yapı ruhsatı vermeye yetkili belediyeler ile diğer idareleri de ilgilendiriyor.

İlgili idarelerin;

• PDF/A dosyalarını kabul edebilecek,
• IFC modellerini görüntüleyebilecek,
• Model özelliklerini kontrol edebilecek,
• Dijital dosyaları arşivleyebilecek,
• Proje disiplinleri arasındaki uyumu inceleyebilecek

teknik altyapıyı kurması gerekecek.

Uygulamanın başlamasıyla ruhsat incelemelerinde yalnızca basılı proje paftaları değil, dijital modeller ve model verileri de esas alınacak.

Mimar ve Mühendislerin Hazırlık Yapması Gerekiyor

Geçiş süresi uzun görünse de proje ofislerinin BIM ve dijital teslim altyapısını önceden hazırlaması önem taşıyor.

Proje müelliflerinin özellikle;

• BIM yazılım altyapısı,
• IFC dışa aktarma ayarları,
• PDF/A üretimi,
• Ortak dosya isimlendirme sistemi,
• Mahal ve eleman kodları,
• Model kalite kontrolü,
• Disiplinler arası koordinasyon

konularında çalışma yapması gerekecek.

Farklı yazılımlarla çalışan proje ekiplerinin IFC veri alışverişini test etmesi ve oluşturulan modelin yönetmelikteki zorunlu bilgileri taşıyıp taşımadığını kontrol etmesi gerekecek.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, aynı işveren yanında farklı dönemlerde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerinin belirlenmesine ilişkin önemli bir karara imza attı. Daire, önceki çalışma dönemine ait izinlerin kullandırılmış veya izin ücretlerinin ödenmiş olmasının, bu dönemde kazanılan kıdemin sonraki çalışma dönemindeki yıllık izin hesabında dikkate alınmasına engel oluşturmadığına hükmetti.

Uyuşmazlık İki Ayrı Çalışma Döneminden Doğdu

Davacı işçi, tanker sürücüsü olarak aynı şirket bünyesinde iki ayrı dönemde çalıştığını, iş sözleşmesini 2021 yılında sona erdirdiğini ve yıllık izinlerinin eksik hesaplandığını ileri sürdü.

İşveren ise ilk çalışma dönemine ilişkin kıdem tazminatı, ücret ve yıllık izin alacaklarının ödendiğini, bu dönemin tamamen tasfiye edildiğini ve 2019 yılında yeni bir iş ilişkisinin başladığını savundu.

İlk Derece Mahkemesi iki çalışma dönemini birlikte değerlendirirken Bölge Adliye Mahkemesi, ilk dönemin tasfiye edildiği gerekçesiyle yıllık izin talebini reddetti.

Önceki Dönemdeki İzinlerin Ödenmesi Kıdemi Ortadan Kaldırmıyor

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilk çalışma dönemine ait kullanılmayan izin ücretlerinin ödenmesi ile yıllık izin süresinin belirlenmesinde dikkate alınacak toplam kıdemin farklı konular olduğunu vurguladı.

Karara göre işçinin ilk dönemde yıllık izinlerini kullanmış veya kullanmadığı izinlerin ücretini almış olması, bu çalışma süresini sonraki dönemdeki izin kıdemi bakımından ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle ikinci çalışma döneminde işçinin kaç gün yıllık izne hak kazandığı belirlenirken ilk dönemdeki hizmet süresinin de hesaba katılması gerekiyor.

Yıllık İzin Süresi Toplam Hizmete Göre Belirleniyor

4857 sayılı İş Kanunu’na göre yıllık ücretli izin süreleri işçinin hizmet süresine göre belirleniyor:

On sekiz yaşından küçük ve 50 yaşından büyük çalışanların yıllık izin süresi ise 20 günden az olamıyor. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dört gün artırılarak uygulanıyor. İş Kanunu’nun 54’üncü maddesi aynı işverenin bir veya farklı işyerlerindeki çalışma sürelerinin yıllık izin hesabında birleştirilmesini öngörüyor.

Alt işveren değişmesine rağmen aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçilerin yıllık izin süresinde de aynı işyerindeki toplam çalışma süresinin esas alınacağı ayrıca düzenlenmiş durumda.

Karar Bütün İşçilik Alacaklarını Kapsamıyor

Yargıtay’ın bozma kararı yalnızca yıllık izin gün sayısının hesabına ilişkin verildi.

Daire;

• İlk çalışma döneminin kıdem tazminatı yönünden tasfiye edildiği değerlendirmesini,
• Fazla çalışma talebinin reddini,
• İlk dönemde kullanılmış veya ücreti ödenmiş izinlerin yeniden ücret alacağına dönüştürülmesini

bozma nedeni yapmadı.

Dolayısıyla karar, iki çalışma döneminin bütün işçilik alacakları bakımından mutlaka birleştirileceği anlamına gelmiyor. Önceki çalışma süresi yalnızca sonraki dönemde hak kazanılacak yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde dikkate alınıyor.

İşverenler İzin Kıdemini Başlangıçtan İtibaren Takip Etmeli

Karar, işten ayrılıp daha sonra aynı işveren yanında yeniden çalışmaya başlayan işçiler açısından önem taşıyor.

İşverenlerin yıllık izin kayıtlarında yalnızca son işe giriş tarihini esas almaması, aynı işveren nezdindeki önceki hizmet dönemlerini de kontrol etmesi gerekiyor. Aksi durumda işçiye 20 gün yerine 14 gün izin verilmesi gibi eksik izin kullandırılması ve iş sözleşmesi sona erdiğinde ek yıllık izin ücreti talebiyle karşılaşılması mümkün olabilir.

Anonim şirketlerde sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğuna ilişkin sermaye sınırı değişti. Yapılan düzenleme ile daha önce 250.000 TL olan esas sermaye eşiği, 1.250.000 TL olarak uygulanıyor. Böylece daha düşük sermayeli birçok anonim şirket için zorunluluk ortadan kalkarken, 1.250.000 TL ve üzeri esas sermayeye sahip anonim şirketler için yükümlülük devam ediyor.

Değişikliğin temelinde, 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile anonim şirketlerde asgari esas sermaye tutarının 50.000 TL'den 250.000 TL'ye yükseltilmesi yer alıyor. Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi, esas sermayesi Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen asgari sermaye tutarının beş katı veya daha fazla olan anonim şirketlerde sözleşmeli avukat bulundurulmasını zorunlu tuttuğundan, yeni eşik de otomatik olarak 1.250.000 TL seviyesine çıktı.

Hangi şirketler kapsamda?

• Esas sermayesi 1.250.000 TL ve üzeri olan anonim şirketler: Sözleşmeli avukat bulundurmak zorunda.
• Esas sermayesi 1.250.000 TL'nin altında olan anonim şirketler: Bu zorunluk kapsamında değil.
• Limited şirketler: Sermaye tutarı ne olursa olsun bu yükümlülüğe tabi değil.

Sosyal medyada paylaşılan bilgi doğru mu?

Sosyal medyada dolaşan "250.000 TL sermayeli anonim şirketlerde avukat zorunluydu, artık sınır 1.250.000 TL oldu" yönündeki paylaşım genel olarak doğru olmakla birlikte teknik olarak eksik ifade içeriyor.

Doğru ifade; "250.000 TL ve üzeri esas sermayeye sahip anonim şirketlerde bulunan avukat bulundurma zorunluluğunun, yeni düzenlemeyle 1.250.000 TL ve üzeri esas sermayeye sahip anonim şirketler için uygulanmaya devam ettiği" şeklindedir.

Bu nedenle anonim şirketlerin, ticaret sicilinde kayıtlı esas sermaye tutarlarını kontrol ederek yükümlülük durumlarını yeniden değerlendirmeleri önem taşıyor.

SGK’nın 2026/20 sayılı Genelgesiyle yabancı sigortalılar ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireylerinin sağlık aktivasyon işlemlerinde kullanılabilecek belgeler yeniden belirlendi. Yeni uygulamada öncelikle yabancı kimlik numarası aranacak, SPAS sisteminde görüntülenebilen ikamet izinleri için ayrıca fiziksel belge istenmeyecek.

SGK 2026/20 Sayılı Genelge Ne Getiriyor?

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2026/20 sayılı Genelge, yabancıların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için yapılan aktivasyon işlemlerinde istenecek belgeleri yeniden düzenliyor.

31 Temmuz 2026 tarihli Genelgeyle, 2017/26 sayılı Genel Sağlık Sigortası Sağlık Aktivasyon İşlemleri Genelgesi’nin “Yabancılardan İstenilecek Belgeler” başlıklı bölümü değiştirildi.

Düzenleme;

• Yeni bir sigorta primi teşviki getirmiyor,
• İşverenlerin prim maliyetini değiştirmiyor,
• Sigortalılık şartlarını yeniden belirlemiyor,
• Sağlık hizmetlerinden yararlanma işlemlerinde sunulacak belgeleri düzenliyor.

Genelgenin temel amacı, yabancı sigortalılar ile aile bireylerinin sağlık aktivasyonunda kimlik, aile yakınlığı ve ikamet izni kontrollerinin daha açık ve standart şekilde yürütülmesini sağlamak.

Sağlık Aktivasyonu Nedir?

Sağlık aktivasyonu, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin SGK tarafından finanse edilen sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için sistem üzerinde hak sahipliğinin tanımlanması işlemidir.

SGK tarafından kullanılan Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi, kısa adıyla SPAS, genel sağlık sigortalılarının ve aile bireylerinin sağlık haklarını elektronik ortamda kontrol ediyor.

SGK, SPAS uygulamasının genel sağlık sigortalıları ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi amacıyla otomasyona dayalı biçimde kullanıldığını belirtiyor.

Aktivasyon işlemi tamamlanmadığında kişi sigortalılık şartlarını taşısa bile hastane, eczane veya diğer sağlık hizmeti sunucularında provizyon sorunu yaşayabilir.

Düzenleme Hangi Yabancıları Kapsıyor?

Yeni belge düzeni, Türkiye’de bulunan yabancı sigortalılar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişileri ilgilendiriyor.

Kapsamda değerlendirilebilecek başlıca gruplar şunlardır:

• Geçici koruma kapsamındaki kişiler,
• Uluslararası koruma başvuru veya statü sahipleri,
• Mülteciler,
• Vatansız kişiler,
• Çalışma veya ikamet izniyle Türkiye’de bulunan yabancılar,
• Yabancı uyruklu sigortalıların eşleri,
• Çocukları,
• Bakmakla yükümlü oldukları anne ve babaları.

SGK’nın genel sağlık sigortası uygulamalarında vatansızlar, sığınmacılar ve diğer bildirime tabi kişiler için elektronik tescil ve sağlık aktivasyon işlemleri yürütülüyor.

Ancak her yabancı otomatik olarak sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmıyor. Eş, çocuk, anne veya baba yönünden 5510 sayılı Kanun’daki yaş, eğitim, gelir, medeni durum ve geçim şartlarının ayrıca sağlanması gerekiyor.

Öncelikle Yabancı Kimlik Numarası İstenecek

Sağlık aktivasyon işleminde yabancı uyruklu kişiden öncelikle yabancı kimlik numarası istenecek.

Yabancı kimlik numarası, kişinin;

• Göç İdaresi kayıtlarının,
• İkamet bilgilerinin,
• Sigortalılık durumunun,
• Aile bağlantılarının,
• Sağlık provizyon bilgilerinin

elektronik sistemlerde kontrol edilmesini sağlıyor.

Yabancı kimlik numarasının bulunmaması veya sistem kayıtlarıyla eşleşmemesi hâlinde aktivasyon işleminin tamamlanabilmesi için ek belge talep edilebilecek.

Bu nedenle başvuru öncesinde kişinin kimlik bilgilerinin Göç İdaresi, nüfus ve SGK kayıtlarında aynı şekilde yer alıp almadığı kontrol edilmeli.

Aile Yakınlığı Hangi Belgelerle Kanıtlanabilecek?

Yabancı sigortalının eş, çocuk, anne veya babasının sağlık aktivasyonu yapılırken aile bağının belgelendirilmesi gerekiyor.

Yeni uygulamada aile yakınlığının belirlenmesi için aşağıdaki belgelerden biri kullanılabilecek:

• Kimlik belgesi,
• Pasaport,
• Sürücü belgesi,
• Evlilik cüzdanı,
• Vatandaşı olunan ülkenin konsolosluğundan alınan aile yakınlığı belgesi,
• Göç İdaresi Başkanlığından alınan başvuru sahibi ve refakatçi bilgileri belgesi.

Bu belgelerden birinde eş, çocuk, anne veya baba bağlantısının açık biçimde görülmesi hâlinde aile yakınlığı kontrolü yapılabilecek.

Yabancı dilde hazırlanan belgeler bakımından SGK işlemlerinde Türkçe tercüme talep edilmesi mümkündür. SGK, yurt dışı sağlık işlemlerine ilişkin açıklamalarında yabancı dildeki belgelerin Türkçe tercümelerinin de sunulması gerektiğini belirtiyor.

Belgeler Bulunamazsa Refakatçi/Bağlı Belgesi Kullanılabilecek

Kimlik, pasaport, evlilik cüzdanı veya konsolosluk belgesi gibi aile bağını gösteren belgelerin temin edilememesi durumunda Göç İdaresi tarafından düzenlenen “Refakatçi/Bağlı” belgesiyle işlem yapılabilecek.

Bu belge özellikle;

• Geçici koruma altındaki ailelerde,
• Ülkesinden resmî belge getiremeyenlerde,
• Doğum veya evlilik belgesine ulaşılamayan durumlarda,
• Aile bireylerinin aynı başvuru dosyasına bağlı bulunduğu hâllerde

önem taşıyor.

Ancak belgenin aile yakınlığını açıkça göstermesi ve başvuru yapılan kişiyle sigortalı arasındaki bağlantının sistem kayıtlarıyla uyumlu olması gerekiyor.

Belgede yalnızca aynı dosyada kayıtlı olunduğunun görülmesi, kişinin otomatik olarak bakmakla yükümlü olunan aile bireyi sayılması için yeterli olmayabilir.

Anne ve Baba Aktivasyonunda İkamet İzni Aranacak

Yabancı sigortalının bakmakla yükümlü olduğu anne veya babası için sağlık aktivasyonu talep edilmesi durumunda aile bağını gösteren belgenin yanında ikamet izin belgesi de aranacak.

Buna göre anne veya baba için genel olarak;

• Yabancı kimlik numarası,
• Sigortalıyla aile yakınlığını gösteren belge,
• Geçerli ikamet izni,
• Bakmakla yükümlü olunan kişi şartlarını gösteren diğer kayıtlar

kontrol edilecek.

Anne ve babanın yalnızca Türkiye’de bulunması sağlık aktivasyonu için yeterli olmayacak. İkamet hakkının ve sigortalının geçimini sağladığına ilişkin şartların ayrıca değerlendirilmesi gerekecek.

SPAS’ta Görülen İkamet İzni İçin Fiziksel Belge İstenmeyecek

Yeni uygulamanın önemli kolaylıklarından biri, ikamet izin süresi SPAS üzerinden görüntülenebilen kişilerden fiziksel ikamet izin kartı istenmeyecek olmasıdır.

SGK personeli kişinin ikamet izin süresini SPAS ekranında görebiliyorsa, yabancının ayrıca kartın aslını veya fotokopisini sunması gerekmeyecek.

Bu değişiklik;

• Belge kaybı riskini azaltacak,
• Başvuru süresini kısaltacak,
• İkamet kartı yanında olmayan kişilerin işlemlerini kolaylaştıracak,
• Elektronik kayıtlarla fiziksel belgeler arasındaki farklılıkları azaltacak.

Ancak SPAS üzerinde ikamet izni görünmüyorsa veya sistemdeki bilgiler güncel değilse fiziksel belge ya da Göç İdaresi kayıtlarını gösteren ek evrak istenebilecek.

KPS’teki Süre İkamet İzni Olarak Kabul Edilmeyecek

Genelgeye göre Kimlik Paylaşım Sistemi’nde görülen kayıt süreleri, sağlık aktivasyonu bakımından ikamet izin süresi olarak kabul edilmeyecek.

İkamet izni değerlendirmesinde SPAS’ta yer alan süre esas alınacak.

Bu ayrım önem taşıyor. Çünkü Kimlik Paylaşım Sistemi’nde görülen adres, kayıt veya kimlik geçerlilik bilgisi her zaman yabancının geçerli ikamet izin süresiyle aynı anlamı taşımayabilir.

Dolayısıyla;

• KPS’te kayıt bulunması,
• Adres bilgisinin aktif görünmesi,
• Yabancı kimlik numarasının sistemde yer alması

tek başına geçerli ikamet izni bulunduğunu göstermeyecek.

İkamet izin süresinin SPAS üzerinden doğrulanamaması hâlinde başvuru sahibinden ayrıca belge istenebilecek.

İkamet Kartını Bekleyenler İçin Yeni Kolaylık

İkamet izni başvurusu kabul edilmiş ancak ikamet izin kartı henüz kendisine ulaşmamış kişiler de sağlık aktivasyonu yaptırabilecek.

Bu kişiler, ikamet izin kartının adreslerine gönderileceğini gösteren belgeyi sunabilecek.

Böylece yabancının;

• İkamet başvurusunun onaylanmış olması,
• Kartının basım veya gönderim aşamasında bulunması,
• Henüz fiziksel kartı teslim almamış olması

sağlık aktivasyonunun otomatik olarak ertelenmesine neden olmayacak.

Ancak yalnızca ikamet izni başvurusunda bulunulduğunu gösteren başvuru belgesiyle, başvurunun kabul edildiğini ve kartın gönderileceğini gösteren belge birbirinden ayrılmalı.

Genelgede ifade edilen kolaylık, başvurusu kabul edilen ve kartı gönderim aşamasında olan kişiler bakımından uygulanacak.

Kimlerden İkamet İzin Belgesi İstenmeyecek?

Bazı kişiler sağlık aktivasyonunda ikamet izin belgesi sunma zorunluluğunun dışında tutuldu.

Bu kapsamda;

• Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesi kapsamında vatandaşlıktan izinle çıkanlar,
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları

için ikamet izin belgesi aranmayacak.

Türk vatandaşlığından izinle çıkan kişiler, uygulamada Mavi Kart sahibi olarak da biliniyor. Bu kişilerin Türkiye’de sahip olduğu bazı haklar özel statülerine göre değerlendiriliyor.

KKTC vatandaşları da Türkiye’deki özel hukuki durumları nedeniyle ikamet izin belgesi aranmayan gruplar arasında bulunuyor.

Ancak bu kişilerin sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılması için aile yakınlığı ve sosyal güvenlik mevzuatındaki diğer şartların sağlanması gerekiyor.

Geçici Koruma Yönetmeliği Değişikliğiyle Bağlantısı

Genelgenin dayanaklarından biri, 28 Kasım 2025 tarihli ve 33091 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geçici Koruma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’tir.

Söz konusu yönetmelik değişikliği, geçici koruma kapsamındaki kişilerin kamu hizmetlerinden yararlanmasına ilişkin bazı uygulama esaslarını güncelledi.

İlgili hükümlerin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesinin ardından SGK’nın sağlık aktivasyonu belge düzenini yeni sisteme uyarlaması gerekti.

2026/20 sayılı Genelge, bu çerçevede yabancıların kimlik, aile bağı ve ikamet izinlerinin hangi belgeler üzerinden kontrol edileceğini açıklığa kavuşturuyor.

İşverenler Açısından Bir Prim Değişikliği Bulunmuyor

Genelge doğrudan işveren primlerini veya yabancı çalışan bildirimi kurallarını değiştirmiyor.

Düzenleme sonucunda;

• SGK prim oranları değişmedi,
• Yabancı çalışanların işe giriş bildirgesi süresi değişmedi,
• Çalışma izni şartları değişmedi,
• Prim teşviki getirilmedi,
• İşveren payı indirimi sağlanmadı.

İşverenler açısından temel konu, yabancı sigortalının eş ve çocuklarının sağlık aktivasyonu sırasında ihtiyaç duyabileceği belgeler hakkında çalışanı doğru yönlendirmektir.

Özellikle yabancı çalışanların insan kaynakları dosyalarında;

• Yabancı kimlik numarası,
• Çalışma veya ikamet izin bilgisi,
• Evlilik belgesi,
• Çocukların kimlik ve doğum belgeleri

güncel olarak saklanırsa aktivasyon sorunları daha kolay çözülebilir.

Sağlık Aktivasyonu İçin Nereye Başvurulacak?

Aktivasyon işlemleri, kişinin durumuna ve elektronik kayıtların yeterliliğine göre otomatik olarak yapılabileceği gibi SGK birimlerine başvuru da gerekebilir.

Başvuru sırasında genel olarak;

• Yabancı kimlik numarası,
• Sigortalının kimlik bilgileri,
• Aile yakınlığı belgesi,
• Gerekli hâllerde ikamet izin belgesi,
• Öğrenci belgesi,
• Sağlık veya malullük raporu,
• Gelir durumunu gösteren kayıtlar

istenebilir.

Başvurunun, sigortalının veya aile bireyinin sosyal güvenlik dosyasının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü ya da sosyal güvenlik merkezine yapılması mümkündür.

Belgeler sunulmadan önce SPAS kayıtlarının kontrol edilmesi, gereksiz fiziksel belge taleplerini azaltabilir.

Çocukların Sağlık Aktivasyonunda Nelere Bakılacak?

Yabancı sigortalının çocukları için aile yakınlığının yanında çocuğun yaşı, öğrenim durumu ve medeni hâli de önem taşıyor.

5510 sayılı Kanun kapsamında çocukların bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmasında genel olarak;

• Yaş,
• Lise veya yükseköğrenime devam edilmesi,
• Evli olup olmama,
• Malullük durumu,
• Kendi sigortalılığının bulunup bulunmaması

gibi şartlar değerlendiriliyor.

Bu nedenle yalnızca pasaport veya kimlik belgesinde çocuğun sigortalının çocuğu olarak görünmesi, her durumda sağlık aktivasyonu yapılacağı anlamına gelmez.

Öğrenime bağlı sağlık hakkı talep ediliyorsa öğrenci belgesi de istenebilir.

Belge ve Sistem Bilgileri Uyuşmazsa Ne Olacak?

Başvuru sahibinin sunduğu belgelerle SGK, Göç İdaresi veya diğer kamu sistemlerindeki bilgiler arasında farklılık bulunabilir.

Örneğin;

• Soyadının farklı yazılması,
• Doğum tarihinin uyuşmaması,
• Evlilik kaydının sisteme işlenmemesi,
• Çocuğun refakatçi olarak görünmemesi,
• İkamet izin süresinin SPAS’a aktarılmaması

aktivasyon işleminin tamamlanmasını engelleyebilir.

Bu durumda öncelikle hatalı kaydın hangi kurumdan kaynaklandığı belirlenmeli.

İkamet ve yabancı kimlik bilgileri için Göç İdaresi, nüfus kayıtları için nüfus müdürlükleri, sigortalılık ve sağlık hakkı için SGK birimleriyle işlem yapılması gerekebilir.

SGK’nın hatalı Göç İdaresi kaydını doğrudan değiştirme yetkisi bulunmadığından, temel kayıt düzeltilmeden aktivasyon işlemi tamamlanamayabilir.

Yeni Belge Düzeninin Uygulamaya Etkisi

2026/20 sayılı Genelgeyle getirilen değişiklikler, yabancıların sağlık aktivasyonunda daha fazla belgenin kabul edilmesini ve elektronik kontrollerin öncelik kazanmasını sağlıyor.

Yeni sistemde;

• Yabancı kimlik numarası temel kimlik bilgisi olacak,
• Aile yakınlığı farklı belgelerle ispatlanabilecek,
• Belge temin edilemezse Göç İdaresinin Refakatçi/Bağlı belgesi kullanılabilecek,
• SPAS’ta görülen ikamet izinleri için fiziksel belge istenmeyecek,
• İkamet kartını bekleyenler gönderim belgesiyle işlem yapabilecek,
• Anne ve baba aktivasyonunda ikamet izni ayrıca kontrol edilecek,
• KPS kayıtları tek başına ikamet izni sayılmayacak.

Düzenleme, sağlık hakkının kapsamını genişletmekten çok mevcut hakların hangi belgelerle aktive edileceğini açıklığa kavuşturuyor.

Başvuru Öncesinde Yapılması Gereken Kontroller

Yabancı sigortalıların ve aile bireylerinin başvuru öncesinde şu kontrolleri yapması yararlı olacaktır:

• Yabancı kimlik numarasının aktif olup olmadığı,
• Kimlik bilgilerinin belgelerde aynı şekilde yazıldığı,
• Evlilik veya çocuk bağlantısının kayıtlı olduğu,
• İkamet izninin geçerlilik tarihi,
• İkamet süresinin SPAS’ta görüntülenip görüntülenmediği,
• Anne ve baba için gerekli ikamet belgesinin bulunup bulunmadığı,
• Çocuklar için öğrenci belgesi gerekip gerekmediği,
• Yabancı dildeki belgelerin tercümesinin hazırlanıp hazırlanmadığı.

Bu kontroller, başvurunun eksik belge nedeniyle ertelenmesini ve sağlık hizmeti sırasında provizyon sorunu yaşanmasını önleyebilir.

Yazar, ressam, besteci, fotoğrafçı, yazılım geliştirici ve diğer eser sahiplerinin elde ettiği telif gelirleri belirli koşullarla gelir vergisinden istisna ediliyor. Ancak istisna, ödemeler üzerinden yüzde 17 stopaj yapılmasını engellemiyor. 2026 yılında telif kazançlarının 5 milyon 300 bin TL’yi aşması hâlinde kazancın tamamının yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirilmesi gerekiyor.

Telif Kazancı İstisnası Nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 18’inci maddesi, belirli eser sahiplerinin eserlerinden veya eserler üzerindeki haklarından elde ettikleri serbest meslek kazançlarına gelir vergisi istisnası sağlıyor.

İstisna kapsamına başlıca şu kişiler giriyor:

• Yazarlar ve müellifler,
• Mütercimler,
• Ressamlar,
• Heykeltıraşlar,
• Hattatlar,
• Besteciler,
• Bilgisayar programcıları,
• Fotoğrafçılar,
• Karikatüristler,
• Senaryo ve oyun yazarları,
• Mucitler,
• Bu kişilerin kanuni mirasçıları.

Türkiye’de tam mükellef olanların yanında dar mükellef gerçek kişiler de şartları sağlamaları hâlinde serbest meslek kazancı istisnasından yararlanabiliyor.

Hangi Eserlerden Elde Edilen Gelirler İstisna Kapsamında?

İstisna yalnızca kişinin mesleki unvanına göre değil, meydana getirilen çalışmanın eser niteliğine ve gelirin elde edilme biçimine göre uygulanıyor.

Kapsama girebilecek başlıca eserler şunlardır:

• Şiir, hikâye ve roman,
• Makale,
• Bilimsel araştırma ve inceleme,
• Bilgisayar yazılımı,
• Röportaj,
• Karikatür,
• Fotoğraf,
• Film ve video,
• Radyo ve televizyon senaryoları,
• Tiyatro ve benzeri oyunlar,
• Resim, heykel ve nota,
• Patent ve ihtira beratları.

Bu eserlerin gazete, dergi, kitap, internet, radyo, televizyon veya diğer yayın ortamlarında yayımlanması; satılması, kiralanması ya da eser üzerindeki hakların devredilmesi karşılığında elde edilen kazançlar istisna kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ancak yalnızca bir çalışma ortaya konulmuş olması yeterli değil. Çalışmanın fikrî ve sanatsal eser niteliğini taşıması ve gelirin eserin kendisinden veya eser üzerindeki mevcut haklardan doğması gerekiyor. GİB özelgelerinde de istisna için çalışmanın eser niteliğinin belirlenmesi üzerinde duruluyor.

Telif Ödemelerinde Stopaj Oranı Yüzde 17

Telif kazancının gelir vergisinden istisna edilmesi, ödeme sırasında vergi kesintisi yapılmayacağı anlamına gelmiyor.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinde sayılan kişi ve kuruluşlar, 18’inci madde kapsamındaki serbest meslek ödemeleri üzerinden yüzde 17 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorunda.

Bu kişiler arasında genel olarak;

• Şirketler,
• Kamu idareleri,
• Ticaret şirketleri,
• İş ortaklıkları,
• Dernek ve vakıflar,
• Kooperatifler,
• Gerçek usulde vergiye tabi ticari işletmeler

yer alıyor.

GVK 18 kapsamına girmeyen diğer serbest meslek ödemelerinde ise genel stopaj oranı yüzde 20 olarak uygulanıyor.

Serbest meslek faaliyetinin sürekli veya arızi olması, ödeme yapanın stopaj yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

Stopaj Brüt Tutar Üzerinden Hesaplanır

Gelir vergisi kesintisi, ödemenin KDV hariç gayrisafi tutarı üzerinden hesaplanır.

Taraflar telif bedelini net olarak belirlemişse ödeme brüte tamamlanmalıdır.

Örnek: Yazara Net 10 Bin TL Ödenmesi

Bir yayınevinin yazara stopaj sonrası net 10.000 TL ödemeyi kabul ettiğini varsayalım.

Brüt telif bedeli:

10.000 TL ÷ 0,83 = 12.048,19 TL

Gelir vergisi stopajı:

12.048,19 TL × %17 = 2.048,19 TL

Yazarın eline geçen net tutar:

12.048,19 TL − 2.048,19 TL = 10.000 TL

KDV uygulanması gereken durumda yüzde 20 KDV:

12.048,19 TL × %20 = 2.409,64 TL

olarak hesaplanır.

KDV, gelir vergisi stopaj matrahına dahil edilmez. GİB’in Dijital Vergi Dairesinde serbest meslek makbuzu için stopaj ve KDV oranlarına göre hesaplama yapılabilen resmî bir araç da bulunuyor.

Kazanç İstisna Sınırını Aşsa da Yüzde 17 Stopaj Devam Eder

Telif kazancı yıl sonunda istisna sınırını aşabilir. Ancak bu ihtimal, yıl içinde yapılan ödemelerde uygulanacak stopaj oranını değiştirmez.

Kazancın yıl sonunda gelir vergisi istisnasından yararlanamayacak kadar yüksek olduğu anlaşılsa dahi yıl içindeki ödemeler üzerinden yüzde 17 oranında kesinti yapılmaya devam edilir.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi hâlinde yıl içinde kesilmiş vergiler, hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir.

2026 Telif Kazancı İstisna Sınırı 5 Milyon 300 Bin TL

GVK 18 kapsamındaki kazançların toplamı, gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir dilimindeki tutarı aşarsa istisna uygulanmıyor.

2026 yılında bu sınır 5.300.000 TL olarak uygulanıyor.

Sınırın aşılması durumunda yalnızca aşan bölüm değil, GVK 18 kapsamındaki kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil ediliyor.

Örnek: 2026 Yılında 5,5 Milyon TL Telif Kazancı

Bir yazarın 2026 yılında GVK 18 kapsamındaki eserlerinden toplam 5.500.000 TL kazanç elde ettiğini varsayalım.

Kazanç 5.300.000 TL sınırını aştığı için istisna uygulanmaz. Bu durumda 5.500.000 TL’nin tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirilir.

Kazanç üzerinden yıl içinde yüzde 17 oranında kesilen vergiler, beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir.

İstisna Sınırı Yıl Sonunda Belirlenir

Telif kazançlarının sınırı aşıp aşmadığı yıl içindeki tek bir ödeme üzerinden değil, takvim yılı sonunda elde edilen toplam GVK 18 kazancına göre belirleniyor.

Örneğin bir yazarın yıl içinde farklı yayınevlerinden aldığı telif ücretleri, internet yayın gelirleri ve eser haklarının devrinden elde ettiği gelirler birlikte değerlendirilir.

Yılın ilk aylarında sınırın aşılacağı tahmin edilse bile istisnanın uygulanıp uygulanamayacağı kesin olarak yıl sonunda ortaya çıkar.

Telif Kazançları İçin Geçici Vergi Beyannamesi Verilir mi?

GVK 18 kapsamındaki telif kazançları için geçici vergi beyannamesi verilmez.

Yıl sonunda kazanç 5.300.000 TL’yi aşarak istisna dışında kalsa bile, istisna hakkının kaybedildiği ancak yıl sonu itibarıyla belirlendiğinden geçmiş geçici vergi dönemleri için beyanname verilmesi gerekmiyor.

Kazanç doğrudan yıllık gelir vergisi beyannamesinde gösteriliyor.

İstisna Sınırını Aşan Eser Sahibi Kendi Ödemelerinden Stopaj Yapar mı?

GVK 18 kapsamında gelir elde eden bir kişinin kazancı istisna sınırını aşabilir ve yıllık beyanname verme zorunluluğu doğabilir.

Ancak bu durum, eser sahibini otomatik olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi kapsamında stopaj sorumlusu hâline getirmiyor.

Örneğin bir heykeltıraşın telif kazancı 2026 yılında 5.300.000 TL’yi aşsa bile;

• Kiraladığı atölye için ödediği kiradan,
• Yanında çalışan kişiye ödediği ücretten

sırf bu nedenle gelir vergisi kesintisi yapması gerekmiyor.

Çalışanın stopaja tabi tutulmayan ücret gelirinin yıllık beyannameye konu olup olmayacağı ise çalışanın kendi vergisel durumu açısından ayrıca değerlendirilir.

Telif Kazançlarında KDV Nasıl Uygulanır?

Telif gelirlerinin KDV karşısındaki durumu, faaliyetin sürekli olup olmadığına ve eserin kime teslim edildiğine göre değişebiliyor.

Sürekli olarak yürütülen serbest meslek faaliyeti genel olarak KDV’nin konusuna giriyor.

Ancak münhasıran GVK 18 kapsamındaki faaliyetlerde bulunan ve eserlerini yalnızca Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinde sayılan kişi veya kuruluşlara teslim edenler bakımından KDV sorumluluk uygulaması gündeme gelebiliyor.

Bu durumda KDV, eser sahibi yerine hizmeti veya eseri alan vergi sorumlusu tarafından beyan edilebiliyor.

Sorumluluk uygulamasından yararlanılabilmesi için genel olarak;

• Faaliyetin yalnızca GVK 18 kapsamındaki işlerden oluşması,
• Eser veya hizmetin yalnızca stopaj sorumlularına sunulması,
• İlgili şartların taraflarca yerine getirilmesi

gerekiyor.

Eserin doğrudan nihai tüketiciye satılması hâlinde ise alıcı KDV sorumlusu olmadığı için eser sahibinin kendi adına KDV mükellefiyeti tesis ettirmesi gerekebilir.

Nihai Tüketiciye Tablo Satan Ressamın Durumu

Bir ressamın eserlerini doğrudan vatandaşlara veya vergi sorumluluğu bulunmayan kişilere sattığını varsayalım.

Nihai tüketici, GVK 94 kapsamında stopaj yapmakla yükümlü değildir. Bu nedenle ressam açısından;

• KDV mükellefiyeti,
• Defter-Beyan Sistemine kayıt,
• Belge düzenleme,
• Faaliyetin sürekli olması hâlinde serbest meslek mükellefiyeti

gündeme gelir.

Gelirin GVK 18 kapsamında gelir vergisinden istisna olması, KDV ve belge düzeni yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Eserini Şirketlere Satan Ressamın Durumu

Ressam eserlerini yalnızca bankalara, şirketlere veya GVK 94 kapsamında stopaj sorumlusu olan kurumlara sunuyorsa KDV sorumluluk uygulamasından yararlanabilir.

Bu durumda gerekli koşulların sağlanması hâlinde;

• Şirket yüzde 17 gelir vergisi stopajı yapar,
• KDV şirket tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir,
• Ressamın yalnızca bu faaliyet nedeniyle defter ve belge düzenleme yükümlülüğü kaldırılabilir.

Ancak ressamın aynı zamanda vatandaşlara doğrudan eser satması veya başka serbest meslek faaliyetleri yürütmesi hâlinde bu kolaylık tüm işlemleri için uygulanmaz.

Arızi Telif Faaliyetlerinde KDV

Serbest meslek faaliyetinin devamlılık göstermemesi ve arızi nitelikte olması hâlinde işlem KDV’nin konusuna girmeyebilir.

Örneğin Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancı bir yazılımcının süreklilik taşımayan tek bir yazılım teslimi, olayın özelliklerine göre arızi serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilebilir.

Ancak faaliyetin arızi olup olmadığı yalnızca işlem sayısına bakılarak belirlenmez. Faaliyetin organizasyonu, devamlılık niyeti, tekrar durumu ve meslek hâline getirilip getirilmediği birlikte incelenir.

Kimler Defter Tutmak ve Belge Düzenlemek Zorunda?

Serbest meslek faaliyetini sürekli olarak yürütenler genel kural olarak;

• Defter-Beyan Sistemine kaydolmak,
• Serbest meslek kazanç defteri tutmak,
• Tahsilatları için elektronik serbest meslek makbuzu düzenlemek,
• Faaliyete ilişkin belgeleri saklamak

zorundadır.

GİB’in güncel serbest meslek kazancı rehberinde de serbest meslek erbabının mesleki tahsilatları için serbest meslek makbuzu düzenlemesi gerektiği açıklanıyor.

Defter ve Belge Yükümlülüğü Bulunmayan Telif Sahipleri

Yalnızca GVK 18 kapsamındaki faaliyetlerde bulunan ve eserlerini sadece GVK 94 kapsamında stopaj yapmakla yükümlü kişilere teslim eden eser sahipleri, istemeleri hâlinde defter tutma ve belge düzenleme yükümlülüğünden muaf tutulabiliyor.

Bu kolaylık için iki temel koşul öne çıkıyor:

1. Faaliyetin yalnızca GVK 18 kapsamında olması,
2. Eserlerin sadece stopaj sorumlularına teslim edilmesi.

Kazancın 2026 yılında 5.300.000 TL’yi aşması ve yıllık beyanname verilmesi gerekmesi, tek başına defter ve belge kolaylığını ortadan kaldırmıyor.

Eser sahibinin GVK 18 dışında başka bir serbest meslek faaliyeti bulunuyorsa genel defter ve belge hükümleri uygulanır.

Gider Pusulası Ne Zaman Düzenlenir?

Defter ve belge düzenleme yükümlülüğü kaldırılmış eser sahibinden eser veya hizmet alan mükellef, ödemeyi gider pusulasıyla belgelendirebilir.

Gider pusulasında;

• Eser sahibinin bilgileri,
• İşin veya eserin niteliği,
• Brüt ödeme tutarı,
• Gelir vergisi kesintisi,
• Ödeme tarihi

gösterilmelidir.

Eser sahibinin kendisine düzenlenen gider pusulalarını ve faaliyet kapsamında yaptığı harcamalara ilişkin belgeleri Vergi Usul Kanunu’ndaki saklama süresi boyunca muhafaza etmesi gerekir.

Gider pusulasının içermesi gereken temel bilgiler Vergi Usul Kanunu uygulamasında ayrıca düzenlenmiştir.

Telif Sahiplerinin Vergi Levhası Alması Gerekir mi?

Serbest meslek erbabı genel olarak vergi levhası almak ve elektronik ortamda bulundurmak zorunda.

Ancak kendi adına ayrı bir işyeri açmadan GVK 18 kapsamındaki faaliyetleri yürüten eser sahipleri bakımından farklı değerlendirme yapılabiliyor.

Eser sahibi;

• Kendi adına ayrı bir işyeri açmamışsa,
• Evinde çalışmasına rağmen burada müşterilerine satış veya hizmet sunmuyorsa,
• Yalnızca telif ve eser üretimi faaliyeti yürütüyorsa

vergi levhası alma yükümlülüğü doğmayabilir.

Buna karşılık sürekli şekilde müşteri kabul edilen bir atölye, ofis veya satış yeri bulunması hâlinde işyeri ve vergi levhası yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Dar Mükellef Eser Sahipleri de İstisnadan Yararlanabilir

Türkiye’de yerleşik olmayan kişiler de Türkiye’de elde ettikleri GVK 18 kapsamındaki telif kazançları için istisnadan yararlanabilir.

Dar mükellefin Türkiye’de elde ettiği ve tamamı stopaj yoluyla vergilendirilen serbest meslek kazançları için genel olarak yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez.

Örnek: Yabancı Yazılımcının Program Satışı

Türkiye’de altı aydan kısa süre bulunan yabancı bir yazılımcının geliştirdiği programı bir Türk şirketine 1.000.000 TL bedelle sattığını varsayalım.

Program ve işlem GVK 18 kapsamında değerlendiriliyorsa Türk şirketi:

1.000.000 TL × %17 = 170.000 TL

gelir vergisi stopajı yapar.

Faaliyet arızi nitelikteyse KDV mükellefiyeti doğmayabilir.

Dar mükellefin çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları karşısındaki durumu ayrıca incelenmelidir. Anlaşmada yer alan serbest meslek, gayrimaddi hak bedeli, işyeri veya kalış süresi hükümleri iç mevzuattan farklı sonuç doğurabilir.

2026 Yılında Eser Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?

Telif geliri elde edenlerin vergisel durumlarını belirlerken şu sorular birlikte cevaplandırılmalıdır:

• Çalışma fikrî veya sanatsal eser niteliğinde mi?
• Gelir eserin satışı, yayımı, kiralanması veya hak devrinden mi doğuyor?
• Faaliyet sürekli mi, arızi mi?
• Alıcı GVK 94 kapsamında stopaj sorumlusu mu?
• Ödeme üzerinden yüzde 17 kesinti yapılmış mı?
• Eser yalnızca şirketlere mi, yoksa doğrudan tüketicilere de mi satılıyor?
• KDV eser sahibi tarafından mı, alıcı tarafından mı beyan edilecek?
• 2026 yılı toplam telif kazancı 5.300.000 TL’yi aşıyor mu?
• Defter-Beyan Sistemi ve belge düzenleme yükümlülüğü bulunuyor mu?
• Yıl içinde kesilen vergilerin belgeleri saklanıyor mu?

Aynı eser sahibi bakımından farklı satış kanalları farklı vergisel yükümlülükler doğurabilir. Örneğin eserlerini hem yayınevine hem de kendi internet sitesi üzerinden vatandaşlara satan bir yazarın tüm gelirleri tek yöntemle değerlendirilemeyebilir.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Temmuz 2026’da aylık yüzde 1,52 ve yıllık yüzde 27,83 arttı. Üretici maliyetlerindeki aylık yükselişte elektrik ve gaz sektöründeki yüzde 9,65’lik artış dikkat çekerken, yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 41,81 ile madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe gerçekleşti.

Temmuz 2026 Yİ-ÜFE Verileri Açıklandı

Türkiye İstatistik Kurumu, Temmuz 2026 dönemine ilişkin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi sonuçlarını açıkladı.

Buna göre Yİ-ÜFE, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,52 arttı. Üretici fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 27,83 olarak hesaplandı.

Endeks, 2025 yılının Aralık ayına göre yüzde 17,86, son 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 27,54 yükseldi.

Temmuz 2026 Üretici Enflasyonu Ne Kadar Oldu?

Temmuz ayındaki temel üretici enflasyonu göstergeleri şöyle gerçekleşti:

Üretici fiyatları temmuz ayında artmaya devam ederken aylık yükseliş, geçen yılın aynı döneminin altında kaldı.

Temmuz 2025’te aylık Yİ-ÜFE artışı yüzde 1,73, Temmuz 2024’te ise yüzde 1,94 seviyesindeydi. Buna karşılık yıllık üretici enflasyonu Temmuz 2025’teki yüzde 24,19 seviyesinden yüzde 27,83’e çıktı.

Yıllık Üretici Enflasyonu Geçen Yıla Göre Arttı

Yİ-ÜFE’nin yıllık değişimi son üç yılın temmuz ayları itibarıyla şöyle gerçekleşti:

Yıllık üretici enflasyonu Temmuz 2024 seviyesinin altında kalmasına rağmen geçen yılın aynı ayına göre 3,64 puan yükseldi.

On iki aylık ortalamalara göre üretici fiyatlarındaki artış da yüzde 27,54 oldu. Bu oran Temmuz 2025’te yüzde 27,07, Temmuz 2024’te ise yüzde 47,55 seviyesindeydi.

Elektrik ve Gaz Fiyatları Aylık Yüzde 9,65 Arttı

Temmuz ayında sanayinin ana sektörleri arasında en yüksek aylık fiyat artışı elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında görüldü.

Elektrik ve gaz sektöründeki üretici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 9,65 arttı.

Sektörlere göre aylık değişimler şöyle gerçekleşti:

Madencilik ve taş ocakçılığında fiyatlar aylık bazda yüzde 4,22 gerilerken, diğer üç ana sektörde artış kaydedildi.

Enerji Maliyetlerindeki Aylık Artış Dikkat Çekti

Ana sanayi grupları incelendiğinde temmuz ayındaki en yüksek artış yüzde 4,83 ile enerjide gerçekleşti.

Ana gruplara göre aylık fiyat değişimleri şöyle oldu:

• Ara mallarında yüzde 0,81 artış,
• Dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,40 artış,
• Dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,33 artış,
• Enerjide yüzde 4,83 artış,
• Sermaye mallarında yüzde 1,09 artış.

Enerji grubundaki artışın genel Yİ-ÜFE artışının üzerinde gerçekleşmesi, elektrik, doğal gaz, ulaştırma ve üretim girdileri bakımından maliyet baskısının sürdüğünü gösterdi.

İmalat Sanayisinde Aylık Fiyat Artışı Yüzde 1,06 Oldu

Yİ-ÜFE içinde önemli ağırlığa sahip olan imalat sanayisinde üretici fiyatları temmuz ayında yüzde 1,06 arttı.

İmalat fiyatlarındaki artış genel aylık Yİ-ÜFE oranının altında kaldı. Bununla birlikte dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları ile sermaye mallarında fiyat artışlarının devam etmesi, üretim maliyetlerinin farklı sektörlere yayıldığını ortaya koydu.

İmalat ürünlerindeki fiyat değişimleri, ilerleyen dönemlerde tüketici fiyatları açısından da önemli bir maliyet göstergesi olarak takip ediliyor.

Madencilikte Yıllık Artış Yüzde 41,81’e Ulaştı

Sanayinin dört ana sektöründe yıllık bazda en yüksek artış madencilik ve taş ocakçılığında gerçekleşti.

Sektörlere göre yıllık üretici fiyat değişimleri şöyle açıklandı:

Madencilik sektöründe aylık fiyatların yüzde 4,22 gerilemesine rağmen yıllık artışın yüzde 41,81 seviyesinde bulunması dikkat çekti.

Elektrik ve gaz sektöründe ise aylık yüksek artışa karşılık yıllık değişim yüzde 11,69 ile dört ana sektör arasındaki en düşük oran oldu.

İmalat Ürünlerinde Yıllık Artış Yüzde 28,96 Oldu

İmalat sanayisinde üretici fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,96 arttı.

Bu oran, genel Yİ-ÜFE artışı olan yüzde 27,83’ün 1,13 puan üzerinde gerçekleşti.

İmalat sektöründeki yıllık artış; gıda, tekstil, kimya, metal, makine, taşıt ve diğer sanayi ürünlerinin üretim maliyetlerindeki değişimin genel görünümünü yansıtıyor.

İmalat fiyatlarındaki artışın genel üretici enflasyonunun üzerinde kalması, sanayi işletmelerinin girdi, finansman, enerji ve iş gücü maliyetlerinin fiyatlar üzerindeki etkisinin devam ettiğine işaret ediyor.

Dayanıksız Tüketim Mallarında Yıllık Artış Yüzde 32,46

Ana sanayi grupları arasında yıllık bazda en yüksek fiyat artışı dayanıksız tüketim mallarında gerçekleşti.

Yıllık değişimler şöyle oldu:

Dayanıksız tüketim mallarındaki yüzde 32,46’lık artış; gıda, içecek, temizlik ve kısa sürede tüketilen diğer ürün gruplarındaki üretim maliyetlerinin yüksek seyrini sürdürdüğünü gösterdi.

Sermaye mallarında yıllık artış yüzde 21,28 ile ana gruplar arasındaki en düşük oran olarak kaydedildi.

Üretici ve Tüketici Enflasyonu Arasındaki Fark

TÜİK’in aynı gün açıkladığı verilere göre Temmuz 2026’da tüketici enflasyonu yıllık yüzde 31,75, aylık yüzde 1,78 oldu. Üretici enflasyonu ise yıllık yüzde 27,83 ve aylık yüzde 1,52 olarak gerçekleşti.

Buna göre yıllık tüketici enflasyonu, üretici enflasyonunun 3,92 puan üzerinde bulunuyor.

Üretici ve tüketici fiyatları farklı mal ve hizmet gruplarını kapsadığı için iki endeks doğrudan aynı yönde ve aynı oranda hareket etmeyebilir.

Bununla birlikte üretici maliyetlerindeki artışın süreklilik kazanması, işletmelerin maliyetlerinin satış fiyatlarına aktarılması yoluyla tüketici fiyatları üzerinde ilerleyen dönemlerde baskı oluşturabilir.

Yİ-ÜFE Neyi Gösteriyor?

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Türkiye’de üretilen ve yurt içine satılan sanayi ürünlerinin üretici fiyatlarında meydana gelen değişimi ölçüyor.

Endeks kapsamında;

• Madencilik ve taş ocakçılığı,
• İmalat sanayisi,
• Elektrik ve gaz üretimi,
• Su temini

sektörleri bulunuyor.

Üretici fiyatları hesaplanırken KDV, ÖTV ve benzeri dolaylı vergiler hariç peşin satış fiyatları dikkate alınıyor. Bu yönüyle Yİ-ÜFE, sanayi işletmelerinin üretim ve satış aşamasında karşılaştıkları fiyat değişimlerini gösteriyor.

Yİ-ÜFE Hangi İşlemlerde Kullanılıyor?

Yİ-ÜFE yalnızca ekonomik görünümün değerlendirilmesinde değil, özel hukuk ve ticari işlemlerde de referans alınabiliyor.

Endeks;

• Ticari sözleşmelerdeki fiyat güncellemelerinde,
• Yapım ve hizmet sözleşmelerindeki fiyat farklarında,
• Uzun süreli tedarik anlaşmalarında,
• Kira ve ücret güncellemelerinde,
• Maliyet ve bütçe çalışmalarında

tarafların sözleşmede belirlediği esaslara göre kullanılabiliyor.

Ancak her sözleşmede otomatik olarak Yİ-ÜFE uygulanmaz. Güncelleme yapılabilmesi için sözleşmedeki endeks, dönem, oran ve hesaplama yönteminin ayrıca incelenmesi gerekir.

Vergi mevzuatındaki yeniden değerleme oranı da doğrudan tek bir aya ait Yİ-ÜFE oranından oluşmaz. Yeniden değerleme oranı, Vergi Usul Kanunu’nda belirlenen 12 aylık ortalama esasına göre ayrıca hesaplanıp ilan edilir.

Temmuz Verileri İşletmeler İçin Ne Anlama Geliyor?

Temmuz 2026 sonuçları, sanayi üretim maliyetlerindeki artışın devam ettiğini gösteriyor.

Özellikle;

• Elektrik ve gazda aylık yüzde 9,65,
• Enerji grubunda aylık yüzde 4,83,
• Madencilikte yıllık yüzde 41,81,
• Dayanıksız tüketim mallarında yıllık yüzde 32,46

oranındaki artışlar işletmelerin enerji ve ham madde maliyetleri bakımından dikkat çekiyor.

Üretici fiyatlarındaki yükseliş;

• Ürün maliyetlerinin yeniden hesaplanmasına,
• Satış fiyatlarının gözden geçirilmesine,
• Stok değerlerinin değişmesine,
• Kârlılık oranlarının daralmasına,
• İşletme sermayesi ihtiyacının artmasına

neden olabilir.

Firmaların bütçe, fiyatlama ve nakit akışı çalışmalarında yalnızca genel Yİ-ÜFE oranını değil, faaliyet gösterdikleri sektör ve ana sanayi grubuna ilişkin değişimleri de dikkate almaları gerekiyor.

Bir Sonraki Yİ-ÜFE Verisi Ne Zaman Açıklanacak?

TÜİK, Ağustos 2026 dönemine ilişkin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi bülteninin 3 Eylül 2026 tarihinde yayımlanacağını açıkladı.

Ağustos verilerinde özellikle temmuz ayında belirgin biçimde yükselen elektrik, gaz ve enerji fiyatlarının üretim maliyetleri üzerindeki etkisi takip edilecek.

Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına çevirmelerine sağlanan yüzde 2 oranındaki destek yeniden düzenlendi. Yeni sistemde döviz almama taahhüdü yerine firmanın döviz pozisyonu esas alınacak. Firmalar, Merkez Bankasının belirleyeceği döviz pozisyonu oranını aşmamaları şartıyla destekten yararlanabilecek. Gerçeğe aykırı beyanda bulunan şirketlerden destek kur farkı ve faiziyle geri alınabilecek; yaptırımlar aynı şirket grubundaki diğer firmalara da genişletilebilecek.

Döviz Dönüşüm Desteği Tebliği Değiştirildi

Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de kapsamlı değişiklik yapıldı.

2026/11 sayılı değişiklik Tebliği, 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle yüzde 2 oranındaki döviz dönüşüm desteğinin temel şartları, banka kontrolleri, şirket gruplarının sorumluluğu, inceleme süreci ve usulsüz yararlanma hâlinde uygulanacak yaptırımlar yeniden belirlendi.

Tebliğ hükümlerinin büyük bölümü 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Desteğin uygulama süresini 31 Ocak 2027’ye uzatan hüküm ise 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Yüzde 2 Döviz Dönüşüm Desteği Devam Edecek

Yeni düzenlemede destek oranı değiştirilmedi.

Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı banka üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satmaları hâlinde, Türk lirasına çevrilen tutarın yüzde 2’si kadar dönüşüm desteği ödenmeye devam edilecek.

Desteğin hesaplanmasında dövizin Merkez Bankasına satıldığı gün, TCMB tarafından belirlenen usule göre ilan edilen döviz alış kuru esas alınacak.

Örnek Hesaplama

Bir firmanın yurt dışı kaynaklı 1 milyon ABD dolarını, dönüşüm kurunun 48 TL olduğu bir tarihte Merkez Bankasına sattığını varsayalım.

Türk lirası karşılığı:

1.000.000 USD × 48 TL = 48.000.000 TL

Yüzde 2 dönüşüm desteği:

48.000.000 TL × %2 = 960.000 TL

olacak.

Bu örnekte firma, döviz satış karşılığı olan 48 milyon TL’ye ilave olarak 960 bin TL destek alabilecek.

Gerçek hesaplama, işlem gününde TCMB tarafından belirlenen dönüşüm kuru ve uygulama talimatındaki diğer koşullar üzerinden yapılacak.

Döviz Almama Taahhüdü Yerine Döviz Pozisyonu Şartı Geliyor

Mevcut sistemde firmalar yüzde 2 dönüşüm desteğinden yararlanabilmek için Merkez Bankasınca belirlenen süre boyunca döviz satın almama taahhüdünde bulunuyordu.

Yeni sistemde bu yöntem değişiyor.

1 Ekim 2026’dan itibaren destekten yararlanmak isteyen firmanın, Merkez Bankasınca belirlenecek döviz pozisyonu oranını aşmaması gerekecek.

Firma destek talebinde bulunmadan önce döviz pozisyonu oranının belirlenen sınırın altında olduğunu aracı bankaya belgelemek zorunda olacak.

Böylece destek uygulamasında yalnızca döviz satış işlemi değil, firmanın bilançosundaki ve mali yapısındaki döviz varlıkları ile döviz yükümlülükleri de önem kazanacak.

Döviz pozisyonu oranının nasıl hesaplanacağı ve hangi sınırın uygulanacağı Tebliğ’de rakamsal olarak açıklanmadı. Bu ayrıntılar TCMB tarafından yayımlanacak uygulama usul ve esaslarıyla belirlenecek.

Eski Döviz Almama Taahhütleri Devam Edecek

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce verilen döviz almama taahhütleri bakımından eski hükümler uygulanmaya devam edecek.

Buna göre 1 Ekim 2026’dan önce destekten yararlanarak döviz almama taahhüdünde bulunan bir firmanın, taahhüdüne aykırı hareket etmesi hâlinde yeni döviz pozisyonu hükümleri değil, taahhüdün verildiği tarihte yürürlükte bulunan yaptırımlar uygulanacak.

Bu geçiş düzenlemesi, devam eden işlemlerin yeni kurallardan etkilenmesini önleyecek.

Destek Süresi 31 Ocak 2027’ye Uzatıldı

Döviz dönüşüm desteğinin uygulama süresi daha önce 31 Temmuz 2026 olarak belirlenmişti.

Yeni Tebliğ ile bu tarih 31 Ocak 2027 olarak değiştirildi. Süre uzatımına ilişkin hüküm, Tebliğin yayımlandığı 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Buna göre uygulama, aksi yönde yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece 31 Ocak 2027’ye kadar devam edecek.

Ancak 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yapılacak işlemlerde yeni döviz pozisyonu ve denetim şartları uygulanacak.

Satılan Döviz Firmaya İade Edilmeyecek

Tebliğde, Merkez Bankasına satışı yapılan dövizin hiçbir şekilde firmaya iade edilmeyeceği açıkça düzenlendi.

Bu hüküm, firmanın daha sonra;

• Destek talebinden vazgeçmesi,
• Gerekli belgeleri sunmaması,
• İncelemeye alınması,
• Destek talebinin reddedilmesi

gibi durumlarda da döviz satış işleminin geri alınamayacağı anlamına geliyor.

Örneğin firma dövizini Merkez Bankasına sattıktan sonra gerekli bilgi ve belgeleri sunmazsa destek ödemesi alamayabilecek ancak sattığı dövizi geri talep edemeyecek.

Bu nedenle firmaların işlemden önce destek şartlarını ve sunmaları gereken belgeleri eksiksiz biçimde kontrol etmeleri önem taşıyor.

Yurt Dışı Kaynaklı Dövizin Kontrolünü Banka Yapacak

Merkez Bankasına satılacak dövizin gerçekten yurt dışı kaynaklı olup olmadığını aracı banka tespit edecek.

Aracı banka bu amaçla firmadan gerekli gördüğü tüm bilgi ve belgeleri isteyebilecek.

Bankalar özellikle;

• İhracat bedellerini,
• Yurt dışına verilen hizmetlerden elde edilen gelirleri,
• Dövizin yurda giriş kayıtlarını,
• Gümrük ve banka belgelerini,
• Fatura ve sözleşmeleri,
• Firma ile ödeme gönderen kişi arasındaki ilişkiyi

inceleyebilecek.

Yurt dışı kaynaklı olduğu yeterli şekilde kanıtlanamayan dövizler için destek talebi kabul edilmeyebilecek.

TCMB’nin önceki uygulama talimatında da yurt dışı kaynaklı döviz kapsamında ihracat gelirleri, yabancılara sunulan hizmetlerden doğan belirli döviz gelirleri ve serbest bölge satışlarından elde edilen gelirler gibi kalemler yer alıyordu.

Firmalara Destek Üst Sınırı Getirilebilecek

TCMB, firmaların destek kapsamında satabileceği döviz miktarına veya alabileceği toplam destek tutarına üst limit koyabilecek.

Üst limit belirlenirken firmanın;

• Kârlılığı,
• İş gücü maliyeti,
• Oluşturduğu katma değer

dikkate alınacak.

Tebliğe göre üst limit, firma kârlılığı ile iş gücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları esas alınarak TCMB’nin belirleyeceği yöntemle hesaplanacak.

Belirlenen üst limiti aşan firmaların destek talepleri karşılanmayacak.

Bu düzenleme, desteğin firmanın gerçek ekonomik faaliyetiyle ve Türkiye’de oluşturduğu katma değerle ilişkilendirilmesini amaçlıyor.

Üst limit hesabında kullanılacak mali tablo dönemi, iş gücü maliyetinin kapsamı ve grup şirketlerinin birlikte değerlendirilip değerlendirilmeyeceği henüz açıklanmadı.

Dış Ticaret Şirketlerinin Getirdiği Döviz Tedarikçi Adına Satılabilecek

Aracılı ihracat işlemleri için özel bir düzenleme getirildi.

Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar tarafından yurda getirilen dövizler, bu şirketlere ürün sağlayan tedarikçi firmalar adına Merkez Bankasına satılabilecek.

Bu durumda;

• Döviz pozisyonu şartını tedarikçi firma sağlayacak,
• Gerekli belgeleri tedarikçi firma bankaya sunacak,
• Dönüşüm desteği doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak,
• Döviz satışı hukuken tedarikçi firma tarafından yapılmış kabul edilecek.

Bu uygulama, ihracatı aracılar üzerinden gerçekleştiren üretici ve tedarikçi firmaların da yüzde 2 destekten yararlanmasına imkân verecek.

Bankalar Dönüşüm İşleminden Komisyon Alabilecek

Yeni düzenlemeyle aracı bankalara döviz dönüşüm desteği işlemleri için firmalardan komisyon alma hakkı tanındı.

Ancak bankaların serbestçe herhangi bir oran belirlemesi mümkün olmayacak. Alınabilecek azami komisyon oranını TCMB belirleyecek.

Bu nedenle firmaların destek avantajını hesaplarken banka komisyonunu da dikkate alması gerekecek.

Örneğin yüzde 2 destek alınan bir işlemde banka tarafından komisyon kesilmesi hâlinde firmanın net mali avantajı yüzde 2’nin altında kalabilecek.

Azami komisyon oranı ve tahsilat şekli TCMB uygulama düzenlemesiyle açıklanacak.

Firma Kontrolü Kavramı Tebliğe Eklendi

Yeni düzenlemede “firma kontrolü” kavramı tanımlandı.

Buna göre bir firmanın başka bir firmayı kontrol ettiği kabul edilebilmesi için doğrudan veya dolaylı olarak;

• Sermayenin en az yüzde 50’sine,
• Oy hakkının en az yüzde 50’sine,
• Yönetim kurulu üyelerinin en az yüzde 50’sini seçme hakkına veya
• Yönetim kurulu üyelerinin en az yüzde 50’sine

sahip olması gerekecek.

Bu tanım özellikle usulsüz destek kullanımında uygulanacak grup şirketi yaptırımları açısından önem taşıyor.

Bir firmadaki usulsüzlük yalnızca işlemi yapan şirketi değil, onu kontrol eden veya onun tarafından kontrol edilen diğer şirketleri de etkileyebilecek.

Gerçeğe Aykırı Beyanda Destek Kur Farkıyla Geri Alınacak

Firmanın döviz pozisyonuna ilişkin bildiriminin gerçeğe aykırı olduğunun veya destekten usulsüz biçimde yararlanıldığının tespit edilmesi hâlinde ödenen destek geri alınacak.

Ancak geri alınacak tutar yalnızca firmaya ödenen yüzde 2 destekle sınırlı olmayacak.

Hesaplamaya;

• Ödenen dönüşüm desteği,
• İlgili dönem boyunca oluşan kur farkı,
• Desteğin ödendiği tarihten tespit tarihine kadar hesaplanacak faiz

dâhil edilecek.

Faiz hesabında, usulsüzlüğün tespit edildiği tarihte geçerli olan TCMB’nin ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı kullanılacak.

Geri Alma Örneği

Bir firmaya 1 milyon TL dönüşüm desteği ödendiğini varsayalım.

Sonradan işlemin usulsüz olduğu tespit edilirse firma yalnızca 1 milyon TL’yi geri ödemeyecek.

Bu tutara;

• İşlem tarihinden tespit tarihine kadar oluşan kur farkı,
• TCMB’nin en yüksek gecelik borç verme oranı üzerinden hesaplanan faiz

eklenecek.

Dolayısıyla geri alınacak toplam tutar, başlangıçta alınan destekten önemli ölçüde yüksek olabilecek.

Destek ve TCMB Kredileri Geçici Olarak Kapatılabilecek

Usulsüz veya gerçeğe aykırı destek kullanımının tespit edilmesi hâlinde ilgili firmanın;

• Yeni döviz dönüşüm desteği talepleri,
• TCMB kaynaklı kredi başvuruları,
• TCMB kaynaklı kredi kullanım talepleri

belirli süre boyunca kabul edilmeyecek.

Yasaklama süresi TCMB tarafından;

• İhlalin tutarı,
• İhlalin niteliği,
• Aynı fiilin tekrarlanıp tekrarlanmadığı

dikkate alınarak belirlenecek.

Böylece yaptırım yalnızca alınan desteğin geri ödenmesiyle sınırlı kalmayacak; firmanın reeskont kredileri ve diğer TCMB kaynaklı finansman imkânlarına erişimi de engellenebilecek.

TCMB ayrıca olayın niteliğine göre ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verebilecek.

Yaptırım Aynı Şirket Grubuna Yayılabilecek

Usulsüz destek kullanan firmanın borcu tamamen ödeninceye kadar, yalnızca bu firmanın değil ilişkili şirketlerin de destek ve kredi talepleri kabul edilmeyebilecek.

Kapsama;

• Usulsüzlük yapan firmanın kontrol ettiği şirketler,
• Usulsüzlük yapan firmayı kontrol eden şirketler,
• Firmayı kontrol eden gerçek veya tüzel kişilerin kontrol ettiği diğer şirketler

girecek.

Bu şirketlerin döviz dönüşüm desteği talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, geri alınması gereken tutar tamamen ödeninceye kadar durdurulabilecek.

Bu nedenle grup şirketlerinde tek bir firmanın gerçekleştirdiği hatalı veya usulsüz işlem, grubun diğer şirketlerinin finansmana erişimini de etkileyebilecek.

Bankalar Şüpheli İşlemleri TCMB’ye Bildirecek

Aracı bankalara da yeni sorumluluklar getirildi.

Bankalar;

• Şüpheli döviz dönüşüm desteği işlemlerini TCMB’ye bildirmek,
• TCMB tarafından geri alınmasına karar verilen tutarların tahsili için gerekli önlemleri almak,
• İlişkili ve kontrol kapsamındaki firmaları TCMB’ye bildirmek

zorunda olacak.

TCMB’nin bankaya gönderdiği geri ödeme bildiriminden itibaren bir ay içinde gerekli tutar Merkez Bankasına aktarılmazsa TCMB, söz konusu tutarı aracı bankanın kendi nezdindeki hesaplarından resen tahsil edebilecek.

Bu hüküm, bankaların firma beyanı ve belgeleri üzerinde daha ayrıntılı inceleme yapmasına neden olabilecek.

Firmalar İncelemeye Alınabilecek

TCMB, destek talebinde bulunan firmalardan ilave bilgi ve belge sunmalarını isteyebilecek.

Talep edilen belgeleri aracı bankaya veya TCMB’ye vermeyen firmaların destek talepleri kabul edilmeyecek.

Döviz daha önce satılmışsa, belgelerin sunulmaması nedeniyle destek ödenmese bile satılan döviz iade edilmeyecek.

TCMB;

• Sunulan belgeler,
• Banka kayıtları,
• Diğer kamu kurumlarından edinilen veriler,
• Şüpheli işlem bildirimleri

üzerinden firmayı incelemeye alabilecek.

İnceleme doğrudan TCMB tarafından yapılabileceği gibi aracı bankaya da yaptırılabilecek.

İnceleme Süresince Destek Ödenmeyecek

İncelemeye alınan firmalara, inceleme tamamlanıncaya kadar döviz dönüşüm desteği ödenmeyecek.

İnceleme sonucunda;

• Gerçeğe aykırı beyan,
• Usulsüzlük,
• Amaca aykırı kullanım

tespit edilirse destek talebi reddedilecek ve geri alma yaptırımları uygulanacak.

Herhangi bir aykırılık bulunmazsa destek talebi incelemenin tamamlandığı tarihten sonra kabul edilecek.

Tebliğ’de incelemenin azami süresi belirlenmedi. Bu süreyi TCMB belirleyecek.

Firmalar İşlem Öncesinde Hangi Belgeleri Hazırlamalı?

Yeni sistemle birlikte firmaların destek başvurusu öncesinde daha kapsamlı hazırlık yapması gerekecek.

Özellikle şu bilgi ve belgelerin hazır bulundurulması yararlı olacaktır:

• Dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunu gösteren banka kayıtları,
• İhracat faturaları ve gümrük beyannameleri,
• Hizmet ihracatı sözleşmeleri ve faturaları,
• Döviz transfer dekontları,
• Güncel mali tablolar,
• Döviz varlık ve yükümlülük dökümleri,
• Döviz pozisyonu oranı hesabı,
• Ortaklık ve yönetim yapısını gösteren belgeler,
• Firma kârlılığı ve iş gücü maliyeti kayıtları,
• Aracılı ihracat varsa tedarikçi ve aracı ihracatçı arasındaki sözleşme.

Belgelerdeki bilgilerin muhasebe, banka ve ticaret sicili kayıtlarıyla uyumlu olması gerekiyor.

Yürürlük Tarihleri Neden Önemli?

2026/11 sayılı Tebliğ iki farklı yürürlük tarihi belirledi.

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren hüküm:

• Uygulama süresinin 31 Temmuz 2026’dan 31 Ocak 2027’ye uzatılması.

1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek hükümler:

• Döviz pozisyonu oranı şartı,
• Yeni destek hesaplama ve kontrol sistemi,
• Firma kontrolü tanımı,
• Destek üst limitleri,
• Aracılı ihracat işlemleri,
• Banka komisyonu,
• Usulsüz yararlanma yaptırımları,
• Grup şirketi kısıtlamaları,
• İnceleme ve belge isteme hükümleri.

Bu nedenle 1 Ağustos-30 Eylül 2026 tarihleri arasındaki işlemlerde mevcut sistemin, 1 Ekim 2026’dan itibaren ise yeni sistemin uygulanması bekleniyor.

Yeni TCMB uygulama talimatının yayımlanmasıyla geçiş döneminin ayrıntıları kesinleşecek.

Firmalar İçin En Önemli Değişiklikler

Yeni düzenlemeyle öne çıkan değişiklikler şöyle özetlenebilir:

• Yüzde 2 destek oranı korundu.
• Destek uygulaması 31 Ocak 2027’ye uzatıldı.
• Döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu şartı getirildi.
• TCMB firmalara satış ve destek üst limiti koyabilecek.
• Aracılı ihracatta destek tedarikçiye ödenebilecek.
• Bankaların komisyon almasına izin verildi.
• Satılan dövizin hiçbir durumda iade edilmeyeceği açıkça düzenlendi.
• Gerçeğe aykırı işlemlerde destek kur farkı ve faizle geri alınacak.
• TCMB kredilerine erişim geçici olarak durdurulabilecek.
• Yaptırımlar aynı şirket grubundaki diğer firmalara yayılabilecek.
• Şüpheli firmalar inceleme süresince destek alamayacak.

Yeni Sistem Firmalar Açısından Ne Anlama Geliyor?

Düzenleme, yüzde 2 oranındaki desteği sürdürürken yararlanma ve denetim koşullarını önemli ölçüde sıkılaştırıyor.

Eski sistem ağırlıklı olarak döviz almama taahhüdüne dayanırken yeni sistemde firmanın;

• Döviz pozisyonu,
• Mali yapısı,
• Kârlılığı,
• İş gücü maliyeti,
• Şirket grubu ilişkileri

birlikte değerlendirilebilecek.

Bu nedenle destek artık yalnızca dövizin kaynağının belgelenmesi ve satış işleminin yapılmasından ibaret olmayacak. Firmanın bütün mali ve ortaklık yapısının destek şartlarıyla uyumlu olması gerekecek.

Özellikle grup şirketlerinin, tek bir firmadaki ihlalin diğer şirketlerin TCMB kredilerine erişimini de engelleyebileceğini dikkate alarak merkezi bir kontrol mekanizması kurması önem taşıyor.

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin teminat uygulamasında önemli bir değişiklik yapıldı. Vergiye uyumlu mükellefler, gerekli şartları sağlamaları hâlinde vermeleri gereken teminatın yalnızca beşte birini verecek. Haklarında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma yönünden vergi inceleme raporu bulunan mükelleflerden ise belirli süre boyunca normal tutarın beş katı teminat istenecek.

594 Sıra Numaralı Tebliğ Yürürlüğe Girdi

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 531’de Değişiklik Yapılmasına Dair 594 Sıra Numaralı Tebliğ, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Tebliğ, yayımlandığı 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle 531 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 5’inci maddesinin beşinci fıkrası tamamen değiştirildi.

Yeni sistemde mükellefin vergiye uyum durumu ile hakkında düzenlenmiş sahte veya yanıltıcı belge raporu bulunup bulunmadığı, verilecek teminat tutarını doğrudan etkileyecek.

Düzenleme Hangi Mükellefleri İlgilendiriyor?

531 Sıra Numaralı Tebliğ, genel olarak akaryakıt, LPG ile belirli tütün ve alkollü içki piyasalarında faaliyet gösteren ve ilgili mevzuat kapsamında lisansa veya faaliyet belgesine sahip olan mükelleflere yönelik teminat uygulamasını düzenliyor.

Teminat yükümlülüğü özellikle;

• Akaryakıt dağıtım ve bayi faaliyetinde bulunanları,
• LPG dağıtıcıları ve otogaz bayilerini,
• Petrol piyasasında ilgili lisanslara sahip işletmeleri,
• Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içki sektöründeki belirli izin veya belge sahiplerini

ilgilendirebiliyor.

Dolayısıyla 594 Sıra Numaralı Tebliğ, bütün gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine yeni bir genel teminat yükümlülüğü getirmiyor. Değişiklik, 531 Sıra Numaralı Tebliğ kapsamında zaten teminat vermesi gereken mükelleflerin vereceği tutarı etkiliyor. 531 Sıra Numaralı Tebliğ’in temel amacı, lisansa tabi akaryakıt ve ilgili ürün piyasalarında vergi güvenliğini sağlamaya yönelik teminat sistemini düzenlemektir.

Vergiye Uyumlu Mükelleflerin Teminatı Beşte Bire İnecek

Yeni düzenlemeye göre, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121’inci maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma hakkı bulunan mükellefler, normalde vermeleri gereken teminatın yalnızca beşte birini verecek.

Başka bir ifadeyle gerekli şartları sağlayan mükellefler için yüzde 80 oranında teminat avantajı oluşacak.

Bu uygulamada, teminatın verileceği tarihin içinde bulunduğu yılda verilmesi gereken ve bir önceki yıla ait olan gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi esas alınacak.

Mükellefin mutlaka fiilen vergi indirimi tutarını kullanmış olması değil, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121’inci maddesindeki şartları taşıması nedeniyle indirimden yararlanma hakkının bulunması önem taşıyor.

Teminat İndirimi Nasıl Hesaplanacak?

Mükellefin 531 Sıra Numaralı Tebliğ kapsamında normal şartlarda vermesi gereken teminatın 10 milyon TL olduğunu varsayalım.

Mükellef, uyumlu mükelleflere vergi indirimi şartlarını taşıyorsa vereceği teminat:

10.000.000 TL × 1/5 = 2.000.000 TL

olacak.

Böylece mükellef 10 milyon TL yerine 2 milyon TL teminat verecek ve 8 milyon TL tutarında teminat avantajından yararlanacak.

Tablodaki rakamlar hesaplama yöntemini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Gerçek teminat tutarı, mükellefin faaliyet türü ve 531 Sıra Numaralı Tebliğ’deki hesaplama esaslarına göre belirlenecek.

Vergiye Uyumlu Mükellef Sayılmanın Şartları

Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121’inci maddesi kapsamında vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanabilmek için genel olarak;

• İlgili beyannamelerin kanuni süresinde verilmiş olması,
• Vergilerin süresinde ödenmesi veya kanunda kabul edilen sınırlar içinde borç bulunması,
• Belirlenen dönemlerde ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış kesinleşmiş tarhiyat bulunmaması,
• Vergi Usul Kanunu’ndaki kaçakçılık suçlarının işlenmemiş olması

gibi koşullar aranıyor.

Teminat indiriminin uygulanabilmesi için bu şartların, teminatın verileceği yılda sunulması gereken bir önceki yıla ait gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi yönünden değerlendirilmesi gerekecek.

Mükellefin uyumlu mükellef statüsünü kaybetmesi veya beyannamede yer alan bilgilerin sonradan değişmesi hâlinde teminat durumunun nasıl güncelleneceği, vergi dairesi kayıtları ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak ayrıca incelenmeli.

Sahte Belge Raporu Bulunanlardan Beş Kat Teminat Alınacak

594 Sıra Numaralı Tebliğ yalnızca uyumlu mükelleflere avantaj sağlamıyor. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma yönünden vergi inceleme raporu bulunan mükellefler için ağırlaştırılmış teminat yükümlülüğü getiriyor.

Bu durumdaki mükellefler, normal şartlarda vermeleri gereken teminatın beş katını vermek zorunda olacak.

Düzenleme;

• Sahte belge düzenleme,
• Sahte belge kullanma,
• Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme,
• Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma

yönünden düzenlenen vergi inceleme raporlarını kapsıyor.

Beş Kat Teminat Nasıl Hesaplanacak?

Mükellefin normal şartlarda vermesi gereken teminatın 10 milyon TL olduğunu varsayalım.

Hakkında kapsama giren bir vergi inceleme raporu bulunması hâlinde istenecek teminat:

10.000.000 TL × 5 = 50.000.000 TL

olacak.

Bu örnekler yalnızca beş kat uygulamasını açıklamaktadır. Mükellefin esas teminatı, Tebliğ’deki faaliyet ve hesaplama ölçütlerine göre belirlenir.

Beş Kat Teminat Hangi Sürede Uygulanacak?

Ağırlaştırılmış teminat uygulaması süresiz olmayacak.

Beş kat teminat;

• Vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih ile
• Raporda yer alan hususların kesinleştiği tarih

arasındaki dönemde uygulanacak.

Buradaki kesinleşme, rapora bağlı olarak tesis edilen vergisel işlemlerin idari veya yargısal süreçleri sonunda kesin duruma gelmesini ifade edebilir.

Bu nedenle beş kat uygulamasının başlangıç tarihi, raporun mükellefe tebliğ edildiği tarih değil, vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih olacak.

Uygulamanın sona ereceği tarih ise yalnızca raporun düzenlendiği veya tarhiyatın yapıldığı tarih olmayacak; raporda yer alan hususların kesinleşme durumu dikkate alınacak.

Raporun Kesinleşmesi Beklenmeden Teminat Artacak

Düzenlemenin en önemli sonuçlarından biri, beş kat teminat için rapordaki tespitlerin kesinleşmesinin beklenmemesidir.

Vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına girmesiyle ağırlaştırılmış teminat dönemi başlayabilecek.

Bu nedenle mükellefin;

• Rapor değerlendirme komisyonu süreci,
• Vergi ve ceza ihbarnamesinin tebliği,
• Tarhiyat sonrası uzlaşma,
• İdari itiraz,
• Vergi mahkemesinde dava

gibi süreçleri henüz tamamlanmamış olsa bile beş kat teminat yükümlülüğüyle karşılaşması mümkün olacak.

Ancak uygulama, rapordaki hususların kesinleşmesine kadar devam edecek. Kesinleşme sonrasında teminatın hangi tutarda devam edeceği, mükellefin o tarihteki durumu ve 531 Sıra Numaralı Tebliğ’in diğer hükümleri çerçevesinde değerlendirilecek.

Eksik Teminat İçin 30 Gün Süre Verilecek

Hakkında sahte veya yanıltıcı belge yönünden vergi inceleme raporu bulunan mükellefin mevcut teminatı beş kat tutarı karşılamıyorsa, vergi dairesi tarafından mükellefe yazı tebliğ edilecek.

Bu yazıyla teminatın 30 gün içinde tamamlanması istenecek.

Süre, vergi inceleme raporunun düzenlendiği veya vergi dairesine girdiği tarihten doğrudan değil, teminat tamamlama yazısının mükellefe tebliğinden itibaren hesaplanmalı.

Mükellefin mevcut teminatı 10 milyon TL, beş kat uygulaması sonucunda bulunması gereken toplam teminatı 50 milyon TL ise 30 gün içinde:

50.000.000 TL − 10.000.000 TL = 40.000.000 TL

ilave teminat vermesi gerekecek.

Teminatın Hiç Verilmemesi veya Tamamlanmaması Riskli

531 Sıra Numaralı Tebliğ kapsamında istenen teminatın süresinde verilmemesi veya eksik tutarın tamamlanmaması, yalnızca mali bir eksiklik olarak değerlendirilmiyor.

Yükümlülüğün yerine getirilmemesi;

• Özel usulsüzlük cezası,
• Lisansa ilişkin işlemlerin etkilenmesi,
• İlgili kurumlara bildirim yapılması,
• Faaliyetin sürdürülmesinde idari sorun yaşanması

gibi sonuçlara neden olabilir.

531 Sıra Numaralı Tebliğ’de teminat yükümlülüğüne uymayanlar için Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesi kapsamında özel usulsüzlük cezası uygulanmasına ilişkin hükümler bulunuyor. 2023 yılında yapılan değişiklikte de yeni işe başlayanlar veya ilk defa teminata tabi lisans alanlar bakımından özel ceza uygulaması ayrıntılandırılmıştı.

Bu nedenle 30 günlük sürenin son günü beklenmeden, kabul edilebilecek teminat türü ve tutarı ilgili vergi dairesiyle kontrol edilmeli.

Hangi Teminatlar Kabul Ediliyor?

531 Sıra Numaralı Tebliğ’de teminat kavramı, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılan belirli değerler üzerinden tanımlanıyor.

Teminat olarak genel olarak;

• Türk parası,
• Bankalar tarafından verilen teminat mektupları,
• Sigorta şirketlerince verilen kefalet senetleri,
• Devlet iç borçlanma senetleri veya bunlar yerine düzenlenen belgeler,
• Şartları sağlayan taşınmazlar

kullanılabiliyor.

2023 yılında yapılan değişiklikle sigorta şirketleri tarafından verilen kefalet senetleri de Tebliğ’in teminat hükümlerine dahil edilmişti.

Teminatın türüne göre şekil, süre, değerleme ve kabul koşulları değişebileceğinden vergi dairesine sunulmadan önce belgenin mevzuata uygunluğu kontrol edilmeli.

Uyumlu Mükellef İndirimi Otomatik Uygulanır mı?

Tebliğ, uyumlu mükelleflerin teminatı beşte bir oranında vereceğini düzenliyor. Ancak uygulamada mükellefin durumunun vergi dairesi kayıtları üzerinden kontrol edilmesi gerekecek.

Özellikle;

• Bir önceki yıl beyannamesinin durumu,
• Beyannamenin süresinde verilip verilmediği,
• Vergilerin ödeme durumu,
• Kesinleşmiş tarhiyat bulunup bulunmadığı,
• Vergi indirimi hakkının oluşup oluşmadığı

incelenecek.

Teminat işlemi sırasında mükellefin uyumlu statüde olduğunun sistem tarafından görülmemesi hâlinde vergi dairesinden durumun kontrol edilmesi veya gerekli belgelerin sunulması gerekebilir.

Tebliğ’de ayrıca bir başvuru formu veya özel süre belirtilmediğinden, uygulamanın vergi dairesi kayıtları üzerinden yürütülmesi bekleniyor.

Hem Uyumlu Mükellef Hakkı Hem Vergi İnceleme Raporu Varsa Ne Olur?

Bir mükellefin önceki beyanname itibarıyla uyumlu mükellef indiriminden yararlanma hakkı bulunmasına rağmen daha sonra hakkında sahte veya yanıltıcı belge raporu düzenlenmiş olabilir.

Tebliğ’deki sistematik dikkate alındığında, vergi inceleme raporunun vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih ile rapordaki hususların kesinleştiği tarih arasında beş kat teminat hükmünün uygulanması gerekir.

Başka bir ifadeyle özel nitelikteki ağırlaştırılmış teminat hükmü, bu dönemde beşte bir oranındaki uyumlu mükellef avantajının önüne geçecektir.

Ancak bu konuya ilişkin somut hesaplamanın, raporun kapsamı ve mükellefin mevcut teminat durumu dikkate alınarak ilgili vergi dairesinden yazılı biçimde teyit edilmesi yararlı olacaktır.

Değişiklik Neden Önemli?

Yeni düzenleme, teminat uygulamasında mükelleflerin vergiye uyum düzeyine göre ayrıştırılmasını sağlıyor.

Düzenli beyanda bulunan, vergilerini zamanında ödeyen ve uyumlu mükellef şartlarını taşıyan işletmelerin teminat maliyeti önemli ölçüde azaltılıyor.

Buna karşılık sahte veya yanıltıcı belge yönünden inceleme raporu bulunan işletmelerin teminat yükü ciddi biçimde artırılıyor.

Örneğin esas teminatı 10 milyon TL olan iki işletmeden;

• Vergiye uyumlu olan 2 milyon TL,
• Normal statüdeki 10 milyon TL,
• Hakkında kapsama giren rapor bulunan 50 milyon TL

teminat vermek zorunda kalabilecek.

Bu örnekte en düşük ve en yüksek teminat arasında 25 kat fark oluşuyor.

Mükelleflerin Yapması Gereken Kontroller

531 Sıra Numaralı Tebliğ kapsamında teminat veren işletmelerin 31 Temmuz 2026 sonrasında şu kontrolleri yapması gerekiyor:

• Teminata tabi lisans ve faaliyet belgeleri belirlenmeli.
• Normal şartlarda verilmesi gereken güncel teminat hesaplanmalı.
• Bir önceki yıl beyannamesi itibarıyla uyumlu mükellef indirimi hakkı kontrol edilmeli.
• Mevcut teminatın tutarı, türü ve geçerlilik süresi incelenmeli.
• Vergi inceleme raporlarının vergi dairesi kayıtlarına girip girmediği takip edilmeli.
• Elektronik tebligat adresi düzenli kontrol edilmeli.
• Teminat tamamlama yazısı varsa 30 günlük süre hesaplanmalı.
• Banka teminat mektubu veya kefalet senedi limitleri önceden hazırlanmalı.
• Lisans sahibi şirketle teminatı veren mükellef bilgilerinin uyumu doğrulanmalı.

Özellikle e-Tebligat yoluyla gönderilen teminat tamamlama yazısının geç fark edilmesi, 30 günlük sürenin kaçırılmasına neden olabilir.

Teminat Maliyeti İşletmelerin Finansmanını Etkileyecek

Teminatın beşte bire indirilmesi, vergiye uyumlu mükelleflerin nakit, kredi ve teminat mektubu limitlerini daha verimli kullanmasına imkân sağlayabilir.

Özellikle yüksek tutarda teminat vermek zorunda olan akaryakıt ve LPG işletmelerinde;

• Banka teminat mektubu komisyonları,
• Gayrinakdî kredi limitleri,
• Nakit blokaj ihtiyacı,
• Taşınmazların teminata ayrılması

işletme finansmanını doğrudan etkiliyor.

Bu nedenle beşte bir uygulaması, yalnızca vergisel değil, finansal açıdan da önemli bir avantaj sağlayacak.

Sahte veya yanıltıcı belge raporu nedeniyle teminatın beş katına çıkması ise işletmenin kredi limitleri ve faaliyet devamlılığı üzerinde önemli baskı oluşturabilir.

Düzenleme 31 Temmuz 2026’da Uygulanmaya Başladı

594 Sıra Numaralı Tebliğ için ileri bir yürürlük tarihi belirlenmedi. Düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlandığı 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Bu tarihten sonra yapılacak teminat işlemlerinde yeni oranlar uygulanacak.

Daha önce verilmiş teminatların uyumlu mükellef indirimi nedeniyle azaltılıp azaltılamayacağı, fazla teminatın iade yöntemi ve devam eden teminat işlemlerine yeni hükmün nasıl uygulanacağı konusunda Tebliğ’de ayrıca bir geçiş hükmü bulunmuyor.

Bu nedenle mevcut teminatı bulunan mükelleflerin, teminatın azaltılması veya değiştirilmesi için bağlı oldukları vergi dairesine başvurmadan önce güncel idari uygulamayı kontrol etmesi gerekir.

Sonuç

594 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, teminat uygulamasında vergi uyumunu ödüllendiren, sahte veya yanıltıcı belge riskini ise daha ağır teminatla karşılayan iki yönlü bir sistem oluşturdu.

Buna göre;

• Vergiye uyumlu mükellefler normal teminatın beşte birini verecek.
• Diğer mükellefler genel teminat kurallarına tabi olacak.
• Sahte veya yanıltıcı belge raporu bulunanlar belirli dönem boyunca normal teminatın beş katını verecek.
• Eksik teminat, vergi dairesinin yazısının tebliğinden itibaren 30 gün içinde tamamlanacak.
• Düzenleme 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Teminata tabi sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin uyumlu mükellef statülerini, vergi inceleme süreçlerini ve elektronik tebligatlarını yakından takip etmesi gerekiyor.

TBMM’de kabul edilen 7590 sayılı Kanun’la, turizm işletmesi belgesine sahip özel sektör konaklama tesislerine geçici sigorta primi desteği sağlanması öngörülüyor. Düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğinde, Mayıs-Aralık 2026 döneminde uygun çalışanlar için prim ödeme günü başına 116,67 TL destek uygulanacak. Tam ay çalışan bir sigortalı için aylık ham destek 3.500,10 TL’ye ulaşabilecek.

7590 Sayılı Kanun Henüz Yürürlüğe Girmedi

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7590 sayılı Kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda 24 Temmuz 2026 tarihinde kabul edildi.

Kanun 27 Temmuz 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığına gönderildi. Ancak 30 Temmuz 2026 saat 17.47 itibarıyla TBMM’nin kanun bilgi ekranında Resmî Gazete tarihi ve sayısı henüz yer almıyor. Dolayısıyla turizm sektörüne yönelik prim desteği bu tarih itibarıyla yürürlüğe girmiş değil.

TBMM kayıtlarında düzenlemenin kanunlaştığı ve turizm işletmesi belgesine sahip konaklama tesislerine sigorta primi desteği getirilmesinin amaçlandığı belirtiliyor.

Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması hâlinde ilgili hüküm, Mayıs 2026 döneminden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Bu nedenle işverenlerin SGK uygulama kodu ve geriye dönük mahsup yöntemi açıklanmadan kendiliğinden ek veya düzeltme beyannamesi vermemesi gerekiyor.

Desteğin Yasal Dayanağı Ne Olacak?

Turizm sektörüne yönelik prim desteği, 7590 sayılı Kanun’un 11’inci maddesiyle 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenmesi öngörülen geçici 36’ncı maddeye dayanıyor.

Düzenlemeye göre destek;

• Turizm işletmesi belgesine sahip,
• Konaklama tesisi niteliğinde bulunan,
• Özel sektör tarafından işletilen,
• İlgili dönemde fiilen faaliyet gösteren

işyerlerine uygulanacak.

Destek İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak ve işverenlerin SGK’ye ödeyeceği primlerden mahsup edilecek.

Destek Mayıs-Aralık 2026 Dönemini Kapsayacak

Kanunda öngörülen uygulama dönemi 2026 yılının Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarından oluşuyor.

Buna göre destek en fazla sekiz aylık dönem için uygulanabilecek.

Ancak konaklama tesisinin sekiz ayın tamamında destekten yararlanabilmesi için her ay fiilen faaliyette bulunması ve diğer şartları sağlaması gerekecek.

Örneğin yalnızca haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında açık olan sezonluk bir tesis, şartları sağlaması durumunda yalnızca bu dört ay için destekten yararlanabilecek.

Günlük Destek Tutarı 116,67 TL Olacak

Destek, çalışanın ücretine göre değil SGK’ye bildirilen prim ödeme gün sayısına göre hesaplanacak.

Temel hesaplama formülü şöyle olacak:

Uygun prim ödeme gün sayısı × 116,67 TL

Buna göre farklı prim günleri için hesaplanacak ham destek tutarları şöyledir:

Tam ay çalışan bir sigortalı, ayın 28, 30 veya 31 gün sürmesine bakılmaksızın kural olarak SGK’ye 30 prim günü üzerinden bildiriliyor. Bu nedenle tam ay çalışan uygun bir sigortalı için aylık ham destek 3.500,10 TL olacak.

Sekiz Aylık Destek 28 Bin TL’ye Ulaşabilecek

Bir sigortalının Mayıs-Aralık 2026 döneminin tamamında her ay 30 prim günüyle bildirilmesi hâlinde teorik ham destek şöyle hesaplanacak:

30 gün × 8 ay = 240 prim günü

240 gün × 116,67 TL = 28.000,80 TL

Dolayısıyla şartları sağlayan bir çalışan için sekiz aylık teorik destek 28.000,80 TL’ye ulaşabilecek.

Ancak bu tutarın tamamının kesin olarak kullanılabilmesi, diğer teşviklerden sonra SGK’ye ödenecek yeterli prim tutarının bulunmasına bağlı olacak.

İlave İstihdam Şartı Bulunmuyor

Düzenleme yalnızca yeni işe alınacak çalışanlarla sınırlı değil.

Kanun metninde;

• Yeni çalışan alınması,
• Mevcut çalışan sayısının artırılması,
• Önceki yılın istihdam seviyesinin korunması,
• Çalışanın belirli bir tarihten sonra işe alınması,
• İşçinin belirli bir süre işsiz bulunması

şartları yer almıyor.

Bu nedenle mevcut çalışanlar da diğer koşulları taşımaları hâlinde destek hesabına dahil edilebilecek.

Düzenlemenin temel amacı yeni istihdam yaratılmasından ziyade turizm sektöründeki istihdam maliyetlerinin geçici olarak azaltılmasıdır.

İşçinin Ücreti İçin Üst Sınır Bulunmuyor

Destek tutarı çalışanın prime esas kazancına göre değişmeyecek.

Asgari ücretle çalışan bir sigortalı ile daha yüksek ücret alan bir sigortalı için prim gün sayısı aynıysa ham destek tutarı da aynı olacak.

Örneğin biri 33.030 TL, diğeri 80.000 TL prime esas kazançla bildirilen iki çalışanın da 30 prim günü bulunuyorsa her biri için ham destek 3.500,10 TL olarak hesaplanacak.

Ancak fiilen kullanılacak destek, diğer teşvikler uygulandıktan sonra işyerinin SGK’ye ödemesi gereken prim tutarını aşamayacak.

Hangi İşyerleri Destekten Yararlanabilecek?

Düzenlemeye göre destekten yararlanabilecek işyerlerinin özel sektör konaklama tesisi olması gerekiyor.

Temel şartlar şu şekilde sıralanabilir:

• İşyerinin özel sektöre ait olması,
• Konaklama tesisi olarak faaliyet göstermesi,
• 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında turizm işletmesi belgesine sahip olması,
• İlgili destek ayında fiilen faaliyette bulunması,
• Turizm işletmesi belgesiyle SGK işyeri sicilinin eşleştirilebilmesi,
• SGK bildirim ve ödeme şartlarının yerine getirilmesi.

Yalnızca turizm sektöründe faaliyet göstermek destek için yeterli olmayacak. İşyerinin hem konaklama tesisi niteliğinde olması hem de turizm işletmesi belgesine sahip bulunması gerekecek.

Hangi İşyerleri Kapsam Dışında Kalacak?

Kanun metni esas alındığında şu işyerlerinin destekten yararlanamayacağı değerlendiriliyor:

• Kamuya ait konaklama tesisleri,
• Turizm işletmesi belgesi bulunmayan otel ve pansiyonlar,
• Yalnızca belediye ruhsatıyla çalışan tesisler,
• Sadece turizm yatırımı belgesine sahip ve henüz işletmeye açılmamış tesisler,
• Seyahat acenteleri,
• Restoranlar,
• Eğlence işletmeleri,
• Konaklama tesisi niteliği taşımayan diğer turizm işletmeleri,
• İlgili ayda kapalı olan konaklama tesisleri.

Basit konaklama turizm işletmesi belgeli veya kısmi turizm işletmesi belgeli tesislerin durumunun ise uygulama düzenlemesiyle açıklığa kavuşturulması bekleniyor.

Hangi Çalışanlar İçin Destek Hesaplanacak?

Destek, özel sektör işyerlerinde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanlar için uygulanacak.

Kapsama girmesi beklenen çalışanlar şunlardır:

• Türk vatandaşı 4/a sigortalıları,
• Mevcut çalışanlar,
• Yeni işe alınan çalışanlar,
• Kısmi süreli çalışanlar,
• Asgari ücretli çalışanlar,
• Yüksek ücretli çalışanlar.

Kısmi süreli çalışanlar için destek, SGK’ye bildirilen prim günü kadar hesaplanacak.

Hangi Çalışanlar Kapsam Dışında Kalacak?

Düzenleme kapsamında bulunmayan çalışan grupları şunlardır:

• Sosyal güvenlik destek primine tabi emekli çalışanlar,
• Yabancı uyruklu sigortalılar,
• Yurt dışında çalıştırılmak üzere götürülen sigortalılar,
• Aday çıraklar,
• Çıraklar,
• Stajyerler,
• Yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi öğrenciler,
• 4/b kapsamındaki Bağ-Kur sigortalıları,
• 4/c kapsamındaki kamu görevlileri.

Her 4/a bildirimi otomatik olarak destek hesabına girmeyecek. Çalışanın malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olması temel ölçütlerden biri olacak.

Yabancı Çalışanlar İçin Destek Uygulanmayacak

Turizm sektöründe yabancı çalışan istihdamı yaygın olmasına rağmen düzenleme yalnızca Türk vatandaşı sigortalılar için destek öngörüyor.

Bu nedenle aynı konaklama tesisinde çalışan Türk ve yabancı uyruklu sigortalılardan yalnızca uygun durumdaki Türk vatandaşlarının prim günleri destek hesabına dahil edilecek.

Örnek

Bir otelde;

• 10 Türk vatandaşı uygun çalışan,
• Bir yabancı çalışan,
• Bir SGDP’li emekli çalışan

bulunduğunu varsayalım.

Her çalışanın 30 gün bildirildiği durumda yalnızca 10 uygun çalışanın toplam 300 prim günü dikkate alınacak.

Ham destek:

300 gün × 116,67 TL = 35.001 TL

olacak.

Yabancı çalışan ile SGDP’li çalışan için destek hesaplanmayacak.

Diğer SGK Teşvikleriyle Birlikte Uygulanabilecek

Turizm primi desteği, şartları sağlanan diğer sigorta primi teşvik ve indirimleriyle aynı dönemde uygulanabilecek.

Hesaplamada önce mevcut teşvik ve indirimler uygulanacak. Daha sonra kalan SGK prim borcu üzerinden turizm desteği mahsup edilecek.

Uygulama sırası genel olarak şöyle olacak:

1. İşyerinin yararlanabildiği mevcut SGK teşvikleri uygulanacak.
2. Diğer teşviklerden sonra ödenecek prim tutarı belirlenecek.
3. Prim günü üzerinden turizm desteği hesaplanacak.
4. Hesaplanan destek, kalan SGK prim borcunu aşamayacak.

Bu nedenle 30 günlük ham destek 3.500,10 TL olsa bile diğer teşviklerden sonra kalan prim borcu 2.000 TL ise fiilen kullanılabilecek destek en fazla 2.000 TL olacak.

Aşan tutarın nakit olarak ödenmesi veya sonraki aya devredilmesi kanun metninde öngörülmüyor.

Aynı Çalışan İki Teşvik Kodu ile Bildirilmeyecek

Diğer teşviklerle birlikte uygulama, aynı çalışanın aynı ay için iki ayrı kanun numarasıyla beyannameye yazılacağı anlamına gelmiyor.

Yeni desteğin;

• Ayrı bir SGK kanun numarasıyla mı,
• İşyerine yönelik otomatik mahsup yoluyla mı,
• Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtları üzerinden tanımlanarak mı

uygulanacağı henüz açıklanmadı.

SGK’nin uygulama kodu ve teknik bildirim sistemi yayımlanacak ikincil düzenlemeyle belirlenecek.

SGK Borcu Bulunan İşverenler Yararlanamayacak

Destekten yararlanmak isteyen işverenlerin;

• Muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresinde vermesi,
• Tahakkuk eden primleri yasal süresinde ödemesi,
• SGK’ye vadesi geçmiş prim borcunun bulunmaması,
• İdari para cezası ve ferilerine ilişkin borcunun bulunmaması

gerekecek.

Borçlarını tecil ve taksitlendiren veya yapılandıran işverenler, ödeme planına düzenli uydukları sürece destekten yararlanabilecek.

Kanun metninde ayrıca vergi borcu bulunmaması şartı yer almıyor.

SGK borç kontrolünün yalnızca ilgili işyeri sicili üzerinden mi yoksa işverenin Türkiye genelindeki bütün SGK sicilleri dikkate alınarak mı yapılacağı uygulama düzenlemesiyle netleşecek.

Mayıs 2026’dan İtibaren Geriye Dönük Uygulanacak

Kanun yayımlandığında destek Mayıs 2026 döneminden itibaren uygulanacak.

Bu nedenle Kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihe bağlı olarak;

• Mayıs 2026,
• Haziran 2026,
• Temmuz 2026

ve yayımdan önce tamamlanmış diğer dönemler için geriye dönük destek hesaplanması gündeme gelebilecek.

Ancak geçmiş dönemlerden yararlanılabilmesi için ilgili aya ait beyannamenin başlangıçta yasal süresinde verilmiş ve primlerin zamanında ödenmiş olması gerekecek.

Ödenen Geçmiş Dönem Primleri Nasıl Mahsup Edilecek?

Kanun yayımlanmadan önce geçmiş aylara ait primlerini tamamen ödeyen işverenler bakımından desteğin nasıl uygulanacağı henüz belli değil.

Muhtemel uygulamalar arasında;

• Tutarın cari dönem prim borçlarından mahsup edilmesi,
• İşverenin SGK emanet hesabına aktarılması,
• İade başvurusuna konu edilmesi,
• Sistem üzerinden otomatik alacak oluşturulması

bulunabilir.

Ancak kanun metninde bu yöntemlerden herhangi biri açıkça belirlenmiş değil.

Bu nedenle SGK genelgesi yayımlanmadan geçmiş dönem beyannamelerinde kendiliğinden teşvik kodu değişikliği veya düzeltme yapılmamalıdır.

Kayıt Dışı Çalışma Tespitinde Destek Geri Alınacak

İşyerinde yapılan denetim veya mahkeme kararı sonucunda;

• Çalıştırılan kişinin SGK’ye bildirilmediğinin,
• Bildirilen kişinin fiilen çalışmadığının,
• Prime esas kazancın bildirilmediğinin,
• Prime esas kazancın eksik bildirildiğinin

tespit edilmesi hâlinde yararlanılan destekler geri alınacak.

Fondan karşılanan tutarlar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenden tahsil edilecek. Ayrıca işyeri kalan destek dönemlerinde uygulamadan yararlanamayacak.

Küçük Kazanç Eksiklikleri İçin 15 Günlük Düzeltme Hakkı

Düzenleme, prime esas kazançta yapılan küçük tutarlı hatalar için sınırlı bir düzeltme imkânı getiriyor.

Eksik bildirilen prime esas kazanç tutarı, ilgili ayın brüt asgari ücretinin yüzde 10’unu aşmıyorsa SGK işverene ihtar gönderecek.

İşveren eksikliği ihtardan itibaren 15 gün içinde giderirse destek kaybedilmeyecek.

2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33.030 TL olduğundan düzeltme sınırı:

33.030 TL × %10 = 3.303 TL

olacak.

İlgili ayda 3.303 TL’yi aşmayan kazanç eksikliği 15 günlük sürede tamamlanırsa destek devam edebilecek.

Bu hak;

• Kayıt dışı çalışan,
• Sahte sigortalı,
• 3.303 TL’yi aşan eksik kazanç

tespitlerinde uygulanmayacak.

Muvazaalı İşlemlerde Destek İptal Edilecek

Destekten yararlanmak amacıyla gerçekte aynı işletmenin farklı bir işyeri gibi gösterilmesi veya çalışanların ilişkili şirketler arasında yapay biçimde aktarılması hâlinde destek iptal edilecek.

Muvazaalı sayılabilecek işlemler arasında;

• Mevcut işletmenin kapatılarak başka adla yeniden açılması,
• Aynı yönetim ve kontrol altındaki şirketler arasında çalışan kaydırılması,
• Şahıs işletmesinin görünürde başka kişiye devredilmesi,
• Turizm belgesinin destek amacıyla gerçeğe aykırı kullanılması

bulunuyor.

Gerçek bir devir, birleşme veya işletme değişikliği varsa işlemin ticari gerekçelerinin ve çalışan hareketlerinin belgelenmesi önem taşıyor.

Destek Gelir veya Gider Sayılmayacak

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan tutarlar gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gelir, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacak.

Bu nedenle işveren;

• Destek tutarını gelir yazmayacak,
• Hazine tarafından karşılanan prim tutarını giderleştirmeyecek,
• Aynı tutarı ikinci kez vergi matrahından indiremeyecek.

İşveren tarafından fiilen ödenen ve destek kapsamında karşılanmayan primler ise genel şartlarla gider olarak değerlendirilebilecek.

Destek çalışana yapılan bir ücret ödemesi değildir. Çalışanın brüt ücreti, net ücreti, prim günü ve prime esas kazancı destek nedeniyle değişmeyecek.

Uygulama Genelgesinde Hangi Konular Açıklanmalı?

Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK tarafından uygulama usullerinin açıklanması bekleniyor.

İkincil düzenlemede özellikle şu konuların netleştirilmesi gerekiyor:

• SGK teşvik veya kanun numarası,
• Başvuru ve sistem aktivasyon yöntemi,
• Mayıs 2026’dan itibaren geçmiş ayların mahsup şekli,
• Turizm belgesiyle SGK işyeri sicilinin eşleştirilmesi,
• Tesisin faaliyette olduğu ayların tespit yöntemi,
• Basit ve kısmi turizm işletmesi belgelerinin durumu,
• Aynı tesise ait birden fazla SGK sicilinin kapsamı,
• SGK borç kontrolünün kapsamı,
• Diğer teşviklerle mahsup sırası,
• Ödenmiş geçmiş primlerin iade veya mahsup yöntemi,
• Düzeltme beyannamelerinin desteğe etkisi.

İşverenler Şimdilik Ne Yapmalı?

Düzenleme yürürlüğe girmeden önce turizm işletmelerinin hazırlık amacıyla şu kontrolleri yapması yararlı olacaktır:

• Turizm işletmesi belgesinin güncelliğini kontrol etmek,
• Belgede yer alan tesisle SGK sicilini eşleştirmek,
• Mayıs 2026’dan itibaren tesisin faaliyette olduğu ayları belirlemek,
• Türk vatandaşı ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanları listelemek,
• SGDP’li, yabancı ve sınırlı sigorta koluna tabi çalışanları ayırmak,
• Prim gün sayılarını dönem bazında kontrol etmek,
• Beyannamelerin ve primlerin süresinde verilip ödenip ödenmediğini incelemek,
• SGK borcu ve yapılandırma durumunu kontrol etmek,
• Geçmiş aylara ait hesaplamaları taslak olarak hazırlamak.

Ancak uygulama kodu açıklanmadan beyanname değişikliği yapılmamalıdır.

Turizm İşletmeleri İçin Önemli Bir Maliyet Desteği

Turizm primi desteği, ilave çalışan şartı aranmaması ve mevcut çalışanları da kapsaması nedeniyle turizm işletmeleri açısından önemli bir maliyet avantajı sağlayabilir.

Tam ay çalışan bir kişi için aylık ham destek 3.500,10 TL, sekiz aylık teorik destek ise 28.000,80 TL olacak.

Örneğin sekiz ay boyunca her ay 100 uygun çalışanı bulunan bir konaklama tesisinde teorik ham destek:

100 çalışan × 28.000,80 TL = 2.800.080 TL

seviyesine ulaşabilecek.

Ancak gerçek destek tutarı, tesisin faaliyette olduğu aylar, uygun prim günleri, diğer teşviklerden sonra kalan prim borcu ve SGK tarafından açıklanacak uygulama kuralları dikkate alınarak belirlenecek.

30 Temmuz 2026 itibarıyla düzenleme henüz Resmî Gazete’de yayımlanmadığından uygulamaya başlanmamalıdır. Kanunun yayımlanması ve SGK usul ve esaslarının açıklanması sonrasında işyerlerinin belge, çalışan ve dönem bazında yeniden değerlendirme yapması gerekir.

Türkiye’de mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı Haziran 2026’da bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 7,6 oldu. İşsiz sayısı 168 bin kişi azalırken istihdam edilenlerin sayısı 227 bin kişi arttı. Genç işsizlik oranı yüzde 12,8’e, atıl işgücü oranı ise yüzde 28,8’e geriledi.

Haziran 2026 İşgücü Verileri Açıklandı

Türkiye İstatistik Kurumu, Haziran 2026 dönemine ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımladı.

Buna göre 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde mevsim etkilerinden arındırılmış işsiz sayısı, haziran ayında bir önceki aya kıyasla 168 bin kişi azalarak 2 milyon 688 bine geriledi.

İşsizlik oranı ise aylık bazda 0,5 puanlık düşüşle yüzde 7,6 olarak hesaplandı. Mayıs 2026 dönemine ilişkin revize edilmiş işsizlik oranı yüzde 8,1 seviyesindeydi.

İşsiz Sayısı 2 Milyon 688 Bine Geriledi

Haziran ayında işsiz sayısındaki azalış hem erkeklerde hem de kadınlarda görüldü.

İşsiz erkeklerin sayısı bir önceki aya göre 100 bin kişi azalarak 1 milyon 517 bine, işsiz kadınların sayısı ise 68 bin kişi azalarak 1 milyon 171 bine geriledi.

Cinsiyete göre işsizlik oranı;

• Erkeklerde yüzde 6,5,
• Kadınlarda yüzde 9,8

olarak tahmin edildi.

Kadın işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,6 puan, erkek işsizlik oranı ise 0,4 puan azaldı. Buna rağmen kadın işsizlik oranının erkeklerden 3,3 puan yüksek olması, işgücü piyasasındaki cinsiyet farkının devam ettiğini gösterdi.

İstihdam 227 Bin Kişi Arttı

Haziran 2026’da istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 227 bin kişi artarak 32 milyon 733 bine yükseldi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam oranı da 0,3 puan artarak yüzde 48,9 oldu.

İstihdam oranı;

• Erkeklerde yüzde 66,1,
• Kadınlarda yüzde 32

olarak gerçekleşti.

Haziran ayında erkek istihdamı 50 bin kişi artarken kadın istihdamındaki artış 177 bin kişi oldu. Böylece aylık toplam istihdam artışının büyük bölümü kadın çalışanlardan kaynaklandı.

İstihdam Artışı İşsizlikteki Düşüşü Destekledi

Haziran ayında işsiz sayısının azalmasıyla eş zamanlı olarak istihdamın artması, işsizlik oranındaki düşüşün yalnızca işgücünden çıkışlardan kaynaklanmadığını gösteriyor.

İşgücü bir ayda 58 bin kişi artarken istihdamdaki artış 227 bin kişiye ulaştı. İşsiz sayısındaki 168 bin kişilik düşüş de bu hareketi tamamladı.

Bu tablo, Haziran 2026 döneminde işgücü piyasasında istihdam yönlü bir iyileşme yaşandığına işaret ediyor. Bununla birlikte aylık işgücü göstergelerinin mevsimsel düzeltmelere ve geçmiş dönem revizyonlarına açık olduğu unutulmamalıdır. TÜİK de mevsim etkilerinden arındırma yöntemi nedeniyle önceki aylara ait tahminlerin yeniden düzenlenebildiğini belirtiyor.

İşgücüne Katılma Oranı Yüzde 52,9 Oldu

İşgücü, Haziran 2026’da bir önceki aya göre 58 bin kişi artarak 35 milyon 420 bine çıktı.

İşgücüne katılma oranı ise 0,1 puanlık artışla yüzde 52,9 olarak gerçekleşti.

Cinsiyete göre işgücüne katılma oranları şöyle hesaplandı:

Erkeklerin işgücüne katılma oranı aylık bazda 0,2 puan azalırken kadınların katılım oranı 0,3 puan arttı.

Kadınların işgücüne katılımındaki artışa rağmen erkekler ile kadınlar arasındaki fark 35,3 puan seviyesinde bulunuyor. Bu durum, kadınların çalışma hayatına katılımının işgücü piyasasının temel yapısal konularından biri olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

Genç İşsizlik Oranı Yüzde 12,8’e Düştü

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı, bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak yüzde 12,8 oldu.

Genç işsizlik oranı;

• Genç erkeklerde yüzde 10,4,
• Genç kadınlarda yüzde 17,3

olarak tahmin edildi.

Genç kadın işsizlik oranında aylık bazda 3,9 puanlık belirgin bir düşüş gerçekleşti. Genç erkeklerdeki düşüş ise 0,7 puan oldu.

Genç Kadınlarda İşsizlik Hâlâ Daha Yüksek

Haziran ayındaki güçlü düşüşe rağmen genç kadınların işsizlik oranı genç erkeklerden 6,9 puan daha yüksek seviyede bulunuyor.

Bu fark; genç kadınların işgücüne katılımı, eğitimden işe geçiş süreci, çalışma alanlarının dağılımı ve işverenlerin istihdam tercihleri gibi çok sayıda unsurun birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.

Tek bir aylık düşüş olumlu bir gösterge olmakla birlikte genç işsizliğindeki kalıcı eğilimin anlaşılabilmesi için daha uzun dönemli verilerin izlenmesi gerekiyor.

Temel İşgücü Göstergeleri

Haziran 2026 dönemine ilişkin temel göstergeler şöyle gerçekleşti:

Tablodaki kişi sayılarında yuvarlama nedeniyle küçük toplam farklılıkları oluşabiliyor.

Haftalık Ortalama Çalışma Süresi 42,5 Saat

İstihdam edilen ve araştırmanın referans döneminde işbaşında bulunan kişilerin mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi Haziran 2026’da 42,5 saat oldu.

Çalışma süresi bir önceki aya göre 0,1 saat arttı.

Haftalık fiili çalışma süresi, işbaşında olan çalışanların referans haftasında gerçekten çalıştıkları süreyi gösteriyor. İzinli, raporlu veya geçici olarak işbaşında bulunmayan kişiler bu hesaplamada farklı değerlendirilebiliyor.

Atıl İşgücü Oranı Yüzde 28,8’e Geriledi

Haziran ayında geniş tanımlı işsizlik göstergesi olarak değerlendirilen atıl işgücü oranı bir önceki aya göre 2 puan azalarak yüzde 28,8 oldu.

Atıl işgücü oranı;

• İşsizleri,
• Daha fazla çalışmak isteyen zamana bağlı eksik istihdamdakileri,
• Çalışmaya hazır olduğu hâlde çeşitli nedenlerle iş aramayan potansiyel işgücünü

birlikte değerlendiriyor.

Zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 18,5, işsizlerle potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 19,2 olarak tahmin edildi.

Dar ve Geniş Tanımlı İşsizlik Arasında Büyük Fark Bulunuyor

Resmî işsizlik oranının yüzde 7,6 olmasına karşılık atıl işgücü oranının yüzde 28,8 seviyesinde bulunması, işgücü piyasasının yalnızca standart işsizlik oranıyla değerlendirilmesinin yeterli olmayabileceğini gösteriyor.

İki gösterge arasında 21,2 puanlık fark bulunuyor.

Bu farkın temel nedeni, işsizlik oranının yalnızca aktif biçimde iş arayan ve kısa süre içinde çalışmaya başlayabilecek kişileri kapsaması; atıl işgücü göstergesinin ise eksik çalışanları ve iş aramasa da çalışmaya hazır olanları da hesaba katmasıdır.

Bu nedenle işgücü piyasasının genel görünümü değerlendirilirken;

• İşsizlik oranı,
• İstihdam oranı,
• İşgücüne katılım,
• Genç işsizliği,
• Kadın istihdamı,
• Atıl işgücü oranı

birlikte incelenmelidir.

Haziran Verileri Ne Anlama Geliyor?

Haziran 2026 verileri, aylık bazda işgücü piyasasında olumlu bir hareket yaşandığını gösteriyor.

Aynı dönemde;

• İşsiz sayısı 168 bin kişi azaldı,
• İstihdam 227 bin kişi arttı,
• İşgücüne katılma oranı yükseldi,
• Genç işsizlik oranı 1,8 puan düştü,
• Atıl işgücü oranı 2 puan geriledi.

Bununla birlikte kadınların istihdam ve işgücüne katılma oranlarının erkeklerin oldukça altında kalması ile atıl işgücü oranının yüksek seviyesi, işgücü piyasasındaki yapısal sorunların tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Haziran ayındaki iyileşmenin kalıcı bir eğilime dönüşüp dönüşmediği, gelecek aylarda açıklanacak istihdam, işgücüne katılım ve geniş tanımlı işsizlik verileriyle daha net anlaşılabilecek.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamındaki hak sahiplerini istihdam eden özel sektör işverenlerine sağlanan prim teşviki 2026 yılında da uygulanıyor. Şartları sağlayan bir çalışanın prime esas kazanç alt sınırına kadar hesaplanan sigorta ve işsizlik sigortası primlerinin hem çalışan hem de işveren payları Hazine tarafından karşılanıyor. Tam ay ve asgari ücret üzerinden yapılacak bildirimde aylık destek tutarı 12.799,13 TL’ye ulaşabiliyor.

02828 Teşviki Nedir?

Sosyal hizmet modellerinden yararlanmış ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 1’inci maddesi kapsamında hak sahibi olduğu belirlenmiş kişileri işe alan özel sektör işverenlerine özel bir sigorta primi desteği sağlanıyor.

Uygulamada bu teşvik, muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde kullanılan 02828 bildirim kodu ile tanınıyor.

Buradaki 02828 ifadesi ayrı bir kanunun numarası değil, SGK bildirimlerinde kullanılan teşvik kodudur. Teşvikin yasal dayanağı 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 1’inci maddesidir.

Teşvik kapsamında prime esas kazancın asgari ücrete kadar olan bölümü üzerinden hesaplanan;

• Sigortalı SGK primi,
• İşveren SGK primi,
• Sigortalı işsizlik sigortası primi,
• İşveren işsizlik sigortası primi

Hazine tarafından karşılanıyor.

Teşvikin Temel Özellikleri

02828 teşvikinin temel uygulama esasları şöyledir:

Teşvik, sigortalının işe girişinden itibaren kanuni süre içinde uygulanıyor. Sigortalı işten ayrılıp başka bir özel sektör işyerinde çalışmaya başladığında, daha önce kullanılmamış destek süresi yeni işverende devam edebiliyor.

1 Mayıs 2026 İtibarıyla Hak Sahipliği Şartları Değişti

1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanunla, 2828 sayılı Kanun’un ek 1’inci maddesi yeniden düzenlendi. Bu nedenle 1 Mayıs 2026 tarihinden sonraki hak sahipliği değerlendirmelerinde güncel kanun hükümlerinin esas alınması gerekiyor.

Yeni düzenlemeye göre hak sahipliği için genel olarak şu şartlar aranıyor:

• Kişi hakkında korunma kararı veya bakım tedbiri kararı bulunması,
• Kuruluş bakımı ya da koruyucu aile hizmetinden gerekli süre boyunca fiilen yararlanılması,
• Reşit olunan tarihte bu hizmetten yararlanmaya devam edilmesi,
• İlgili karar veya himaye sona erdiğinde Türk vatandaşı olunması,
• Bakanlık kayıtlarına göre belirlenen izinsiz ayrılma sınırının aşılmaması,
• En az ortaöğretim mezunu olunması,
• Belirlenen süre içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurulması,
• Başvuru tarihinde 30 yaşından gün alınmamış olması.

Bu koşulların tamamının somut kişi bakımından Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarından doğrulanması gerekiyor. Bir kişinin geçmişte sosyal hizmet desteğinden yararlanmış olması, tek başına 02828 teşvikinden yararlanılması için yeterli değil.

Geçiş Dönemindeki Hak Sahipleri İçin Özel Kurallar Var

7578 sayılı Kanunla getirilen geçiş hükümleri, değişiklik tarihinden önce korunma veya bakım tedbiri kararı bulunan bazı kişiler için farklı süreler öngörüyor.

1 Mayıs 2026 tarihinde;

• 16 yaşında olanlar için hizmetten yararlanma süresi iki yıl,
• 15 yaşında olanlar için üç yıl,
• 14 yaşında olanlar için dört yıl

olarak uygulanabiliyor.

Değişiklikten önce hak sahibi olduğu hâlde istihdam hakkını henüz kullanmamış kişiler için de geçici başvuru imkânı bulunuyor. Bu kişilerin hangi düzenlemeye tabi olduğu Bakanlık kayıtları üzerinden ayrıca belirlenmelidir. Güncel kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi’nde yayımlanıyor.

Teşvikten Hangi İşverenler Yararlanabilir?

Teşvikten, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işverenleri yararlanabilir.

Uygulama için;

• İşyerinin özel sektör işyeri olması,
• Çalışanın 2828 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi bulunması,
• Sigortalının ilgili SGK ekranında tanımlanması,
• MUHSGK’nın 02828 koduyla verilmesi,
• Bildirimin yasal süresinde yapılması,
• Hazine tarafından karşılanmayan cari dönem primlerinin süresinde ödenmesi

gerekiyor.

Resmî nitelikteki kamu işyerleri bu teşvikten yararlanamaz.

İlave İstihdam ve Ortalama Çalışan Şartı Aranmıyor

Birçok istihdam teşvikinde çalışanın mevcut çalışan sayısına ilave olması veya belirli bir süre işsiz bulunması şartı aranıyor.

02828 teşvikinde ise;

• Son altı ay işsiz olma,
• Son bir yıl işsiz olma,
• İŞKUR’a kayıtlı işsiz olma,
• Ortalama sigortalı sayısına ilave çalışma,
• İşyerinin çalışan sayısını artırması

şartları bulunmuyor.

Çalışanın 2828 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olması ve diğer bildirim şartlarının yerine getirilmesi yeterli oluyor.

Geçmiş SGK Borcu Teşviki Her Durumda Engellemez

02828 teşvikinin kendi şartları arasında işverenin Türkiye genelinde geçmiş dönem SGK borcunun bulunmaması yönünde bağımsız bir şart yer almıyor.

Ancak geçmiş dönem borcu nedeniyle işverenin iki veya beş puanlık genel SGK indiriminden yararlanamaması mümkün. Bu durumda, asgari ücretin üzerinde ücret alan çalışanlar bakımından toplam teşvik avantajı azalabilir.

Ayrıca Hazine tarafından karşılanmayan cari ay primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi gerekiyor. Cari dönem yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, ilgili aya ait desteğin geri alınmasına yol açabilir.

Ev Hizmetlerinde Çalışanlar da Kapsama Girebilir

5510 sayılı Kanun’un ek 9’uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında, aynı işveren yanında ayda 10 gün veya daha fazla ev hizmetlerinde çalışan hak sahipleri de diğer koşulları sağlamaları hâlinde teşvikten yararlanabilir.

Ayda 10 günden az ev hizmetinde çalışanlar ise bu kapsamda değerlendirilmez.

Kimler Teşvik Kapsamında Değildir?

02828 kodu, tam sigorta kollarına tabi normal 4/1-a çalışanları için uygulanıyor.

Aşağıdaki gruplar teşvik kapsamına alınmıyor:

• Sosyal güvenlik destek primine tabi emekli çalışanlar,
• Yurt dışında çalıştırılmak üzere götürülen sigortalılar,
• Aday çıraklar ve çıraklar,
• Stajyerler,
• İşletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler,
• İŞKUR kursiyerleri,
• Sınırlı sigorta koluna tabi diğer kişiler,
• Kamu işyerlerinde çalışanlar.

Çalışanın sigortalılık ve belge türü, beyanname verilmeden önce mutlaka kontrol edilmelidir.

Teşvik Süresi En Fazla 60 Ay

Teşvik, hak sahibi sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıllık süre için uygulanıyor.

SGK uygulamasında destekten yararlanılan aylar dikkate alınıyor ve toplamda en fazla 60 destek ayı kullanılabiliyor.

Sigortalının işten ayrıldığı ve çalışmadığı ara aylar, uygulama koşulları çerçevesinde destek kullanılmış ay olarak değerlendirilmiyor. Sigortalı başka bir işveren yanında çalışmaya başladığında sistemde kalan destek süresi yeni işverende kullanılabiliyor.

Örnek

Hak sahibi bir çalışan ilk işveren yanında iki ay teşvikli olarak bildirildikten sonra işten ayrılsın.

Çalışan üç ay işsiz kaldıktan sonra başka bir özel sektör işyerinde işe başlarsa, işsiz geçen üç ay destek ayından düşülmez. Yeni işveren, sistemde başka bir sınırlama bulunmaması hâlinde kalan 58 destek ayından yararlanabilir.

Ancak 60 aylık süre koşulsuz ve sınırsız bir hak değildir. Sistemde tanımlanan kanuni süre ve kalan teşvik ayı esas alınır.

Geç Bildirilen Ay İçin Teşvik Uygulanmaz

MUHSGK veya aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi geçtikten sonra verilmesi hâlinde ilgili ay için 02828 teşvikinden yararlanılamaz.

Ayrıca;

• Beyannamenin başka kodla verilmesi,
• 02828 kodunun seçilmemesi,
• Çalışanın sistem tanımının yapılmamış olması,
• Hak sahipliği kaydının beyanname tarihinde doğrulanamaması

durumlarında ilgili destek ayı kaybedilebilir.

Yasal süresi geçtikten sonra geriye dönük olarak teşvik kodunun değiştirilmesi veya teşvikten ilk kez yararlanılması genel olarak mümkün değildir.

Bu nedenle “önce normal bildirelim, sonra teşvike çeviririz” yaklaşımı 02828 uygulamasında ciddi mali risk taşır.

Başvuru ve Sistem Tanımı Nasıl Yapılır?

İşverenin teşvikten yararlanabilmesi için çalışanın SGK sisteminde tanımlanması gerekir.

Genel işlem sırası şöyledir:

1. e-SGK işveren sistemine giriş yapılır.
2. “2828 Sayılı Kanun Teşvik Yönetimi” ekranı açılır.
3. Sigortalının T.C. kimlik numarası girilir.
4. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarındaki hak sahipliği sorgulanır.
5. SGK sistemindeki işe giriş ve kalan süre bilgileri kontrol edilir.
6. Tanımlama olumlu sonuçlanırsa MUHSGK’da 02828 kodu seçilir.
7. Prim günü, prime esas kazanç ve kalan teşvik süresi kontrol edilerek beyanname gönderilir.

Çalışan sistemde hak sahibi olarak görünmüyorsa teşvik kodu kullanılarak bildirim yapılmamalıdır. Öncelikle Bakanlık ve SGK kayıtlarındaki uyuşmazlığın giderilmesi gerekir.

2026 Yılında Aylık Prim Desteği Ne Kadar?

2026 yılında aylık brüt asgari ücret ve prime esas kazanç alt sınırı 33.030 TL’dir.

Normal bir 4/1-a çalışanı için toplam sigorta ve işsizlik sigortası primi oranı yüzde 38,75 olarak uygulanıyor.

Oranların dağılımı şöyledir:

02828 teşviki, prime esas kazanç alt sınırına kadar bu primlerin tamamını karşılıyor.

30 Günlük Bildirimde Hesaplama

33.030 TL × %38,75 = 12.799,13 TL

Buna göre asgari ücret üzerinden ve 30 gün çalışan hak sahibi için aylık toplam teşvik avantajı 12.799,13 TL oluyor.

Hesaplama, tam sigorta kollarına tabi ve 30 gün bildirilen çalışan için yapılmıştır.

Çalışanın Net Ücreti Artmaz

Teşvik kapsamında çalışanın yüzde 15 oranındaki sigortalı prim hissesi de Hazine tarafından karşılanıyor.

Ancak bu durum, söz konusu tutarın çalışana ek ücret olarak ödeneceği anlamına gelmiyor. Prim desteği doğrudan işverenin SGK tahakkukunu azaltıyor.

Dolayısıyla teşvik;

• Çalışanın brüt ücretini artırmaz,
• Net ücretine otomatik ekleme yapmaz,
• İşverenin ücret ödeme borcunu azaltmaz,
• Sigortalının hizmet gününü veya kazanç kaydını düşürmez.

Çalışanın sigorta günü ve prime esas kazancı normal biçimde SGK kayıtlarına işlenmeye devam eder.

Ücret Asgari Ücreti Aşarsa Ne Olur?

02828 teşviki, yalnızca prime esas kazanç alt sınırına kadar olan primleri karşılıyor.

Çalışanın prime esas kazancı 33.030 TL’yi aşarsa, aşan bölümün primleri işveren tarafından ödenir.

Ancak şartların sağlanması hâlinde aşan bölüm için imalat sektöründe beş puanlık, imalat dışındaki sektörlerde ise iki puanlık genel prim indirimi uygulanabilir.

Örnek

Çalışanın prime esas kazancı 50.000 TL olsun.

02828 teşviki 33.030 TL’ye kadar olan primlerin tamamını karşılar. Kalan:

50.000 TL − 33.030 TL = 16.970 TL

üzerindeki primler işveren tarafından ödenir.

İşyerinin genel SGK indirimi şartlarını sağlaması hâlinde bu aşan bölüm için ayrıca iki veya beş puanlık indirim uygulanabilir.

Sektöre Göre 02828 Tutarı Değişmez

02828 teşvikinin kendi tutarı işyerinin imalat veya hizmet sektöründe bulunmasına göre değişmez.

Asgari ücret üzerinden sağlanan destek her iki sektörde de 12.799,13 TL’dir.

Sektör farkı yalnızca çalışanın kazancı asgari ücreti aştığında ve işveren genel SGK indiriminden yararlandığında ortaya çıkar.

Bu nedenle yüksek ücretli çalışanlarda görülen toplam avantajın tamamının 02828 desteği olarak adlandırılması doğru değildir. Toplam tutar;

• Asgari ücrete kadar 02828 desteği,
• Asgari ücreti aşan bölüm için iki veya beş puanlık genel indirim

olmak üzere iki ayrı uygulamadan oluşabilir.

Diğer Teşviklerle Birlikte Uygulanabilir mi?

Aynı sigortalı ve aynı ay için iki farklı SGK teşvik kodu kullanılarak mükerrer destek uygulanamaz.

Ancak 02828 desteği ile genel prim indirimi, kazancın farklı bölümleri bakımından sistem tarafından birlikte hesaplanabilir.

Uygulama genel olarak şu şekilde işler:

• İki veya beş puanlık genel indirim şartları sağlanıyorsa gerçek prime esas kazanç üzerinden uygulanır.
• 02828 teşviki, prime esas kazanç alt sınırına kadar kalan prim hisselerini tamamlar.
• Asgari ücret desteği şartları sağlanıyorsa ayrıca işverenin toplam prim borcundan mahsup edilebilir.

Teşviklerin birlikte uygulanma sonucu, e-SGK tahakkuk ekranından kontrol edilmelidir. SGK’nın teşvik sunumlarında uygulamadaki destek ve indirimler ayrı başlıklar altında gösterilmektedir.

Sosyal Yardım Teşvikiyle Karıştırılmamalı

02828 kodlu sosyal hizmet teşviki, sosyal yardım alan kişilerin istihdamına yönelik 03294 kodlu teşvikten farklıdır.

02828 uygulamasında;

• Düzenli sosyal yardım alma şartı aranmaz,
• İŞKUR kaydı aranmaz,
• Ortalama çalışan sayısına ilave istihdam aranmaz,
• Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtları üzerinden belirlenir.

03294 uygulamasında ise farklı kanuni şartlar ve sosyal yardım kriterleri bulunur.

Vergi İstisnası Sağlamıyor

2828 sayılı Kanun kapsamındaki teşvik yalnızca sigorta ve işsizlik sigortası primlerine ilişkindir.

Bu teşvik nedeniyle ayrıca;

• Gelir vergisi stopajı istisnası,
• Damga vergisi istisnası,
• Ücret vergisi indirimi

uygulanmaz.

Çalışanın ücretine ilişkin gelir ve damga vergisi, genel hükümler çerçevesinde hesaplanır.

Muhasebe kayıtlarında Hazine tarafından karşılanan prim tutarının işveren tarafından ödenmiş bir gider gibi dikkate alınmaması gerekir.

Cari Prim Ödenmezse Destek Geri Alınabilir

Hazine tarafından karşılanmayan cari aya ait sigorta primlerinin zamanında ve tam olarak ödenmemesi durumunda ilgili aya ait teşvik tutarı gecikme cezası ve gecikme zammıyla geri alınabilir.

Yalnızca işsizlik sigortası primi yönünden eksik veya geç ödeme bulunması hâlinde uygulamanın sonucu farklı değerlendirilebilir. Ancak eksik tutar gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir ve işverenin sonraki dönem indirimlerini de etkileyebilir.

Bu nedenle teşvik kullanılmış olsa dahi tahakkuk fişinde işveren tarafından ödenmesi gereken kalan tutarın bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Yersiz Teşvik Gecikme Zammıyla Tahsil Edilir

Çalışanın hak sahibi olmadığı, teşvik süresinin sona erdiği veya başka bir maddi şartın bulunmadığı sonradan tespit edilirse Hazine tarafından karşılanan primler işverenden geri alınır.

Geri alınacak tutara;

• Gecikme cezası,
• Gecikme zammı,
• Şartlara göre idari yaptırımlar

eklenebilir.

SGK sisteminin kod seçimine izin vermesi tek başına teşvikin hukuken doğru kullanıldığı anlamına gelmez. İşveren maddi şartları da kontrol etmekle yükümlüdür.

İşveren Değişikliğinde Kalan Süre Devam Eder

Hak sahibi çalışan başka bir özel sektör işyerine geçerse teşvik hakkı sıfırdan başlamaz.

Yeni işveren yalnızca çalışanın sistemde görünen kalan süresinden yararlanabilir.

İşyeri başka bir SGK merkezine nakledildiğinde veya yeni işyeri sicili açıldığında da tanımlamanın yeni sicil üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

İşverenler İçin Kontrol Listesi

02828 teşviki kullanılmadan önce şu kontroller yapılmalıdır:

• Çalışan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sisteminde hak sahibi görünüyor mu?
• 1 Mayıs 2026 sonrası güncel hak sahipliği şartları sağlanıyor mu?
• Çalışan tam sigorta kollarına tabi 4/1-a kapsamında mı?
• SGDP, stajyer veya çırak statüsü bulunuyor mu?
• e-SGK teşvik tanımlaması tamamlandı mı?
• Sistemde kalan teşvik süresi kaç ay?
• MUHSGK’da 02828 kodu seçildi mi?
• Beyanname yasal süresinde verildi mi?
• Prime esas kazanç ve prim gün sayısı doğru mu?
• Hazine tarafından karşılanmayan cari primler zamanında ödendi mi?

İşveren Açısından Önemli Bir Maliyet Avantajı Sağlıyor

02828 teşviki, diğer birçok istihdam desteğinden farklı olarak hem çalışanın hem işverenin sigorta ve işsizlik sigortası primlerini asgari ücrete kadar karşılıyor.

2026 yılında tam ay çalışan bir hak sahibi için aylık destek 12.799,13 TL’ye, 12 aylık kesintisiz çalışmada ise:

12.799,13 TL × 12 = 153.589,56 TL

tutarına ulaşabiliyor.

Beş yıllık sürenin tamamının aynı prim tutarıyla kullanılması mümkün değildir; asgari ücret ve prim oranları ilerleyen yıllarda değişeceği için destek tutarı her yıl yeniden hesaplanır.

İşverenlerin teşvikten yararlanabilmesi için çalışan işe başlamadan veya en geç ilk bildirge verilmeden önce hak sahipliği, sistem tanımı ve kalan süre kontrollerini tamamlaması büyük önem taşıyor.

2026 yılında asgari ücretin 33.030 TL’ye yükselmesi, prime esas kazanç tavanının asgari ücretin dokuz katına çıkarılması ve işveren prim oranlarında yapılan değişiklikler bordro maliyetlerini doğrudan etkiledi. İmalat dışındaki sektörlerde genel prim indirimi iki puana düşerken, imalat sektöründe beş puanlık indirim 2026 yılı sonuna kadar korunuyor.

2026 Yılında SGK Sisteminde Neler Değişti?

Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenecek primler; çalışanın brüt kazancı, sigortalılık statüsü, işverenin faaliyet alanı ve yararlanılan teşviklere göre hesaplanıyor.

2026 yılında sistemde öne çıkan üç temel değişiklik bulunuyor:

• Prime esas kazanç üst sınırı asgari ücretin 7,5 katından 9 katına yükseltildi.
• Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren payı yüzde 11’den yüzde 12’ye çıkarıldı.
• İmalat dışındaki sektörlerde uygulanan genel prim indirimi dört puandan iki puana indirildi.

İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerleri bakımından beş puanlık indirim ise 31 Aralık 2026 tarihine kadar devam ediyor. SGK’nın güncel prim tablosunda normal çalışanlar için işveren payı yüzde 23,75, çalışan payı yüzde 15 ve toplam prim yükü yüzde 38,75 olarak gösteriliyor.

2026 Brüt ve Net Asgari Ücret Tutarları

2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33.030 TL, günlük brüt asgari ücret ise 1.101 TL olarak uygulanıyor.

Asgari ücretli bir çalışanın ücretinden;

• Yüzde 14 SGK işçi primi,
• Yüzde 1 işsizlik sigortası primi

kesiliyor.

Asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası dikkate alındığında çalışanın aylık net ücreti 28.075,50 TL oluyor.

2026 Asgari Ücret Tablosu

Bu hesaplama, tam ay çalışan ve ilave kesintisi bulunmayan bir sigortalı esas alınarak yapılmıştır.

Prime Esas Kazanç Tavanı 297.270 TL Oldu

SGK primleri çalışanın bütün brüt kazancı üzerinden sınırsız biçimde hesaplanmıyor. Prim hesabında her yıl belirlenen alt ve üst sınırlar uygulanıyor.

2026 yılında prime esas kazanç sınırları şöyle:

Prime esas kazanç tavanı 2026 yılından itibaren günlük asgari ücretin dokuz katı olarak uygulanıyor.

Tavan Uygulamasına Örnek

Bir çalışanın aylık brüt ücretinin 350.000 TL olduğunu varsayalım.

Bu çalışanın SGK ve işsizlik sigortası primleri 350.000 TL’nin tamamı üzerinden değil, 297.270 TL’lik tavan üzerinden hesaplanır.

Tavanı aşan:

350.000 TL − 297.270 TL = 52.730 TL

için SGK ve işsizlik sigortası primi hesaplanmaz. Ancak söz konusu tutar, ücretin gelir vergisi hesabında genel kurallar çerçevesinde dikkate alınmaya devam eder.

2026 İşçi ve İşveren Prim Oranları

5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında normal sigortalı olarak çalışanlar için 2026 yılı prim oranları şöyledir:

SGK’nın güncel işveren prim oranları tablosu da kısa vadeli sigorta kolları primini yüzde 2,25, toplam işveren yükünü yüzde 23,75 olarak açıklıyor.

Teşviksiz Asgari Ücretli Çalışanın İşverene Maliyeti

Brüt asgari ücretle çalışan ve herhangi bir SGK teşvikinden yararlanılmayan bir işçi için hesaplama şöyle yapılır:

Bu tutara yemek, yol, özel sağlık sigortası, kıdem karşılığı, izin maliyeti ve diğer yan haklar dahil değildir.

İmalat Sektöründe Beş Puanlık İndirim Devam Ediyor

Gerekli şartları sağlayan imalat sektörü işverenleri için malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren payında beş puanlık indirim 2026 yılı sonuna kadar devam ediyor.

İndirim, çalışanın prime esas kazancı üzerinden hesaplanıyor.

Asgari Ücretli Çalışanda Beş Puanlık İndirim

Aylık indirim tutarı:

33.030 TL × %5 = 1.651,50 TL

olur.

SGK, imalat sektöründe beş puanlık indirimin 31 Aralık 2026’ya kadar uygulanacağını belirtiyor.

İmalat Dışındaki Sektörlerde İndirim İki Puan

İmalat dışındaki özel sektör işyerlerinde genel prim indirimi 2026 yılından itibaren iki puan olarak uygulanıyor.

Asgari ücretli bir çalışan için iki puanlık aylık indirim:

33.030 TL × %2 = 660,60 TL

olur.

İmalat dışındaki işyerleri ile imalat işyerleri arasındaki aylık prim avantajı, asgari ücretli her çalışan için 990,90 TL’ye ulaşmaktadır.

Genel Prim İndiriminden Yararlanma Şartları

İki veya beş puanlık genel prim indiriminden yararlanılabilmesi için kural olarak;

• Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin süresinde verilmesi,
• Tahakkuk eden primlerin yasal süresinde ödenmesi,
• SGK’ye vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcu bulunmaması,
• Yapılandırılmış veya tecil edilmiş borç varsa taksitlerin düzenli ödenmesi,
• Kayıt dışı işçi çalıştırılmaması,
• Sahte sigortalı bildiriminde bulunulmaması

gerekiyor.

Kamudan alınan bazı ihale konusu işler ve kanunda belirtilen kamu kurumlarına ait işyerleri bakımından genel prim indirimi uygulanmayabiliyor. Her teşvik kendi özel şartlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

2026 Asgari Ücret Desteği

2026 yılı asgari ücret desteği, kapsama giren sigortalıların prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanıyor.

Günlük destek tutarı 42,33 TL olduğunda, 30 gün bildirilen bir çalışan için aylık destek:

30 × 42,33 TL = 1.269,90 TL

olur.

Destek, işverene nakit olarak ödenmez. Takip eden aylarda SGK’ye ödenecek sigorta primlerinden mahsup edilir.

İşverenlerin çalışan sayısı, prime esas günlük kazanç sınırı, bildirimlerin süresinde yapılması ve geçmiş dönem çalışan sayısının korunması gibi özel şartları ayrıca kontrol etmesi gerekir.

Başlıca SGK Teşvikleri

2026 yılında uygulanan teşvikler yalnızca genel prim indirimi ve asgari ücret desteğinden ibaret değildir.

Başlıca uygulamalar şunlardır:

SGK, güncel teşvik sisteminde hem 4/1-a çalışanları hem de 4/1-b sigortalıları için farklı prim desteği ve indirimlerinin bulunduğunu açıklıyor.

Kayıt Dışı İstihdam Teşvik Kaybına Yol Açabilir

Sigortasız işçi çalıştırıldığı veya fiilen çalışmayan kişinin sigortalı olarak bildirildiği tespit edilen işyerlerinde teşvik yasağı gündeme gelebilir.

İlk tespitte işyeri belirli bir süreyle teşviklerden yararlanamaz. Aynı nitelikteki ihlalin üç yıl içinde yeniden tespit edilmesi halinde yasak süresi uzayabilir.

Ancak tespit edilen kişi sayısının hem beş kişiyi geçmemesi hem de işyerindeki toplam sigortalı sayısının yüzde 1’ini aşmaması durumunda teşvik yasağı uygulanmamasına ilişkin istisna bulunuyor.

Bununla birlikte bu istisna, kayıt dışı istihdam nedeniyle doğan prim, gecikme zammı ve idari para cezalarını ortadan kaldırmaz.

Emekli Çalışanlarda SGDP Oranları

Emekli aylığı kesilmeden 4/1-a kapsamında çalışmasına izin verilen kişiler için Sosyal Güvenlik Destek Primi uygulanıyor.

2026 yılı SGDP oranları şöyledir:

Toplam SGDP yükü yüzde 32,25’tir. SGDP’ye tabi çalışanlar için işsizlik sigortası ve genel sağlık sigortası primi ayrıca hesaplanmaz. SGK’nın 2026 yılı tablosunda da çalışan payı yüzde 7,5, işveren payı kısa vadeli sigorta primiyle birlikte yüzde 24,75 olarak gösteriliyor.

Asgari Ücret Üzerinden SGDP Hesabı

SGDP’ye tabi çalışanlardan dolayı iki veya beş puanlık genel prim indiriminden yararlanılamaz.

Her Emekli Çalışan SGDP’ye Tabi Değil

Emekli bir kişinin yeniden çalışmaya başlaması halinde otomatik olarak SGDP uygulanacağı düşünülmemelidir.

Özellikle ilk defa Ekim 2008’den sonra sigortalı olanların yeniden çalışmaya başlaması halinde, kanundaki istisnalar dışında emekli aylığının kesilmesi ve normal sigorta primlerinin uygulanması söz konusu olabilir.

Bu nedenle çalışanın ilk sigortalılık tarihi, emeklilik statüsü ve yeniden çalışmaya başladığı faaliyet türü kontrol edilmelidir.

Asgari İşçilik Uygulaması Nedir?

Asgari işçilik uygulaması, yapılan işin niteliğine ve büyüklüğüne göre SGK’ye yeterli miktarda işçilik bildirilip bildirilmediğinin kontrol edilmesidir.

Uygulama özellikle;

• Özel bina inşaatlarında,
• Kamu ihalesi kapsamındaki işlerde,
• Devamlı işyerlerinde yapılan müfettiş incelemelerinde

gündeme gelir.

SGK, asgari işçilik miktarının belirlenmesinde ünite araştırmalarını, müfettiş tespitlerini ve meslek mensuplarınca yapılan incelemeleri dikkate alıyor.

Özel İnşaatlarda Asgari İşçilik Nasıl Hesaplanır?

Özel bina inşaatlarında önce yaklaşık inşaat maliyeti belirlenir:

İnşaatın yüzölçümü × Yapı yaklaşık birim maliyeti

Bulunan toplam maliyete, yapının niteliğine göre belirlenen asgari işçilik oranı uygulanır.

SGK ünitesince yapılan ön araştırmada, tebliğde yer alan asgari işçilik oranının yüzde 25 eksiği esas alınır.

Örnek

İnşaat maliyeti 4.000.000 TL ve asgari işçilik oranı yüzde 9 ise ünite araştırmasında uygulanacak oran:

%9 × %75 = %6,75

olur.

Bildirilmesi gereken asgari işçilik:

4.000.000 TL × %6,75 = 270.000 TL

olarak hesaplanır.

İşverenin SGK’ye bildirdiği prime esas kazanç toplamı bu tutarın altında kalıyorsa aradaki fark için prim tahakkuku yapılabilir.

Asgari İşçilikte Uzlaşma

Devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgari işçilik incelemeleri sonucunda ortaya çıkan ve belirli sigortalılara mal edilemeyen fark işçilik tutarları için uzlaşma talep edilebilir.

Uzlaşma sonucunda;

• Prim aslı,
• Prime bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı,
• İlgili idari para cezaları

belirli şartlarla idari aşamada sonuçlandırılabilir.

Uzlaşma tutanağı imzalandıktan sonra karar kesinleşir. Uzlaşılan tutarlar için itiraz veya dava yoluna gidilemez.

Uzlaşılan borcun tamamının tutanak tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Süresinde ödeme yapılmazsa uzlaşma geçerliliğini kaybeder.

2026 SGK İdari Para Cezaları

SGK idari para cezalarının önemli bir bölümü fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.

2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olduğu için bazı temel ceza tutarları şöyledir:

Kesin tutar; işverenin defter tutma yükümlülüğü, tespit yöntemi, ihlalin tekrar edip etmediği ve fiilin işlendiği tarih dikkate alınarak belirlenir.

Peşin Ödemede Yüzde 25 İndirim

5510 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde cezanın dörtte üçü tahsil edilir.

Başka bir ifadeyle yüzde 25 peşin ödeme indirimi uygulanır.

Örnek

33.030 TL tutarındaki idari para cezası 15 gün içinde ödenirse:

33.030 TL × %75 = 24.772,50 TL

ödenir.

Peşin ödeme yapılması, kişinin cezaya itiraz etme veya dava açma hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak asgari işçilik uzlaşması kapsamında kararlaştırılan idari para cezalarında ayrıca yüzde 25 indirim uygulanmaz.

SGK Cezası Her Teşviki Otomatik Olarak İptal Etmez

İşyerine idari para cezası uygulanması, tek başına bütün teşviklerin geçmişe dönük olarak iptal edilmesi anlamına gelmez.

Sonuç;

• İhlalin niteliğine,
• Yararlanılan teşvikin kanuni şartlarına,
• İhlalin hangi dönemde gerçekleştiğine,
• Kayıt dışı veya sahte sigortalılık bulunup bulunmadığına

göre belirlenir.

Kayıt dışı çalışma veya sahte sigortalılık tespiti teşvik yasağına ve daha önce yararlanılan tutarların geri alınmasına yol açabilir. Teşvik şartlarıyla bağlantılı olmayan bir idari para cezasının sonucu ise farklı olabilir.

İşverenlerin 2026 Yılında Dikkat Etmesi Gerekenler

2026 yılında işveren maliyetlerinin doğru hesaplanabilmesi için yalnızca brüt ücretin bilinmesi yeterli değildir.

Özellikle;

• İşyerinin imalat sektöründe bulunup bulunmadığı,
• İki veya beş puanlık indirim şartlarının sağlanıp sağlanmadığı,
• Çalışanın emekli olup olmadığı,
• Prime esas kazanç tavanının aşılıp aşılmadığı,
• İlave teşviklerden yararlanılıp yararlanılamayacağı,
• Bildirgelerin ve primlerin süresinde verilip ödenmesi,
• Kayıt dışı veya sahte sigortalı riski,
• İnşaat ve ihale işlerinde asgari işçilik yükümlülükleri

ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

2026 Değişiklikleri İşveren Maliyetlerini Artırdı

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren payının bir puan yükselmesi, teşviksiz işveren maliyetini doğrudan artırdı.

İmalat dışındaki sektörlerde genel indirimin iki puana düşürülmesi de bu sektörlerde faaliyet gösteren işverenlerin prim yükünü yükseltti.

Prime esas kazanç tavanının 297.270 TL’ye çıkarılması ise özellikle yüksek ücretli çalışan istihdam eden işletmelerde daha belirgin bir maliyet artışı yarattı.

Buna karşılık imalat sektöründe beş puanlık indirimin sürmesi, asgari ücret desteği ve özel istihdam teşvikleri, şartları sağlayan işverenler açısından maliyeti azaltmaya devam ediyor.

İşverenlerin bordro işlemlerinde yalnızca genel oranlara göre hareket etmemesi; her çalışan ve işyeri bakımından yararlanılabilecek teşvikleri ayrı ayrı değerlendirmesi gerekiyor.

Türkiye’deki ücretli otoyol, köprü ve erişme kontrollü karayollarını kullanan yabancı plakalı araçlara ilişkin geçiş ücreti ve ceza uygulamaları yeniden düzenlendi. İhlalli geçiş ücretini 15 gün içinde ödeyenlere ceza uygulanmayacak. Ödeme 45 gün içinde yapılırsa geçiş ücretine bir kat, 45’inci günden sonra ise dört kat ceza eklenecek. Borcu bulunan yabancı plakalı araçların ödeme yapılmadan Türkiye’den çıkışına izin verilmeyecek.

Yeni Yönetmelik Resmî Gazete’de Yayımlandı

Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik, 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle, yabancı plakalı araçların ücretli karayollarındaki geçişleri, ihlalli geçişler nedeniyle uygulanacak cezalar, tahsilat yöntemleri ve sınır kapılarındaki işlemler yeniden belirlendi.

Düzenleme;

• Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ücretli yolları,
• Yap-işlet-devret modeliyle işletilen otoyol ve köprüleri,
• İşletme hakkı özel şirketlere verilen ücretli yolları,
• Erişme kontrolünün uygulandığı ücretli karayolu kesimlerini

kapsıyor.

Yabancı Plakalı Araçlar Geçiş Ücreti Ödemek Zorunda

Yabancı plakalı araçlar, Türkiye’de ücretli otoyol, köprü veya karayolu kullandıklarında ilgili araç sınıfı ve güzergâh için belirlenen tarifeye göre geçiş ücreti ödemek zorunda olacak.

Sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığı önem taşımayacak. Uygulamada esas alınacak unsur, kullanılan aracın yabancı plakalı olması olacak.

Karayolları Genel Müdürlüğü ve özel otoyol işletmecileri için farklı ücret tarifeleri bulunabileceğinden, ödenecek tutar kullanılan yol, köprü, giriş-çıkış noktaları ve aracın sınıfına göre değişebilecek. Güncel tarifeler KGM’nin resmî ücret sayfalarında yayımlanıyor.

HGS Aboneliği ve Yeterli Bakiye Esas Olacak

Yabancı plakalı araç sürücülerinin ücretli yolları kullanmadan önce Hızlı Geçiş Sistemi veya geçerli başka bir ücret toplama sistemine abone olması esas olacak.

Sürücüler;

• Geçerli bir HGS etiketi bulundurmak,
• Etiketi aracın ön camına uygun biçimde yapıştırmak,
• Etiketin sağlam ve çalışır durumda olmasını sağlamak,
• HGS hesabında geçiş ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulundurmak,
• Araç plakalarını temiz ve okunabilir durumda tutmak

zorunda olacak.

HGS hesapları Türkiye’deki PTT şubeleri, PTT acenteleri, anlaşmalı bankalar ve yetkili üye işyerleri üzerinden açılabilecek. KGM de yabancı plakalı araçların cezalı duruma düşmemesi için HGS hesabında yeterli bakiye bulunması gerektiğini belirtiyor.

HGS Hesabının Bulunması Tek Başına Yeterli Değil

Araçta HGS etiketi bulunması, geçiş ücretinin mutlaka tahsil edildiği anlamına gelmeyecek.

Hesapta yeterli bakiye bulunmaması, etiketin hatalı yerleştirilmesi, etiketin çalışmaması veya araç plakasının sistem tarafından okunamaması durumunda geçiş “ihlalli geçiş” olarak kaydedilebilecek.

Bu nedenle yabancı plakalı araç sahiplerinin yalnızca HGS etiketi almaları değil, hesap bakiyelerini ve geçiş kayıtlarını da düzenli kontrol etmeleri gerekiyor.

Otomatik tahsilatın gerçekleştirilememesi, araç sahibinin geçiş ücretini ödeme sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak. KGM’nin ihlalli geçiş sisteminde de geçişin ardından ücret kaydının ayrıca sorgulanması öneriliyor.

İlk 15 Gün İçinde Ödeme Yapılırsa Ceza Alınmayacak

Geçiş ücretini ödemeden ücretli yolu kullanan yabancı plakalı araçlar için üç aşamalı bir ödeme ve ceza sistemi uygulanacak.

İhlalli geçiş tarihini izleyen ilk 15 gün içinde yalnızca geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmesi halinde herhangi bir idari para cezası veya ilave ceza tahsil edilmeyecek.

Örnek

Yabancı plakalı bir aracın 1 Ağustos 2026 tarihinde 500 TL tutarındaki bir otoyoldan ödeme yapmadan geçtiğini varsayalım.

Araç sahibi geçiş tarihini izleyen 15 günlük süre içinde borcunu öderse:

• Geçiş ücreti: 500 TL
• Ceza: 0 TL
• Toplam ödeme: 500 TL

olacak.

16’ncı Günden 45’inci Güne Kadar Bir Kat Ceza Uygulanacak

Geçiş ücreti ilk 15 gün içinde ödenmezse ceza dönemi başlayacak.

İhlalli geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürenin sona ermesinden sonraki 30 günlük dönem içinde ödeme yapılırsa geçiş ücretine bir kat ceza eklenecek.

Başka bir ifadeyle, ihlalli geçiş tarihini izleyen 45 günlük toplam süre içinde ödeme yapılması halinde geçiş ücretinin iki katı kadar toplam tahsilat gerçekleştirilecek:

• Bir geçiş ücreti,
• Bir geçiş ücreti tutarında ceza.

KGM’nin ihlalli geçiş sorgulama sisteminde de ilk 15 günlük cezasız dönemden sonra bir kat ceza uygulandığı belirtiliyor.

Örnek

500 TL tutarındaki geçiş ücreti 15 günlük cezasız süre geçtikten sonra ancak 45 günlük toplam süre dolmadan ödenirse:

• Geçiş ücreti: 500 TL
• Bir kat ceza: 500 TL
• Toplam ödeme: 1.000 TL

olacak.

Bu aşamada ödenen bir kat ceza için Kabahatler Kanunu’ndaki peşin ödeme indirimi ayrıca uygulanmayacak.

45’inci Günden Sonra Dört Kat Ceza Alınacak

İhlalli geçiş ücretinin, geçiş tarihini izleyen 45 günlük toplam süre içinde ödenmemesi durumunda geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulanacak.

Bu durumda araç sahibinden;

• Asıl geçiş ücreti,
• Geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza

tahsil edilecek. Böylece toplam borç, asıl geçiş ücretinin beş katına ulaşacak.

Örnek

Asıl geçiş ücretinin 500 TL olduğu bir ihlalli geçişte 45 günlük sürenin geçirilmesi halinde:

• Geçiş ücreti: 500 TL
• Dört kat ceza: 2.000 TL
• Toplam ödeme: 2.500 TL

olacak.

Bu nedenle yabancı plakalı araç sahipleri bakımından ilk 15 günlük cezasız ödeme süresinin takip edilmesi büyük önem taşıyor.

KGM Yolları ile Özel Otoyollarda Aynı Ceza Takvimi Uygulanacak

Yönetmelik hem Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ücretli yolları hem de özel şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprüleri kapsıyor.

Her iki yol türünde de temel ceza takvimi şöyle uygulanacak:

• İlk 15 gün: Yalnızca geçiş ücreti,
• 16-45’inci günler: Geçiş ücreti ile birlikte bir kat ceza,
• 45’inci günden sonra: Geçiş ücreti ile birlikte dört kat ceza.

Ancak ödeme kanalları ve tahsil edilen tutarların kamu ile işletici arasında dağıtımı bakımından KGM yolları ile özel işletilen yollar arasında farklılık bulunuyor.

Cezalar Düzenlendiği Tarihte Tebliğ Edilmiş Sayılacak

Yabancı plakalı araçlara ihlalli geçiş nedeniyle düzenlenen idari para cezaları ve özel otoyol işletmecilerince verilen cezalar, düzenlendikleri tarihte tebliğ edilmiş sayılacak.

Bu nedenle araç sahibine ayrıca klasik yöntemlerle yazılı tebligat ulaştırılması beklenmeyecek.

Yönetmelik, yabancı plakalı araçlara ait borçların tahsilinde tebligat şartı aranmamasını ve sürücünün borç hakkında bilgilendirilerek tahsilat yapılmasını öngörüyor.

Bu uygulama özellikle sınır kapılarındaki tahsilat işlemlerinde önem taşıyor. Sürücünün cezadan haberdar olmadığını belirtmesi, sistemde plakaya kayıtlı borcun tahsil edilmesine engel olmayacak.

Borç Ödenmeden Türkiye’den Çıkışa İzin Verilmeyecek

Yönetmeliğin en önemli hükümlerinden biri yabancı plakalı araçların Türkiye’den çıkış işlemleriyle ilgili.

Ücretli otoyol veya köprülerde ödenmemiş geçiş ücreti ve cezası bulunan yabancı plakalı araç, borçları sistemde görüntüleniyorsa ödeme yapılmadan sınır kapısından çıkamayacak.

KGM tarafından oluşturulan ihlalli geçiş kayıtları, Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemleri aracılığıyla Ticaret Bakanlığının gümrük sisteminde plaka bazında görüntülenecek.

Borç sistemde görüldüğünde gümrük idaresi, geçiş ücreti ve cezalar tahsil edilinceye kadar aracın yurt dışına çıkışına izin vermeyecek.

KGM de yabancı plakalı araç sürücülerinin sınır kapılarında beklememeleri için geçiş borçlarını gümrüğe gelmeden önce sorgulayıp ödemelerini tavsiye ediyor.

Sürücünün Türk Vatandaşı Olması Sonucu Değiştirmeyecek

Yabancı plakalı aracın sürücüsünün Türk veya yabancı olması arasında fark bulunmayacak.

Örneğin Türkiye’de yaşayan bir Türk vatandaşının yabancı ülkede kayıtlı bir araçla ücretli otoyolu kullanması ve geçiş ücretini ödememesi halinde de aynı ceza ve tahsilat hükümleri uygulanacak.

Çıkış işlemi sırasında borç plakaya bağlı olarak sorgulanacak ve ödeme yapılmadan aracın yurt dışına çıkmasına izin verilmeyecek.

Gümrük Kapılarında Kartla veya Nakit Ödeme Yapılabilecek

Yabancı plakalı aracın geçiş ücreti ve cezaları ülke içindeki ödeme kanallarından tahsil edilemezse ödeme sınır kapısında gerçekleştirilebilecek.

Gümrük kapılarında ödeme;

• Banka kartıyla,
• Kredi kartıyla,
• Gümrük idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe biriminin veznesinde nakit olarak

yapılabilecek.

Nakit ödeme yalnızca yetkili muhasebe birimlerinin veznelerinde kabul edilecek. Her gümrük noktasında veya her gişede nakit tahsilat yapılması zorunlu olmayacak.

Öncelik Ülke İçindeki Ödeme Kanallarında Olacak

Yönetmeliğe göre ihlalli geçiş borçlarının öncelikle Türkiye içindeki ödeme kanallarından tahsil edilmesi esas olacak.

KGM tarafından işletilen yollara ilişkin borçlar;

• Hazine ve Maliye Bakanlığının tahsilat sistemleri,
• Gelir İdaresi Başkanlığının ödeme kanalları,
• KGM’nin sorgulama ve ödeme hizmetleri,
• PTT tarafından sunulan kanallar

üzerinden ödenebilecek.

Özel şirketlerin işlettiği otoyollardaki borçlarda ise ilgili işletici şirketlerin ve PTT’nin belirlediği ödeme kanalları kullanılabilecek.

Yabancı plakalı araçlar için KGM’nin ihlalli geçiş sorgulama hizmeti üzerinden plaka bilgisiyle borç kontrolü yapılabiliyor.

Yanlış Şerit Kullanımı İhlale Neden Olabilir

Sürücülerin abonesi oldukları geçiş sistemine uygun giriş ve çıkış şeritlerini kullanmaları gerekecek.

Aynı şeritte birden fazla ücret toplama sisteminin birlikte çalıştığı durumlarda bu zorunluluk uygulanmayacak.

Ancak farklı sistemlere ayrılmış şeritlerde yanlış geçiş yapılması, giriş veya çıkış bilgilerinin eşleştirilememesine ve geçiş ücretinin hatalı hesaplanmasına neden olabilecek.

Bu nedenle özellikle kapalı ücretlendirme sisteminin kullanıldığı otoyollarda giriş ve çıkış şeritlerinin doğru kullanılması gerekiyor.

Plakanın Okunabilir Olması Araç Sahibinin Sorumluluğunda

Yabancı plakalı araçların plakasının kirli, kapalı, hasarlı veya okunamayacak durumda olması, sürücünün sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak.

Yönetmelik, araç plakalarının temiz ve okunabilir durumda tutulmasını açıkça araç sahibi veya sürücünün yükümlülüğü olarak düzenliyor.

Plakanın sistem tarafından yanlış okunması halinde başka bir araca ait geçiş kaydı oluşması veya gerçek geçişin gecikmeli biçimde tespit edilmesi mümkün olabileceğinden, sürücülerin ülkeye girişten önce plaka ve HGS kayıtlarını kontrol etmesi önem taşıyor.

Tahsil Edilen Özel Otoyol Borçlarının Yüzde 60’ı Bütçeye Aktarılacak

Özel şirketler tarafından işletilen otoyol ve erişme kontrollü karayollarındaki ihlalli geçiş borçları gümrük kapısında tahsil edilirse, tahsil edilen tutarın yüzde 60’ı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilecek.

Kalan yüzde 40 ise ilgili özel otoyol işletmecisine aktarılmak üzere KGM’ye gönderilecek. KGM, kendisine aktarılan tutarı takip eden yedi iş günü içinde ilgili işletmecinin hesabına aktaracak.

KGM tarafından işletilen yollarda tahsil edilen idari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilecek, asıl geçiş ücretleri ise KGM’ye aktarılacak.

Sınır Kapısına Gitmeden Önce Borç Sorgulanmalı

Yabancı plakalı araç sahiplerinin Türkiye’den ayrılmadan önce bütün otoyol ve köprü geçişlerini kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle;

• HGS hesabında yeterli bakiye bulunup bulunmadığı,
• Geçiş ücretinin hesaptan çekilip çekilmediği,
• KGM’ye ait ihlalli geçiş kaydı oluşup oluşmadığı,
• Özel otoyol işletmecilerinde ayrı borç bulunup bulunmadığı,
• Plaka bilgilerinin doğru kaydedilip kaydedilmediği

kontrol edilmeli.

Özel işletilen otoyollara ait borçların tek bir ekranda görünmemesi veya sisteme gecikmeli aktarılması mümkün olabileceğinden, kullanılan her otoyol işletmecisinin ödeme sayfasının ayrıca incelenmesi gerekebilir.

HGS’ye Sonradan Para Yüklemek Her Zaman Yeterli Olmayabilir

İhlalli geçişten sonra HGS hesabına para yüklenmesi, geçiş ücretinin mutlaka otomatik olarak tahsil edildiği anlamına gelmeyebilir.

Sistem cezasız dönem içinde hesaptan yeniden tahsilat yapmayı deneyebilse de otomatik tahsilat gerçekleşmezse sürücünün borcu ayrıca sorgulayıp ödemesi gerekiyor.

KGM, ihlalli geçiş tarihinden sonra yapılan bakiye yüklemesinin araç sahibinin ödeme sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını açıkça belirtiyor.

Bu nedenle yalnızca HGS’ye bakiye yüklemekle yetinilmemeli; ödeme kaydının başarıyla tamamlandığı kontrol edilmeli.

2017 Tarihli Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı

Yeni düzenlemeyle 17 Şubat 2017 tarihli ve 29982 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

29 Temmuz 2026 tarihli yeni yönetmelik, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütecek.

Yabancı Plakalı Araçlar İçin Ödeme Takvimi

Yeni yönetmelik kapsamında ihlalli geçişlerde uygulanacak temel ödeme takvimi şöyledir:

İlk 15 gün içinde ödeme

Yalnızca geçiş ücreti ödenir, ceza uygulanmaz.

16’ncı gün ile 45’inci gün arasında ödeme

Geçiş ücreti ile birlikte bir kat ceza ödenir.

45’inci günden sonra ödeme

Geçiş ücreti ile birlikte dört kat ceza ödenir.

Türkiye’den çıkış sırasında borç bulunması

Borç banka veya kredi kartıyla ya da yetkili vezne aracılığıyla ödenmeden aracın yurt dışına çıkışına izin verilmez.

Yeni Sistem Plaka Bazlı Takibi Güçlendiriyor

Yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli yol borçlarının KGM, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı sistemleri arasında elektronik ortamda paylaşılması öngörülüyor.

Böylece ihlalli geçişlerin sınır kapılarında plaka üzerinden görüntülenmesi ve tahsil edilmesi kolaylaşacak.

Düzenleme, yabancı plakalı araç sürücülerine yeni bir borç türü getirmekten çok, mevcut geçiş ücreti ve ceza sisteminin tahsilat yöntemlerini ayrıntılı biçimde belirliyor.

Araç sahiplerinin yüksek cezalarla veya sınır kapısında çıkış engeliyle karşılaşmaması için ücretli yolu kullandıktan sonra geçiş kaydını kontrol etmesi ve varsa borcunu ilk 15 günlük cezasız süre içinde ödemesi gerekiyor.

Motorlu taşıtlar vergisi, trafik idari para cezaları ve kamu tarafından işletilen köprü ve otoyollara ilişkin bazı geçiş borçları için yeni tecil ve taksitlendirme imkânı uygulanmaya başladı. 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş borçlar, şartların sağlanması durumunda yıllık yüzde 29 tecil faiziyle 48 aya kadar taksitlendirilebilecek. Başvuruların en geç 31 Ağustos 2026 tarihinde yapılması gerekiyor.

Tecil ve Taksitlendirmeye İlişkin Yeni Tebliğ Yayımlandı

Tahsilat Genel Tebliği’nin Seri Sıra No:20 düzenlemesi, 16 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilen vadesi geçmiş kamu borçları için daha uzun vadeli ve düşük faizli bir tecil sistemi oluşturuldu.

Motorlu taşıtlarla ilgili borçlar bakımından uygulama özellikle;

• Motorlu taşıtlar vergisi borçlarını,
• Trafik idari para cezalarını,
• Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından takip edilen köprü ve otoyol geçiş ücretlerini,
• Geçiş ihlallerine bağlı idari para cezalarını

ilgilendiriyor.

Ancak borcun kapsama girebilmesi için vadesinin 5 Haziran 2026 veya daha önceki bir tarihte dolmuş olması gerekiyor.

Borcun Düzenlenme Tarihi Değil Vade Tarihi Önemli

Bir trafik cezasının 5 Haziran 2026’dan önce düzenlenmiş olması, tek başına taksitlendirme kapsamına girmesi için yeterli değil.

Esas alınacak tarih, borcun kanunen ödenmesi gereken son gün olan vade tarihi.

Örnek

Bir trafik cezasının 5 Mayıs 2026 tarihinde düzenlendiğini ancak araç sahibine 20 Mayıs 2026 tarihinde tebliğ edildiğini varsayalım.

Cezanın ödeme süresi tebliğ tarihinden sonra dolduğu için vade tarihi 5 Haziran 2026’dan sonraya denk geliyorsa, borç bu özel tecil uygulamasından yararlanamayacak.

Bu nedenle mükelleflerin cezanın düzenlenme tarihinden önce tebliğ ve vade tarihlerini kontrol etmesi gerekiyor.

Bu Düzenleme Bir Vergi Affı Değil

Yeni tecil uygulaması, borcun ana parasını veya gecikme nedeniyle oluşan tutarları ortadan kaldırmıyor.

Düzenleme kapsamında;

• Vergi aslı silinmiyor,
• Trafik cezası iptal edilmiyor,
• Borcun belirli bir bölümü affedilmiyor,
• Erken ödeme indirimi uygulanmıyor.

Mükellefe sağlanan temel avantaj, borcun belirlenen şartlarla daha uzun vadeye yayılması ve taksitlendirme döneminde yıllık yüzde 29 tecil faizi uygulanması.

Dolayısıyla uygulama, geçmişte çıkarılan yapılandırma veya matrah artırımı kanunlarından farklı olarak bir af değil, ödeme kolaylığı niteliği taşıyor.

Tecil Faizi Yıllık Yüzde 29 Olacak

Seri Sıra No:20 Tebliği kapsamında tecil edilen borçlarda yıllık yüzde 29 tecil faizi uygulanacak.

Tebliğin yayımlandığı tarihten önce tecil edilmiş ve düzenli ödenmekte olan borçların kalan taksitlerinde de 16 Haziran 2026 tarihinden sonraki dönem için yüzde 29 oranı dikkate alınacak. Önceki dönemler için ise o tarihlerde geçerli olan tecil faizi oranları uygulanmaya devam edecek.

Tecil faizi, borcun tamamına tek seferde yüzde 29 eklenmesi şeklinde hesaplanmıyor. Faiz, taksitlerin ödeme vadeleri ve borcun tecil süresi dikkate alınarak hesaplanıyor.

Örnek

100.000 TL motorlu taşıt borcunun 24 ay taksitlendirildiğini düşünelim.

Ödenecek toplam tutar yalnızca 100.000 TL’nin yüzde 29 artırılması şeklinde belirlenmeyecek. Her taksidin vadesine kadar geçen süre için tecil faizi hesaplanarak ödeme planına yansıtılacak.

Kesin taksit tutarı, vergi dairesi tarafından düzenlenecek ödeme planında gösterilecek.

Motorlu Taşıt Borçları 48 Aya Kadar Taksitlendirilebilecek

Motorlu taşıtlara ilişkin kapsamdaki borçlar için uygulanabilecek azami taksit süresi 48 ay olarak belirlendi.

Borçlular daha kısa bir ödeme süresi de talep edebilecek. Taksit sayısı belirlenirken kişinin ödeme gücü ve tebliğde yer alan mali durum ölçütleri değerlendirilecek.

Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamalarına göre likidite oranına bağlı olarak 36 veya 48 aya kadar eşit taksit uygulanabilecek.

Taksitlerin Eylül 2026 döneminden başlayarak aylık eşit taksitler hâlinde ödenmesi öngörülüyor.

10 Milyon TL’ye Kadar Teminat Aranmayacak

Tecil sistemindeki önemli değişikliklerden biri de teminatsız taksitlendirme sınırının yükseltilmesi oldu.

13 Haziran 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla, 6183 sayılı Kanun kapsamında teminat aranmadan tecil edilebilecek toplam borç tutarı 10 milyon TL’ye çıkarıldı.

Buna göre tecil edilecek toplam kamu borcunun 10 milyon TL’yi aşmaması durumunda mükelleften ayrıca taşınmaz, banka teminat mektubu veya başka bir güvence gösterilmesi istenmeyecek.

Borç 10 milyon TL’yi aşarsa, teminat yalnızca bu sınırı aşan bölüm dikkate alınarak hesaplanacak.

Örnek

Bir mükellefin tecil kapsamındaki toplam borcunun 8 milyon TL olması durumunda teminat aranmayacak.

Toplam borcun 12 milyon TL olması durumunda ise teminat yükümlülüğü borcun tamamı için değil, 10 milyon TL’yi aşan 2 milyon TL’lik bölüm üzerinden değerlendirilecek.

Taksitlendirilen Araçlar Muayene Edilebilecek

Motorlu taşıt sahiplerini en yakından ilgilendiren değişikliklerden biri araç muayenesine ilişkin oldu.

Taksitlendirilen borç nedeniyle tecil şartları ihlal edilmediği sürece, söz konusu borç araç muayenesinde engel olarak değerlendirilmeyecek.

Böylece vadesi geçmiş MTV veya trafik cezası nedeniyle muayene yaptıramayan araç sahipleri, borçlarını tecil ettirdikten sonra taksitlerini düzenli ödemek şartıyla araçlarını muayeneye götürebilecek.

Ancak tecilin bozulması hâlinde borç tekrar muayene işlemlerinde engel oluşturabilecek.

Taksitlendirme Araç Satışına İzin Vermiyor

Borçların taksitlendirilmiş olması, araç üzerindeki bütün mali kısıtlamaların kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

Özellikle araç satış ve devir işlemlerinde, taşıta bağlı vergi ve ceza borçlarının tamamen ödenmesi şartı devam ediyor.

Bu nedenle yalnızca tecil başvurusunda bulunulması veya taksitlerin düzenli ödenmesi, borç tamamen kapanmadan aracın satılabilmesini garanti etmiyor.

Araç sahibinin devir öncesinde MTV, trafik cezası, geçiş ücreti ve diğer taşıta bağlı borçların durumunu ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.

Borcun Yüzde 10’u Ödenirse Borç Durum Belgesinde Gösterilmeyebilir

Tecil edilen borcun, borç durumunu gösterir belgede yer almaması için tecil faizi hariç ana borcun en az yüzde 10’unun ödenmiş olması gerekiyor.

Örnek

Tecil edilen ana borç tutarının 200.000 TL olduğunu varsayalım.

Borç durum belgesinde bu tecilli borcun gösterilmemesi için en az:

200.000 TL × yüzde 10 = 20.000 TL

ödenmesi gerekecek.

Bu hesaplamada tecil faizi yüzde 10’luk ödeme şartına dahil edilmeyecek.

Banka Blokeleri Otomatik Olarak Kalkmayabilir

Tecil ve taksitlendirme başvurusu yapılması, borç nedeniyle daha önce uygulanan bütün hacizlerin kendiliğinden kaldırılmasını sağlamıyor.

Vergi dairesi, borcun niteliğini, verilen teminatları ve tahsilat güvenliğini dikkate alarak hacizlerin kaldırılması veya devam ettirilmesi konusunda değerlendirme yapabilecek.

Banka hesabındaki elektronik haciz veya bloke bakımından da yalnızca başvuru yapılması yeterli olmayabilir. Borçlunun ilgili vergi dairesine ayrıca başvurarak haczin kaldırılmasını talep etmesi gerekebilir.

Taşıt veya taşınmaz üzerindeki hacizlerin ise tecil süresince devam ettirilmesi mümkün.

Bu nedenle taksitlendirmeden yararlanan kişinin, hacizlerin otomatik olarak kaldırıldığını varsaymaması gerekiyor.

Başvurular 31 Ağustos 2026’ya Kadar Yapılacak

Tecil ve taksitlendirme imkânından yararlanmak isteyen borçluların en geç 31 Ağustos 2026 tarihinde başvuruda bulunması gerekiyor.

Başvurular;

• Dijital Vergi Dairesi,
• Gelir İdaresi Başkanlığının internet hizmetleri,
• e-Devlet,
• Borcun bulunduğu vergi dairesi,
• Posta,
• Başka bir vergi dairesi aracılığıyla

yapılabilecek.

Elektronik başvurularda sistemde işlemin tamamlandığı tarih başvuru tarihi olarak kabul edilecek.

Taahhütlü posta veya APS ile yapılan başvurularda postaya verilme tarihi; adi posta ile gönderilen dilekçelerde ise belgenin vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih dikkate alınacak.

Birden Fazla Vergi Dairesi İçin Ayrı Başvuru Gerekiyor

Borçlunun birden fazla vergi dairesinde takip edilen borcu bulunması hâlinde her vergi dairesine ayrı ayrı başvurması gerekiyor.

Ayrıca aynı vergi dairesine ait yalnızca seçilen bazı borçların taksitlendirilmesi mümkün olmayabilir. Tebliğ kapsamında başvuru yapılırken, ilgili vergi dairesinde kapsama giren bütün borçların tecil talebine dahil edilmesi gerekiyor.

Motorlu taşıt borçlarında ise başvurunun her araç için hesaplanan toplam borç üzerinden yapılması öngörülüyor.

Başvuruyu Araç Sahibi veya Yetkili Temsilcisi Yapmalı

Tecil başvurusu;

• Borçlu tarafından bizzat,
• Kanuni temsilci tarafından,
• Geçerli vekâletnameye sahip vekil tarafından

yapılabilecek.

Borçluyla akraba olunması tek başına işlem yapma yetkisi vermiyor. Eş, çocuk, kardeş veya başka bir yakının başvuru yapabilmesi için kanuni temsilcilik veya vekâlet yetkisinin bulunması gerekiyor.

Ödeme Planı Vergi Dairesinden veya Dijital Ortamdan Alınabilecek

Başvurunun kabul edilmesi hâlinde borçluya;

• Ana borç tutarını,
• Tecil faizi tutarını,
• Taksit sayısını,
• Her taksidin ödeme miktarını,
• Taksitlerin vade tarihlerini

gösteren bir ödeme planı düzenlenecek.

Ödeme planı bağlı olunan vergi dairesinden veya şartların bulunması hâlinde Dijital Vergi Dairesi üzerinden alınabilecek.

Tebliğ kapsamındaki tecil talepleri, borç miktarına bakılmaksızın vergi dairesi müdürleri tarafından değerlendirilecek. 10 milyon TL’yi aşmayan bazı talepler ise Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemleri üzerinden doğrudan sonuçlandırılabilecek.

Bir Yılda En Fazla İki Taksit Aksatılabilecek

Tecil edilen borçlara ilişkin taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi kural olarak tecil ihlali sayılıyor.

Ancak bir takvim yılı içinde en fazla iki taksidin geç veya eksik ödenmesine imkân tanınıyor.

Bu hakkın kullanılabilmesi için ödenmeyen veya eksik ödenen taksidin, takip eden taksidin ödeme süresi içinde hesaplanacak ek tecil faiziyle birlikte kapatılması gerekiyor.

Örnek

Ekim 2026 taksidini süresinde ödemeyen bir mükellefin, bu taksidi Kasım 2026 taksidinin ödeme süresi içinde gecikilen döneme ait tecil faiziyle birlikte ödemesi gerekir.

Bu ödeme yapılırsa tecil geçerliliğini korur. Ödenmezse taksitlendirme ihlal edilmiş sayılır.

Son taksidin aksatılması hâlinde ise eksik tutarın son taksit vadesini takip eden ayın sonuna kadar tecil faiziyle birlikte ödenmesi gerekiyor.

Tecil Bozulursa Takip İşlemleri Yeniden Başlayacak

Bir takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenen taksitlerin tanınan süre içinde tamamlanmaması durumunda tecil ihlal edilmiş olacak.

Tecilin bozulması hâlinde;

• Kalan borcun tamamı muaccel hâle gelebilecek,
• Gecikme zammı yeniden gündeme gelebilecek,
• Elektronik haciz ve diğer cebri tahsil işlemleri uygulanabilecek,
• Araç muayenesine ilişkin kolaylık sona erebilecek.

Bu nedenle ödeme planındaki tarihler yalnızca bilgilendirme niteliğinde değil, tecilin devamı açısından bağlayıcı süreler olarak değerlendirilmelidir.

Mevcut Tecil Dosyaları da Yeni Orandan Yararlanabilecek

16 Haziran 2026 tarihinde daha önce tecil edilmiş ve düzenli ödenmekte olan borçların kalan taksitleri için de yeni yüzde 29 oranı uygulanacak.

Ayrıca mevcut taksit sayısını yeni tebliğdeki daha uzun sürelerden yararlanacak şekilde yeniden belirlemek isteyen mükellefler, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvurarak kalan borçlarının yeniden tecil edilmesini talep edebilecek.

Ancak yeniden başvuru yapılmasının toplam maliyeti mutlaka düşüreceği varsayılmamalı. Vadenin uzaması aylık taksitleri azaltırken toplam tecil faizi tutarını artırabilir.

Başvuru Öncesinde Borç Dökümü Kontrol Edilmeli

Motorlu taşıt sahiplerinin başvurudan önce;

• MTV borçlarını,
• Trafik cezalarını,
• Köprü ve otoyol geçiş ihlallerini,
• Borçların tebliğ ve vade tarihlerini,
• Hangi vergi dairesinde takip edildiğini,
• Araç üzerindeki haciz veya yakalama kayıtlarını

kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle özel işletmeler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde oluşan geçiş ihlalleri vergi dairesi sistemlerine daha geç aktarılabildiğinden, yalnızca Dijital Vergi Dairesi kayıtlarıyla yetinilmemesi gerekebilir.

Geçişin yapıldığı işletmenin veya Karayolları Genel Müdürlüğünün sorgulama ekranlarından ayrıca kontrol yapılması, sonradan ortaya çıkabilecek borçların önlenmesine yardımcı olabilir.

Düzenleme Araç Sahiplerine Ödeme Kolaylığı Sağlıyor

Yeni tecil sistemi borçları silmemekle birlikte, ödeme güçlüğü yaşayan araç sahipleri için önemli kolaylıklar getiriyor.

Yıllık yüzde 29 tecil faizi, 48 aya kadar vade, 10 milyon TL’ye kadar teminat aranmaması ve taksitlendirilmiş araçların muayene edilebilmesi düzenlemenin öne çıkan avantajlarını oluşturuyor.

Bununla birlikte araç satışı için borcun tamamen ödenmesi, taksitlerin süresinde yatırılması ve hacizlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekliliği devam ediyor.

Uygulamadan yararlanmak isteyenlerin 31 Ağustos 2026 tarihini geçirmeden başvuru yapması ve kendilerine verilen ödeme planını düzenli takip etmesi önem taşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki bazı ithalat işlemleri için hazırlanması gereken Özel Amaçlı Yeminli Mali Müşavirlik raporlarının teslim süresini uzattı. 2026 yılının ilk altı ayında gerçekleştirilen ve toplam ithalat bedeli 2.600.000 TL’yi aşan işlemlere ilişkin raporlar, 31 Temmuz 2026 yerine 31 Ağustos 2026 tarihine kadar verilebilecek.

KDV Sirküleri/71 Yayımlandı

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan 27 Temmuz 2026 tarihli ve KDV-71/2026-1 sayılı Katma Değer Vergisi Sirküleri/71 yayımlandı.

Sirkülerle, 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında indirimi kabul edilmeyen KDV’nin, mükellefler tarafından indirim konusu yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla düzenlenecek Özel Amaçlı YMM Raporlarının teslim süresi uzatıldı.

Normal şartlarda 31 Temmuz 2026 tarihinde sona erecek olan rapor ibraz süresi, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar uzatıldı.

Düzenleme Hangi İthalat İşlemlerini Kapsıyor?

Süre uzatımı bütün ithalat işlemlerini kapsamıyor.

Düzenlemeden yararlanılabilmesi için;

• İthalatın 2026 yılının ilk altı aylık döneminde yapılmış olması,
• İşlemin 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bulunması,
• Toplam ithalat bedelinin 2.600.000 TL’yi aşması,
• Mükellefin ilgili yıl için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesinin bulunmaması

gerekiyor.

Bu şartları taşıyan mükelleflerin özel amaçlı YMM raporlarını 31 Ağustos 2026 tarihine kadar bağlı bulundukları vergi dairesine sunması mümkün olacak.

7846 Sayılı Karar Hangi KDV’leri İlgilendiriyor?

7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, ithalat sırasında gözetim uygulaması, korunma önlemi veya benzeri nedenlerle gümrük kıymetine eklenen tutarlar üzerinden ödenen KDV’nin indirimine sınırlama getiriyor.

Karar kapsamında, ithal edilen malın gerçek bedeli dışında kalan ve yalnızca gümrük mevzuatı gereği kıymete eklenen bazı tutarlara isabet eden KDV’nin indirim konusu yapılması kabul edilmiyor.

Bu nedenle mükelleflerin ithalat sırasında ödedikleri KDV’nin ne kadarının gerçek ithalat bedeline, ne kadarının gözetim veya korunma önlemleri nedeniyle eklenen tutarlara ait olduğunu doğru biçimde ayırması gerekiyor.

Özel Amaçlı YMM Raporu da söz konusu KDV’nin doğru şekilde ayrıştırılıp ayrıştırılmadığını ve indirimi kabul edilmeyen bölümün KDV beyannamelerinde indirim konusu yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla hazırlanıyor.

2.600.000 TL Sınırı Nasıl Uygulanıyor?

2026 yılında uygulanacak YMM tasdik hadleri kapsamında ilgili sınır 2.600.000 TL olarak belirlenmiş durumda.

İthalat bedeli bu tutarı aşmayan işlemlerde mükelleflerin ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu sunması gerekmiyor. Bunun yerine, KDV’nin doğru şekilde indirim konusu yapılıp yapılmadığına ilişkin bildirimin ilgili altı aylık dönemi takip eden ayın sonuna kadar vergi dairesine yapılması yeterli oluyor.

İthalat bedelinin 2.600.000 TL’yi aşması halinde ise kural olarak Özel Amaçlı YMM Raporu hazırlanması gerekiyor.

Örnek

Bir işletmenin 2026 yılının ocak-haziran döneminde 7846 sayılı Karar kapsamında toplam 2.400.000 TL tutarında ithalat yaptığını varsayalım.

İthalat bedeli 2.600.000 TL sınırını aşmadığı için işletmenin Özel Amaçlı YMM Raporu hazırlatması gerekmeyecek. Ancak KDV’nin doğru şekilde indirim konusu yapıldığına ilişkin bildirimin vergi dairesine sunulması gerekecek.

Aynı işletmenin ilgili dönemdeki ithalat bedelinin 3.500.000 TL olması durumunda ise, tam tasdik sözleşmesi de bulunmuyorsa Özel Amaçlı YMM Raporu ibraz edilmesi gerekecek.

Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunanlar İçin Ayrı Rapor Gerekmeyebilir

Mükellefin ithalatın gerçekleştirildiği 2026 yılı için süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunması halinde ayrıca Özel Amaçlı YMM Raporu sunulması gerekmeyebilecek.

Ancak bunun için yıllık tam tasdik raporunda;

• 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki ithalat işlemlerinin,
• Bu işlemler nedeniyle ödenen KDV’nin,
• İndirimi kabul edilmeyen KDV tutarlarının,
• Söz konusu tutarların indirim konusu yapılıp yapılmadığının

açık biçimde incelenmiş ve açıklanmış olması gerekiyor.

Tam tasdik sözleşmesinin bulunması tek başına yeterli değil. Düzenlenecek raporda 7846 sayılı Karar kapsamındaki ithalat ve KDV uygulamasına ilişkin özel açıklamaların da bulunması gerekiyor.

Rapor Süresi Bir Ay Uzatıldı

Sirküler öncesinde 2026 yılının ilk altı aylık dönemine ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının 31 Temmuz 2026 tarihine kadar ibraz edilmesi gerekiyordu.

Yeni düzenlemeyle son tarih bir ay uzatılarak 31 Ağustos 2026 olarak belirlendi.

Uzatma yalnızca raporun ibraz tarihine ilişkin bulunuyor. Mükelleflerin KDV beyannamelerini doğru düzenleme, indirimi kabul edilmeyen KDV’yi indirim hesaplarından çıkarma ve kayıtlarını mevzuata uygun tutma yükümlülükleri devam ediyor.

Süre Uzatımı Mükelleflere Ne Sağlıyor?

Özel Amaçlı YMM Raporlarının hazırlanması sırasında ithalat beyannameleri, gümrük kıymetleri, gözetim tutarları, ödeme belgeleri ve KDV kayıtlarının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.

Bir aylık ek süre sayesinde mükellefler ve YMM’ler;

• İthalat dosyalarını tamamlayabilecek,
• Gümrük beyannameleri ile muhasebe kayıtlarını karşılaştırabilecek,
• İndirimi kabul edilmeyen KDV tutarlarını yeniden kontrol edebilecek,
• Hatalı KDV indirimi varsa düzeltme beyannamesi verebilecek,
• Rapor eklerindeki eksiklikleri tamamlayabilecek.

Ancak sürenin uzatılmış olması, rapor hazırlıklarının son güne bırakılması gerektiği anlamına gelmiyor. Özellikle çok sayıda ithalat beyannamesi bulunan işletmelerin dosyalarını erken kontrol etmesi önem taşıyor.

İndirimi Kabul Edilmeyen KDV Tespit Edilirse Ne Yapılmalı?

İnceleme sırasında 7846 sayılı Karar kapsamında indirim konusu yapılmaması gereken bir KDV tutarının KDV beyannamesinde indirildiği belirlenirse, mükellefin ilgili dönem beyannamelerini düzeltmesi gerekebilir.

Düzeltme sonucunda ödenecek KDV çıkması halinde;

• Vergi aslı,
• Gecikme faizi,
• Şartlara göre vergi ziyaı cezası

gündeme gelebilir.

Bu nedenle rapor hazırlanmadan önce ithalat işlemlerinin gümrük beyannamesi, fatura, muhasebe fişi ve KDV beyannamesi bazında karşılaştırılması gerekiyor.

Bildirim ile YMM Raporu Birbirinden Farklı

İthalat bedelinin 2.600.000 TL’yi aşmaması halinde yapılacak bildirim ile sınırın aşılması halinde hazırlanacak Özel Amaçlı YMM Raporu aynı belge değil.

Bildirim, mükellefin kendi beyanına dayanıyor. Özel Amaçlı YMM Raporunda ise ithalat ve KDV kayıtları bir yeminli mali müşavir tarafından incelenerek tasdik ediliyor.

Bu nedenle sınırın doğru belirlenmesi ve aynı dönemde gerçekleştirilen kapsamdaki ithalatların birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Son Tarih 31 Ağustos 2026

KDV Sirküleri/71 ile yapılan düzenleme sonucunda, 2026 yılının ocak-haziran döneminde gerçekleştirilen ve ithalat bedeli 2.600.000 TL’yi aşan 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki işlemlere ilişkin Özel Amaçlı YMM Raporlarının son ibraz tarihi 31 Ağustos 2026 oldu.

Mükelleflerin bu tarihe kadar;

• İthalat işlemlerinin kapsama girip girmediğini,
• 2.600.000 TL sınırının aşılıp aşılmadığını,
• Geçerli bir tam tasdik sözleşmesinin bulunup bulunmadığını,
• KDV kayıtlarının doğru yapılıp yapılmadığını,
• Özel Amaçlı YMM Raporu gerekip gerekmediğini

kontrol etmesi gerekiyor.

Süre uzatımı yalnızca 2026 yılının ilk altı aylık dönemine ve sirkülerde belirtilen kapsamdaki ithalat işlemlerine uygulanacak.

SGK, gelir veya aylık alan kişilerin geçmiş dönemlere ait genel sağlık sigortası ve diğer prim borçlarının tahsilinde uygulanacak yeni yöntemi açıkladı. 2026/19 sayılı Genelgeye göre prim borçları, icra takibi başlatılmadan ve borçlunun onayı aranmadan gelir veya aylıklardan kesilebilecek. Kanun kesinti için yüzde 25 üst sınır öngörürken, SGK aylık kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi.

SGK 2026/19 Sayılı Genelgeyi Yayımladı

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan “Gelir/Aylıklardan Prim Borcu Kesintisi” konulu 2026/19 sayılı Genelge, 24 Temmuz 2026 tarihinde yayımlandı.

Genelgeyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen Ek 24’üncü maddenin nasıl uygulanacağı açıklandı.

Yeni düzenleme kapsamında SGK’den gelir veya aylık alan kişilerin;

• Kendi sigortalılıklarına ilişkin prim borçları,
• Genel sağlık sigortası prim borçları,
• Vefat eden sigortalının geçmiş dönem prim borçları,
• Hak sahibinin kendi sigortalılığından kaynaklanan borçları

belirli şartlarla ödenen gelir ve aylıklardan kesilerek tahsil edilecek.

Borçlunun Onayı Aranmayacak

Genelgenin en önemli düzenlemelerinden biri, prim borcunun gelir veya aylıktan kesilebilmesi için borçlunun ayrıca izin vermesinin gerekmemesi oldu.

SGK, kapsama giren borçları;

• İcra takibi başlatmadan,
• Borçlunun yazılı muvafakatini almadan,
• Gelir veya aylık üzerinden doğrudan kesinti yaparak

tahsil edebilecek.

Bu nedenle emekli aylığı veya sürekli iş göremezlik geliri alan bir kişinin geçmiş dönem prim borcunun sonradan tespit edilmesi halinde, ayrıca haciz işlemi uygulanmadan aylıktan kesinti başlatılabilecek.

Kesinti Oranı Yüzde 10 Olacak

5510 sayılı Kanun’un Ek 24’üncü maddesi, gelir veya aylıktan yapılacak kesintinin yüzde 25’i geçemeyeceğini düzenliyor.

SGK ise 2026/19 sayılı Genelgeyle fiilen uygulanacak kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi.

Buna göre prim borcu bulunan kişinin her ay aldığı gelir veya aylığın yüzde 10’u kesilerek borca mahsup edilecek.

Örnek

Aylık 24.000 TL emekli aylığı alan bir kişinin kapsama giren prim borcu bulunduğunu varsayalım.

Uygulanacak aylık kesinti:

24.000 TL × yüzde 10 = 2.400 TL

olacak.

Borç tamamen kapanıncaya kadar, her ay aylıktan 2.400 TL kesinti yapılabilecek. Aylık tutarının değişmesi halinde kesinti miktarı da yeni aylık üzerinden yeniden hesaplanacak.

Emeklinin Kendi Prim Borcu Aylığından Kesilebilecek

Emekli veya yaşlılık aylığı bağlanan bir kişinin, aylık bağlanmadan önceki döneme ait genel sağlık sigortası ya da kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcunun sonradan tespit edilmesi halinde borç emekli aylığından tahsil edilecek.

Aynı uygulama;

• Sürekli iş göremezlik geliri,
• Malullük aylığı,
• Vazife malullüğü aylığı,
• Yaşlılık veya emekli aylığı

alan kişiler için de geçerli olacak.

Örnek

Bir kişiye 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak daha sonra 2023 ve 2024 yıllarına ait genel sağlık sigortası prim borcu bulunduğunun belirlendiğini düşünelim.

Bu borç, kişinin almakta olduğu yaşlılık aylığından yüzde 10 oranında kesinti yapılarak tahsil edilecek.

Vefat Eden Sigortalının Borcu Ölüm Aylığından Kesilebilecek

Aktif olarak çalışırken veya emekli aylığı alırken vefat eden kişinin geçmiş dönem prim borcu bulunması halinde, bu borç vefat eden kişi üzerinden eş, çocuk, anne veya babaya bağlanan ölüm gelirinden ya da ölüm aylığından kesilebilecek.

Burada kesintinin yapılabilmesi için ölüm aylığının prim borcu bulunan vefat eden kişi üzerinden bağlanmış olması gerekiyor.

Örnek

Çalışırken vefat eden bir sigortalının geçmiş dönem Bağ-Kur prim borcu bulunduğunu ve eşine ölüm aylığı bağlandığını varsayalım.

Vefat eden sigortalının borcu, eşe aynı sigortalı üzerinden bağlanan ölüm aylığından yüzde 10 oranında kesilerek tahsil edilecek.

Borç için ayrıca mirasçının rızası veya icra takibi aranmayacak.

Borç Başka Bir Yakına Aitse Kesinti Yapılmayacak

Vefat eden borçlu üzerinden aylık alınmıyorsa, o kişinin prim borcu nedeniyle başka bir sigortalı üzerinden bağlanmış ölüm aylığından kesinti yapılamayacak.

Başka bir ifadeyle, borç ile ölüm aylığının dayandığı sigortalı arasında doğrudan bağlantı bulunması gerekiyor.

Örnek

Bir kişinin hem babası hem de eşi vefat etmiş olsun. Ancak kişiye yalnızca eşinden dolayı ölüm aylığı bağlanmış bulunsun.

Babanın geçmiş dönem prim borcu bulunması halinde, bu borç eşten bağlanan ölüm aylığından kesilemeyecek.

Çünkü alınan ölüm aylığı, prim borcu bulunan baba üzerinden değil eş üzerinden bağlanmış durumda.

Birden Fazla Ölüm Aylığında Kesinti Ayrı Değerlendirilecek

Bir kişi hem eşinden hem de anne veya babasından ölüm aylığı alıyorsa, borcun hangi sigortalıya ait olduğuna bakılacak.

Babanın prim borcu yalnızca baba üzerinden bağlanan ölüm aylığından kesilebilecek. Eş üzerinden alınan ölüm aylığı bu borç nedeniyle kesintiye tabi tutulamayacak.

Ancak ölüm aylığı alan kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan bir prim borcu bulunması halinde, kişinin aldığı bütün gelir ve aylıklardan ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek.

Örnek

Bir kişinin kendi yaşlılık aylığının 20.000 TL, eşinden aldığı ölüm aylığının ise 10.000 TL olduğunu varsayalım.

Kişinin kendi sigortalılığına ait prim borcu bulunması halinde;

• Yaşlılık aylığından 2.000 TL,
• Ölüm aylığından 1.000 TL

olmak üzere toplam 3.000 TL aylık kesinti yapılabilecek.

Hangi Gelir ve Aylıklardan Kesinti Yapılacak?

Genelge kapsamında aşağıdaki ödemelerden prim borcu kesintisi yapılabilecek:

• Sürekli iş göremezlik geliri,
• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle bağlanan ölüm geliri,
• Yaşlılık ve emekli aylığı,
• Malullük aylığı,
• Vazife malullüğü aylığı,
• Ölüm aylığı.

Bu ödemeler, 5510 sayılı Kanun’da “gelir” ve “aylık” olarak tanımlanan sürekli ödemeleri kapsıyor.

Geçici iş göremezlik ödeneği, cenaze ödeneği veya emzirme ödeneği gibi tek seferlik ya da geçici ödemeler bu kapsamda değerlendirilmiyor.

Bazı Özel Aylıklardan Kesinti Yapılmayacak

Hazineden karşılanan ve sosyal güvenlik mevzuatındaki klasik gelir veya aylık tanımına girmeyen bazı ödemeler prim borcu kesintisinin dışında bırakıldı.

Buna göre;

• Başarılı sporculara ve devlet sporcularına bağlanan aylıklar,
• Terör ve terörle mücadeleden doğan zararlar nedeniyle bağlanan aylıklar,
• 5510 sayılı Kanun’un geçici hükümleri kapsamında Hazineden karşılanan bazı özel ödemeler

üzerinden Ek 24’üncü madde kapsamında prim borcu kesintisi yapılmayacak.

Hangi Prim Borçları Kesintiyle Tahsil Edilecek?

Genelgede gelir veya aylıklardan kesilebilecek borç türleri ayrıntılı olarak sayıldı.

Bunlar arasında;

• Genel sağlık sigortası prim borçları,
• Bağ-Kur kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları,
• İsteğe bağlı sigorta prim borçları,
• Tarım sigortası prim borçları,
• Ek 5 kapsamındaki tarım ve orman işçilerinin borçları,
• Ek 6 kapsamındaki ticari taksi, dolmuş ve bazı sanatçı sigortalılık borçları,
• Eski topluluk sigortası borçları,
• 5434 sayılı Kanun kapsamındaki bazı borçlanma ve kesenek borçları,
• Emekli Sandığı kapsamındaki intibak düzeltmelerinden doğan borçlar

bulunuyor.

Kesinti yalnızca kişinin prim ödeme yükümlüsü olduğu kendi sigortalılığından kaynaklanan borçlar için uygulanacak.

Borçlar Belirli Bir Sıraya Göre Tahsil Edilecek

Bir kişinin aynı anda birden fazla prim borcu bulunması halinde kesintiler rastgele dağıtılmayacak.

Öncelikle genel sağlık sigortası borçları tahsil edilecek. Ardından sırasıyla;

1. İsteğe bağlı sigorta, topluluk sigortası, tarım sigortası, Ek 5 ve Ek 6 borçları,
2. Bağ-Kur kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları,
3. Emekli Sandığı kapsamındaki borçlanma, genel sağlık sigortası ve intibak borçları

için kesinti uygulanacak.

Her borç grubunda zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.

Nafaka Alacakları Öncelikli Olacak

Gelir veya aylık üzerinde aynı zamanda nafaka kesintisi bulunması halinde, nafaka alacağı SGK prim borcundan önce tahsil edilecek.

Nafaka kesintisinin ardından kalan tutar üzerinden mevzuata uygun şekilde SGK kesintisi uygulanabilecek.

Bu nedenle hakkında nafaka kesintisi bulunan emeklinin hesabına yatırılacak net tutar belirlenirken kesinti sıralaması ayrıca dikkate alınacak.

Yersiz Ödeme Kesintisi Varsa Önce O Tamamlanacak

5510 sayılı Kanun’un 96’ncı maddesi kapsamında, kişiye daha önce yersiz veya fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle aylıktan kesinti devam ediyorsa, prim borcu kesintisi hemen başlatılmayacak.

Önce mevcut yersiz ödeme kesintisi tamamlanacak. Ardından Ek 24’üncü madde kapsamındaki prim borcu kesintisine geçilecek.

Ancak prim borcu kesintisi başladıktan sonra yeni bir yersiz ödeme borcu ortaya çıkarsa iki kesinti birlikte uygulanabilecek.

Bu durumda aylıktan yapılan toplam kesinti miktarı, farklı hukuki dayanaklara göre artabilecek.

Borca İtiraz İlgili SGK Birimine Yapılacak

Gelir veya aylıktan kesilen prim borcunun hatalı olduğunu düşünen kişiler, borcun türüne göre ilgili SGK birimine başvurabilecek.

Genel sağlık sigortası borçlarına ilişkin itirazlar, kişinin son ikametgâhının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezi tarafından değerlendirilecek.

Bağ-Kur, isteğe bağlı sigorta, tarım sigortası, Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki borçlar için itiraz, sigortalılık dosyasının bulunduğu SGK birimine yapılacak.

Emekli Sandığı kapsamındaki bazı borçlanma ve kesenek borçlarına yönelik başvurular ise Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından incelenecek.

İtiraz Kesintiyi Otomatik Olarak Durdurmayabilir

Genelgede borca itiraz edilmesinin kesinti işlemini kendiliğinden durduracağına ilişkin genel bir hüküm bulunmuyor.

Bu nedenle aylıktan kesinti yapılan kişinin yalnızca sözlü itirazla yetinmemesi; borcun hangi döneme ve hangi sigortalılık statüsüne ait olduğunu gösteren belgelerle ilgili SGK birimine yazılı başvuruda bulunması önem taşıyor.

Özellikle aynı dönemde başka bir sigortalılık kapsamında bulunulduğu, borcun ödendiği veya kişinin borçlu olmadığı ileri sürülüyorsa bunu destekleyen hizmet dökümü, ödeme belgesi ve tescil kayıtlarının başvuruya eklenmesi gerekiyor.

Yanlış Kesintiler İade Edilecek

Prim borcunun yanlış kişiye ait olduğu, daha önce ödendiği veya borcun yersiz tahakkuk ettirildiği sonradan belirlenirse yapılan kesinti iade edilecek.

Ancak kişinin SGK’ye veya Hazine ve Maliye Bakanlığına başka bir borcu bulunması halinde, iade edilecek tutar öncelikle bu borçlara mahsup edilebilecek.

Örnek

Bir emeklinin genel sağlık sigortası borcu nedeniyle aylığından kesinti yapıldığını düşünelim.

Daha sonra aynı dönemde kişinin başka bir sigortalılık kapsamında olduğu ve GSS borcunun hiç doğmaması gerektiği tespit edilirse kesinti yersiz kabul edilecek.

Kişinin başka bir kamu borcu bulunmaması halinde kesilen tutar kendisine iade edilecek.

Aylığın Yersiz Bağlandığı Anlaşılırsa Farklı İşlem Uygulanacak

Prim borcu kesintisinin yapıldığı gelir veya aylığın baştan itibaren yersiz bağlandığı belirlenirse, yalnızca kişinin eline geçen net tutar dikkate alınmayacak.

SGK, kesinti yapılmadan önceki aylığın tamamını yersiz ödeme olarak değerlendirecek ve 5510 sayılı Kanun’un 96’ncı maddesi kapsamında geri isteyecek.

Daha önce prim borcuna mahsup edilen tutar da aylığın brüt ödeme toplamından düşülmüş sayılmayacak.

Bu nedenle hem aylık bağlama şartları hem de prim borcu kaydı sonradan ayrıca incelenebilecek.

Kesinti Emeklinin Kök Aylığına Uygulanacak Bir İndirim Değil

Prim borcu kesintisi, emeklinin kök aylığının veya aylık bağlama oranının kalıcı biçimde düşürülmesi anlamına gelmiyor.

Kesinti, mevcut prim borcu kapanıncaya kadar aylık ödeme üzerinden yapılan geçici bir tahsilat işlemi niteliğinde.

Borç tamamen ödendiğinde kesintinin sona ermesi ve aylığın kesintisiz olarak ödenmeye devam etmesi gerekiyor.

Emekli ve Hak Sahiplerinin Borç Kayıtlarını Kontrol Etmesi Önem Taşıyor

Yeni uygulama özellikle geçmişte;

• Bağ-Kur sigortalılığı bulunan,
• Genel sağlık sigortası borcu oluşan,
• İsteğe bağlı sigortaya prim ödeyen,
• Tarım sigortalısı olarak tescil edilen,
• Birden fazla sigortalılık statüsünde kaydı bulunan

emekli ve hak sahiplerini yakından ilgilendiriyor.

Aylıktan beklenmeyen bir kesinti yapılması halinde, öncelikle e-Devlet ve SGK kayıtlarından borcun türü, dönemi ve dayanağı kontrol edilmeli. Hatalı veya mükerrer bir borç bulunduğunun düşünülmesi halinde ilgili sosyal güvenlik merkezine yazılı itiraz yapılmalı.

2026/19 sayılı Genelgeyle birlikte SGK, gelir ve aylıklardan prim borcu tahsilatının kapsamını, oranını, öncelik sırasını ve itiraz usullerini ayrıntılı hale getirmiş oldu.

En düşük emekli aylığının artırılması, aday sürücülük kurallarının yeniden belirlenmesi, turizm işletmelerine prim desteği verilmesi ve sivil havacılık cezalarının ağırlaştırılmasını içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Düzenlemeler, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmelerinin ardından emeklileri, yeni ehliyet alanları, konaklama işletmelerini ve havacılık şirketlerini doğrudan etkileyecek.

En Düşük Emekli Aylığı 23.552 TL’ye Yükseltiliyor

Düzenlemeyle yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alanlar ile hak sahiplerine dosya bazında yapılan en düşük ödeme 23.552 TL’ye çıkarılıyor.

Bu tutar, emeklinin prim günleri ve prime esas kazançları üzerinden hesaplanan kök aylığı değil, aylık ödeme döneminde hesabına yatırılacak en düşük toplam tutarı ifade ediyor.

Kök aylığı 23.552 TL’nin altında kalan emeklilere aradaki fark Hazine tarafından tamamlanacak. Kök aylığı bu tutarın üzerinde olanların ödemeleri ise kendi aylık hesapları üzerinden devam edecek.

Örnek

Bir emeklinin zam sonrasında hesaplanan kök aylığının 21.000 TL olduğunu varsayalım.

Yeni taban ödeme 23.552 TL olduğundan, aradaki 2.552 TL tamamlanacak ve emeklinin hesabına toplam 23.552 TL yatırılacak.

Ancak bu tamamlama kök aylığı 23.552 TL’ye yükseltildiği anlamına gelmeyecek. Gelecekteki zamlar öncelikle kök aylık üzerinden hesaplanmaya devam edecek.

Düzenlemenin 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden itibaren uygulanması öngörülüyor.

Aday Sürücülük Süresi İki Yıl Olacak

İlk defa sürücü belgesi alanlar, ehliyetlerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü kabul edilecek.

Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilen ve gerekli işlemleri tamamlayarak yeniden ehliyet alan kişiler de iki yıl süreyle aday sürücü statüsüne tabi olacak.

Aday sürücülük döneminde belirli trafik ihlallerinin gerçekleştirilmesi halinde ehliyet geçici olarak geri alınmak yerine doğrudan iptal edilebilecek.

Aday Sürücü Belgesi Hangi Durumlarda İptal Edilecek?

İki yıllık aday sürücülük süresi içinde;

• Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapılması,
• Toplam 75 ceza puanının aşılması,
• Araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması,
• Dönüş kurallarının üç kez ihlal edilmesi,
• Yayalara ilk geçiş hakkı verilmemesi kuralının üç kez ihlal edilmesi,
• Emniyet kemeri, kask ve diğer koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin kuralların üç kez ihlal edilmesi

halinde aday sürücü belgesi iptal edilecek.

Örnek

Ehliyetini altı ay önce alan bir sürücünün kontrolde 0,25 promil alkollü olduğu tespit edilirse aday sürücü belgesi iptal edilecek.

İptal işlemi için ayrıca 75 ceza puanının aşılması veya başka bir ihlalin gerçekleştirilmiş olması aranmayacak.

Ehliyeti İptal Edilenler Yeniden Sürücü Kursuna Gidecek

Aday sürücü belgesi iptal edilenlerin yeniden ehliyet alabilmeleri için yalnızca belirli bir sürenin geçmesini beklemeleri yeterli olmayacak.

Bu kişilerin;

• İdari para cezalarının tamamını ödemesi,
• Varsa bekleme veya geri alma süresini tamamlaması,
• Psikoteknik değerlendirmeden geçmesi,
• Psikiyatri uzmanı tarafından muayene edilmesi,
• Sürücülüğe engel bir durum bulunmadığını belgelemesi,
• Sürücü kursuna yeniden kaydolması,
• Eğitim ve sınavları başarıyla tamamlaması

gerekecek.

Dolayısıyla aday sürücülük döneminde ehliyetin iptal edilmesi, sürüş hakkının kısa süreli durdurulmasından daha ağır sonuçlar doğuracak.

İmalat Sektöründeki İstihdam Desteği 2028’e Uzatılıyor

İmalat sektöründe istihdamın korunmasına yönelik teşvik ve destek programlarının İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanma süresi uzatılıyor.

Mevcut düzenlemede 31 Aralık 2026 olarak belirlenen süre, yeni düzenlemeyle 31 Aralık 2028’e çıkarılacak.

Programların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili ve bağlı kuruluşlar tarafından yürütülmesi öngörülüyor. Düzenleme özellikle üretim işletmelerinin çalışan sayısını korumasını ve kayıtlı istihdamın devamını desteklemeyi amaçlıyor.

Konaklama Tesislerine Çalışan Başına Prim Desteği

Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi bulunan özel sektöre ait konaklama tesislerine 2026 yılı Mayıs-Aralık dönemleri için sigorta primi desteği sağlanacak.

Destek yalnızca tesisin fiilen faaliyette bulunduğu aylar için uygulanacak.

Uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanların toplam prim ödeme gün sayısı 116,67 TL ile çarpılacak. Bulunan tutar, işletmenin SGK’ye ödemesi gereken sigorta priminden mahsup edilecek ve İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak.

Örnek

Turizm işletmesi belgeli bir otelde çalışan personel için bir ayda 30 prim günü bildirildiğini varsayalım:

30 gün × 116,67 TL = 3.500,10 TL

Bu çalışan nedeniyle hesaplanan 3.500,10 TL, otelin ilgili ay için SGK’ye ödeyeceği primlerden mahsup edilecek.

Otelde aynı şartları taşıyan 20 çalışanın bulunması halinde teorik destek tutarı:

20 çalışan × 3.500,10 TL = 70.002 TL

olabilecek. Ancak destek, diğer teşvikler uygulandıktan sonra işletmenin ilgili ayda ödemesi gereken sigorta primi tutarını aşamayacak.

Turizm Desteğinde Borçsuzluk ve Süresinde Bildirim Şartı

Konaklama tesislerinin destekten yararlanabilmesi için muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içinde vermesi ve sigorta primlerini zamanında ödemesi gerekecek.

SGK’ye prim, idari para cezası, gecikme cezası veya gecikme zammı borcu bulunan işverenler kural olarak destekten yararlanamayacak.

Bununla birlikte borçlarını tecil ettiren, taksitlendiren veya yapılandıran işverenler, yükümlülüklerini düzenli yerine getirdikleri sürece destekten faydalanabilecek.

Kayıt dışı işçi çalıştırdığı, fiilen çalışmayan kişileri sigortalı bildirdiği veya prime esas kazancı eksik gösterdiği belirlenen işletmelerden sağlanan destek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacak.

Sivil Hava Araçları Önleme ve İniş Talimatlarına Uymak Zorunda Olacak

Türk hava sahasında uçuş yapan sivil hava araçlarının trafik kurallarını ihlal etmesi veya izin verilmeyen bir hava sahasına girmesi halinde verilen önleme talimatlarına uyması zorunlu hale getiriliyor.

İlgili hava trafik kontrol ünitesinin talebi üzerine yetkilendirilen hava araçlarınca verilen yönlendirme ve iniş talimatlarına uyulması gerekecek.

Gerekli görülmesi halinde sivil hava aracının belirtilen havalimanına iniş yapması zorunlu olacak.

Türk Sivil Hava Aracı Siciline kayıtlı veya Türk işletmeleri tarafından kullanılan hava araçları da Türkiye’nin tanıdığı yabancı devletlerin yetkili makamlarınca verilen önleme ve iniş talimatlarına uymakla yükümlü olacak.

Örnek

Bir kargo uçağının belirlenen rotadan çıkarak uçuşa kapalı bir hava sahasına girdiğini varsayalım.

Hava trafik kontrol birimi veya yetkilendirilmiş önleme uçağı, kargo uçağına belirli bir rotayı takip etmesi ve en yakın uygun havalimanına inmesi yönünde talimat verebilecek. Uçağın bu talimatlara uyması zorunlu olacak.

Havacılık Şirketlerinin Para Cezaları Beş Kat Uygulanacak

Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda kabahat olarak düzenlenen fiiller için tüzel kişilere uygulanacak idari para cezalarının alt ve üst sınırları beş kat artırımlı uygulanacak.

Bu düzenleme, her havacılık cezasının otomatik olarak beş katına çıkacağı anlamına gelmiyor. Artırım, ilgili hüküm kapsamındaki kabahatler nedeniyle tüzel kişilere verilen cezalar bakımından geçerli olacak.

Örnek

İlgili kabahat için gerçek kişiye veya genel hükümlere göre 200.000 TL idari para cezası uygulanması öngörülüyorsa, aynı fiilin muhatabının bir havacılık şirketi olması halinde ceza sınırı 1.000.000 TL üzerinden değerlendirilebilecek.

Düzenlemeler Ne Zaman Uygulanacak?

Kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi, yasama sürecinin Meclis aşamasının tamamlandığı anlamına geliyor.

Ancak düzenlemelerin uygulanabilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak üzere Resmî Gazete’ye gönderilmesi gerekiyor. Her hüküm, kanunda belirtilen özel yürürlük tarihinde; özel bir tarih bulunmaması halinde yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

En düşük emekli aylığına ilişkin hükmün 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden, turizm primi desteğinin ise 2026 yılı Mayıs döneminden itibaren uygulanması öngörülüyor.

Düzenleme Farklı Kesimleri Doğrudan Etkileyecek

Kabul edilen teklif, tek bir alanla sınırlı olmayan sonuçlar doğuruyor.

En düşük aylık düzenlemesi düşük kök aylıklı emeklilerin banka hesaplarına yatırılacak tutarı artırırken, aday sürücülük hükümleri yeni ehliyet alanlar için daha ağır bir sorumluluk dönemi oluşturacak.

Turizm işletmelerine sağlanacak günlük prim desteği, sezonluk istihdam maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağlayacak. Sivil havacılık alanındaki yeni yükümlülükler ve ağırlaştırılan cezalar ise uçuş emniyeti kurallarına uyumu güçlendirecek.

Sigortacılık destek hizmetlerine ilişkin kurallar kapsamlı biçimde değiştirildi. Hasar yönetimi, 7 gün 24 saat sunulan asistans hizmetleri ve şirket dışından yürütülen hasar araştırmacılığı faaliyetleri SEDDK iznine bağlandı. Yeni hizmet sağlayıcıları için 250 milyon TL asgari özsermaye şartı getirilirken, mevcut kuruluşlara 2030 yılı sonuna kadar uzanan kademeli bir uyum takvimi tanındı.

Sigortacılık Destek Hizmetleri Yönetmeliği Değiştirildi

Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 23 Temmuz 2026 tarihli ve 33318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanan düzenlemeyle, 2015 yılından beri yürürlükte bulunan Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’e yeni izin, sermaye, ortaklık ve mesleki yeterlilik şartları eklendi.

Hasar Araştırmacısı ve Sigorta Aracısı Tanımları Eklendi

Yönetmelikteki “Kurum” ve “Kurul” tanımları, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Kurulunu ifade edecek şekilde güncellendi.

Düzenlemeye ayrıca “hasar araştırmacısı” ve “sigorta aracısı” kavramları eklendi.

Hasar araştırmacısı; sigorta sözleşmesi kapsamında ileri sürülen tazminat talebine ilişkin olarak;

• Hasarın nedenini ve kapsamını,
• Zararın niteliğini ve miktarını,
• Sigorta suistimali bulunup bulunmadığını

inceleyen ve değerlendiren gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlandı.

Sigorta aracısı tanımı ise sigorta acenteleri ile brokerleri kapsayacak şekilde düzenlendi.

Sigorta Aracılığı ile Destek Hizmeti Birlikte Yapılamayacak

Yeni düzenlemeyle çıkar çatışmasının önlenmesine yönelik kurallar da sıkılaştırıldı.

Sigorta şirketlerinin, acentelerin, brokerlerin ve sigorta eksperlerinin yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ile bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar;

• Destek hizmeti kuruluşlarının yönetim kurulunda görev alamayacak,
• Bu kuruluşlarda imza yetkili olarak çalışamayacak,
• Destek hizmeti kuruluşlarına ortak olamayacak,
• Bu kuruluşlardan ücret karşılığında iş kabul edemeyecek.

Sigorta şirketlerinin veya bağlı bulundukları grupların hâkim hissedar olduğu destek hizmeti sağlayıcıları, ortaklık yasağı bakımından istisna tutuldu.

Ayrıca destek hizmeti sunan gerçek ve tüzel kişilerin sigorta aracılığı yapması; sigorta aracılığı yapanların da destek hizmeti vermesi yasaklandı.

SEDDK Teminat veya Sorumluluk Sigortası İsteyebilecek

SEDDK, destek hizmeti sağlayıcılarından mesleki sorumluluk sigortası yaptırmalarını veya başka bir teminat sunmalarını talep edebilecek.

Talep edilecek sigortanın kapsamı, teminatın türü ve uygulanacak diğer esaslar Kurum tarafından ayrıca belirlenecek.

Bu düzenlemeyle, destek hizmetinin hatalı veya eksik yürütülmesi nedeniyle sigorta şirketlerinin, sigortalıların ya da hak sahiplerinin uğrayabileceği zararlar için ilave bir mali güvence oluşturulabilecek.

Hasar Yönetim Hizmeti SEDDK İznine Bağlandı

Yönetmeliğe eklenen 8/A maddesiyle bazı hasar yönetim faaliyetlerinin yürütülmesi için SEDDK’den izin alınması zorunlu hale getirildi.

Buna göre sigorta şirketlerine;

• Hasar ihbarının alınması,
• Şirket sistemi üzerinde hasar dosyası açılması,
• Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesi,
• Hasar talebinin değerlendirilmesi

hizmetlerinin tamamını birlikte sunan kuruluşların Kurumdan izin alması gerekecek.

Bu hizmetleri sunacak kuruluşların ayrıca ilgili destek hizmeti sağlayıcıları listesine kaydolması zorunlu olacak. İzin almadan ve listeye kaydolmadan sigorta şirketlerine bu kapsamda hizmet verilemeyecek. İzin verilen sağlayıcılar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından ilan edilecek.

Asistans Hizmetleri İçin de İzin Gerekiyor

Acil yardım, yol yardımı, konutta yardım ve işyerinde yardım gibi hizmetleri 7 gün 24 saat esasına göre sunan asistans şirketleri de izin kapsamına alındı.

Bu kuruluşların sigorta şirketlerine destek hizmeti sunmaya başlamadan önce SEDDK’den faaliyet izni alması gerekecek.

Böylece özellikle yol yardım, çekici, acil konut desteği ve benzeri hizmetlerin sunulduğu asistans faaliyetleri, teknik altyapı ve mali yeterlilik yönünden Kurumun denetimi altına alınmış oldu.

Kuruluşların Merkezinin Türkiye’de Bulunması Gerekiyor

Hasar yönetimi ve asistans hizmeti sunacak yeni destek hizmeti sağlayıcılarında şu temel şartlar aranacak:

• Şirket merkezinin Türkiye’de bulunması,
• Anonim şirket şeklinde kurulması,
• Belirlenen özsermaye şartının sağlanması,
• Yeterli fiziksel mekâna sahip olunması,
• Teknik ve idari altyapının faaliyet için yeterli olması,
• Yeterli insan kaynağı bulundurulması.

Kurucuların da iflas etmemiş, konkordato ilan etmemiş, gerekli mali güç ve itibara sahip ve Sigortacılık Kanunu’nda sayılan belirli suçlardan hüküm giymemiş olması gerekecek.

Asgari Özsermaye 250 Milyon TL Olarak Belirlendi

Hasar yönetimi ve asistans hizmeti sunmak isteyen yeni sağlayıcılar için asgari özsermaye tutarı 250 milyon TL olarak belirlendi.

SEDDK, sigorta şirketleriyle gerçekleştirilen işin hacmine ve niteliğine göre bu tutarı yarısına kadar indirebilecek veya iki katına kadar artırabilecek.

Buna göre Kurumun takdirine bağlı olarak uygulanabilecek özsermaye tutarı 125 milyon TL’ye kadar indirilebilecek veya 500 milyon TL’ye kadar yükseltilebilecek.

250 milyon TL’lik tutar, SEDDK tarafından aksi kararlaştırılmadıkça her takvim yılı başında TÜİK tarafından açıklanan yıllık yurt içi üretici fiyat endeksi değişim oranında artırılacak. Hesaplamada 10 bin TL’nin altındaki küsuratlar dikkate alınmayacak.

Yüzde 10 ve Üzerindeki Ortaklar da İncelenecek

Destek hizmeti sağlayıcısının sermayesinde veya oy haklarında doğrudan ya da dolaylı olarak yüzde 10 ve üzerinde payı bulunan ortakların, kurucularda aranan nitelikleri taşıması zorunlu olacak.

Payı yüzde 10’un altında bulunsa bile yönetim kuruluna üye belirleme imtiyazı nedeniyle şirket yönetiminde etkili olan ortaklar da bu kapsamda değerlendirilecek.

Gerekli nitelikleri kaybeden ortaklar, temettü hakkı dışındaki ortaklık haklarını kullanamayacak. Bu ortaklara ait diğer haklar kayyım aracılığıyla kullanılacak.

Belirli Hisse Devirleri Kurum İznine Tabi Olacak

Destek hizmeti sağlayıcısının sermayesinin yüzde 10, yüzde 33 veya yüzde 50’sine ulaşılmasına ya da bu oranların aşılmasına neden olan hisse edinimleri SEDDK iznine tabi olacak.

Bir ortağın payının söz konusu oranların altına düşmesine yol açan hisse devirlerinde de önceden izin alınması gerekecek.

Bu hükümle, destek hizmeti kuruluşlarında yönetim ve kontrol yapısını değiştirebilecek önemli pay devirlerinin Kurum denetimi dışında gerçekleştirilmesi önlenecek.

İzin Şartları Kaybedilirse En Az Üç Ay Süre Verilecek

Faaliyet izni verildikten sonra izin şartlarının bir kısmının veya tamamının kaybedilmesi halinde SEDDK, aykırılığın giderilmesi için üç aydan az olmamak üzere süre verecek.

Sorunun bu süre içinde giderilmemesi durumunda kuruluşun faaliyet izni iptal edilecek.

Mevzuata aykırı hareket eden hizmet sağlayıcısının, verilen süre içerisinde durumunu düzeltmemesi halinde faaliyetleri altı aya kadar geçici olarak durdurulabilecek.

Kuruluşun yeniden faaliyete başlamasından itibaren beş yıl içinde geçici durdurmayı gerektiren yeni bir aykırılığın tespit edilmesi durumunda faaliyet izni Kurul tarafından iptal edilecek.

Şirket Dışındaki Hasar Araştırmacıları İzin Alacak

Yönetmeliğe eklenen 8/B maddesiyle hasar araştırmacılığı faaliyetleri de SEDDK iznine bağlandı.

Sigorta şirketinin kendi bünyesinde iş sözleşmesiyle çalışan personeli izin zorunluluğunun dışında tutuldu. Buna karşılık şirket dışından bağımsız olarak hasar araştırmacılığı hizmeti veren gerçek ve tüzel kişilerin Kurumdan izin alması gerekecek.

Gerçek Kişi Hasar Araştırmacılarında Aranacak Şartlar

Hasar araştırmacısı olarak sigorta şirketlerine hizmet vermek isteyen gerçek kişilerin;

• Türkiye’de yerleşik olması,
• Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunması,
• İflas etmemiş veya konkordato ilan etmemiş olması,
• Belirli suçlardan hüküm giymemiş olması,
• En az iki yıllık yükseköğretim kurumundan mezun olması,
• Sigortacılık sektöründeki hasar işlemlerinde en az iki yıl çalışmış olması,
• Sigortacılık Eğitim Merkezi tarafından verilen eğitimi başarıyla tamamlaması

gerekecek.

Tüzel Kişi Hasar Araştırmacıları İçin Yetkili Şartı

Hasar araştırmacılığı hizmeti sunacak tüzel kişilerin merkezinin Türkiye’de bulunması gerekecek.

Şirketin iflas veya konkordato halinde olmaması; yetkililerinin, gerçek kişi ortaklarının ve tüzel kişi ortaklarının yetkililerinin de yönetmelikte belirtilen adli ve mali şartları taşıması istenecek.

Hasar araştırma faaliyetlerinde tüzel kişiyi temsile ve ilzama yetkili kişilerin ayrıca SEDDK’den izin almış gerçek kişi hasar araştırmacısı olması zorunlu olacak.

Taraflı Davranan Hasar Araştırmacısının İzni İptal Edilecek

Hasar araştırmacılarının değerlendirmelerini somut bilgi ve belgelere dayandırmaları gerekecek.

Gerekli inceleme ve araştırmayı yapmadığı, kasten taraflı değerlendirmede bulunduğu veya ilgili taraflara karşı suçlayıcı tutum ve davranış sergilediği tespit edilen hasar araştırmacılarının izni SEDDK tarafından iptal edilecek.

Bu hüküm, hasar araştırmacısının doğrudan tazminat kararını veren kişi olduğu anlamına gelmiyor. Ancak araştırmacının hazırladığı rapor ve değerlendirmelerin tarafsız, belgeli ve denetlenebilir olması gerekiyor.

Mevcut Kuruluşlara Kademeli Özsermaye Takvimi

Düzenlemenin yayımlandığı tarihte hasar yönetimi veya asistans hizmeti sunan mevcut kuruluşlara özsermaye şartı bakımından kademeli bir geçiş süreci tanındı.

Mevcut sağlayıcıların özsermayelerini;

• 31 Aralık 2026’ya kadar: 250 milyon TL’nin en az yüzde 25’ine, yani 62,5 milyon TL’ye,
• 31 Aralık 2028’e kadar: Tutarın en az yüzde 50’sine, yani 125 milyon TL’ye,
• 31 Aralık 2030’a kadar: Belirlenen tutarın yüzde 100’üne, yani 250 milyon TL’ye

çıkarması gerekecek.

Bu hesaplamalar yönetmelikteki başlangıç tutarı üzerinden yapılmakla birlikte, özsermaye tutarının her yıl Yİ-ÜFE oranında güncellenecek olması nedeniyle fiilen sağlanması gereken tutarlar ilgili yıllarda daha yüksek olabilecek.

Anonim Şirkete Dönüşüm İçin 2028 Sonuna Kadar Süre Verildi

Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte faaliyette bulunan mevcut hizmet sağlayıcıları, anonim şirket şeklinde kurulma şartına 31 Aralık 2028 tarihine kadar uyum sağlayacak.

Özsermaye ve anonim şirket şartı dışındaki diğer yükümlülükler için ise 31 Aralık 2026 tarihine kadar süre tanındı.

SEDDK, özsermaye, diğer kurumsal şartlar ve hasar araştırmacılarına ilişkin uyum sürelerini altı aya kadar uzatabilecek.

Mevcut Hasar Araştırmacıları 2026 Sonuna Kadar Uyum Sağlayacak

Halen faaliyette bulunan hasar araştırmacılarının yeni şartlara 31 Aralık 2026 tarihine kadar uyum sağlaması gerekiyor.

Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte sigorta şirketlerine hizmet sunduğunu SEDDK’nin kabul edeceği belgelerle kanıtlayan mevcut hasar araştırmacıları, en az iki yıllık yükseköğretim mezuniyeti şartından muaf tutulacak.

Mevcut hizmet sağlayıcıları ve hasar araştırmacılarının ayrıca 23 Temmuz 2026 tarihinden önceki son bir yıl içinde sigorta şirketlerine hizmet verdiklerini belgelendirmesi gerekecek.

Sigortacılık Destek Hizmetlerinde Denetim Güçlendirildi

Yönetmelik değişikliğiyle hasar yönetimi, asistans hizmetleri ve hasar araştırmacılığı faaliyetleri daha ayrıntılı izin ve denetim kurallarına bağlandı.

Yeni düzenleme özellikle;

• Mali yeterliliğin güçlendirilmesi,
• Faaliyetlerin kurumsal şirket yapısı altında yürütülmesi,
• Sigorta aracılığı ile destek hizmetleri arasındaki çıkar çatışmasının önlenmesi,
• Hasar araştırmalarında tarafsızlığın sağlanması,
• Önemli ortaklık ve hisse değişikliklerinin denetlenmesi

bakımından sigortacılık sektöründe önemli sonuçlar doğuracak.

Yeni kurulacak hizmet sağlayıcılarının izin almadan faaliyete başlamaması; mevcut kuruluşların ise şirket türü, özsermaye, personel, ortaklık ve teknik altyapı şartları bakımından geçiş takvimlerini yakından takip etmesi gerekiyor.

İşverenin işçi ücretinden kesinti yapabilmesi, kesintinin niteliğine göre farklı hukuki şartlara bağlı bulunuyor. Gelir vergisi ve sigorta primi gibi kanuni kesintiler doğrudan mevzuattan kaynaklanırken, disiplin amacıyla uygulanan ücret kesme cezası ancak iş veya toplu iş sözleşmesinde açıkça belirtilen nedenlere dayanabiliyor. Kurallara aykırı ücret kesintisi yapan işverenlere 2026 yılında 9.943 TL idari para cezası uygulanıyor.

Her Ücret Kesintisi Aynı Hukuki Niteliği Taşımıyor

İşçi ücreti, çalışanın emeğinin karşılığı ve temel geçim kaynağı olması nedeniyle iş hukukunda özel olarak korunuyor. Bu nedenle işveren, ücret üzerinde sınırsız biçimde tasarrufta bulunamıyor.

Uygulamada ücret bordrosunda görülen kesintiler genel olarak üç farklı gruba ayrılıyor:

• Vergi, sigorta primi ve işsizlik sigortası primi gibi kanuni kesintiler,
• İcra veya nafaka dosyasına dayanan zorunlu kesintiler,
• İşveren tarafından disiplin amacıyla uygulanan ücret kesme cezaları.

Bu kesintilerin hukuki dayanakları ve uygulanma şartları birbirinden farklı. Özellikle ücret kesme cezasının, vergi ve sigorta primi gibi zorunlu kesintilerle karıştırılmaması gerekiyor.

Ücret Kesme Cezasının Sözleşmede Açıkça Düzenlenmesi Gerekiyor

4857 sayılı İş Kanunu’nun 38’inci maddesine göre işveren, toplu iş sözleşmesinde veya bireysel iş sözleşmesinde belirtilmeyen bir nedenle işçiye ücret kesme cezası veremiyor.

Başka bir ifadeyle işveren, işyerinde disiplin düzenini sağlama gerekçesiyle sonradan ve tek taraflı olarak yeni bir ücret kesme nedeni oluşturamıyor. Hangi davranışların kesinti yaptırımı doğuracağı, işçi tarafından önceden bilinebilecek açıklıkta düzenlenmiş olmalı.

Örneğin geç kalma, iş güvenliği talimatına uymama veya işyeri kurallarını ihlal etme gibi davranışlar için ücret kesme cezası uygulanacaksa, bu davranışların sözleşmede veya işçiyi bağlayan toplu iş sözleşmesinde açıkça yer alması gerekiyor. İş Kanunu’nun güncel metni, sözleşmede gösterilen sebepler dışındaki ücret kesme cezalarını yasaklıyor.

Bir Ayda En Fazla İki Günlük Ücret Kesilebilir

İşçi ücretinden ceza amacıyla yapılabilecek kesinti miktarı da kanunla sınırlandırılmış durumda.

Kesinti, bir ayda işçinin iki gündeliğinden fazla olamıyor. Parça başına veya yapılan iş miktarına göre ücret alan çalışanlarda ise üst sınır, iki günlük kazanç olarak uygulanıyor.

Bu sınır, işverenin sözleşmeye daha yüksek bir ceza yazması halinde de ortadan kalkmıyor. İş sözleşmesinde yer alan bir hüküm, İş Kanunu’nun işçiyi koruyan emredici sınırlarını aşacak şekilde uygulanamıyor.

Kesintinin Nedeni İşçiye Yazılı Olarak Bildirilmeli

Ücret kesme cezasının yalnızca sözleşmeye dayanması yeterli değil. Kesintinin sebebinin ve hesabının işçiye derhal bildirilmesi gerekiyor.

Bildirimde en azından;

• Kesintiye neden olan davranış,
• Olayın gerçekleştiği tarih,
• Dayanılan sözleşme veya işyeri düzenlemesi,
• Kesilen günlük ücret tutarı,
• Toplam kesinti miktarı

açıkça gösterilmeli.

İşverenin bordroda yalnızca “ceza”, “kesinti” veya “diğer kesinti” şeklinde genel bir ifadeye yer vermesi, uyuşmazlık halinde yapılan işlemin hukuka uygunluğunu kanıtlamak için yeterli olmayabilir.

Kesilen Para İşverende Kalamaz

Ücret kesme cezası olarak işçiden alınan tutarlar, işverenin gelirine dönüşmez.

Kanuna göre bu paraların, işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirtilen banka hesabına yatırılması gerekiyor. Aktarma işlemi, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde tamamlanmalı.

İşveren ayrıca ücret kesme cezalarını işyerinde ayrı bir hesapta takip etmekle yükümlü. Dolayısıyla işçiden kesilen tutarın şirket kasasında tutulması, başka bir borca mahsup edilmesi veya işyeri giderlerinde kullanılması mümkün değil.

Kurala Aykırı Kesintinin 2026 Yılı Cezası 9.943 TL

İş Kanunu’nun 38’inci maddesine aykırı biçimde ücret kesme cezası veren ya da yaptığı kesintinin sebebini ve hesabını işçiye bildirmeyen işveren veya işveren vekiline idari para cezası uygulanıyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 yılı tablosuna göre bu ihlalin cezası 9.943 TL olarak belirlendi. Aynı tutar, ücrete ilişkin hesap pusulası düzenlenmemesi bakımından da uygulanıyor.

Bu ceza, işçiden hukuka aykırı olarak kesilen tutarın iade edilmesi yükümlülüğünden ayrı. Dolayısıyla işveren hem idari para cezasıyla karşılaşabilir hem de kesilen ücretin işçiye geri ödenmesi gerekebilir.

Vergi ve SGK Kesintileri Disiplin Cezası Değildir

Ücret bordrosundaki gelir vergisi, damga vergisi, sigorta primi ve işsizlik sigortası primi kesintileri, İş Kanunu’nun 38’inci maddesinde düzenlenen ücret kesme cezası kapsamında değil.

Bu kesintiler doğrudan vergi ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanıyor.

2026 yılında ücret gelirlerine uygulanan gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi 190.000 TL’ye kadar yüzde 15, ikinci dilimi ise 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, aşan kısmı için yüzde 20 olarak uygulanıyor. Ücret gelirlerinde yüzde 27’lik dilimin üst sınırı 1.500.000 TL olarak belirlenmiş durumda.

Hizmet akdiyle çalışanlarda sigortalı payı; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası için yüzde 9, genel sağlık sigortası için yüzde 5 ve işsizlik sigortası için yüzde 1 olmak üzere toplam yüzde 15 seviyesinde bulunuyor. İşveren payı ise işsizlik sigortası dahil teşviksiz durumda toplam yüzde 23,75 olarak uygulanıyor.

Prime Esas Kazanç Sınırları 2026 İçin Güncellendi

2026 yılında günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL, aylık alt sınır ise 33.030 TL olarak uygulanıyor. SGK’nın yayımladığı güncel tutarlara göre bu rakamlar, 2026 yılı asgari ücretine karşılık geliyor.

Prim, ikramiye, fazla çalışma ve benzeri ücret niteliğindeki ödemeler kural olarak prime esas kazanca dahil ediliyor. Kıdem ve ihbar tazminatları ise ücret niteliğinde olmadıkları için SGK primine tabi tutulmuyor. SGK açıklamalarında, kullanılmayan yıllık izin ücretleri ile prim ve ikramiye gibi ödemelerin hangi dönemin kazancına dahil edileceği de ayrıca düzenleniyor.

İşveren İşçiden Olan Alacağını Doğrudan Ücretten Kesemez

İşverenin işçiden zarar, trafik cezası, kasa açığı, kayıp malzeme veya benzeri bir nedenle alacaklı olduğunu ileri sürmesi, bu tutarı doğrudan ücret bordrosundan kesmesine tek başına imkân vermiyor.

Türk Borçlar Kanunu uyarınca işveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadan kural olarak takas edemiyor. İşçinin kasten verdiği ve yargı kararıyla kesinleşen zararlar bakımından ise ücretin haczedilebilir kısmı ölçüsünde takas yapılabiliyor.

Bu nedenle şirket aracına yazılan her trafik cezasının, kırılan her ekipmanın veya ortaya çıkan her kasa açığının doğrudan işçi ücretine yansıtılması hukuka uygun kabul edilmiyor. İşçinin kusuru, zararın miktarı ve kesintinin hukuki dayanağı somut olarak ortaya konulmalı.

Ücret Haczi ile Disiplin Kesintisi Birbirinden Farklı

İcra dairesinden işverene gönderilen ücret haczi yazısı üzerine yapılan kesintiler de ücret kesme cezası niteliğinde değil.

İşveren, haciz yazısı doğrultusunda işçinin ücretinden kanuni sınırlar içinde kesinti yaparak icra dosyasına göndermekle yükümlü. Bu işlem için işçinin ayrıca onayının alınması gerekmiyor.

Ancak icra dosyasına dayanmayan kişisel borçlar, işveren tarafından kendiliğinden ücret haczi gibi değerlendirilerek kesilemez.

Bordro ve Bildirim Süreci Birlikte Yürütülmeli

Ücret kesintilerinde en sık yapılan hata, kesintinin yalnızca bordro üzerinde gösterilmesinin yeterli kabul edilmesi.

Oysa ücret kesme cezasında;

• Sözleşmesel dayanak bulunması,
• Kesinti nedeninin işçiye bildirilmesi,
• Aylık iki gündelik sınırına uyulması,
• Tutarın Bakanlık hesabına süresinde aktarılması,
• Kesintilerin ayrı hesapta izlenmesi

şartlarının birlikte yerine getirilmesi gerekiyor.

İşverenlerin vergi, SGK, icra kesintileri ve disiplin cezalarını bordroda ayrı kalemler halinde göstermesi; her kesintinin belge ve hukuki dayanağını personel dosyasında saklaması önem taşıyor.

Ücret üzerinde yapılan küçük görünen bir kesinti dahi, dayanağı bulunmadığında işçilik alacağı davasına, idari para cezasına ve iş sözleşmesinin feshiyle ilgili uyuşmazlıklara neden olabilir.

Rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin imar planı, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve işyeri açma ruhsatı işlemlerine ilişkin yeni dönem başladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle, ön lisans veya üretim lisansı bulunan RES ve GES yatırımlarında izlenecek başvuru, inceleme, ilan ve ruhsat süreçleri ayrıntılı olarak belirlendi.

Yenilenebilir Enerji Yatırımları İçin Yeni Yönetmelik Yürürlüğe Girdi

Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, 24 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmelik, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ön lisans veya üretim lisansı verilen rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerini kapsıyor.

Yeni düzenlemeyle bu tesislere ilişkin;

• İmar planı ve plan değişikliklerinin onaylanması,
• Parselasyon planlarının onaylanması,
• Yapı ruhsatı düzenlenmesi,
• Yapı kullanma izin belgesi verilmesi,
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi

işlemlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yürütülmesine ilişkin kurallar belirlendi.

İmar Planları Bakanlığa Sunulacak

RES ve GES yatırımlarına ait imar planlarının, üst ölçekli planlara, şehircilik ilkelerine ve ilgili teknik mevzuata uygun olarak hazırlanması gerekecek.

Planlama çalışmalarında hâlihazır haritalar, jeolojik ve jeoteknik etüt raporları ile ilgili kurumların görüşleri dikkate alınacak. Plan dosyaları; pafta, lejant, plan notları ve açıklama raporuyla birlikte bir bütün olarak Bakanlığa sunulacak.

Üst ölçekli planlarda değişiklik yapılmasının gerekli olduğu durumlarda, bu değişiklikler ilgili idare tarafından onaylanmadan Bakanlık imar planını onaylayamayacak.

Ayrıca onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporu bulunmayan alanlarda imar planı hazırlanması ve onaylanması mümkün olmayacak.

Kurum Görüşleri İçin 30 Günlük Süre Belirlendi

Yönetmeliğe göre kamu kurum ve kuruluşları, planlama çalışmalarına ilişkin görüşlerini en geç 30 gün içinde bildirmek zorunda olacak.

Görüş oluşturulabilmesi için uzun süreli etüt veya analiz yapılması gereken durumlarda, ilgili kurumun talebi üzerine en fazla 30 günlük ilave süre verilebilecek.

Belirlenen süre içinde görüş bildirilmemesi halinde, ilgili kurumun imar planı hakkında olumsuz görüşünün bulunmadığı kabul edilecek.

Bu düzenlemenin, kurum görüşlerinin uzun süre beklenmesi nedeniyle geciken yenilenebilir enerji yatırımlarının izin süreçlerini hızlandırması bekleniyor.

Planlar 15 Gün Süreyle İlan Edilecek

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından onaylanan imar planları, onay tarihinden itibaren Bakanlığın internet sitesinde 15 gün süreyle ilan edilecek.

İlan süresi içinde herhangi bir itiraz yapılmaması halinde planlar kesinleşecek.

Planlara yönelik itirazların yazılı olarak Bakanlığa yapılması gerekecek. Bakanlık, askı süresinin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde itirazları değerlendirerek karara bağlayacak.

İtirazın kabul edilmesi durumunda planın değiştirilen bölümleri yeniden askıya çıkarılacak. İtirazın reddedilmesi halinde ise ayrıca bir onay işlemine gerek kalmadan plan kesinleşmiş sayılacak.

Parselasyon Planlarını da Bakanlık Onaylayacak

Kesinleşmiş uygulama imar planlarına dayanılarak hazırlanan parselasyon planları lisans sahipleri tarafından Bakanlığa sunulacak.

Bakanlıkça uygun bulunan parselasyon planları 15 gün süreyle ilan edilecek ve itiraz olmaması halinde kesinleşecek.

Kesinleşen planlar, kontrol ve tescil işlemlerinin yapılması amacıyla ilgili kadastro müdürlüğüne gönderilecek. Kadastro kontrolünün ardından planlar tapu müdürlükleri tarafından tescil edilecek.

Yapı Ruhsatı Başvuruları 30 Gün İçinde Sonuçlandırılacak

Lisans sahipleri, yapılara ilişkin mimari ve mühendislik projelerini yetkili proje müelliflerine hazırlatacak.

Yapı ruhsatı başvurusunda genel olarak;

• Tapu senedi veya tapu yerine geçen belge,
• Zemin etüt raporu,
• İmar durum belgesi,
• Mimari ve mühendislik projeleri,
• Proje müellifi ve fenni mesul taahhütnameleri,
• Şantiye şefi belgeleri,
• Yapı müteahhidine ilişkin belgeler

Bakanlığa sunulacak.

Başvuruda eksik veya hatalı bir belge bulunmaması halinde yapı ruhsatı, müracaat tarihinden itibaren 30 gün içinde düzenlenecek.

Eksiklik tespit edilmesi durumunda lisans sahibinden başvuruyu mevzuata uygun hale getirmesi istenecek ve belgelerin tamamlanmasının ardından inceleme süreci yeniden yürütülecek.

GES Arazileri İçin Kira Sözleşmesi Kullanılabilecek

Güneş enerjisi santrallerinin özel mülkiyete konu taşınmazlarda kurulması halinde, her durumda taşınmazın mülkiyetinin lisans sahibine ait olması gerekmeyecek.

En az 10 yıllık ve üretim lisansı süresiyle uyumlu olmak şartıyla kira veya irtifak sözleşmesi sunulabilecek. Ancak bu sözleşmelerin tapuya şerh edilmesi gerekecek.

Bu uygulama, özel mülkiyete ait araziler üzerinde kurulacak GES yatırımlarında yatırımcıların arazi kullanım hakkını belgeleyebilmesine imkân sağlayacak.

İnşaata İki Yıl İçinde Başlanması Gerekiyor

Düzenlenen yapı ruhsatının geçerliliğini koruyabilmesi için inşaata ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde başlanması gerekecek.

Yapının beş yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmaması ve bu süre içinde ruhsat yenilemesi yapılmaması halinde tesis ruhsatsız yapı olarak değerlendirilecek.

RES’lerde yapı inşaat alanı, rüzgâr türbinlerinin zemin altında kalan bölümleri de dâhil olmak üzere temel alanı üzerinden hesaplanacak.

GES’lerde ise yapı inşaat alanı, güneş panellerini taşıyan ayakların zemin yüzeyinde kapladığı alanların toplamı olarak kabul edilecek.

Yapı Kullanma İzin Belgesi İçin Uygunluk Raporu İstenecek

Yapıların tamamlanmasının ardından lisans sahibi veya yetkili temsilcisi Bakanlığa yapı kullanma izin belgesi için başvuracak.

Başvuru sırasında yapının;

• Ruhsat eki projelere,
• İlgili mevzuata,
• Teknik standartlara,
• Fen, sanat ve sağlık kurallarına

uygun olarak tamamlandığını gösteren fenni mesul raporu sunulacak.

Herhangi bir eksiklik tespit edilmemesi halinde yapı kullanma izin belgesi 30 gün içinde düzenlenecek.

Yapının yalnızca belirli bölümlerinin kullanıma açılması mümkünse, ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması şartıyla kısmi yapı kullanma izni de verilebilecek.

İşyeri Açma Ruhsatı Beş Gün İçinde Verilebilecek

Lisans sahipleri işyeri açma ve çalışma ruhsatı için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına başvurabilecek.

Başvurunun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olduğunun tespit edilmesi halinde ruhsat, müracaat tarihinden itibaren beş gün içinde düzenlenecek.

Ancak beyana dayanılarak verilen bu ruhsat, lisans sahibine tek başına kazanılmış hak sağlamayacak.

Ruhsatın düzenlenmesinden itibaren 30 gün içinde santral sahasında kontrol yapılacak. Kontrolde aykırılık tespit edilmesi halinde işletmeye, eksikliğin giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre tanınacak.

Bu sürede aykırılığın giderilmemesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek.

Ruhsatsız Yapılar İçin Yıkım ve Para Cezası Süreci Uygulanacak

İmar planı Bakanlıkça onaylanan bir tesiste ruhsat alınmadan yapıya başlanması veya ruhsatlı bir yapının projeye aykırı inşa edilmesi halinde İmar Kanunu kapsamında işlem yapılacak.

Durdurma, idari para cezası ve yıkım kararları Bakanlık tarafından alınabilecek.

Yıkım işlemi ise Bakanlığın bildirimi üzerine ilgili büyükşehir belediyesi, belediye veya il özel idaresi tarafından gerçekleştirilecek. Yıkım nedeniyle oluşan masraflar lisans sahibinden tahsil edilecek.

Düzenleme Yatırım Süreçlerini Tek Merkezde Topluyor

Yeni yönetmelik, RES ve GES yatırımlarında farklı kurumlar üzerinden ilerleyen imar ve ruhsat işlemlerinin belirli ölçüde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı çatısı altında yürütülmesine imkân tanıyor.

Özellikle kurum görüşleri, plan onayı ve ruhsat işlemleri için açık süreler belirlenmesi, yatırım süreçlerinin daha öngörülebilir hale gelmesini sağlayabilir.

Bununla birlikte lisans sahiplerinin planlama, arazi kullanımı, proje hazırlama ve ruhsat başvurularında yer alan teknik ve hukuki şartlara eksiksiz uyması gerekiyor. Yönetmelik kapsamındaki bütün işlemler için ayrıca düzenlemenin ekinde yer alan taahhütnamenin Bakanlığa sunulması zorunlu olacak.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) ikinci ve üçüncü büyük işletmeleri Altınova ile Gözlü Tarım İşletmelerindeki hububat ekili dairesel tarlalarda hasat sezonu kapandı.

İzmir'de, rüzgar türbini kanatlarından çıkan sesleri analiz ederek arıza veya sistem hatasını anında belirleyen yapay zeka destekli "erken uyarı cihazı" geliştiren 2 genç mühendis, bu yenilikçi ürünlerini 5 ülkenin pazarına sundu.

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.