İşletmelerde çalışan ücretleri, kira, enerji ve diğer faaliyet giderleri nasıl düzenli şekilde planlanıyorsa, mali müşavirlik hizmet bedellerinin de aynı mali disiplin içerisinde değerlendirilmesi gerekiyor. Muhasebe ve mali müşavirlik hizmetlerinin sürekliliği; beyannamelerin, bildirimlerin ve diğer yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi açısından önem taşıyor.

Özellikle vergi ve SGK uygulamalarında yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesi, işletmeler açısından çeşitli idari yaptırımlara ve ilave maliyetlere neden olabiliyor.

Beyanname ve Bildirim Süreçlerinde Süreler Önem Taşıyor

Mali müşavirler, işletmelerin yalnızca muhasebe kayıtlarını takip etmekle kalmıyor. Vergi beyannamelerinin hazırlanması, SGK bildirimleri, elektronik defter süreçleri ve diğer mali yükümlülüklerin takibi de verilen hizmetlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Bu işlemlerin belirlenen sürelerde tamamlanması gerekiyor. Beyanname, bildirim veya elektronik yükümlülüklerde yaşanabilecek gecikmeler ise işletmeler açısından ceza ve gecikme maliyetleri doğurabiliyor.

Muhasebe Süreçlerindeki Aksamalar İşletmeye Ek Maliyet Getirebilir

Paylaşılan bilgilendirmede, 2026 yılında bazı beyanname ve bildirim yükümlülüklerindeki usulsüzlüklerin önemli mali sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiliyor.

KDV ve muhtasar beyannameleri, e-Defter ve berat işlemleri ile SGK işe giriş bildirgeleri bunların başında geliyor. SGK yönünden denetim sonucu veya tekrar eden tespitlerde yaptırımların daha yüksek seviyelere ulaşabileceği de belirtiliyor.

Bunlara gecikme faizleri, vergi cezaları ve teşvik kayıpları gibi dolaylı maliyetlerin de eklenebilmesi, muhasebe süreçlerinin düzenli yürütülmesinin önemini artırıyor.

Mali Müşavirlik Hizmeti Yalnızca Beyanname Göndermekten İbaret Değil

Mali müşavirlik hizmeti, işletmelerin yasal bildirimlerinin hazırlanmasının yanında mali süreçlerin düzenli şekilde takip edilmesini de kapsıyor.

Belgelerin muhasebeleştirilmesi, beyannamelerin hazırlanması, elektronik uygulamaların takibi, SGK işlemleri ve mali mevzuattaki değişikliklerin işletmeye yansıtılması gibi birçok süreç belirli takvimlere bağlı olarak yürütülüyor.

Bu nedenle işletme ile mali müşavir arasındaki hizmet ilişkisinin düzenli ve sürdürülebilir olması, mali süreçlerin sağlıklı şekilde yönetilmesine katkı sağlıyor.

Mali Müşavirlik Ücreti İşletme Bütçesinde Düzenli Planlanmalı

İşletmeler açısından mali müşavirlik ücretinin ertelenebilecek bir gider olarak değil, faaliyetlerin düzenli yürütülmesini sağlayan profesyonel hizmet maliyetlerinden biri olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.

Nasıl çalışan ücretleri, kira ve diğer düzenli giderler için ödeme planı oluşturuluyorsa mali müşavirlik hizmet bedellerinin de işletmenin nakit akışı içerisinde planlanması gerekiyor.

Hizmet bedellerinin zamanında ödenmesi, mesleki hizmet ilişkisinin sürdürülebilirliğini desteklerken işletmenin muhasebe ve mali süreçlerinin düzenli yürütülmesine de katkı sağlıyor.

Yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda sağlanan sigorta primi işveren hissesi desteği, 2026 yılında da uygulanmaya devam ediyor. Ancak 2025 yılında yürürlüğe giren 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında yeni yatırım teşvik belgeleri ile eski belgelerin SGK uygulamaları birbirinden ayrılmış durumda.

Bu nedenle işverenlerin yalnızca yatırımın bulunduğu bölgeye değil; teşvik belgesinin hangi karara göre düzenlendiğine, SGK işyeri siciline, ilave istihdam şartına, destek süresine ve kullanılacak teşvik koduna dikkat etmesi gerekiyor.

Yatırım Teşvik Belgesi SGK Prim Desteği Nedir?

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yaratılan ilave istihdam için, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin bir bölümü veya tamamı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinden karşılanabiliyor.

Fiziken 6’ncı bölgede bulunan ve belgesinde gerekli destek tanımlanan yatırımlarda ise işveren hissesi yanında sigortalı hissesinin belirli bölümü de destek kapsamına girebiliyor.

Destek tutarı işverene nakit olarak ödenmiyor. Uygun SGK bildirimi yapılması halinde ilgili tutar prim tahakkukundan mahsup ediliyor.

2026’da Eski ve Yeni Yatırım Teşvik Belgeleri Nasıl Ayrılıyor?

2026 uygulamasında en önemli ayrım, yatırım teşvik belgesinin hangi düzenlemeye göre oluşturulduğu.

30 Mayıs 2025’ten önceki düzenlemelere göre hazırlanan belgeler, kendi karar ve geçiş hükümlerine göre devam ediyor. Bu belgelerde 25510, 16322 veya 26322 gibi eski SGK teşvik kodları kullanılabiliyor.

9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki yeni belgelerde ise 09903, 19903, 29903 ve 39903 kodları kullanılmaya başlandı.

Dolayısıyla aynı ilde ve aynı sektörde bulunan iki yatırımın SGK teşvik uygulaması, belgelerinin düzenlendiği mevzuata göre farklılaşabiliyor.

2026 Yatırım Teşvik SGK Kodları Nelerdir?

Yeni sistemde temel kodlar yatırımın niteliğine göre değişiyor.

09903, destek süresi bulunan 1-5’inci bölge yatırımlarında; 19903, fiziken 6’ncı bölgede işveren ve sigortalı hisselerinin birlikte desteklendiği yatırımlarda; 29903, 6’ncı bölgede yalnızca işveren hissesinin desteklendiği durumlarda; 39903 ise gemi inşa yatırımlarında kullanılıyor.

Eski yatırım teşvik belgelerinde ise belgenin dayanağına göre 25510, 16322 veya 26322 kodlarının uygulanması devam edebiliyor.

Bu nedenle teşvik kodunun yalnızca yatırımın bulunduğu bölgeye bakılarak seçilmemesi gerekiyor.

Yatırım Teşvikinde İlave İstihdam Nasıl Hesaplanır?

Komple yeni yatırım dışındaki yatırımlarda destek, mevcut çalışan sayısının üzerinde oluşturulan ilave istihdamla sınırlı.

Mevcut istihdamın belirlenmesinde genel olarak yatırım başlangıcından önceki son altı ayda SGK’ya bildirilen çalışanların aylık ortalaması esas alınıyor.

Cari ay çalışan sayısından mevcut istihdam çıkarılarak desteklenebilecek ilave çalışan sayısı belirleniyor.

Örneğin yatırım teşvik belgesinde mevcut istihdam 40 kişi, ilave istihdam üst sınırı 20 kişi olarak belirlenmiş ve cari ayda 52 çalışan bulunuyorsa, desteklenebilecek çalışan sayısı 12 kişiyle sınırlı oluyor.

Cari çalışan sayısının mevcut istihdam seviyesine eşit veya altında kalması halinde ise ilgili ay için ilave istihdam desteği oluşmuyor.

2026’da Yatırım Teşvikinde Destek Oranı Nasıl Hesaplanıyor?

2026 yılında yatırım teşviki hesaplanırken öncelikle 5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel işveren primi indirimi dikkate alınıyor.

İmalat dışı işyerlerinde genel indirim 2 puan, imalat sektöründe ise 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

Ardından yatırım teşvik belgesinden kaynaklanan prim desteği devreye giriyor.

1-5’inci bölgelerde 9903 sayılı Karar kapsamındaki yatırımlarda, PEK alt sınırında desteklenebilir işveren hissesi için birleşik destek tavanı %10,875 seviyesinde bulunuyor.

Genel 2 veya 5 puanlık indirim bu toplam sınırın içerisinde değerlendiriliyor. Bu nedenle asgari ücret seviyesindeki kazançlarda imalat ve imalat dışı işyerlerinin toplam yatırım teşviki avantajı aynı seviyeye gelebiliyor.

6’ncı Bölgede SGK Prim Desteği Nasıl Uygulanıyor?

Fiziken 6’ncı bölgede bulunan yatırımlar, yatırım teşvik sisteminin en geniş prim desteklerinden yararlanabiliyor.

Belgede destek tanımlanmış olması halinde, PEK alt sınırı üzerinden işveren hissesinin %21,75’lik bölümü ile sigortalı hissesinin %14’lük kısmı destek kapsamında değerlendirilebiliyor.

İşsizlik sigortası primi ise destek dışında kalıyor.

2026 yılı PEK alt sınırında, gerekli şartların tamamının sağlandığı bir örnekte toplam destek 11.808,23 TL’ye kadar çıkabiliyor ve SGK’ya kalan toplam prim 990,90 TL seviyesine kadar düşebiliyor.

Ancak yalnızca işveren hissesi desteği bulunan yatırımlarda 19903 yerine 29903 kodunun kullanılması gerekiyor.

2026 Yatırım Teşvik Bölgeleri Nasıl Belirlendi?

9903 sayılı Karar kapsamında Türkiye altı yatırım teşvik bölgesine ayrılmış durumda.

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Eskişehir, Kocaeli ve Muğla 1’inci bölgede yer alırken; Adıyaman, Ağrı, Batman, Diyarbakır, Hakkâri, Mardin, Şanlıurfa, Şırnak ve Van gibi iller 6’ncı bölge kapsamında bulunuyor.

Bununla birlikte yatırımın yalnızca belirli bir bölgede bulunması teşvik hakkı için tek başına yeterli değil.

Yatırım konusu, faaliyet kodu, yatırım teşvik belgesi, destek süresi ve Bakanlık tarafından SGK sistemine aktarılan tanımlar birlikte değerlendiriliyor.

Destek Süreleri Bölgelere Göre Kaç Yıl?

9903 sayılı Karar kapsamında işveren hissesi desteği standart uygulamada 2’nci bölgede 1 yıl, 3’üncü bölgede 2 yıl, 4’üncü bölgede 4 yıl, 5’inci bölgede 8 yıl ve 6’ncı bölgede 12 yıl olarak uygulanabiliyor.

Standart 1’inci bölge yatırımlarında ise işveren hissesi desteği bulunmuyor.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve bazı özel yatırım programlarında daha farklı süreler uygulanabiliyor.

Bu nedenle teşvik süresinin yalnızca ilin bulunduğu bölgeden hareketle belirlenmemesi, doğrudan yatırım teşvik belgesinin kontrol edilmesi gerekiyor.

Eski Yatırım Teşvik Belgelerinde Hangi SGK Kodları Kullanılıyor?

2012/3305 ve önceki düzenlemelere göre hazırlanan yatırım teşvik belgeleri, geçiş hükümleri kapsamında eski sistemle devam edebiliyor.

Bu belgelerde temel olarak 25510, 16322 ve 26322 kodları kullanılabiliyor.

Özellikle 6’ncı bölgedeki eski belgelerde işveren ve sigortalı hissesi desteğinin birlikte uygulanıp uygulanmadığı, belgeye göre ayrıca kontrol edilmeli.

Geçici 5 kapsamında uzatılan eski 6’ncı bölge yatırım belgelerinde ise yalnız işveren hissesi için 49903, işveren ve sigortalı hisseleri birlikte destekleniyorsa 59903 kodları kullanılabiliyor.

Yatırım Teşvikinden Yararlanma Şartları Nelerdir?

İşverenin yatırım teşvik prim desteğinden yararlanabilmesi için öncelikle yatırım teşvik belgesinin ilgili SGK işyeri siciliyle eşleştirilmiş olması gerekiyor.

Ayrıca;

• destek süresinin devam etmesi,
• mevcut ve ilave istihdam şartının sağlanması,
• doğru teşvik koduyla MUHSGK verilmesi,
• beyannamenin yasal süresinde gönderilmesi,
• primlerin zamanında ödenmesi,
• gerekli SGK ve vergi borcu şartlarının sağlanması

gerekiyor.

Kayıt dışı istihdam veya sahte sigortalı tespiti de teşvikten yararlanma hakkını etkileyebiliyor.

2026 PEK Alt ve Üst Sınırları Ne Kadar?

2026 yılında günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL, aylık alt sınır ise 33.030 TL olarak uygulanıyor.

Prime esas kazanç üst sınırı ise 1 Ocak 2026’dan itibaren günlük alt sınırın 9 katına çıkarıldı.

Buna göre günlük PEK üst sınırı 9.909 TL, aylık üst sınır ise 297.270 TL seviyesinde bulunuyor.

Yatırım teşvik primi desteği gerçek ücretin tamamı üzerinden değil, çalışılan gün sayısına karşılık gelen PEK alt sınırıyla sınırlı hesaplanıyor.

İşverenler Aylık Olarak Neleri Kontrol Etmeli?

Yatırım teşvikli işyerlerinde prim desteğinin doğru uygulanması için her ay teşvik belgesinin dayanağı, kullanılacak SGK kodu, destek süresi, mevcut ve ilave istihdam sayıları ile borç şartlarının yeniden kontrol edilmesi önem taşıyor.

Özellikle eski ve yeni yatırım teşvik belgelerinin birbirine karıştırılması, yanlış kod seçilmesi veya ilave istihdam hesabının hatalı yapılması yersiz teşvik kullanımına neden olabiliyor.

Bu durumda Bakanlık veya Hazine tarafından karşılanan tutarlar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenden geri alınabiliyor.

2026 yılında yatırım teşvik belgelerindeki SGK desteğinin doğru uygulanmasında temel yaklaşım; bölgeye değil belgeye, tahmine değil SGK sistemindeki tanıma göre işlem yapmak olarak öne çıkıyor.

Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından hazırlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ, 23 Ağustos 2026 tarihli ve 33349 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle birlikte Tebliğin ekinde yer alan meslek standartlarının yürürlüğe konulması sağlandı.

Meslek Standartları Resmiyet Kazandı

Yeni düzenlemenin amacı, Tebliğ ekinde bulunan meslek standartlarının ulusal meslek standardı olarak uygulanmasını sağlamak olarak belirlendi.

Ulusal meslek standartları; bir mesleğin başarıyla gerçekleştirilebilmesi için gerekli görevleri, işlemleri, bilgi ve becerileri ortaya koyması açısından çalışma hayatında önem taşıyor.

Bu standartlar aynı zamanda mesleki yeterlilikların belirlenmesi ve çalışanların sahip olması gereken yetkinliklerin ortaya konulmasında temel oluşturuyor.

Düzenlemenin Hukuki Dayanağı Belirlendi

Tebliğ, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 252’nci maddesi ile Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu maddesine dayanılarak hazırlandı.

Böylece Tebliğ ekinde belirtilen mesleklerin standartlarının uygulanmasına ilişkin hukuki çerçeve oluşturuldu.

İşveren ve Çalışanlar Açısından Önem Taşıyor

Ulusal meslek standartlarının belirlenmesi, işverenlerin belirli mesleklerde çalışan kişilerden beklenen mesleki yeterlilikleri daha açık şekilde değerlendirebilmesine katkı sağlıyor.

Standartlar; mesleki eğitim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve insan kaynakları süreçleri bakımından da referans niteliği taşıyor.

Özellikle mesleki yeterlilik sistemine tabi alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin, kendi faaliyet alanlarıyla ilgili yayımlanan veya güncellenen standartları takip etmesi önem taşıyor.

Tebliğ 23 Ağustos'ta Yürürlüğe Girdi

Düzenleme için ayrıca bir geçiş süresi öngörülmedi. Tebliğ, 23 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.

Tebliğ hükümlerini Meslekî Yeterlilik Kurumu Başkanı yürütecek.

İşletmelerde dönem sonu muhasebe işlemleri, mali tabloların doğru hazırlanması ve vergi hesaplamalarının sağlıklı yapılması açısından önem taşıyor. Kasa ve banka hesaplarından stoklara, cari hesaplardan vergi kayıtlarına kadar birçok kalemin dönem kapanmadan önce kontrol edilmesi gerekiyor.

Yapılacak kontroller, yalnızca muhasebe kayıtlarındaki hataların tespit edilmesini değil, işletmenin gerçek finansal durumunun daha doğru görülmesini de sağlıyor.

Kasa ve Banka Hesapları Kontrol Edilmeli

Dönem sonunda işletmenin kasa mevcudu ile muhasebe kayıtlarının karşılaştırılması gerekiyor. Banka hesaplarında ise muhasebe bakiyeleri ile banka ekstrelerinin uyumlu olup olmadığı kontrol edilmeli.

Banka masrafları, faiz gelirleri, kredi ödemeleri veya henüz muhasebeleştirilmemiş diğer hareketlerin bulunması hâlinde gerekli kayıtların tamamlanması önem taşıyor.

Dövizli banka hesaplarında da dönem sonu itibarıyla gerekli kur değerleme işlemlerinin yapılması gerekiyor.

Cari Hesaplarda Mutabakat Yapılmalı

Alıcı ve satıcı hesaplarının karşı firmalarla mutabakatının yapılması, dönem sonu kontrollerinin önemli aşamalarından birini oluşturuyor.

Uzun süredir hareket görmeyen hesaplar, ters bakiye veren cari hesaplar ve karşı taraf kayıtlarıyla uyuşmayan tutarlar ayrıca incelenmeli.

Cari hesap mutabakatları sayesinde mükerrer faturalar, eksik kayıtlar ve yanlış hesaba işlenen tahsilat veya ödemeler de tespit edilebiliyor.

Stok Kayıtları Fiili Durumla Karşılaştırılmalı

İşletmenin muhasebe kayıtlarında görünen stoklarla fiili stok miktarlarının uyumlu olması gerekiyor.

Dönem sonunda yapılacak sayım sonucunda stok fazlası veya noksanlığı ortaya çıkması durumunda farklılığın nedeni belirlenmeli. Fire, zayi, kayıp veya muhasebe kayıtlarından kaynaklanan farklılıkların niteliğine göre gerekli işlemler yapılmalı.

Stokların doğru değerlenmesi, işletmenin maliyetlerini ve dönem kârını doğrudan etkilediğinden ayrıca önem taşıyor.

Sabit Kıymet ve Amortisman Kayıtları İncelenmeli

Dönem içerisinde işletmeye alınan veya işletmeden çıkarılan maddi duran varlıkların kayıtları da gözden geçirilmeli.

Aktife alınan varlıkların maliyet bedelleri, amortisman oranları ve ayrılan amortisman tutarlarının kontrol edilmesi gerekiyor.

Satılan, hurdaya ayrılan veya artık işletmede bulunmayan varlıkların muhasebe kayıtlarında hâlen izlenip izlenmediği de dönem sonu çalışmalarında kontrol edilmesi gereken konular arasında bulunuyor.

Gelir ve Giderlerde Dönemsellik İlkesine Dikkat

Gelir ve giderlerin ilgili oldukları hesap döneminde muhasebeleştirilmesi gerekiyor. Özellikle birden fazla dönemi ilgilendiren kira, sigorta, abonelik ve faiz gibi işlemlerde dönem ayrımının doğru yapılması önem taşıyor.

Peşin ödenmiş ancak gelecek döneme ait giderler ile tahsil edilmemiş olmasına rağmen ilgili dönemde doğmuş gelirlerin doğru hesaplarda takip edilmesi, mali tabloların gerçeğe uygunluğunu etkiliyor.

Vergi Hesapları Beyannamelerle Karşılaştırılmalı

Muhasebe kayıtlarında bulunan vergi hesaplarının verilen beyannamelerle uyumu da dönem sonunda kontrol edilmeli.

Özellikle hesaplanan KDV, indirilecek KDV ve devreden KDV hesapları ile beyannamede yer alan tutarlar karşılaştırılmalı.

Stopaj ve diğer vergi yükümlülükleri ile SGK tahakkuk ve ödemelerinin muhasebe kayıtlarına doğru aktarılıp aktarılmadığının kontrol edilmesi de olası farklılıkların önüne geçilmesini sağlayabilir.

Mizan Kontrolü Mali Tablolardan Önce Yapılmalı

Dönem sonu kayıtlarının tamamlanmasının ardından ayrıntılı mizan üzerinden hesapların incelenmesi gerekiyor.

Normal çalışma karakterinin tersine bakiye veren hesaplar, uzun süredir hareket görmeyen bakiyeler ve olağan dışı tutarlar özellikle kontrol edilmeli.

Dönem sonu kontrollerinin düzenli şekilde gerçekleştirilmesi, bilanço ve gelir tablosunun işletmenin mali durumunu daha sağlıklı yansıtmasına yardımcı olurken, hatalı kayıtların sonraki dönemlere taşınmasının da önüne geçiyor.

Yıl sonu ve geçici vergi dönemleri yaklaşırken işletmeler açısından muhasebe kayıtlarının yalnızca tamamlanması değil, mali tabloların gerçeği doğru şekilde yansıtması da önem taşıyor. Dönem sonlarında yapılacak kontroller; vergi matrahından stoklara, banka hesaplarından alacak ve borçlara kadar birçok kalemi doğrudan etkiliyor.

Eksik veya hatalı yapılan dönem sonu işlemleri, sonraki dönemlere taşınan muhasebe hatalarının yanı sıra beyanname ve vergi hesaplamalarında da farklılıklara neden olabiliyor.

1. Kasa ve Banka Hesapları Kontrol Edilmeli

Dönem sonunda 100 Kasa ve 102 Bankalar hesaplarının fiili durumla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Banka hesaplarının muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırılması, henüz kayıtlara alınmamış banka masrafları, faiz gelirleri, kredi ödemeleri ve diğer hareketlerin tespit edilmesini sağlar.

Dövizli banka hesaplarında ise dönem sonu itibarıyla gerekli kur değerleme işlemlerinin yapılması gerekir.

2. Alıcı ve Satıcı Hesaplarında Mutabakat Önem Taşıyor

120 Alıcılar ve 320 Satıcılar hesaplarında bulunan bakiyelerin karşı firmalarla mutabakatının yapılması, dönem sonu kontrollerinin önemli aşamalarından biridir.

Uzun süredir hareket görmeyen hesaplar, ters bakiye veren cari hesaplar ve kayıtlarda bulunmasına rağmen karşı tarafta görünmeyen işlemler ayrıca incelenmelidir.

Bu kontroller aynı faturanın iki kez kaydedilmesi veya ödemenin yanlış cari hesaba işlenmesi gibi hataların ortaya çıkarılmasına da yardımcı olur.

3. Stokların Muhasebe Kayıtlarıyla Uyumuna Bakılmalı

İşletmelerin dönem sonunda fiili stok miktarlarını belirlemesi ve sonuçları muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırması gerekir.

Sayım sonucunda ortaya çıkan stok fazlası veya noksanlıklarının nedenleri araştırılmalı; fire, zayi, kayıp veya kayıt hatası gibi durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Stok değerleme yönteminin doğru uygulanması, dönem kârının ve buna bağlı olarak vergi matrahının doğru hesaplanması açısından da önemlidir.

4. Sabit Kıymet ve Amortisman Kayıtları İncelenmeli

Dönem içerisinde satın alınan veya işletmeden çıkarılan sabit kıymetlerin kayıtları kontrol edilmelidir.

Amortismana tabi iktisadi kıymetlerde;

• aktife giriş tarihleri,
• maliyet bedelleri,
• faydalı ömür ve amortisman oranları,
• ayrılan amortisman tutarları

gözden geçirilmelidir.

Satılan, hurdaya ayrılan veya artık işletmede bulunmayan varlıkların hâlen aktif hesaplarda izlenip izlenmediği de kontrol edilmelidir.

5. Gelir ve Giderlerde Dönemsellik Kontrolü Yapılmalı

Muhasebenin temel ilkelerinden biri olan dönemsellik ilkesi, gelir ve giderlerin ilgili oldukları hesap döneminde muhasebeleştirilmesini gerektirir.

Bu nedenle gelecek dönemlere ilişkin peşin ödenmiş giderler ile henüz tahsil edilmemiş ancak ilgili döneme ait gelirlerin doğru hesaplarda izlenmesi önem taşır.

Özellikle kira, sigorta, abonelik, faiz ve benzeri birden fazla dönemi ilgilendiren işlemlerde dönem ayrımına dikkat edilmelidir.

6. Vergi Hesapları Beyannamelerle Karşılaştırılmalı

Muhasebe kayıtlarında yer alan KDV, stopaj ve diğer vergi hesaplarının ilgili dönemlerde verilen beyannamelerle uyumu kontrol edilmelidir.

Hesaplanan KDV, indirilecek KDV ve devreden KDV tutarlarının beyanname kayıtlarıyla karşılaştırılması, olası farklılıkların erken tespit edilmesini sağlar.

Aynı şekilde vergi ve SGK ödemelerinin ilgili borç hesaplarından doğru şekilde kapatılıp kapatılmadığı da incelenmelidir.

7. Mizan Kontrolü Yapılmadan Mali Tablolar Kesinleştirilmemeli

Dönem sonu işlemlerinin ardından ayrıntılı mizan alınarak hesapların borç ve alacak bakiyeleri gözden geçirilmelidir.

Normal çalışma karakterinin tersine bakiye veren hesaplar, olağan dışı büyüklükteki tutarlar ve uzun süredir hareket görmeyen bakiyeler özellikle incelenmelidir.

Bu kontroller tamamlandıktan sonra gelir tablosu ve bilanço hesaplarının daha sağlıklı şekilde oluşturulması mümkün olacaktır.

Muhasebede dönem sonu işlemleri yalnızca yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından değil, işletmenin gerçek finansal durumunun görülebilmesi açısından da önem taşıyor. Düzenli mutabakat, doğru değerleme ve hesap kontrolleri sayesinde mali tabloların güvenilirliği artırılırken, sonraki dönemlerde ortaya çıkabilecek düzeltme işlemlerinin de önüne geçilebiliyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2026 yılında işverenlerin yararlanabileceği güncel sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerini açıkladı. Mevcut uygulamalar kapsamında farklı kanunlara dayanan toplam 15 ayrı prim teşviki, destek ve indirim bulunuyor.

Düzenlemelerle kayıtlı istihdamın artırılması, işverenlerin prim maliyetlerinin azaltılması ve kadın, genç, engelli gibi farklı çalışan gruplarının istihdamının desteklenmesi amaçlanıyor.

İşveren Hissesinde 2 Puanlık Prim İndirimi

Özel sektör işverenleri açısından öne çıkan uygulamalardan biri, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinde uygulanan 2 puanlık prim indirimi.

İndirim kapsamında sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan işveren hissesinin 2 puanlık bölümü Hazine tarafından karşılanıyor.

İmalat sektöründe faaliyet gösteren işyerleri için ise söz konusu indirim 2026 yılı sonuna kadar 5 puan olarak uygulanıyor.

2026 Asgari Ücret Desteği Devam Ediyor

2026 yılı Ocak-Aralık dönemlerinde gerekli şartları sağlayan işyerleri asgari ücret desteğinden de yararlanabiliyor.

SGK'nın güncel açıklamasına göre destek tutarı, kapsama giren sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının 42,33 TL ile çarpılması suretiyle hesaplanıyor.

Hesaplanan tutar işverenlerin SGK'ya ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup ediliyor ve İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanıyor.

Genç ve Kadın İstihdamına Prim Teşviki

Gençlerin, kadınların ve mesleki belge sahibi kişilerin istihdamına yönelik prim teşviki de 2026 yılında uygulanmaya devam ediyor.

4447 sayılı Kanunun geçici 10'uncu maddesi kapsamındaki uygulamada, şartları karşılayan çalışanların sigorta primi işveren payının tamamı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabiliyor.

Teşvikten yararlanma süresi çalışanın yaşına, cinsiyetine, mesleki belgesine ve eğitim durumuna göre 6 ila 54 ay arasında değişiyor. Mevcut düzenlemeye göre kapsama giren işe alımlar için son tarih 31 Aralık 2026.

Engelli Çalıştıran İşverenlere Prim Desteği

Engelli sigortalı istihdam eden özel sektör işverenlerine yönelik teşvik de devam ediyor.

Uygulama kapsamında engelli çalışanların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

İşverenlerin Teşvik Şartlarına Dikkat Etmesi Gerekiyor

Prim teşviklerinin önemli bir bölümünde işverenlerin belirli şartları yerine getirmesi gerekiyor.

Aylık prim ve hizmet belgesi veya Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin yasal süresinde verilmesi, primlerin zamanında ödenmesi ve SGK'ya vadesi geçmiş borç bulunmaması temel şartlar arasında yer alıyor. Yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş borçlarda ise ilgili teşvikin özel şartlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Kayıt dışı çalışan veya sahte sigortalı bildiriminin tespit edilmesi de bazı teşviklerden yararlanma hakkının kaybedilmesine neden olabiliyor. Özellikle 2026 yılı asgari ücret desteğinde bu tür tespitler desteklerin geri alınması ve belirli süreyle destekten yararlanamama sonucunu doğurabiliyor.

İşverenler İçin Prim Teşviklerinin Önemi Artıyor

SGK verilerine göre 2026 yılında toplam 15 farklı sigorta primi teşviki, destek ve indirim uygulaması yürütülüyor. Bu nedenle işletmelerin personel işe alımı öncesinde çalışanın ve işyerinin hangi teşvik şartlarını karşıladığını kontrol etmesi, işçilik maliyetlerinin doğru yönetilmesi açısından önem taşıyor.

Şirket aktifinde kayıtlı bulunan araçların ekonomik ömrünü tamamlaması veya kullanılamayacak duruma gelmesi nedeniyle hurdaya ayrılması halinde, işlemin KDV ve belge düzeni açısından doğru şekilde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Araç gerekli şartları taşıyarak hurdaya ayrıldığında işlem KDV’den istisna tutulabiliyor.

Hurdaya Ayrılan Araçlarda KDV İstisnası

Şirket aktifinde bulunan bir aracın ekonomik ömrünü doldurması ve artık aynen ya da onarılmak suretiyle üretim amacına uygun şekilde kullanılamayacak hale gelmesi durumunda hurdaya ayırma işlemi gündeme geliyor.

Aracın tescil belgesine “hurdaya çıkarılmıştır” şerhi konularak işletmeden çekilmesi halinde işlem, KDV Kanunu’nun 17/4-g maddesi kapsamında KDV’den istisna olarak değerlendiriliyor.

Bu kapsamda aracın yalnızca fiilen kullanılmaması yeterli olmayıp, ilgili mevzuat çerçevesinde hurdaya ayrılma işlemlerinin de tamamlanması önem taşıyor.

Hurdaya Çıkarılan Araç İçin Fatura Düzenlenmeli

Şirket aktifindeki aracın hurdaya ayrılması, muhasebe kayıtları ve belge düzeni açısından da işlem yapılmasını gerektiriyor.

Araç, ilgili mevzuat kapsamında hurdaya ayrılarak işletmeden çekildiğinde, ilgili kuruma teslim sırasında işlemin mahiyetine ilişkin açıklamalara yer verilerek emsal bedel üzerinden fatura düzenlenmesi gerekiyor.

Düzenlenen belge doğrultusunda araç şirket aktifinden ve muhasebe kayıtlarından çıkarılıyor.

Faturada İşlemin Niteliği Açıkça Belirtilmeli

Hurdaya ayırma işlemi için düzenlenecek faturada aracın hurdaya çıkarıldığına ilişkin açıklamanın açık şekilde belirtilmesi, işlemin KDV istisnası kapsamında gerçekleştirildiğinin belge düzeni bakımından ortaya konulması açısından önem taşıyor.

Dolayısıyla şirketlerin, aktiflerindeki araçları hurdaya çıkarırken yalnızca muhasebe kaydı yapmakla yetinmemesi; tescil, teslim, fatura ve kayıt işlemlerini birbiriyle uyumlu şekilde yürütmesi gerekiyor.

Türkiye’de şirket kuruluşları 2026 yılının ilk yedi ayında artış gösterdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, ocak-temmuz döneminde kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 66 bin 602’ye ulaştı.

Aynı dönemde şirket kapanışlarında ise gerileme yaşandı. İlk yedi ayda kapanan şirket sayısı yüzde 2,5 azalırken, gerçek kişi ticari işletmelerindeki kapanışların artması dikkat çekti.

2026’nın İlk Yedi Ayında Kaç Şirket Kuruldu?

Ocak-temmuz döneminde Türkiye genelinde 66 bin 602 şirket kuruldu. Kurulan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 4,1 artışla 10 bin 313 olarak gerçekleşti.

Kooperatif kuruluşlarında ise ters yönlü bir görünüm ortaya çıktı. Kurulan kooperatif sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,1 azalarak 916’ya geriledi.

2026’da Kapanan Şirket Sayısı Kaç Oldu?

Yılın ilk yedi ayında kapanan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 azalarak 16 bin 170 oldu.

Kapanan kooperatif sayısı yüzde 8,5 düşüşle 484’e inerken, kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 9,1 artarak 10 bin 216’ya çıktı.

Veriler, şirket kuruluşlarında artış yaşanırken şirket kapanışlarında sınırlı bir gerileme olduğunu gösterdi.

Temmuz 2026’da 9 Bin 540 Yeni Şirket Kuruldu

Temmuz ayında Türkiye genelinde 9 bin 540 şirket, 102 kooperatif ve 1.458 gerçek kişi ticari işletmesi faaliyete başladı.

Kurulan şirket sayısı geçen yılın temmuz ayına göre yüzde 2,5, haziran ayına göre ise yüzde 1 azaldı.

Aynı ayda 2 bin 686 şirket kapandı. Kapanan şirket sayısı yıllık bazda yüzde 7,5, bir önceki aya göre ise yüzde 18,4 geriledi.

En Çok Limited Şirket Kuruldu

Temmuz ayında kurulan 9 bin 540 şirketin 8 bin 583’ü limited şirket, 957’si ise anonim şirket olarak kayıtlara geçti.

Yeni şirketlerin yüzde 37,4’ü İstanbul’da kuruldu. İstanbul’u yüzde 9,9 ile Ankara ve yüzde 5,4 ile İzmir takip etti. Bayburt’ta ise temmuz ayında yeni şirket kuruluşu gerçekleşmedi.

Bu veriler, yeni girişimlerde limited şirket yapısının ağırlığını koruduğunu ortaya koydu.

Kurulan Şirketlerin Sermayesi 37,2 Milyar TL Oldu

Temmuz ayında kurulan şirketlerin toplam sermayesi bir önceki aya göre yüzde 41,2 azalarak 37 milyar 215 milyon 510 bin 591 TL seviyesine geriledi.

2026'nın ocak-temmuz döneminin tamamında kurulan şirketlerin toplam sermayesi ise 288 milyar 643 milyon 54 bin 198 TL olarak hesaplandı.

En Fazla Şirket Hangi Sektörde Kuruldu?

Temmuz ayında kurulan şirket ve kooperatiflerin faaliyet alanlarında toptan ve perakende ticaret sektörü ilk sırada yer aldı.

Toplam 3 bin 348 şirket ve kooperatif ticaret alanında faaliyete başlarken, inşaat sektöründe 1.311, imalat sektöründe ise 1.169 kuruluş gerçekleştirildi.

Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise 667 yeni kuruluşla inşaat sektörü ilk sırayı aldı. İnşaatı 369 işletmeyle ticaret ve 103 işletmeyle imalat takip etti.

Temmuzda 919 Yabancı Ortaklı Şirket Kuruldu

Temmuz 2026'da yabancı ortak sermayeli 919 yeni şirket kuruldu. Bunların 77'si anonim, 842'si limited şirket olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu şirketlerde yabancı sermayenin toplam sermaye içerisindeki payı yüzde 60,1 olarak gerçekleşti.

Kadın Girişimcilerin Yeni Şirketlerdeki Payı Ne Kadar?

Temmuz ayında kurulan anonim şirketlerde kadın ortakların oranı yüzde 15,7 olurken, limited şirketlerde bu oran yüzde 17,1 olarak hesaplandı. Kooperatiflerde kadın ortakların payı yüzde 22,1'e ulaştı.

Yeni kurulan gerçek kişi ticari işletmelerinin ise yüzde 15,5'i kadın girişimciler tarafından kuruldu.

Yaş grupları incelendiğinde anonim şirket ortaklarında yüzde 31,3 ile 35-44 yaş grubu, limited şirketlerde ise yüzde 31,4 ile 25-34 yaş grubu en yüksek paya sahip oldu.

Konut Yapı Kooperatifleri İlk Sırada Yer Aldı

Temmuz ayında kurulan 102 kooperatifin 57'si konut yapı kooperatifi olarak kayıtlara geçti. Ayrıca 20 işletme kooperatifi ve 10 tarımsal kalkınma kooperatifi kuruldu.

2026'nın ilk yedi aylık verileri genel olarak değerlendirildiğinde, şirket kuruluşlarındaki yıllık artışın devam ettiği, şirket kapanışlarının ise sınırlı ölçüde gerilediği görülüyor. Temmuz özelinde şirket kuruluşlarının hem aylık hem yıllık bazda azalması ise yılın geri kalanındaki şirketleşme eğiliminin yakından takip edilmesini önemli hale getiriyor.

Elektronik ortamda verilen beyannamelerde kullanılan özel onay seçeneklerinin, beyannamenin ilk kez verilmesi, kanuni süresinden sonra gönderilmesi veya düzeltme amacı taşımasına göre doğru belirlenmesi gerekiyor. Yanlış özel onay seçimi, mükellefler açısından gereksiz gecikme faizi, vergi ziyaı cezası veya pişmanlık hükümlerinden yararlanamama gibi sonuçlara yol açabiliyor.

İlk Kez Süresinden Sonra Verilen Beyannamede Hangi Seçenek Kullanılır?

Kanuni süresi geçtikten sonra ilk kez verilecek bir beyannamede, beyanname sonucunda tahakkuk edecek vergi bulunup bulunmadığı önem taşıyor.

Tahakkuk eden vergi varsa, beyannamenin PİŞ (Pişmanlık) seçeneği kullanılarak gönderilmesi gerekiyor.

Tahakkuk eden vergi yoksa, KSS (Kanuni Süresinden Sonra) seçeneğinin tercih edilmesi gerekiyor.

Bu ayrım, beyannamenin süresinden sonra verilmesinden kaynaklanabilecek mali sonuçların doğru şekilde belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Daha Önce Verilmiş Beyanname Nasıl Düzeltilir?

Kanuni süresi geçmiş ve daha önce verilmiş bir beyannamenin yeniden gönderilmesi gerekiyorsa, bu kez düzeltme niteliğinin de özel onay seçiminde dikkate alınması gerekiyor.

Düzeltme sonucunda tahakkuk eden vergi varsa, PİŞ + DZT (Düzeltme) seçenekleriyle gönderim yapılması gerekiyor.

Tahakkuk eden vergi yoksa, beyannamenin KSS + DZT (Düzeltme) seçenekleri kullanılarak gönderilmesi gerekiyor.

Kanuni Süresi İçindeki Düzeltmelerde Ne Yapılmalı?

Beyanname henüz kanuni süresi içerisindeyken düzeltilecekse farklı bir uygulama söz konusu.

Bu durumda beyannamede vergi çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın yalnızca DZT (Düzeltme) seçeneği kullanılarak gönderim yapılması gerekiyor.

Dolayısıyla özel onay seçeneği belirlenirken öncelikle beyannamenin kanuni süresinin geçip geçmediğinin kontrol edilmesi önem taşıyor.

PİŞ, KSS ve DZT Ne Anlama Geliyor?

E-Beyanname sistemindeki seçenekler farklı durumları ifade ediyor. PİŞ, pişmanlık hükümleri kapsamında yapılan bildirimlerde; KSS, kanuni süresinden sonra verilen beyannamelerde; DZT ise daha önce verilen bir beyannamenin düzeltilmesinde kullanılıyor.

Beyannamenin durumuna uygun olmayan seçeneğin kullanılması, vergi ve ceza hesaplamalarının beklenenden farklı sonuçlanmasına neden olabiliyor.

Yanlış Özel Onay Seçimi Hangi Sonuçları Doğurabilir?

Özel onay ekranındaki seçimler yalnızca teknik bir gönderim işlemi olarak değerlendirilmemeli. Beyannamenin niteliğine uygun olmayan bir seçim; gecikme faizi, vergi ziyaı cezası veya pişmanlık hükümlerinden yararlanamama gibi mali sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle gönderim öncesinde beyannamenin ilk beyan mı yoksa düzeltme beyannamesi mi olduğu, kanuni sürenin geçip geçmediği ve tahakkuk edecek vergi bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yaşlılık aylığı uyuşmazlığında eksik aylık döneminin yanlış belirlenmesi, aylık tutarının SGK’ya sorulmadan bilirkişi raporuyla hesaplanması ve faiz başlangıcında Kuruma tanınan üç aylık işlem süresinin dikkate alınmaması nedeniyle kararı bozdu.

Karar, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2025/13287 Esas, 2026/1792 Karar sayılı ve 23 Şubat 2026 tarihli dosyasında verildi.

Yaşlılık Aylığı Talebi 2018 Yılına Dayanıyordu

Davacı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespit edilmesini ve ödenmeyen aylıkların faizleriyle birlikte kendisine ödenmesini talep etti.

SGK ise davacının söz konusu tarihte emeklilik şartlarını taşımadığını savunarak davanın reddini istedi.

İlk Derece Mahkemesi, davacının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verdi.

İlk Derece Mahkemesi 7 Bin TL Eksik Aylığa Hükmetti

Mahkeme, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 tarihleri arasındaki dönem için toplam 7.000 TL eksik yaşlılık aylığı bulunduğunu kabul etti.

Bu tutarın her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine karar verildi.

SGK'nın istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedildi.

Yargıtay Aylık Tutarının SGK’ya Sorulması Gerektiğini Belirtti

Yargıtay, davacının dava açarken belirli bir aylık tutarı göstermediğine dikkat çekti.

Buna rağmen İlk Derece Mahkemesinin SGK’dan bilgi almadan yalnızca bilirkişi raporuna dayanarak 7.000 TL tutarında eksik aylık belirlemesi hatalı bulundu.

Kararda, 7.000 TL'nin matematiksel olarak yanlış olduğu yönünde bir değerlendirme yapılmadı. Bozma gerekçesi, aylık miktarının Kurumdan sorulmadan belirlenmiş olması oldu.

Eksik Aylık Dönemi 1 Mayıs 2019’a Kadar Hesaplanmalıydı

Dosya kapsamına göre davacıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden yaşlılık aylığı bağlandı.

Bu nedenle Yargıtay, eksik ödenen aylıklar yönünden değerlendirilmesi gereken dönemin 1 Ekim 2018-1 Mayıs 2019 aralığı olduğunu belirtti.

İlk Derece Mahkemesinin dönemi 1 Nisan 2019 tarihinde sona erdirmesi bu nedenle hatalı bulundu.

Faiz Başlangıcında Üç Aylık SGK Süresi Esas Alındı

Kararın en dikkat çekici bölümlerinden biri faiz başlangıcına ilişkin oldu.

İlk Derece Mahkemesi, eksik aylıkların her birinin ödenmesi gereken tarihten itibaren faiz işletilmesine karar vermişti.

Yargıtay ise 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesinde SGK'ya tanınan üç aylık işlem süresinin dikkate alınması gerektiğine hükmetti.

Somut olayda yaşlılık aylığı tahsis tarihi olarak kabul edilen 1 Ekim 2018 esas alınarak üç aylık süre hesaplandı.

Buna göre SGK'nın faiz sorumluluğunun 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren başlaması gerektiği belirtildi.

Faiz Türünden Çok Başlangıç Tarihi Bozma Nedeni Oldu

Davacı, aylıkların mevduata uygulanan en yüksek faizle ödenmesini talep etmişti.

Ancak Yargıtay kararında asıl bozma gerekçesi faiz türünün yanlış seçilmesi değil, faiz sorumluluğunun başlangıç tarihinin hatalı belirlenmesi oldu.

Bu nedenle kararın uygulamada özellikle SGK’dan talep edilen aylık ve gelirlerde faiz başlangıcının belirlenmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı Kaldırıldı

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararını ortadan kaldırdı.

İlk Derece Mahkemesi kararı da;

• Aylık miktarının belirlenme yöntemi,
• Eksik ödeme döneminin sona erdiği tarih,
• Faiz başlangıç tarihi

yönlerinden bozuldu.

Dosya yeniden karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderildi.

SGK Aylık Uyuşmazlıklarında Üç Noktaya Dikkat

Karar, yaşlılık aylığına ilişkin uyuşmazlıklarda yalnızca aylığa hak kazanılıp kazanılmadığının değil, ödeme döneminin, aylık miktarının ve faiz başlangıcının da ayrı ayrı doğru belirlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Özellikle aylık miktarının Kurum kayıtlarıyla doğrulanması ve 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesindeki işlem süresinin faiz hesabında dikkate alınması önem taşıyor.

Döviz cinsinden banka hesaplarında bulunan bakiyelerin dönem sonlarında Türk lirası karşılığının yeniden belirlenmesi, işletmelerin finansal tablolarının doğru hazırlanması açısından önem taşıyor. Döviz kurlarındaki değişimler nedeniyle banka hesabının kayıtlı TL değeri ile dönem sonundaki değeri arasında fark oluşabiliyor.

Bu farkın niteliğine göre muhasebe kayıtlarında kambiyo kârı veya kambiyo zararı ortaya çıkıyor. Bu nedenle özellikle geçici vergi ve hesap dönemi sonlarında yabancı para hesaplarının değerleme işlemlerinin doğru yapılması gerekiyor.

Dövizli Banka Hesabı Dönem Sonunda Nasıl Değerlenir?

Döviz cinsinden banka hesaplarında bulunan bakiyeler, dönem sonunda ilgili değerleme kuru kullanılarak Türk lirasına çevrilir.

Yeni hesaplanan TL karşılığı, banka hesabının muhasebe kayıtlarındaki mevcut TL değeriyle karşılaştırılır. İki değer arasındaki fark işletme açısından kur farkı gelirinin veya giderinin ortaya çıkmasına neden olur.

Örneğin 10.000 USD tutarındaki banka bakiyesinin muhasebe kayıtlarında 420.000 TL olarak bulunduğunu, dönem sonu değerleme sonucunda ise TL karşılığının 465.551 TL'ye yükseldiğini düşünelim.

Bu durumda 45.551 TL olumlu kur farkı oluşur.

Dönem Sonu Döviz Değerlemesinde Hangi Kur Kullanılır?

Dövizli banka hesaplarının dönem sonu değerlemesinde kullanılacak kurun doğru belirlenmesi, hesaplanan kambiyo kârı veya zararını doğrudan etkiler.

Uygulamada dönem sonu itibarıyla esas alınması gereken döviz kuru üzerinden yabancı para bakiyesi TL'ye çevrilerek kayıtlı değerle karşılaştırılır. Görseldeki örnekte 30 Haziran 2026 dönem sonu değerlemesi için 29 Haziran 2026 tarihli TCMB döviz alış kuru 46,5551 TL esas alınmıştır.

Kur Farkı Geliri Nasıl Hesaplanır?

Kur farkı hesabında öncelikle yabancı para bakiyesinin dönem sonundaki TL karşılığı belirlenir.

Örnekte:

10.000 USD × 46,5551 TL = 465.551 TL

Banka hesabının kayıtlı değeri 420.000 TL olduğundan:

465.551 TL - 420.000 TL = 45.551 TL

kur farkı geliri oluşmaktadır.

Bu işlem sonucunda işletmenin bankadaki yabancı parasının TL karşılığı arttığından olumlu değerleme farkının muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekir.

Kambiyo Kârı Hangi Hesaba Kaydedilir?

Dönem sonu değerlemesi sonucunda olumlu kur farkı oluşması halinde ortaya çıkan tutar 646 Kambiyo Kârları Hesabı ile ilişkilendirilir.

Örnekte banka hesabının TL karşılığındaki 45.551 TL'lik artış nedeniyle 102 Bankalar Hesabı 45.551 TL borçlandırılırken, 646 Kambiyo Kârları Hesabı aynı tutarda alacaklandırılıyor.

Kayıt sonrasında 102 Bankalar Hesabının TL karşılığı 465.551 TL'ye yükselmiş oluyor.

Kambiyo Zararı Hangi Hesaba Kaydedilir?

Kur hareketi her zaman işletmenin lehine gerçekleşmeyebilir. Dönem sonu değerlemesi sonucunda yabancı para banka hesabının TL karşılığı kayıtlı değerinin altında kalırsa olumsuz kur farkı meydana gelir.

Bu durumda ortaya çıkan kur farkı gideri 656 Kambiyo Zararları Hesabı üzerinden muhasebeleştirilir.

Dolayısıyla değerleme işleminin sonucuna göre 646 Kambiyo Kârları veya 656 Kambiyo Zararları hesabının kullanılması söz konusu olabilir.

Dövizli Banka Hesaplarında Kur Değerlemesi Neden Önemlidir?

Kur değerlemesi yapılmadığında yabancı para banka hesabının finansal tablolardaki TL karşılığı güncel durumu doğru şekilde yansıtmayabilir.

Özellikle yüksek tutarda döviz bakiyesi bulunan işletmelerde kur değişimleri dönem kâr veya zararını önemli ölçüde etkileyebilir. Bu nedenle dönem sonlarında dövizli banka hesaplarının kontrol edilmesi, yabancı para bakiyelerinin doğrulanması ve değerleme farklarının muhasebeleştirilmesi önem taşır.

Muhasebe kayıtları hazırlanırken döviz miktarı, uygulanacak değerleme kuru, hesabın mevcut TL karşılığı ve oluşan kur farkı birlikte kontrol edilmelidir.

İş kazaları, yalnızca iş sağlığı ve güvenliği açısından değil; SGK bildirimleri, işveren sorumluluğu, çalışan hakları, primler, teşvikler ve idari para cezaları bakımından da önemli sonuçlar doğuruyor. 2026 yılı uygulamalarında işverenlerin özellikle bildirim süreleri, kaza sonrası risk değerlendirmesi ve kayıt yükümlülüklerine dikkat etmesi gerekiyor.

İş Kazası SGK’ya Üç İş Günü İçinde Bildirilmeli

4/a kapsamında çalışanların geçirdiği iş kazalarının, işveren tarafından kazadan sonraki üç iş günü içerisinde SGK’ya bildirilmesi gerekiyor. Ayrıca olayın yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl bildirilmesi yükümlülüğü bulunuyor. Sağlık hizmeti sunucuları ise kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç 10 gün içerisinde SGK’ya bildirmekle yükümlü.

Üç iş günlük sürenin hesabında kaza günü dikkate alınmıyor. Cumartesi, pazar ve resmî tatiller de süre hesabına dahil edilmiyor.

2026’da İş Kazası Bildirim Cezası 133 Bin TL’yi Aşabiliyor

İş kazasının süresinde bildirilmemesi durumunda uygulanacak idari para cezası, işyerindeki çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre değişiyor.

2026 yılında iş kazasını üç iş günü içerisinde bildirmemenin temel cezası 44.443 TL olarak uygulanıyor. İşyerinin özelliklerine göre ceza 133.329 TL’ye kadar çıkabiliyor. Sağlık hizmeti sunucularının 10 günlük bildirim yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde ise 44.443 TL ceza söz konusu.

Aynı olayda risk değerlendirmesi, eğitim, kayıt, sağlık gözetimi veya kişisel koruyucu donanım gibi farklı yükümlülüklerin de ihlal edilmesi halinde ayrıca idari para cezaları uygulanabiliyor.

İş Kazası Sonrasında Risk Değerlendirmesi Yenilenmeli

İşverenin sorumluluğu yalnızca kazayı SGK’ya bildirmekle sona ermiyor. İş kazası veya ramak kala olay meydana gelmesi halinde olayın nedenlerinin incelenmesi ve gerekli durumlarda risk değerlendirmesinin tamamen veya kısmen yenilenmesi gerekiyor.

Kazalı çalışanın yeniden işe başlamasından önce ise kazanın sebepleri, korunma yöntemleri ve güvenli çalışma esaslarına ilişkin ilave eğitim verilmesi gerekiyor.

2026 SGK Prim Oranları Ne Kadar?

2026 yılında normal 4/a kapsamındaki çalışanlarda toplam sigorta primi %38,75 seviyesinde bulunuyor. Bunun %15'i çalışan, %23,75'i ise işveren payından oluşuyor.

Brüt 33.030 TL üzerinden hesaplandığında toplam prim 12.799,13 TL olurken, teşviksiz işveren maliyeti 40.874,63 TL olarak hesaplanıyor.

Sosyal Güvenlik Destek Primine (SGDP) tabi çalışanlarda ise toplam oran %32,25. SGDP'li çalışanlar bakımından kısa vadeli sigorta primi devam ettiği için iş kazası ve meslek hastalığı hükümleri uygulanmaya devam ediyor.

SGK’nın İş Kazası Kabulü İşverenin Otomatik Olarak Kusurlu Olduğu Anlamına Gelmiyor

Bir olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi ile işverenin hukuki sorumluluğu birbirinden farklı değerlendiriliyor.

Olayın 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası sayılması, işverenin doğrudan tazminat ödemekle yükümlü olduğu anlamına gelmiyor. İşverenin özel hukuk sorumluluğunda kusur, zarar ve uygun nedensellik bağının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Bununla birlikte iş kazasının işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı davranışı sonucunda meydana gelmesi durumunda SGK'nın yaptığı veya ileride yapacağı bazı ödemeler için işverene rücu etmesi mümkün olabiliyor.

İş Kazası Geçiren Çalışanın SGK Hakları

İş kazası sonucunda çalışan açısından geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve olayın ölümle sonuçlanması halinde hak sahiplerine ölüm geliri gibi sosyal güvenlik hakları gündeme gelebiliyor.

İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneğinde iki günlük bekleme süresi uygulanmıyor. Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide ise yarısı üzerinden ödeme yapılıyor. Sürekli iş göremezlik geliri için meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 olması gerekiyor.

İşverenler açısından 2026 döneminde en kritik nokta, iş kazasını yalnızca bir SGK bildirimi olarak değerlendirmemek. Kolluk bildirimi, üç iş günlük SGK süresi, olay kayıtlarının korunması, kök neden analizi, risk değerlendirmesinin yenilenmesi ve işe dönüş eğitiminin birlikte yürütülmesi gerekiyor.

Yeminli Mali Müşavirlik tasdik raporlarına eklenen karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin uygulamada önemli bir tarih değişikliğine gidildi.

21 Ağustos 2026 tarihli ve 33347 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2 Sıra No.lu Tebliğ ile daha önce 1 Temmuz 2026 olarak belirlenen tarih 1 Ocak 2027 olarak değiştirildi.

Elektronik Gönderimde Yeni Tarih 1 Ocak 2027

Düzenleme, 24 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Tebliğ’in 7’nci maddesinde yapıldı.

Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında bulunan “1/7/2026” ibaresi “1/1/2027” şeklinde değiştirildi.

Böylece ilgili karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin uygulamada belirleyici tarih 1 Ocak 2027 oldu.

Düzenleme 1 Temmuz 2026’dan İtibaren Geçerli

Yeni Tebliğ 21 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanmasına rağmen düzenlemenin 1 Temmuz 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.

Bu hükümle, önceki düzenlemede 1 Temmuz 2026 olarak belirlenen tarihle yeni Tebliğin yayımlandığı tarih arasında kalan dönem açısından da uygulama açıklığa kavuşturuldu.

YMM’ler Açısından Uygulama Takvimi Değişti

Tarih değişikliği özellikle tasdik raporları kapsamında karşıt inceleme gerçekleştiren Yeminli Mali Müşavirleri ve YMM firmalarını doğrudan ilgilendiriyor.

Düzenleme sonrasında ilgili elektronik gönderim süreçlerinde 1 Ocak 2027 tarihi dikkate alınacak. Meslek mensuplarının kullandıkları sistemleri, iş süreçlerini ve karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin uygulamalarını yeni tarihe göre değerlendirmeleri önem taşıyor.

Dijital Dönüşüm İçin Ek Süre Sağlandı

Karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortama taşınması, YMM tasdik süreçlerinde dijitalleşmenin önemli adımlarından birini oluşturuyor.

Yapılan değişiklik uygulamayı kaldırmıyor; daha önce 1 Temmuz 2026 olarak belirlenen tarihi 1 Ocak 2027’ye erteliyor.

Böylece elektronik gönderim sürecine geçiş için meslek mensupları ve ilgili taraflar açısından yaklaşık altı aylık ilave süre sağlanmış oldu.

Zorunlu Deprem Sigortası uygulamasında taşınmazın el değiştirmesine ilişkin önemli bir düzenleme yapıldı. 21 Ağustos 2026 tarihli ve 33347 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarının “Menfaat Sahibinin Değişmesi” başlıklı C.4 maddesi yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemeyle özellikle satış yoluyla taşınmazın sahibinin değişmesi halinde mevcut DASK poliçesinin durumu açık şekilde belirlendi.

Taşınmaz Satıldığında Mevcut DASK Poliçesi Sona Erecek

Yeni düzenlemeye göre sigorta sözleşmesinin devam ettiği dönemde taşınmazın satış veya benzeri bir işlemle el değiştirmesi halinde mevcut Zorunlu Deprem Sigortası sözleşmesi, tapudaki tescil tarihi itibarıyla sona erecek.

Böylece önceki malik adına düzenlenen DASK poliçesi yeni taşınmaz sahibine otomatik olarak devam etmeyecek.

Sigorta ettiren veya önceki menfaat sahibinin başvurması halinde, mevcut poliçenin kullanılmayan dönemine karşılık gelen ödenmiş primler sigorta ettirene iade edilecek.

Yeni Malik İçin DASK Kontrolü Yapılacak

Düzenlemenin önemli değişikliklerinden biri de tapu işlemleri sırasında yapılacak sigorta kontrolü oldu.

Tapu müdürlükleri veya işlemi gerçekleştirmeye yetkili idareler, menfaat değişikliği sırasında taşınmazın yeni sahibi adına düzenlenmiş bir Zorunlu Deprem Sigortası sözleşmesinin bulunup bulunmadığını kontrol edecek.

Bu düzenlemeyle taşınmazın devri sırasında yeni malik açısından DASK güvencesinin devamlılığının sağlanması amaçlanıyor.

Diğer Menfaat Değişikliklerinde Poliçe Devam Edecek

Satış ve benzeri işlemler dışındaki menfaat sahibi değişikliklerinde ise farklı bir uygulama geçerli olacak.

Bu durumlarda mevcut Zorunlu Deprem Sigortası sözleşmesi yeni menfaat sahibiyle devam edecek.

Yeni menfaat sahibinin, sözleşmenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde değişikliği poliçeye aracılık eden sigorta şirketine bildirmesi gerekecek.

Sigorta Şirketine 24 Saatlik Süre

Yeni menfaat sahibinin bildirimde bulunmasının ardından sigorta şirketi veya acentesi açısından da süre sınırı getirildi.

Sigorta şirketi veya acentesi, bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren 24 saat içerisinde menfaat değişikliği zeylini içeren poliçeyi yeni menfaat sahibine vermekle yükümlü olacak.

Böylece satış dışındaki menfaat değişikliklerinin sigorta poliçesine kısa sürede yansıtılması sağlanacak.

SEDDK Uygulamaya İlişkin Düzenleme Yapabilecek

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), yeni hükmün uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek tereddüt ve aksaklıkları gidermekle yetkili olacak.

Kurum ayrıca uygulama birliğinin sağlanması amacıyla gerekli düzenlemeleri yapabilecek ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleyebilecek.

Düzenleme 15 Gün Sonra Yürürlüğe Girecek

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarında yapılan değişiklik, 21 Ağustos 2026 tarihindeki yayımından 15 gün sonra yürürlüğe girecek.

Yeni dönemde taşınmaz satışlarında önceki malik adına düzenlenen DASK poliçesinin tescil tarihinde sona ermesi ve yeni malik adına DASK sözleşmesinin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi, özellikle gayrimenkul satış ve tapu işlemlerinde dikkat edilmesi gereken yeni bir uygulama olacak.

Vergi yönetimi, işletmeler açısından yalnızca beyannamelerin doğru hazırlanması ve vergilerin zamanında ödenmesinden ibaret değil. Vergilerin şirket kârlılığı, nakit akışı ve finansal riskler üzerindeki etkisinin düzenli olarak takip edilmesi, sağlıklı bir mali yönetim açısından önem taşıyor.

Bu kapsamda şirketlerin vergi takviminden KDV yönetimine, kurumlar vergisinden stopaj yükümlülüklerine kadar birçok alanı birlikte değerlendirmesi gerekiyor.

Vergi Takvimi ve Nakit Akışı Birlikte Yönetilmeli

KDV, stopaj, geçici vergi ve kurumlar vergisi gibi yükümlülüklerin yalnızca son ödeme tarihlerinin takip edilmesi yeterli olmuyor.

Vergi tutarlarının önceden tahmin edilerek aylık nakit akışına dahil edilmesi, işletmelerin beklenmedik nakit ihtiyacıyla karşılaşmasını önleyebiliyor.

Bu nedenle işletmelerin vergi türü, tahmini tutar, ödeme tarihi ve sorumlu kişiyi içeren düzenli bir vergi takvimi oluşturması önem taşıyor.

KDV Yönetiminde Hesaplanan ve İndirilecek KDV Takip Edilmeli

KDV yönetiminde satışlardan kaynaklanan hesaplanan KDV ile alışlardan doğan indirilecek KDV arasındaki farkın düzenli izlenmesi gerekiyor.

Fatura, defter ve beyanname kayıtlarının birbiriyle uyumlu olması da KDV süreçlerinde önem taşıyor.

Ayrıca tahsilat ve KDV ödeme zamanlarının birlikte değerlendirilmesi, şirketin nakit planlamasının daha sağlıklı yapılmasına katkı sağlıyor.

Ticari Kâr ile Vergi Matrahı Arasındaki Fark Analiz Edilmeli

Şirketin muhasebe kayıtlarında ortaya çıkan ticari kâr ile üzerinden vergi hesaplanan mali kâr her zaman aynı olmayabiliyor.

Kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar, indirimler ve diğer vergisel düzeltmeler, ticari kâr ile vergi matrahı arasında farklılık oluşturabiliyor.

Bu nedenle dönem içerisinde yapılan düzeltmelerin düzenli takip edilmesi ve muhasebe kârıyla vergi matrahı arasındaki bağlantının kurulması gerekiyor.

Stopaj Yükümlülükleri İşlem Bazında Kontrol Edilmeli

Ücret, kira, serbest meslek ödemeleri, kâr payı ve mevzuat kapsamında stopaja tabi diğer işlemlerde vergi kesintisi yükümlülüğü ortaya çıkabiliyor.

İşlemin türü ile ödeme yapılan kişinin veya kurumun statüsünün doğru belirlenmesi, uygulanacak vergisel işlemin tespiti açısından önem taşıyor.

Sözleşme, fatura ve ödeme bilgilerinin birbiriyle karşılaştırılması da hatalı veya eksik stopaj riskinin azaltılmasına yardımcı oluyor.

Enflasyon Düzeltmesinin Vergi Etkisi Ölçülmeli

Enflasyon düzeltmesi, işletmelerin finansal tablolarını ve vergi hesaplamalarını etkileyebilecek önemli alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Parasal olmayan varlıklar, özkaynak kalemleri, stoklar ve sabit kıymetler üzerinden oluşabilecek düzeltme etkilerinin yalnızca muhasebe açısından değil, kâr ve vergi üzerindeki sonuçları bakımından da değerlendirilmesi gerekiyor.

Vergi Riskleri Önceden Belirlenmeli

Etkili bir vergi yönetiminde son aşama, işletmenin taşıdığı vergisel risklerin düzenli olarak kontrol edilmesi oluyor.

Bu kapsamda;

• Beyanname ve defter mutabakatları,
• Belge ve sözleşme kontrolleri,
• İlişkili taraf ve emsal analizleri,
• İndirim ve istisnalara ilişkin dayanakların kontrolü

gibi işlemler önem taşıyor.

Tespit edilen risklerin tutar, gerçekleşme olasılığı ve alınacak aksiyon açısından sınıflandırılması, yönetimin önceliklerini belirlemesini kolaylaştırıyor.

Vergi Yönetimi Finansal Yönetimin Bir Parçası

Vergi okuryazarlığının gelişmesi, işletmelerin yalnızca mevzuata uyum sağlamasına değil, gelecekte ortaya çıkabilecek yükümlülükleri ve riskleri daha erken görmesine de yardımcı oluyor.

Vergi takvimi, KDV, kurumlar vergisi, stopaj, enflasyon düzeltmesi ve vergi risklerinin bütüncül şekilde takip edilmesi; sürpriz vergi yüklerinin azaltılması, nakit akışının daha doğru planlanması ve finansal kararların daha sağlam verilere dayanması açısından önem taşıyor.

Bu nedenle vergi yönetiminin yalnızca beyan dönemlerinde gerçekleştirilen bir işlem olarak değil, şirketin finansal yönetiminin sürekli bir parçası olarak ele alınması gerekiyor.

Şirketlerin finansal durumunu sağlıklı şekilde değerlendirebilmesi ve geleceğe yönelik doğru kararlar alabilmesi için yalnızca gelir ve gider rakamlarının takip edilmesi yeterli olmuyor. Bütçe, nakit akışı, alacak ve borçlar, satışlar, kârlılık, stoklar, finansman ve yatırımların düzenli olarak raporlanması gerekiyor.

Yönetimin ihtiyaç duyduğu finansal bilgilerin belirli dönemlerde hazırlanması, şirketin mevcut durumunun görülmesinin yanı sıra olası nakit ve finansman risklerinin önceden belirlenmesine de yardımcı oluyor.

Bütçe-Gerçekleşen Raporu

Bütçe-gerçekleşen raporu, şirketin planladığı rakamlarla gerçekleşen finansal sonuçları karşılaştırıyor. Raporda özellikle sapma tutarları ve sapmaların nedenleri inceleniyor.

Böylece satış, maliyet veya giderlerde bütçeden önemli ölçüde uzaklaşılan alanlar yönetim tarafından daha hızlı tespit edilebiliyor.

Nakit Akış Projeksiyonu

Şirketin yalnızca bugün ne kadar nakde sahip olduğu değil, gelecek haftalarda ve aylarda nasıl bir nakit pozisyonuna ulaşacağının da bilinmesi gerekiyor.

Nakit akış projeksiyonunda beklenen tahsilatlar, ödemeler ve dönemsel nakit açıkları takip ediliyor. Bu rapor, olası finansman ihtiyacının önceden belirlenmesinde önemli rol oynuyor.

Alacak-Borç Yaşlandırma Raporu

Alacak ve borç yaşlandırma raporu, şirketin vadesi gelen veya geçen ticari alacak ve borçlarının izlenmesini sağlıyor.

Özellikle gecikmiş alacakların düzenli takip edilmesi, şirketin tahsilat performansının ve işletme sermayesi ihtiyacının değerlendirilmesine yardımcı oluyor.

Satış Raporu

Satış raporunda şirketin satış performansı ürün, müşteri, bölge ve dönem bazında değerlendirilebiliyor.

Satışların yalnızca toplam tutarının değil, dönemler itibarıyla gelişiminin ve hangi ürün veya müşteri gruplarından kaynaklandığının görülmesi yönetim kararları açısından önem taşıyor.

Kârlılık Raporu

Yüksek satış hacmi her zaman yüksek kârlılık anlamına gelmiyor. Bu nedenle şirketlerin satış performansıyla birlikte kârlılık göstergelerini de izlemesi gerekiyor.

Kârlılık raporunda ürün, hizmet ve müşteri bazında brüt kâr ve katkı analizleri yapılarak şirketin hangi faaliyetlerden daha fazla kazanç sağladığı ortaya konulabiliyor.

Stok Raporu

Stok raporu; stok miktarı, stok değeri, devir hızı ve yavaş hareket eden ürünlerin takip edilmesini sağlıyor.

Özellikle uzun süre stokta kalan ürünler şirketin işletme sermayesinin stoklara bağlanmasına neden olabileceğinden, stok yönetiminin nakit yönetimiyle birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Kredi ve Finansman Raporu

Şirketlerin kredi bakiyeleri, faiz oranları, vadeleri, taksitleri ve kullanılabilir kredi limitleri finansman raporu üzerinden takip edilebiliyor.

Bu rapor sayesinde mevcut finansman yükü ve yaklaşan kredi ödemeleri görülerek borçlanma ve nakit planlaması daha sağlıklı yapılabiliyor.

Yatırım ve CAPEX Raporu

Şirketin planlanan, onaylanan ve gerçekleştirilen yatırımları ile bunların bütçeden sapmaları yatırım/CAPEX raporunda izleniyor.

Yatırımların gerçekleşme düzeyinin ve şirketin nakit yapısı üzerindeki etkisinin düzenli değerlendirilmesi, yeni yatırım kararlarının daha kontrollü alınmasını sağlıyor.

Finansal Raporlar Yönetimin Karar Sürecini Güçlendiriyor

Şirketlerde düzenli finansal raporlama yalnızca geçmiş dönemde ne olduğunu göstermek amacıyla yapılmıyor. Doğru hazırlanan raporlar, nakit ihtiyacının öngörülmesi, finansal risklerin belirlenmesi, kârlılığın artırılması ve geleceğe yönelik kararların desteklenmesi açısından önemli bir yönetim aracı oluşturuyor.

Bu nedenle bütçe-gerçekleşen, nakit akışı, alacak-borç, satış, kârlılık, stok, finansman ve yatırım raporlarının birbirinden bağımsız değil, şirketin finansal performansını bütün olarak gösterecek şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.

Şirketlerin finansal durumunu yalnızca dönem sonlarında değerlendirmek, yönetim açısından önemli risklerin ve fırsatların geç fark edilmesine neden olabiliyor. Bu nedenle düzenli hazırlanan aylık yönetim raporları, işletmenin satıştan nakit akışına, kârlılıktan borçluluğa kadar temel göstergelerinin yakından takip edilmesini sağlıyor.

Aylık yönetim raporunun temel amacı, muhasebe verilerini yönetimin karar alabileceği anlamlı ve karşılaştırılabilir bilgilere dönüştürmek olarak öne çıkıyor.

Raporlama Süreci 8 Temel Aşamadan Oluşuyor

Sağlıklı bir aylık yönetim raporunda ilk olarak ilgili muhasebe dönemi kapatılıyor ve verilerin doğruluğu kontrol ediliyor. Ardından şirket performansı farklı başlıklar altında analiz ediliyor.

Öne çıkan aşamalar şöyle:

• Dönemin kapatılması ve muhasebe verilerinin doğrulanması,
• Satış performansının analiz edilmesi,
• Bütçe ile gerçekleşen sonuçların karşılaştırılması,
• Kârlılık göstergelerinin raporlanması,
• Nakit ve işletme sermayesinin incelenmesi,
• Borç ve finansman yapısının kontrol edilmesi,
• Yatırım ve CAPEX gerçekleşmelerinin değerlendirilmesi,
• Yönetici özetinin hazırlanması.

Bütçe-Gerçekleşen Karşılaştırması Önem Taşıyor

Aylık raporlamada yalnızca gerçekleşen rakamların gösterilmesi yeterli olmuyor. Satış, maliyet ve faaliyet giderlerinin bütçeyle karşılaştırılması; sapmaların büyüklüğünün ve nedenlerinin ortaya konulması gerekiyor.

Böylece yönetim, şirketin planlanan hedeflerden hangi alanlarda uzaklaştığını daha erken görebiliyor.

Kârlılık ve Nakit Birlikte İzlenmeli

Yönetim raporlarında brüt kâr, faaliyet kârı, FAVÖK, net kâr ve kâr marjları gibi göstergelerin takip edilmesi şirket performansının değerlendirilmesinde önemli rol oynuyor.

Bunun yanında kârlılık ile nakit yaratma kapasitesinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Kârlı görünen bir işletmede tahsilat sorunları veya yüksek işletme sermayesi ihtiyacı nedeniyle nakit sıkışıklığı yaşanabiliyor.

Bu nedenle dönem sonu nakit durumu, faaliyetlerden sağlanan nakit akışı, ticari alacaklar, stoklar ve ticari borçlar da aylık raporlamanın temel unsurları arasında bulunuyor.

Borç ve Finansman Yapısı Takip Edilmeli

Şirketin toplam finansal borcu, net borcu, kredi vadeleri ve kullanılabilir kredi limitlerinin aylık olarak izlenmesi finansal risklerin yönetilmesini kolaylaştırıyor.

Özellikle Net Borç/FAVÖK gibi göstergeler, şirketin borçluluk seviyesinin faaliyet performansıyla birlikte değerlendirilmesine imkân sağlıyor.

Yatırımların Bütçeye Etkisi Görülmeli

Devam eden ve planlanan yatırımların da yönetim raporunda ayrı olarak değerlendirilmesi gerekiyor. CAPEX harcamalarının bütçesi, gerçekleşme oranı, tamamlanma durumu ve nakit üzerindeki etkisi yönetimin yatırım kararları açısından önem taşıyor.

Yönetimin Cevap Aradığı Sorular

İyi hazırlanmış bir aylık yönetim raporunun yalnızca rakamları sıralamak yerine yönetimin temel sorularına cevap vermesi bekleniyor:

Satış hedefinde miyiz? Marjlar neden değişti? Nakit nerede bağlı? Borç ödeme gücümüz nasıl? Yıl sonu tahminimiz değişti mi?

Bu kapsamda satış büyümesi, FAVÖK marjı, net kâr marjı, dönem sonu nakit, Net Borç/FAVÖK, DSCR ve nakit dönüşüm döngüsü gibi kritik göstergeler yönetim tarafından düzenli takip edilebiliyor.

Yönetim Raporu Karar Alma Aracına Dönüşüyor

Aylık yönetim raporlamasının asıl değeri, geçmiş ayın finansal sonuçlarını göstermekten çok gelecekte alınacak kararları desteklemesinden kaynaklanıyor.

Doğru hazırlanmış bir rapor; risklerin erken fark edilmesini, bütçe sapmalarına zamanında müdahale edilmesini, nakit ve finansman ihtiyacının öngörülmesini ve şirket yönetiminin daha sağlıklı kararlar almasını sağlayabiliyor.

Bu nedenle aylık yönetim raporu, muhasebe verilerinin sunulduğu standart bir tablo olmaktan çıkarak şirketin finansal yönetim ve karar destek araçlarından biri hâline geliyor.

İş Teftiş ve Rehberlik Başkanlığı ile Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) iş birliğiyle hazırlanan “Dinlenme Hakkı ve Süreleri” El Kitabı; çalışanların ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, ara dinlenmesi, yıllık ücretli izin ve analık izni haklarına ilişkin önemli düzenlemeleri bir araya getiriyor.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Çalışma

El Kitabı’nda çalışanların ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki haklarına ayrıntılı şekilde yer veriliyor.

1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos ve 29 Ekim'in yanı sıra Ramazan ve Kurban Bayramları genel tatil kapsamında değerlendiriliyor.

Bu günlerde çalışılıp çalışılmayacağı konusunda iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesi hükümleri önem taşıyor. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması durumunda çalışma için işçinin onayı gerekiyor.

18 yaşından küçük işçiler ise ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamıyor.

Tatilde Çalışana İlave Ücret Ödeniyor

İşçi ulusal bayram veya genel tatil gününde çalışmasa dahi o güne ilişkin ücretini tam olarak alıyor.

Çalışılması durumunda ise normal ücretine ek olarak bir günlük ücret daha ödenmesi gerekiyor.

Dini bayramların arife günleri ile 28 Ekim'de yarım günlük tatil süresi dikkate alınarak ücret hesaplaması yapılıyor.

Genel tatil çalışmasının karşılığının izin kullandırılarak karşılanması ise mümkün bulunmuyor.

Hafta Tatili En Az 24 Saat Olmalı

Çalışanlara yedi günlük zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilmesi gerekiyor.

Çocuk ve genç işçiler açısından ise hafta tatilinin kesintisiz 40 saatten az olmaması gerekiyor.

Kanuni izinler ve hastalık nedeniyle verilen raporlar gibi belirli çalışılmayan süreler de hafta tatiline hak kazanılmasının değerlendirilmesinde çalışılmış günler gibi dikkate alınabiliyor.

Hafta Tatilinde Çalışmaya Zamlı Ücret

Hafta tatilinde çalışma yapılması durumunda ücretin en az yüzde 50 zamlı şekilde hesaplanması gerekiyor.

Hafta tatilinin denkleştirmeye tabi tutulması veya biriktirilerek toplu şekilde kullandırılması mümkün değil.

Turizm sektöründe ise özel bir uygulama bulunuyor. İşçinin yazılı talebi veya onayı doğrultusunda hafta tatilinin hak kazanılan günü takip eden dört gün içerisinde kullandırılabilmesine yönelik düzenleme uygulanabiliyor.

Ara Dinlenmesi Çalışma Süresinden Sayılmıyor

Günlük çalışma süresine bağlı olarak çalışanlara ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.

18 yaşını doldurmuş çalışanlarda çalışma süresine göre 15 dakikadan 1 saate kadar ara dinlenmesi uygulanıyor. Çocuk ve genç çalışanlar için ise farklı süreler ve koruyucu hükümler bulunuyor.

Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmıyor. İşin ve işyerinin özelliklerine göre çalışanlara aynı veya farklı saatlerde kullandırılabiliyor.

Yıllık Ücretli İzin İçin Bir Yıllık Çalışma Şartı

İşyerinde işe başladığı tarihten itibaren deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışan işçi, yıllık ücretli izne hak kazanıyor.

Yıllık ücretli izin süresi hizmet süresine göre;

• 1 yıldan 5 yıla kadar olanlarda 14 gün,
• 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlarda 20 gün,
• 15 yıl ve üzeri çalışanlarda 26 gün

olarak uygulanıyor.

Kanunda belirlenen bu süreler asgari nitelik taşıyor ve sözleşmelerle artırılabiliyor.

Yıllık İzin Bölünerek Kullanılabilir

El Kitabı'nda yıllık ücretli iznin hesaplanması ve kullandırılmasına ilişkin uygulamalar da örneklerle açıklanıyor.

İznin bölünmesi, yol izni, kısmi süreli çalışanların durumu, mevsimlik işler ve iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından yeniden işe başlanması gibi durumlarda hizmet süresinin nasıl değerlendirileceğine ilişkin esaslara yer veriliyor.

İşverenin yıllık izin dönemine ilişkin ücreti, işçi izne başlamadan önce peşin olarak ödemesi veya avans olarak vermesi gerekiyor.

İzin Döneminde Başka İşte Çalışana Ücret İadesi Gündeme Gelebilir

Yıllık ücretli iznini kullanan çalışanın izin süresi içerisinde ücret karşılığı başka bir işte çalıştığının anlaşılması da sonuç doğurabiliyor.

Bu durumda işveren tarafından yıllık izin dönemi için ödenen ücretin geri alınması gündeme gelebiliyor.

Analık İzinlerine İlişkin Kurallar Açıklandı

El Kitabı'nın bir diğer bölümünde gebelik, doğum ve analık döneminde çalışanlara sağlanan izin hakları ele alınıyor.

Doğum öncesi ve sonrası izinlerin yanı sıra çoğul gebelik, evlat edinme, doğum sonrası ücretsiz izin, hamilelik dönemindeki doktor kontrolleri ve süt iznine ilişkin uygulamalar açıklanıyor.

Kadın çalışanlara çocuklarını emzirmeleri amacıyla günde toplam 1,5 saat süt izni verilmesi gerekiyor.

Süt izninin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını çalışan belirleyebiliyor.

İşverenlerin İzin ve Dinlenme Sürelerine Dikkat Etmesi Gerekiyor

Dinlenme hakkı, işverenin tercihine bağlı bir uygulama değil, çalışma mevzuatı kapsamında korunan temel çalışan haklarından biri olarak öne çıkıyor.

İşverenlerin özellikle hafta tatili, genel tatil ücreti, ara dinlenmesi ve yıllık ücretli izin kayıtlarını mevzuata uygun şekilde tutması önem taşıyor.

El Kitabı, çalışanların haklarını bilmelerinin yanı sıra işverenlerin çalışma ve izin süreçlerini mevzuata uygun şekilde yönetebilmesi açısından da uygulama rehberi niteliği taşıyor.

• YENİ TTK GÖRE TUTULACAK DEFTERLER
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE KAYIT VE BELGELERİN SAKLANMASI
• YENİ TTK GÖRE DEFTERLERİN İSPATI
• BİLANÇO ESASINA GEÇİŞ HÜKÜMLERİ
• E-DEFTER GÖNDERME SÜRESİ
• E-DEFTER AYLIK VE 3 AYLIK
• GÖNDERME TERCİH ZAMANI
• BASİT USULDE VERGİ DÜZENLEMESİ 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR
• BASİT USULDE VERGİLEMENİN
• ÖZEL ŞARTLARI
• KURGAN SİSTEMİ NEDİR ?
• KURGAN VE MASAK DÜZENLEMELERİ
• MESLEK MENSUPLARINI ZORLUYOR
• DÖNEM SONU İŞLEMLERİ NELERDİR ?
• TİCARİ KAR – MALİ KAR
• HAZIR DEĞERLER BANKALAR HESABI
• HAZIR DEĞERLER MENKUL KIYMETLER HESABI
• HAZIR DEĞERLER ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ DEĞERSİZ ALACAKLAR
• ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ REESKONT UYGULAMASI
• STOKLARIN DEĞERLEMESİ
• GELECEK AYLARA / YILLARA AİT GİDERLER
• DURAN VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ
• SABİT KIYMET ALIMINDAN DOĞAN KREDİ FAİZLERİNİN VE KUR FARKLARININ DURUMU
• AMORTİSMANLAR (FAYDALI ÖMÜR İLKESİ) 333-339-365-389-399 NOLU TEBLİĞLER
• YENİLEME FONU
• ÖZEL MALİYET BEDELİ
• 2025 ENFLASYON DÜZELTMESİ
• DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİNİN DEĞERLEMESİ
• KDV YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ HUSUSLAR
• STOK SAYIM FAZLA VE NOKSANLARI
• ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR
• E-FATURA ZORUNLULUĞU
• E-FATURA İPTALİ
• E-FATURA DÜZENLEMEME CEZASI
• E-DEFTER SIK SORULAN SORULAR
• E-DEFTER MÜCBİR SEBEP HALLERİ

2017 yılında keşfedilen ‘Oumuamua, Güneş Sistemi’ne giren ve yıldızlararası kökeni doğrulanan ilk gök cismi olarak tarihe geçti. Havai dilinde “uzaktan gelen ilk haberci” anlamına gelen adıyla anılan bu nesne, şekli ve hareket tarzıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Yaklaşık 400 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilen cisim, oldukça ince ve uzamış bir yapıya sahip. Yüzeyindeki kırmızımsı ton, uzun süreli kozmik ışın bombardımanına maruz kaldığını düşündürüyor. Güneş’e yakın geçişi sırasında herhangi bir gaz veya toz kuyruğu oluşturmadığı için klasik bir kuyrukluyıldız gibi davranmadı; bu da kayalık ya da metal ağırlıklı bir gövdesi olabileceğini gösteriyor.

‘Oumuamua kendi ekseni etrafında yaklaşık 7 saatte bir dönüyor ve bu dönüş sırasında parlaklığındaki dalgalanmalar, şeklinin sıradışı orantılarından kaynaklanıyor. Bilim insanları, bu gök cisminin başka bir yıldız sisteminden koparak milyonlarca yıl boyunca uzayda dolaştığını ve tesadüfen Güneş Sistemi’nden geçtiğini değerlendiriyor.

Bu keşif, yıldızlararası nesnelerin incelenmesinde bir dönüm noktası oldu ve astronomlara, Güneş Sistemi dışından gelen cisimlerin yapısı hakkında yeni ipuçları sundu.

Nasa Görüntüsü İçin Tıklayın

Gökyüzü meraklıları için yılın en etkileyici doğa olaylarından biri gerçekleşti.

12 Ağustos ve 13 Ağustos'ta, Perseid Meteor Yağmuru en yoğun ve parlak dönemine giriyor.

Saatte yaklaşık 150 meteorun gökyüzünü aydınlatması beklenen yılın bu en büyük gökyüzü şöleninin en yoğun dönemi bu gece yaşansa da, 24 Ağustos’a kadar izlenebilecek.

Türkiye'de Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek isteyen gökyüzü tutkunları yüksek rakımlı ve ışıktan uzak bölgelerde buluştu.

EN İYİ GÖZLEM İÇİN ÖNERİLER

Uzmanlar, meteor yağmurunu izlemek isteyenlerin öncelikle yapay ışıklardan uzak bir noktaya gitmesini tavsiye eetti.

Yaz aylarında havanın kararması geç saatleri bulabileceğinden, en iyi görüntü için gece yarısına kadar beklemek öneriliyor.

PERSEİD METEOR YAĞMURU NEDİR?

Tüm meteor yağmurları gibi Perseid’ler, Dünya’nın yörüngesinde dolaşan bir toz bulutunun içinden geçmesiyle oluşuyor.

Dünya bu enkaz bulutunun içinden geçerken, küçük kaya ve toz parçaları saniyede 59 kilometre hızla atmosfere çarpıyor. Çarpma sırasında oluşan yoğun ısı, meteorları saniyeler içinde yakıyor. Küçük parçalar parlak izler bırakırken, daha büyük olanlar “ateş topu” şeklinde patlıyor.

Perseid Meteor Yağmuru’nun ne zaman başladığı kesin olarak bilinmiyor.

Ancak ilk gözlemler yaklaşık 2 bin yıl önce Antik Çin kayıtlarında yer alıyor.

EDİRNE

İşte Türkiye'nin birçok noktasından görüntülenen Perseid fotoğrafları...

MALATYA

KONYA

ERZURUM

ŞANLIURFA

ANKARA

AİZANOİ ANTİK KENTİ

ZERZEVAN KALESİ

Diyarbakır'ın Çınar ilçesindeki, Roma İmparatorluğu döneminde "askeri yerleşim" olarak kullanılan ve yeraltı tapınağı Mithras'ın da bulunduğu 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, gece saatlerinde fotoğraflandı.

HATAY

KÜTAHYA

GİRESUN

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) ikinci ve üçüncü büyük işletmeleri Altınova ile Gözlü Tarım İşletmelerindeki hububat ekili dairesel tarlalarda hasat sezonu kapandı.

Kırşehir'deki Malya Tarım İşletmesi'nde, yaklaşık 70 bin dekar alanda sertifikalı tohum için hububat ve yem bitkisi hasadı yapılıyor.

İzmir'de, rüzgar türbini kanatlarından çıkan sesleri analiz ederek arıza veya sistem hatasını anında belirleyen yapay zeka destekli "erken uyarı cihazı" geliştiren 2 genç mühendis, bu yenilikçi ürünlerini 5 ülkenin pazarına sundu.

Maksimum 48 aya kadar taksitlendirme imkânı verilecek. Taksit süresi, borç tutarına göre bankaca belirlenecek.Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecek.

Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödenmeyen değil, dönem borcu kısmen ya da tamamı ödenmeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya konu olabilecek. Öte yandan ihtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık "30 günü aşan" değil, "her türlü gecikmiş ödeme" olarak güncellendi.

YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NEREYE YAPILIR?

Yapılandırma başvurusu, borcun bulunduğu banka üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru kanalları şunlardır:

Banka şubeleri: Kimlik ve varsa gelir belgenizle doğrudan şubeye başvurabilirsiniz.

Mobil bankacılık: Bankanızın uygulamasından "Yapılandırma" ya da "Borç Transferi" sekmesini kontrol edin.

İnternet bankacılığı: Bireysel menülerden kredi kartı yapılandırma bölümüne girerek talep oluşturabilirsiniz.

Telefon bankacılığı: Müşteri hizmetlerini arayarak yapılandırma talebinde bulunabilirsiniz.

KREDİ KARTI YAPILANDIRMA BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ilgili bankaların şubelerinden, mobil bankacılık uygulamalarından ya da internet bankacılığı üzerinden yapılabiliyor.

Başvuru esnasında gelir belgesi ya da SGK dökümü gibi belgeler talep edilebiliyor

Yapılandırma başvurusu olumlu sonuçlanan kullanıcılarla yapılandırma sözleşmesi imzalanacak.