Emekli maaşında beklenmeyen bir kesinti veya ödeme değişikliği yaşayan vatandaşlar, işlemin nedenini e-Devlet üzerinden görüntüleyebiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), dijital hizmetleri aracılığıyla emeklilerin maaşlarına ilişkin ödeme ve kesinti bilgilerine çevrim içi erişim sağlamasına imkân tanıyor.

Emekli maaşındaki kesinti nasıl öğrenilir?

SGK'nın e-Devlet hizmetleri üzerinden sunulan "Emekli Ödeme Bilgileri" ekranı sayesinde emekliler, maaşlarına ilişkin birçok detayı tek platformdan inceleyebiliyor.

Bu ekran üzerinden;

• Maaş ödeme durumu,
• Yapılan kesintiler,
• Ödeme geçmişi,
• Aylığın durdurulmasına ilişkin bilgiler,
• Bankaya gönderilen ödeme tutarları

görüntülenebiliyor.

Emekli maaşı neden kesilebilir?

Emekli aylığında yaşanan kesinti veya ödeme değişiklikleri farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Bunlar arasında;

• Mevzuattan kaynaklanan güncellemeler,
• Hak sahipliği durumundaki değişiklikler,
• SGK inceleme ve denetimleri,
• Sağlık katılım payı kesintileri,
• Nafaka veya yasal icra kesintileri,
• SGK alacaklarına ilişkin işlemler

yer alabiliyor. Kesintinin gerekçesi kişiye özel olarak değerlendirildiğinden, kesin bilgi SGK kayıtlarında yer alan ödeme detaylarından öğrenilebiliyor.

e-Devlet üzerinden hangi bilgilere ulaşılabiliyor?

Emekliler, e-Devlet sistemi üzerinden;

• Güncel maaş tutarını,
• Ödeme tarihlerini,
• Yapılan kesintileri,
• Önceki dönem ödeme hareketlerini,
• Bankaya aktarılan tutarları

ayrıntılı şekilde görüntüleyebiliyor.

Bu sayede maaşta meydana gelen değişikliklerin nedeni kısa sürede kontrol edilebiliyor.

Hatalı kesinti olduğunu düşünenler ne yapmalı?

Ödeme bilgilerinde hata olduğunu düşünen veya kesinti gerekçesiyle ilgili açıklamaya ihtiyaç duyan vatandaşlar, bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik Merkezi veya SGK il müdürlüğüne başvurarak detaylı bilgi alabiliyor. Gerekli incelemenin ardından, mevzuata uygun şekilde işlem hakkında bilgilendirme yapılıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sigortalının vefatı halinde geride kalan hak sahiplerinin ekonomik olarak desteklenmesi amacıyla çeşitli sosyal güvenlik ödemeleri yapıyor. Ölüm aylığından cenaze ödeneğine, evlenme yardımından ölüm toptan ödemesine kadar farklı destekler belirli şartların sağlanması halinde hak sahiplerine sunuluyor. Ancak bu yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının prim gün sayısı ve hak sahiplerinin kanunda belirtilen koşulları taşıması gerekiyor.

SGK ölüm aylığını kimlere bağlıyor?

Sigortalının vefat etmesi halinde, gerekli şartların sağlanması durumunda eş, çocuklar ile belirli koşulları taşıyan anne ve babaya ölüm aylığı bağlanabiliyor.

Ölüm aylığından yararlanabilmek için öncelikle sigortalının gerekli prim şartlarını tamamlamış olması gerekiyor. Ayrıca eşin aylık alabilmesi için vefat tarihinde resmi nikâhın devam ediyor olması şartı aranıyor.

Ölüm aylığı için prim şartları neler?

SGK tarafından ölüm aylığı bağlanabilmesi için sigortalının çalışma statüsüne göre farklı prim şartları uygulanıyor.

Genel kural olarak;

• 4/a (SSK),
• 4/b (Bağ-Kur),
• 4/c (Emekli Sandığı)

kapsamındaki sigortalılar için en az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması gerekiyor.

Bu prim gününün hesabında askerlik veya doğum borçlanması gibi hizmet borçlanmaları da dikkate alınabiliyor.

Bunun yanında yalnızca 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalılar için daha farklı bir uygulama bulunuyor. Buna göre;

• En az 5 yıldır sigortalı olmak
• Borçlanma hariç 900 gün prim ödemiş olmak

şartlarının birlikte sağlanması halinde de hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabiliyor.

Birden fazla sigortalılık statüsünde çalışılmış olması halinde ise değerlendirme, son tabi olunan sigortalılık statüsüne göre yapılıyor.

Ölüm toptan ödemesi hangi durumda yapılıyor?

Sigortalının ölüm aylığı bağlanmasına yetecek prim gününü tamamlayamadan vefat etmesi halinde, belirli şartlar kapsamında ölüm toptan ödemesi gündeme geliyor.

Bu uygulamada, sigortalının çalışma hayatı boyunca ödenen belirli primler hak sahiplerine toplu olarak ödenebiliyor. Böylece ölüm aylığı bağlanamayan durumlarda yakınlara tek seferlik mali destek sağlanması amaçlanıyor.

Çeyiz yardımı kimlere veriliyor?

SGK'nın sağladığı desteklerden biri de kamuoyunda çeyiz yardımı olarak bilinen evlenme ödeneği.

Anne veya babasından dolayı yetim aylığı alan kız çocuklarına, evlenmeleri halinde belirlenen şartlar çerçevesinde toplu ödeme yapılabiliyor. Bu ödeme, evlilik nedeniyle kesilecek yetim aylığına karşılık peşin destek niteliği taşıyor.

Cenaze ödeneği nasıl alınıyor?

Sigortalının vefatı sonrasında cenaze giderlerine katkı sağlamak amacıyla SGK tarafından cenaze ödeneği de veriliyor.

Bu ödeme tek seferlik olarak yapılıyor ve mevzuatta belirtilen hak sahiplerine veya gerekli şartları taşıyan kişilere ödenebiliyor.

Kimler SGK'nın ölüm yardımlarından yararlanamıyor?

Mevzuatta bazı kişilerin ölüm aylığı ve diğer ölüm yardımlarından yararlanamayacağı da açık şekilde düzenleniyor.

Kesinleşmiş mahkeme kararı bulunması halinde;

• Sigortalıyı kasten öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler,
• Sigortalıya karşı ağır suç işlediği tespit edilenler,
• Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle mirasçılıktan çıkarılan kişiler,

ölüm aylığı ve ilgili sosyal güvenlik haklarından yararlanamıyor.

Hak sahiplerinin başvuru şartlarını dikkatle incelemesi gerekiyor

Ölüm aylığı ve diğer SGK yardımları, belirli yasal şartların sağlanması halinde hak sahiplerine sunuluyor. Prim gün sayısı, sigortalılık statüsü ve hak sahiplerinin durumu gibi unsurlar başvuruların değerlendirilmesinde belirleyici oluyor. Bu nedenle hak kaybı yaşanmaması adına başvuru öncesinde güncel mevzuatın ve SGK tarafından belirlenen koşulların dikkatle incelenmesi önem taşıyor.

Özellikle elektronik belge uygulamalarına ilişkin yükümlülüklerin kapsamının genişlemesi, beyan ve bildirim süreçlerinin dijital ortamda eksiksiz yerine getirilmesini daha da önemli hale getiriyor. Bunun yanında vergi mevzuatında yapılan değişiklikler ile SGK uygulamalarına yönelik yeni düzenlemelerin de muhasebe süreçlerine doğrudan etkisi bulunuyor.

Uzmanlar, işletmelerin yılın ikinci yarısında herhangi bir idari yaptırımla karşılaşmamak için mali takvimlerini güncellemeleri, beyanname ve bildirim sürelerini yakından takip etmeleri, elektronik belge sistemlerine ilişkin yükümlülüklerini gözden geçirmeleri ve yeni düzenlemelere uyum sağlamaları gerektiğini belirtiyor. Özellikle mali müşavirler ile işletmeler arasındaki koordinasyonun artırılması, olası vergi risklerinin önlenmesi açısından önem taşıyor.

Yılın geri kalan döneminde uygulanacak düzenlemelerin yakından takip edilmesi; vergi uyumu, belge düzeni ve finansal planlama açısından işletmelere önemli avantaj sağlayacak. Değişen mevzuata zamanında uyum sağlanması ise hem idari yaptırımların önüne geçilmesine hem de süreçlerin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sunacak.

Düzenleme, 7582 sayılı Kanun ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48’inci maddesinde yapılan değişiklikler ve 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda hazırlandı. Genelge ile SGK’nın 2024/12 sayılı Genelgesi’nde yer alan tecil hükümleri de güncellendi.

Azami Tecil Süresi 72 Aya Çıkarıldı

Yeni düzenlemeye göre borçların taksitlendirilmesinde uygulanabilecek azami süre 36 aydan 72 aya yükseltildi. Likidite oranı 0,51 ile 1,00 arasında olan borçlular için azami süre 36 ay olarak korunurken, likidite oranı 0,50 ve altında olanlar için 72 aya kadar tecil imkânı tanındı. Ayrıca 36 ayı aşan tecillerde kademeli tecil uygulaması yapılmayacak.

Teminatsız Tecil Limiti 10 Milyon TL Oldu

Genelgenin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri teminat uygulamasında yapıldı. Daha önce 250 bin TL olan teminatsız tecil sınırı 10 milyon TL’ye çıkarıldı. Bu tutarı aşan borçlarda ise yalnızca aşan kısmın yarısı kadar teminat alınacak.

Örneğin 20 milyon TL tutarında borcu bulunan bir mükellef için teminat hesabı, 10 milyon TL'yi aşan 10 milyon TL'nin yarısı esas alınarak yapılacak. Böylece özellikle yüksek tutarlı SGK borçlarında teminat yükü önemli ölçüde azaltılmış oldu.

İndirimli Tecil Faizi İçin Son Tarih 31 Ağustos

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği doğrultusunda, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapılacak tecil işlemlerinde yıllık yüzde 39 yerine yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak. Bu avantajdan yararlanabilmek için tecil başvurusunun ve ilk taksit ödemesinin en geç 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tamamlanması gerekiyor.

İlk taksitin süresinde ödenmemesi halinde indirimli faiz uygulamasından yararlanılamayacak. Tecil işlemi de ilk taksitin peşin olarak ödendiği tarihte başlayacak.

Hangi Borçlar Kapsamda?

Düzenleme, 4/1-a kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler ile 4/1-b kapsamındaki sigortalıların 2026 yılı Haziran ayı ve öncesine ait borçlarını kapsıyor. Sigorta primleri, işsizlik sigortası primleri, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tebliğ edilmiş ve kesinleşmiş idari para cezaları ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zamları tecil kapsamına alınabilecek.

Buna karşılık özel kanunlar kapsamında yapılandırılmış ve yapılandırması bozulmamış borçlar için bu genelge hükümlerinden yararlanılamayacak. Ayrıca Temmuz 2026 ve sonraki dönemlere ait borçlar mevcut ödeme planlarına eklenemeyecek, bu borçlar için ayrı bir tecil başvurusu yapılması gerekecek.

Haciz ve Takip İşlemleri Durdurulacak

Tecil başvurusunun kabul edilmesi ve ilk taksitin ödenmesinin ardından icra takip, haciz ve satış işlemleri durdurulacak. Araçlar üzerindeki yakalama şerhleri kaldırılabilecek, satış aşamasına gelmiş mallar için ise ilk taksit ve masrafların ödenmesi şartıyla satış işlemleri iptal edilebilecek. Ancak hacizler kaldırılmayacak ve teminat niteliğini korumaya devam edecek.

Ayrıca belediyeler ve belediye şirketleri açısından da önemli bir kolaylık getirildi. Tecilli borçlar nedeniyle genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan kesintiler, tecil süresi boyunca uygulanmayacak.

Eski Teciller de Düzenlemeden Yararlanabilecek

4 Haziran 2026 tarihinden önce başlatılmış ancak henüz sonuçlandırılmamış tecil talepleri ile halen devam eden teciller de yeni düzenlemelerden yararlanabilecek. Borçlunun talebi halinde mevcut ödeme planlarına ilave süre verilebilecek ve 16 Haziran 2026 tarihinden itibaren yüzde 29 oranındaki yeni tecil faizi uygulanabilecek.

Sosyal Güvenlik Uyuşmazlıklarında Önce SGK’ya Başvuru Şartı

Sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan birçok uyuşmazlıkta, doğrudan dava açmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yapılması gerekiyor.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesi uyarınca, hizmet tespiti davaları hariç olmak üzere, sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce SGK’ya müracaat edilmesi dava şartı olarak kabul ediliyor.

Bu nedenle SGK’ya karşı açılacak davalarda, doğrudan iş mahkemesine başvurmak çoğu durumda davanın usulden reddedilmesine yol açabiliyor.

Sosyal Güvenlik Uygulamaları Herkesi Etkiliyor

Sosyal güvenlik reformu ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek çatı altında toplandı. Genel sağlık sigortası uygulamasının devreye girmesiyle birlikte SGK, ülkede yaşayan çok geniş bir kesimi ilgilendiren işlemler yapan en önemli kamu kurumlarından biri haline geldi.

SGK’nın işlemleri; işçileri, işverenleri, emeklileri, sigortalıları, hak sahiplerini, yabancı uyrukluları ve genel sağlık sigortası kapsamındaki kişileri doğrudan veya dolaylı olarak etkiliyor.

Bu geniş etki alanı, sosyal güvenlik uygulamalarından kaynaklanan uyuşmazlıkların da artmasına neden oluyor.

Sosyal Güvenlik Uyuşmazlıklarında Görevli Mahkeme Hangisidir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101’inci maddesine göre, sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme iş mahkemesidir.

Buna göre, aksine özel bir düzenleme bulunmadıkça SGK’nın işlem ve uygulamalarına karşı iş mahkemelerinde dava açılması gerekir.

Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır. SGK tarafından uygulanan idari para cezalarına karşı açılacak davalarda görevli mahkeme iş mahkemesi değil, idare mahkemesidir.

SGK Davalarının Sayısı Her Yıl Artıyor

SGK’nın taraf olduğu dava ve takip dosyalarının sayısı oldukça yüksektir.

2025 yılı verilerine göre, SGK lehine ve aleyhine açılan idari, hukuk, ceza, vergi, icra-iflas davaları ile icra takip dosyalarının toplamı yaklaşık 126 bin dosyaya ulaşmıştır.

Aynı yıl itibarıyla SGK’nın taraf olduğu derdest dava ve icra dosyası sayısı ise 1 milyonun üzerindedir.

2025 Yılında Açılan SGK Dava ve Takip Dosyaları

2025 yılında SGK’nın taraf olduğu yeni dosyaların dağılımı şu şekildedir:

Hukuk davaları: 38.128

İcra-iflas davaları: 2.411

İdari davalar: 10.417

Vergi davaları: 24

Ceza davaları: 5.327

İcra takip dosyaları: 69.759

Toplam: 126.066

Bu rakamlar, SGK işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların hem vatandaşlar hem de yargı sistemi açısından ne kadar geniş bir alanı etkilediğini göstermektedir.

SGK’nın Devam Eden Dosya Sayısı 1 Milyonu Aştı

2025 yılı itibarıyla SGK’nın taraf olduğu toplam derdest dava ve icra dosyası sayısı 1.035.016 olarak açıklanmıştır.

Bu dosyaların dağılımı şu şekildedir:

Hukuk davaları: 476.210

İcra-iflas davaları: 25.347

İdari davalar: 172.716

Vergi davaları: 191

Ceza davaları: 30.933

İcra takip dosyaları: 329.619

Toplam: 1.035.016

2026 yılı itibarıyla bu sayının 1,2 milyona yaklaştığı tahmin edilmektedir.

Dava Sayısındaki Artış Yargının İş Yükünü Artırıyor

SGK ile vatandaşlar veya işverenler arasında yaşanan uyuşmazlıkların artması, iş mahkemelerinin ve Yargıtay’ın iş yükünü de artırıyor.

Bu durum, davaların daha uzun sürede sonuçlanmasına, vatandaşların yargılama giderleriyle karşılaşmasına ve sosyal güvenlik haklarına geç ulaşmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle mevzuatta, birçok uyuşmazlık bakımından dava açmadan önce SGK’ya başvuru zorunluluğu getirilmiştir.

SGK’ya Başvuru Dava Şartıdır

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre, 5510 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce SGK’ya başvurulması gerekir.

Bu başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması halinde mahkeme, idari başvuru yolu tüketilmediği için davayı usulden reddedebilir.

Bu nedenle SGK işlemlerine karşı dava açmayı düşünen kişilerin öncelikle Kuruma yazılı başvuru yapmaları önemlidir.

SGK Başvuruya 60 Gün İçinde Cevap Vermezse Ne Olur?

SGK’ya yapılan başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse, talep reddedilmiş sayılır.

Bu durumda kişi, SGK’nın açık ret cevabını beklemeden, 60 günlük sürenin sonunda dava açma yoluna gidebilir.

Başka bir ifadeyle, SGK’nın sessiz kalması başvurunun kabul edildiği anlamına gelmez. Kanun gereği bu durum zımni ret olarak değerlendirilir.

SGK’ya Başvuru Süresi Zamanaşımını Etkiler mi?

SGK’ya başvuruda geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

Bu düzenleme, kişinin idari başvuru yapması nedeniyle dava hakkını kaybetmesini önlemeyi amaçlar.

Ancak yine de sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında başvuru ve dava süreleri dikkatle takip edilmelidir.

Doğrudan Dava Açılırsa Ne Olur?

SGK’ya başvuru yapılması gereken bir konuda, doğrudan iş mahkemesinde dava açılması halinde mahkeme davayı usulden reddedebilir.

Çünkü bu tür uyuşmazlıklarda Kuruma başvuru, dava açılabilmesi için ön koşul niteliğindedir.

Bu nedenle gereksiz zaman kaybı ve yargılama masrafı yaşamamak için, dava açmadan önce uyuşmazlığın SGK başvurusu gerektirip gerektirmediği kontrol edilmelidir.

Hizmet Tespit Davaları Bu Kuralın Dışındadır

SGK’ya başvuru şartının en önemli istisnası hizmet tespit davalarıdır.

Hizmet akdine tabi olarak çalışmasına rağmen sigortalı bildirimi yapılmayan veya eksik bildirilen kişiler, zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti için doğrudan iş mahkemesinde dava açabilir.

Bu tür davalarda SGK’ya önceden başvuru yapılması zorunlu değildir.

Hizmet Tespit Davalarında SGK Davaya Katılır

Hizmet tespit davaları işveren aleyhine açılır.

Ancak dava açıldıktan sonra mahkeme tarafından SGK’ya re’sen ihbar yapılır.

SGK, ihbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılır. Kurum, yanında katıldığı taraf kanun yoluna başvurmasa bile karara karşı kanun yoluna başvurabilir.

Yargılama sonunda verilen karar kesinleştikten sonra SGK tarafından uygulanır.

SGK İdari Para Cezalarında Görevli Mahkeme Farklıdır

SGK’nın uyguladığı idari para cezalarına karşı açılacak davalarda görevli mahkeme iş mahkemesi değildir.

Bu tür davalar idare mahkemelerinde görülür.

Dolayısıyla uyuşmazlığın sosyal güvenlik hakkına mı, prim işlemine mi, hizmet tespitine mi yoksa idari para cezasına mı ilişkin olduğu doğru belirlenmelidir.

SGK’ya Başvuru Neden Önemlidir?

SGK’ya başvuru zorunluluğu, uyuşmazlıkların yargıya taşınmadan idari aşamada çözülebilmesini amaçlar.

Kuruma yapılan başvuru sonucunda bazı hatalı işlemler düzeltilebilir, eksik bilgiler tamamlanabilir veya uyuşmazlık mahkemeye gitmeden çözülebilir.

Bu durum hem yargının iş yükünü azaltır hem de vatandaşların daha kısa sürede sonuca ulaşmasını sağlayabilir.

Dava Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

SGK’ya karşı dava açmadan önce uyuşmazlığın konusu belirlenmelidir.

Dava konusu hizmet tespiti değilse, kural olarak önce SGK’ya başvuru yapılmalıdır.

Başvuru yazılı ve belgeli olmalı, talep açık şekilde belirtilmelidir. SGK’nın ret cevabı veya 60 gün içinde cevap vermemesi halinde dava açma aşamasına geçilebilir.

Sonuç

SGK’ya karşı açılacak davalarda genel kural, dava açmadan önce Kuruma başvuru yapılmasıdır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, hizmet tespit davaları hariç olmak üzere sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda SGK’ya başvuru dava şartıdır.

SGK başvuruyu reddederse veya 60 gün içinde cevap vermezse dava açılabilir. Ancak hizmet akdine tabi çalışmaların tespiti için açılacak hizmet tespit davaları doğrudan iş mahkemesinde açılabilir.

Bu nedenle SGK’ya karşı dava açmadan önce başvuru şartı, görevli mahkeme ve dava türü dikkatle değerlendirilmelidir.

Sosyal Güvenlik Kurumu, 2026/Nisan ayı dönemine ilişkin Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile Aylık Prim ve Hizmet Belgesi için süre uzatımı duyurdu. Kurum Yönetim Kurulunun 20 Mayıs 2026 tarihli kararıyla, Türkiye genelinde bildirim ve ödeme süreleri yeniden belirlendi.

Düzenleme, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenleri kapsıyor. Buna göre Nisan 2026 dönemine ait sigorta bildirimleri 3 Haziran 2026 Çarşamba günü sonuna kadar verilebilecek. Bu beyanname ve belgeler nedeniyle tahakkuk eden tutarların ödeme süresi ise 5 Haziran 2026 tarihine kadar uzatıldı.

MPHB Süre Uzatımı Nedir?

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, işverenlerin vergi kesintileri ile sigorta bildirimlerini birlikte beyan ettiği önemli bir yükümlülüktür.

SGK’nın duyurusuyla, 2026/Nisan dönemine ait Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin yalnızca “Sigorta Bildirimleri” kısmı için süre uzatımı yapıldı. Aynı şekilde Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin verilme süresi de uzatıldı.

Hangi Dönem İçin Süre Uzatıldı?

Süre uzatımı, 2026 yılı Nisan ayı/dönemi için geçerli olacak.

İşverenlerin bu döneme ait Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin sigorta bildirimleri bölümü ile Aylık Prim ve Hizmet Belgesini yeni belirlenen tarihe kadar vermesi mümkün olacak.

Bildirimler İçin Yeni Son Gün Ne Zaman?

2026/Nisan ayı dönemine ilişkin Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin sigorta bildirimleri kısmı ile Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin verilme süresi 3 Haziran 2026 Çarşamba günü sonuna kadar uzatıldı.

Bu tarihe kadar yapılan bildirimler süresinde verilmiş kabul edilecek.

Prim Ödeme Süresi Ne Zamana Kadar Uzatıldı?

Söz konusu beyanname ve belgeler nedeniyle tahakkuk eden tutarların ödeme süresi 5 Haziran 2026 tarihi sonuna kadar uzatıldı.

İşverenlerin prim ve diğer tahakkuk eden tutarları bu tarihe kadar ödemesi gerekiyor.

Süre Uzatımı Neden Yapıldı?

2026/Nisan dönemi bildirimleri için son gün olan 26 Mayıs 2026 tarihinin Kurban Bayramı arifesine denk gelmesi ve 25-26 Mayıs 2026 tarihlerinin idari izin kabul edilmesi nedeniyle süre uzatımı kararı alındı.

SGK, işverenlerin bildirimlerini süresinde yapabilmesi amacıyla Türkiye genelinde bu süreleri uzattı.

Kimler Yararlanabilecek?

Duyuru, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenleri kapsıyor.

Bu nedenle özel sektör işverenleri ve 4/1-a kapsamında çalışan bildiren tüm işverenler yeni tarihlerden yararlanabilecek.

İşverenler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

SGK’nın süre uzatımı, bayram ve idari izin dönemine denk gelen bildirim takvimi nedeniyle işverenlere ek süre sağlamış oldu.

İşverenler ve meslek mensupları, Nisan 2026 dönemine ilişkin sigorta bildirimlerini 3 Haziran 2026’ya kadar verebilecek. Tahakkuk eden prim ödemeleri ise 5 Haziran 2026 tarihine kadar yapılabilecek.

Bu nedenle bordro, muhasebe ve insan kaynakları birimlerinin SGK bildirim ve ödeme takvimlerini yeni tarihlere göre güncellemesi gerekiyor.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde asgari işçilik araştırmasına ilişkin önemli değişiklikler yapıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği, 16 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yeni düzenleme; ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işlerinde asgari işçilik araştırmasının kapsamını, hesaplama yöntemini, iş bitim tarihinin tespitini, ilişiksizlik belgesi sürecini ve re’sen araştırma yapılacak halleri yeniden belirliyor.

Asgari İşçilik Araştırması Nedir?

Asgari işçilik araştırması, SGK’nın ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaatlarda yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğini kontrol etmek için yaptığı inceleme sürecidir.

Yeni tanıma göre bu işlem; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel inşaatlar için ilgili kurumlardan alınan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacak.

Araştırma süreci; değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarından oluşacak.

Yönetmelikte Ne Değişti?

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle asgari işçilik araştırması daha ayrıntılı hale getirildi.

SGK, öncelikle asgari işçilik hesabı yapılıp yapılmayacağını değerlendirecek. Hesaplama yapılacaksa, işveren tarafından yeterli işçilik bildirilip bildirilmediği kontrol edilecek ve buna göre prim tahakkuku ya da ilişiksizlik süreci yürütülecek.

Birden Fazla Yapı Ruhsatı İçin Tek Sicil Numarası Kullanılabilecek mi?

Yeni düzenleme ile aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatlarında tek sicil numarasıyla işlem yapılmasına imkan tanındı.

Ancak bunun için bazı şartların birlikte sağlanması gerekiyor. Parsellerin bitişik ya da yakın olması, işverenin ilk işin başlangıç tarihinden itibaren 6 ay içinde talepte bulunması ve inşaatlarda çalışan sigortalıların birbirine karışması şartı aranacak.

Bu koşulların bulunması halinde SGK ünitesi, inşaatların tek sicil numarası altında yürütülmesine izin verebilecek.

Hakediş Üzerinden Asgari İşçilik Araştırması Yapılabilecek mi?

İhale konusu işlerde, geçici kabulü noksansız yapılan ancak işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı henüz bildirilmemiş olan durumlar için yeni bir uygulama getirildi.

İşveren talepte bulunursa, yalnızca işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırması yapılabilecek. Ancak bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek.

Toplam istihkak tutarı daha sonra ihale makamı tarafından bildirilirse, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkaktan düşülecek. Kalan tutar üzerinden yapılacak araştırma sonucuna göre ilişiksizlik belgesi düzenlenecek.

İlişiksizlik Belgesi Ne Zaman Verilecek?

İlişiksizlik belgesi, toplam istihkak tutarının bildirilmesi ve kalan tutar üzerinden yapılacak nihai araştırmanın sonucuna göre düzenlenecek.

Bu nedenle yalnızca ödenen hakediş üzerinden yapılan ara nitelikteki araştırma, ilişiksizlik belgesi alınması için yeterli olmayacak. İşverenlerin, ihale makamından toplam istihkak bilgisinin SGK’ya bildirilmesini takip etmesi gerekecek.

İş Bitim Tarihi Nasıl Belirlenecek?

Yönetmelik değişikliğiyle iş bitim tarihinin tespitine ilişkin hükümler de netleştirildi.

İhale makamı tarafından onaylanan geçici kabul tutanağında eksik veya kusur bulunmadığı belirtilmişse, tutanakta yer alan iş bitim tarihi esas alınacak.

Geçici kabul tutanağında eksik veya kusur tespit edilmişse, bu eksik ve kusurların tamamlandığı tarih iş bitim tarihi kabul edilecek.

İş geçici veya kesin kabule tabi değilse, ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılacak.

İhaleli İş Yarım Kalırsa Ne Olacak?

İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırması yapılacak.

Ancak işverene herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamışsa, araştırma işlemi yapılmayacak. Bu düzenleme, tamamlanmayan işlerde SGK araştırmasının hangi tutar üzerinden yürütüleceğini açıklığa kavuşturuyor.

Özel İnşaatlarda İnşaat Maliyeti Nasıl Hesaplanacak?

Yönetmelikte “bina maliyeti” ifadesi “inşaat maliyeti” olarak değiştirildi. Özel nitelikteki inşaatlarda araştırma yapılırken iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınacak.

İnşaat başladığı yıl içinde tamamlanmışsa, maliyet hesabında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli kullanılacak.

İnşaat başladığı yıldan sonraki yıllarda tamamlanmışsa, bitirildiği yıl hariç olmak üzere başlangıç yılı ile bitiş yılı arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması alınacak. Aynı yıl içinde birden fazla birim maliyet yayımlanmışsa, o yılın son yayımlanan birim maliyet bedeli dikkate alınacak.

İki Yıl Sigortalı Çalıştırılmayan İnşaatlarda Ne Olacak?

Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde en az iki yıl sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen ya da SGK tarafından tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde re’sen araştırma yapılacak.

Bu araştırma, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla SGK ünitesi tarafından gerçekleştirilecek.

Tescil Edilmemiş İşyerlerinde Araştırma Yapılacak mı?

Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildirimi yapılmamış ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işyerleri için de araştırma süreci düzenlendi.

Bu işlerde başlangıç ve bitiş tarihleri, ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilecek. İşin yürütümü için gerekli asgari işçilik miktarı SGK ünitesi tarafından belirlenecek.

Bu nitelikteki işyerlerinde yapılan araştırmalarda asgari işçilik oranında eksiltme uygulanmayacak.

Eksik İşçilik Tespit Edilirse Ne Olacak?

SGK tarafından yapılan araştırma sonucunda Kuruma bildirilmediği tespit edilen asgari işçilik tutarı üzerinden prim tahakkuku yapılacak.

İhale konusu işlerde Yönetmeliğin 110’uncu maddesine göre belirlenen asgari işçilik miktarı esas alınacak. Özel nitelikteki inşaatlarda ise 111’inci maddeye göre hesaplanan prim tutarı dikkate alınacak.

Aksine bir tespit yoksa, hesaplanan prim tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilecek. Bu tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverene tebliğ edilecek.

Borç Ne Zaman Kesinleşecek?

İşverenin tebliğ edilen borcu bir ay içinde ödemesi, taahhütname vermesi veya bu süre içinde itiraz etmemesi halinde borç kesinleşecek.

Bu nedenle işverenlerin SGK’dan gelen tebligatları dikkatle takip etmesi, ödeme veya itiraz süresini kaçırmaması gerekiyor.

İşverenler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni düzenleme, ihale konusu işler ve özel inşaatlarda SGK asgari işçilik araştırmasını daha sistematik ve belgeye dayalı hale getiriyor.

İşverenlerin yapı ruhsatı, hakediş bilgisi, iş başlangıç ve bitiş tarihleri, sigortalı bildirimleri ve inşaat maliyeti hesaplarını düzenli tutması önem taşıyor.

Özellikle birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatlarda tek sicil numarası talebi, 6 aylık başvuru süresi, sigortalıların karışması şartı, iş bitim tarihinin doğru tespiti ve re’sen araştırma hükümleri uygulamada yakından takip edilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.

Çalışanlara sağlanan yemek yardımlarında SGK prim istisnasına ilişkin yeni dönem başladı. 17 Nisan 2026 tarihinden itibaren geçerli olan düzenlemeyle, sosyal güvenlik primi bakımından yemek yardımı istisna tutarı gelir vergisi istisnası ile uyumlu hale getirildi.

Yeni uygulamaya göre 2026 yılı için günlük 300 TL’ye kadar olan yemek yardımı tutarı, belirli şartlarla sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek. Düzenlemenin uygulama esasları ise SGK’nın 7 Mayıs 2026 tarihli ve 2026/12 sayılı Genelgesi ile açıklandı.

Yemek Yardımı Nedir?

Yemek yardımı, işverenlerin çalışanların günlük beslenme ihtiyacını karşılamak amacıyla sunduğu sosyal haklardan biridir.

Bu yardım işyerinde yemek verilmesi, nakit ödeme yapılması, yemek kartı, yemek çeki veya yemek kuponu sağlanması gibi farklı yöntemlerle uygulanabilir. İşverenler açısından yemek yardımı maliyet unsuru olsa da vergi ve SGK düzenlemeleriyle belirli sınırlar içinde teşvik ediliyor.

SGK Yemek Yardımı İstisnasında Ne Değişti?

Uzun süredir gelir vergisi istisnası ile SGK yemek yardımı istisnası arasında tutar farkı bulunuyordu. Gelir vergisi istisnası yıllar içinde daha hızlı artarken, SGK istisna tutarı daha düşük seviyede kalmıştı.

Ayrıca yemek kartı, yemek çeki veya kuponla yapılan yardımların ayni yardım sayılıp sayılmayacağı ve tamamının mı yoksa belirli tutara kadar olan kısmının mı prime tabi olmayacağı konusunda uygulamada tartışmalar yaşanıyordu.

7577 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle bu tartışmaları azaltacak yeni bir sistem getirildi. Buna göre SGK yemek yardımı istisnası, gelir vergisi istisna tutarı olan günlük 300 TL’ye eşitlendi.

2026 SGK Yemek Yardımı İstisna Tutarı Ne Kadar?

2026 yılında yemek yardımı için SGK prim istisna tutarı günlük 300 TL olarak uygulanacak.

Bu tutar, çalışanın fiilen çalıştığı günler dikkate alınarak hesaplanacak. Nakit ödeme, yemek kartı, yemek kuponu veya yemek çeki gibi yöntemlerle sağlanan yemek yardımlarında, çalışan başına günlük 300 TL’ye kadar olan kısım sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek.

Yemek Kartı ve Yemek Çeki Prime Tabi mi?

Yeni düzenlemeye göre yemek kartı, yemek kuponu, yemek çeki veya benzeri araçlarla sağlanan yemek yardımlarında günlük 300 TL’ye kadar olan tutar prime esas kazanca dahil edilmeyecek.

Ancak bu istisnanın uygulanabilmesi için ödemenin çalışanın beslenme ihtiyacını karşılamaya yönelik olması gerekiyor. Çalışanın bu araçlarla besin maddesi satın alması ve tüketmesi esas alınıyor.

Günlük 300 TL’yi aşan tutarlar ise prime esas kazanca dahil edilecek.

Nakit Yemek Yardımı İçin İstisna Var mı?

Nakit olarak yapılan yemek yardımlarında da günlük 300 TL’ye kadar olan kısım, çalışılan günler esas alınarak SGK priminden istisna olacak.

Ancak nakit yemek yardımının asgari ücretin içinde gösterilmemesi gerekiyor. Yemek yardımı, brüt asgari ücrete ilave olarak verilmelidir.

Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, işçilere sağlanan sosyal yardımlar nedeniyle asgari ücretten indirim yapılamaz. Bu nedenle yemek bedelinin prime esas kazanç alt sınırı olan brüt asgari ücretin içine dahil edilmemesi önem taşıyor.

İşyerinde Yemek Verilirse SGK Primi Uygulanır mı?

İşyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek verilmesi halinde yemek bedelinin tamamı sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek.

Bu durumda herhangi bir günlük tutar sınırı uygulanmadan, işyerinde sağlanan yemek hizmeti prime tabi tutulmayacak.

Bazı Çalışanlara İşyerinde, Bazılarına Kartla Yemek Verilirse Ne Olur?

Aynı işyerinde çalışanların bir kısmına işyerinde yemek verilirken, diğer çalışanlara nakit, yemek kartı veya yemek kuponu sağlanabilir.

Bu durumda işyerinde veya müştemilatında yemek hizmeti verilen çalışanlar için yemek bedelinin tamamı prime tabi olmayacak. Nakit, yemek kartı veya kupon gibi yöntemlerle yardım yapılan çalışanlar için ise günlük 300 TL’ye kadar olan tutar sigorta priminden istisna edilecek.

Hem İşyerinde Yemek Hem Yemek Kartı Verilirse Ne Olur?

Çalışan fiilen çalıştığı günlerin tamamında işyerinde verilen yemek hizmetinden yararlanıyorsa ve buna ek olarak nakit, yemek kartı veya yemek kuponu da alıyorsa farklı bir uygulama yapılacak.

İşyerinde verilen yemek hizmetinin tamamı prime tabi olmayacak. Ancak buna ek olarak verilen nakit veya kart yardımı için ayrıca istisna uygulanmayacak. Bu ilave tutarın tamamı sigorta primine esas kazanca dahil edilecek.

Çalışan Bazı Günler İşyerinde, Bazı Günler Kartla Yemek Alırsa Ne Olur?

Çalışanın fiilen çalıştığı günlerin bir kısmında işyerinde yemek hizmetinden, diğer günlerinde ise nakit, yemek kartı veya yemek kuponundan yararlanması mümkündür.

Bu durumda işyerinde yemek verilen günler için yemek bedelinin tamamı prime tabi olmayacak. Diğer günlerde sağlanan nakit veya kartlı yemek yardımı için ise günlük 300 TL’ye kadar olan tutar sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek.

İstisna Tutarı Her Yıl Artacak mı?

Yeni düzenlemeyle SGK yemek yardımı istisna tutarının yıllık artışı, Vergi Usul Kanunu’ndaki yeniden değerleme oranına bağlandı.

Böylece ilerleyen yıllarda istisna tutarının güncellenmesi daha sistematik hale gelecek. Bu durum, gelir vergisi ve SGK uygulamaları arasındaki uyumsuzluğun azaltılması açısından önemli görülüyor.

Muvazaalı İşlemlerde Ne Olacak?

SGK, yemek hizmeti adı altında yapılan ödemelerde muvazaalı durum tespit ederse, prim kaybını işverenden gecikme zammı ve cezasıyla birlikte tahsil edebilecek.

Bu nedenle yemek yardımı uygulamalarının gerçek durumu yansıtması, bordro kayıtlarıyla uyumlu olması ve çalışanlara sağlanan menfaatin doğru şekilde belgelendirilmesi gerekiyor.

İşverenler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?

Yeni düzenleme, işverenlerin yemek yardımı uygulamalarında daha net bir çerçeve sunuyor. Gelir vergisi ve SGK istisna tutarlarının uyumlu hale getirilmesi, bordro süreçlerinde kolaylık sağlayacak.

İşverenlerin özellikle günlük 300 TL sınırını, çalışılan gün sayısını, yardımın asgari ücrete ilave olarak verilip verilmediğini ve işyerinde yemek ile kartlı/nakit yardımın birlikte uygulanıp uygulanmadığını dikkatle takip etmesi gerekiyor.

Türkiye’de iş kazalarına ilişkin hukuki yapı, birden fazla mevzuatın birlikte uygulanmasına dayalı karma bir sistem üzerinden yürütülüyor. Sosyal güvenlik işlemleri, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, işverenin tazminat sorumluluğu ve ceza hukuku boyutu aynı olay kapsamında eş zamanlı değerlendirmeye alınıyor.

2021–2026 döneminde yapılan düzenlemeler ise özellikle geçici iş göremezlik ödeneği hesaplamaları ile iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerde önemli değişiklikler ortaya çıkardı.

İş Kazalarında Dört Ayrı Hukuki Süreç İşliyor

Mevcut sistemde iş kazaları bakımından;

• SGK yardımları ve kurum işlemleri,
• iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri,
• maddi ve manevi tazminat sorumluluğu,
• ceza hukuku yaptırımları

birlikte değerlendiriliyor.

Bu nedenle iş kazaları yalnızca SGK bildirimiyle sınırlı bir süreç olmaktan çıkıp çok yönlü hukuki sonuçlar doğuruyor.

Geçici İş Göremezlik Hesabında Yeni Sistem

2024 sonunda yapılan düzenlemelerle birlikte geçici iş göremezlik ödeneği hesaplamasında önemli değişiklikler yürürlüğe girdi.

Yeni uygulamaya göre iş kazalarında günlük kazanç hesabı artık yalnızca son üç aylık prime esas kazanç üzerinden değil, son on iki aylık ortalama dikkate alınarak yapılacak.

Düzenleme özellikle;

• düzensiz prim ödemesi bulunan çalışanlar,
• son dönemde ücret artışı yaşayan sigortalılar,
• düşük prim günü olan çalışanlar

bakımından ödeneğin tutarını doğrudan etkileyebilecek.

SGK tarafından yayımlanan uygulama genelgelerinde, düşük prim günü bulunan sigortalılar için getirilen üst sınır uygulamasının tüm vaka türlerine genişletildiği de açıklandı.

İş Kazası Sayılan Haller Korunuyor

5510 sayılı Kanun kapsamında;

• işyerinde meydana gelen olaylar,
• işverenin yürüttüğü iş nedeniyle oluşan kazalar,
• görevli gönderme sırasında yaşanan olaylar,
• işverence sağlanan taşıtla gidiş gelişler,
• emzirme izni sırasında yaşanan kazalar

iş kazası kapsamında değerlendirilmeye devam ediyor.

SGK uygulamalarında olayın işin yürütümüyle doğrudan bağlantılı olup olmadığı değerlendirilirken uygun illiyet bağı ve sigortalılık ilişkisi temel kriterler arasında yer alıyor.

İşverenin Sorumluluğu Devam Ediyor

İş kazasının işverenin kusuru veya iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırı davranışı nedeniyle meydana geldiğinin tespiti halinde SGK’nın işverene rücu hakkı bulunuyor.

Benzer şekilde üçüncü kişilerin kusurunun bulunması durumunda da kurum tarafından yapılan ödemelerin belirli kısmı sorumlulara yansıtılabiliyor.

50’den Az Çalışanı Olan İşyerleri İçin Yeni Dönem

2025 itibarıyla az tehlikeli sınıfta yer alan ve 50’den az çalışanı bulunan işyerleri açısından iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü fiilen genel hale geldi.

Önceki erteleme süresinin sona ermesiyle birlikte küçük ölçekli işyerleri de iş sağlığı ve güvenliği hizmet yükümlülükleri kapsamına dahil oldu.

ÇASMER Düzenlemesi Uygulamaya Girdi

2025 yılında yapılan değişikliklerle birlikte iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışarıdan alınmasında yeni bir model daha sisteme eklendi.

OSGB’lere ek olarak Çalışan Sağlığı Merkezleri (ÇASMER) üzerinden de hizmet alınabilmesine imkân tanındı.

Bu düzenleme özellikle küçük işletmelerin hizmet erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.

İSG Eğitimlerinde Yeni Yönetmelik

2026 yılında yayımlanan yeni yönetmelikle çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi.

Yeni sistemde;

• işe başlama eğitimleri,
• eğitim süreleri,
• belgelendirme süreçleri,
• uygulama esasları

yeniden tanımlandı.

İş kazası davalarında eğitim kayıtları ve belgelendirme süreçlerinin daha kritik hale gelmesi bekleniyor.

Tazminat Hesaplamalarında SGK Ödemeleri Tartışması Sürüyor

İş kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davalarında sosyal güvenlik ödemelerinin hangi ölçüde indirileceği konusu yargı kararlarında önemini koruyor.

Özellikle TBK m.55 kapsamında;

• SGK tarafından yapılan ödemelerin,
• rücu edilemeyen kısımlarının,
• tazminattan mahsup edilip edilmeyeceği

uygulamada tartışmalı alanlardan biri olmaya devam ediyor.

Ceza Hukuku Boyutu Ayrı Değerlendiriliyor

İş kazaları ceza hukuku bakımından da ayrıca değerlendiriliyor.

Ölüm veya yaralanmayla sonuçlanan olaylarda;

• taksirle yaralama,
• taksirle ölüme neden olma,
• bilinçli taksir

hükümleri kapsamında soruşturma yürütülebiliyor.

Özellikle iş güvenliği önlemlerinin alınmadığının tespiti halinde cezai sorumluluk daha ağır sonuçlar doğurabiliyor.

İSG İdari Para Cezaları Her Yıl Güncelleniyor

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında uygulanan idari para cezaları, yeniden değerleme oranlarına göre her yıl artırılıyor.

Bu nedenle işverenlerin;

• risk değerlendirmesi,
• eğitim kayıtları,
• sağlık gözetimi,
• uzman görevlendirmesi,
• bildirim süreçleri

konularında güncel yükümlülükleri düzenli takip etmesi önem taşıyor.

Genel Değerlendirme

Son yıllardaki düzenlemeler iş kazası mevzuatında hem SGK uygulamalarını hem de işveren yükümlülüklerini önemli ölçüde değiştirdi.

Özellikle;

• geçici iş göremezlik hesabındaki yeni sistem,
• küçük işyerlerine yönelik İSG yükümlülükleri,
• eğitim ve hizmet sunum modellerindeki değişiklikler

uygulamada yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.

Yeni düzenleme, ay içerisinde 8 gün ve daha az çalışan sigortalıların eksik gün borçlanmalarında uygulanacak usulleri netleştiriyor.

SGK Genelgesi 2026/11 Neleri Düzenliyor?

SGK tarafından yayımlanan Genelge ile, kısmi süreli çalışanların eksik günlerine ait GSS prim borçları ile hizmet borçlanması arasındaki ilişki açık şekilde düzenlendi.

Buna göre;

• eksik günleri nedeniyle 60/1-g kapsamında GSS primi tahakkuk eden kişiler,
• daha sonra aynı süreler için 5510 sayılı Kanunun 41/1-i maddesi kapsamında borçlanma yaparsa,
• ve borçlanma tutarını yüzde 45 oranı üzerinden öderse,

aynı dönem için oluşan GSS prim borçları iptal edilecek.

Kimleri Kapsıyor?

Düzenleme özellikle şu çalışan gruplarını ilgilendiriyor:

• Kısmi süreli çalışanlar
• Çağrı üzerine çalışanlar
• Saatlik ücretle çalışanlar
• Ay içinde 8 gün ve daha az çalışan sigortalılar

Bu kişiler, bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında değilse eksik günleri için ayrıca GSS primi ödemek zorunda kalıyordu.

GSS Borcu Silinecek Mi?

Genelgeye göre, eksik günler için yapılan borçlanmanın tamamının ödenmesi halinde ilgili döneme ait:

• 60/1-g kapsamındaki GSS tescili,
• buna bağlı prim tahakkukları

tamamen iptal edilecek.

Yani aynı süre için hem borçlanma hem de GSS primi ödenmesinin önüne geçilmiş olacak.

Kısmi Ödeme Yapılırsa Ne Olacak?

Borçlanma tutarının yalnızca bir kısmının ödenmesi halinde ise iptal işlemi sadece ödenen süre kadar uygulanacak.

Örneğin:

• eksik günlerin tamamı yerine yalnızca 10 günlük ödeme yapılırsa,
• sadece 10 günlük GSS tescili silinecek,
• kalan günler için GSS yükümlülüğü devam edecek.

60/1-c-1 Kapsamındakiler İçin Farklı Uygulama

SGK Genelgesi’nde dikkat çeken bir diğer detay ise 60/1-c-1 kapsamındaki sigortalılarla ilgili oldu.

Bu kapsamda bulunan kişiler borçlanma yapsa bile:

• mevcut GSS tescilleri iptal edilmeyecek,
• sistemde kayıtları devam edecek.

Bu kişiler için borçlanma hesaplaması yüzde 39 oranı üzerinden yapılacak.

Borçlanma İadesi Alınırsa Ne Olacak?

Yeni düzenlemeye göre borçlanma tutarının daha sonra iade edilmesi halinde daha önce kapatılan GSS tescili yeniden aktif hale getirilecek.

Yani:

• borçlanma iptal edilirse,
• buna bağlı kaldırılan GSS yükümlülüğü yeniden doğacak.

Düzenleme Neden Önemli?

Uzmanlara göre yeni uygulama, aynı dönem için mükerrer prim yükü oluşmasının önüne geçmesi açısından önemli görülüyor.

Özellikle:

• kısmi süreli çalışanlar,
• eksik gün nedeniyle yüksek GSS borcu çıkan kişiler,
• geçmiş dönem borçlanması yapan sigortalılar

açısından ciddi mali avantaj sağlayabileceği değerlendiriliyor.

SGK Genelgesi Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

SGK’nın 2026/11 sayılı Genelgesi 6 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandı ve aynı tarih itibarıyla uygulanmaya başladı.

Uzmanlar, 2026 yılında dijital denetim süreçlerinin daha da sıkılaşacağına dikkat çekerken, işletmelerin beyan ve ödeme takvimlerini yakından izlemesi gerektiğini belirtiyor.

Mayıs 2026’da İşletmeleri Hangi Düzenlemeler Bekliyor?

Yeni dönemde özellikle elektronik sistemler üzerinden yürütülen muhasebe işlemleri ön plana çıkıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital altyapı çalışmalarını hızlandırmasıyla birlikte e-fatura, e-defter ve elektronik beyan süreçlerinde kapsam genişletiliyor.

Mali müşavirler, dijital sistemlerde yapılan güncellemelerin şirketlerin işlem süreçlerini doğrudan etkileyebileceğini ifade ediyor.

Dijital Vergi Denetimleri Artıyor mu?

2026 yılında vergi denetimlerinde dijital kontrol mekanizmalarının daha yoğun kullanılacağı değerlendiriliyor. Özellikle elektronik belge sistemleri üzerinden yapılan işlemlerin anlık takip edilmesi, kayıt dışılıkla mücadelede yeni dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.

Uzmanlara göre işletmelerin:

• E-fatura kayıtlarını düzenli tutması
• Beyan süreçlerini zamanında tamamlaması
• SGK bildirimlerini eksiksiz yapması
• Dijital arşivleme sistemlerini güncellemesi

önem taşıyor.

Muhasebecileri İlgilendiren Yeni Süreçler Neler?

Mayıs ayı itibarıyla geçici vergi, KDV ve muhtasar beyannameler için yoğun takvim başladı. Mali müşavirler özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin süre kaçırmaması konusunda uyarıda bulunuyor.

Ayrıca bazı sektörlerde elektronik belge zorunluluğunun kapsamının genişletilmesi bekleniyor.

SGK ve Vergi Takviminde Kritik Dönem

İşverenler açısından SGK prim ödemeleri ve vergi yükümlülükleri mayıs ayında önemini koruyor. Özellikle personel çalıştıran işletmelerin bordro ve prim hesaplamalarını dikkatli yapması gerekiyor.

Ekonomistler, artan maliyetler nedeniyle şirketlerin nakit akış planlamasını daha dikkatli yürütmesi gerektiğini belirtiyor.

Resmi Gazete’de Hangi Düzenlemeler Öne Çıktı?

6 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeler arasında tarım, ithalat ve bitki sağlığı alanındaki yeni yönetmelikler dikkat çekti.

Bitki Karantinası Yönetmeliği ile ithalat ve ihracat süreçlerinde dijital takip sistemi güçlendirilirken, resmi kontrol süreçleri yeniden düzenlendi.

İşletmeler İçin Pratik Etkileri Neler Olacak?

Uzmanlara göre yeni dönemde şirketlerin dijital muhasebe altyapılarını güçlendirmesi kritik hale gelecek.

Özellikle:

• Vergi cezalarının önlenmesi
• Elektronik denetimlere uyum
• Hızlı beyan süreçleri
• Muhasebe kayıtlarının güvenliği

konularında hazırlıklı olan işletmeler avantaj sağlayacak.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), güneş enerjisi (GES) ve rüzgâr enerjisi (RES) santrali inşaatlarında asgari işçilik uygulamasına ilişkin yeni esasları duyurdu. Yeni düzenleme, özellikle maliyet hesaplama yöntemleri ve denetim süreçlerinde önemli değişiklikler içeriyor.

Asgari İşçilik Uygulaması Nedir ve Neden Önemlidir?

Asgari işçilik uygulaması, bir inşaat veya iş kapsamında yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin kontrol edilmesini amaçlar. Bu sistem sayesinde kayıt dışı istihdamın önüne geçilmesi hedeflenir.

GES ve RES İnşaatlarında Yeni Uygulama Nasıl Olacak?

SGK’nın yayımladığı genel yazıya göre, belirli şartların sağlanması halinde asgari işçilik hesaplamasında artık doğrudan yapı ruhsatındaki bilgiler esas alınacak.

• Toplam yapı inşaat alanı
• Yapı sınıfı ve grubu

Bu veriler üzerinden işlem yapılacak ve birçok dosya için denetim süreci devre dışı kalacak.

Kritik Tarihler Neden Önemli?

Yeni düzenlemede iki tarih öne çıkıyor:

• GES projeleri için: 12 Mayıs 2023
• RES projeleri için: 11 Mart 2025

Bu tarihlerden sonra düzenlenen yapı ruhsatları, yeni imar kurallarına uygun kabul edilecek. Böylece hesaplamalar daha net ve standart hale gelecek.

Hangi Durumlarda Denetime Gidilecek?

Her dosya doğrudan sonuçlandırılmayacak. Aşağıdaki durumlarda SGK denetimi devreye girecek:

• Eski tarihli ruhsat kullanılması
• Yeni düzenlemelere uygun tadilat yapılmaması
• Yapı alan bilgilerinin eksik olması

Bu gibi durumlarda maliyet tespiti denetmenler tarafından yapılacak.

Ruhsat Sonradan Alınırsa Ne Olur?

İnşaat tamamlandıktan sonra alınan ruhsatlar için özel şartlar getirildi.

Şu iki koşul birlikte sağlanmalı:

• Ruhsatın belirlenen tarihlerden sonra düzenlenmiş olması
• İlgili yıl için yapı maliyet bedellerinin yayımlanmış olması

Bu şartlar yoksa dosya yine denetime gönderilecek.

Asgari İşçilik Hesabında Hangi Alanlar Dikkate Alınacak?

Yeni düzenlemeyle birlikte “tesis bütünlüğü” ilkesi ön plana çıktı.

Buna göre hesaplama:

• Sadece trafo binası
• İdari bina
• Bekçi kulübesi
• Şalt sahası

gibi sınırlı alanlarla yapılamayacak. Tesisin tamamı dikkate alınacak.

İlişiksizlik Belgesi Nasıl Düzenlenecek?

SGK, ilişiksizlik belgesi düzenleme sürecinde de yeni kurallar getirdi:

• Ruhsattaki toplam alan birebir kullanılacak
• Belgede daraltıcı veya sınırlayıcı ifadeler yer almayacak
• Teknik bütünlüğü bozacak açıklamalara izin verilmeyecek

Bu değişiklik, yapı kullanım izin süreçlerinde yaşanan sorunları azaltmayı hedefliyor.

Eski Dosyalar Yeniden İncelenecek mi?

Genel yazıya göre:

• Kesinleşmiş borçlar yeniden değerlendirilmeyecek
• Ancak henüz kesinleşmemiş dosyalar yeniden incelenebilecek

Eğer hesaplama yeni kurallara aykırıysa dosya tekrar ele alınacak.

Yeni Düzenleme Kimleri Etkiliyor?

Bu değişiklikler özellikle şu kesimleri ilgilendiriyor:

• GES ve RES yatırımcıları
• İnşaat firmaları
• Enerji sektörü şirketleri
• SGK ile işlem yapan işverenler

Ama kamu ihalesiyle yapılan projeler bu kapsamın dışında tutuluyor.

Yeni Uygulamanın Pratik Etkisi Ne Olacak?

Uzmanlara göre düzenleme ile birlikte:

• İşlemler daha hızlı sonuçlanacak
• Denetim yükü azalacak
• Belirsizlikler büyük ölçüde ortadan kalkacak

Ayrıca ruhsat verilerine dayalı sistem, uygulamada standartlaşmayı artıracak.

Sosyal Güvenlik Kurumu, prim borcu bulunan işverenler, esnaflar ve Bağ-Kur sigortalıları için ödeme süreçlerini kolaylaştıran yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe aldı. Yapılan değişikliklerle, borçların yapılandırılması ve taksitlendirilmesine ilişkin şartlarda önemli esneklikler sağlandı.

Teminatsız Taksitlendirme Limiti Yükseldi

Yeni düzenlemeyle birlikte en dikkat çekici değişikliklerden biri teminat sınırında oldu. Daha önce düşük seviyede uygulanan teminatsız taksitlendirme limiti ciddi şekilde artırıldı. Bu sayede belirli bir tutarın altındaki borçlar için artık banka teminatı ya da taşınmaz teminatı istenmeden ödeme planı yapılabilecek.

“Borcu Yoktur” Yazısı İçin Yeni İmkân

Yapılan düzenlemeler kapsamında borcunu taksitlendiren mükellefler, belirli şartları sağlamaları halinde “borcu yoktur” yazısı alabilecek. Bu gelişme özellikle ihalelere katılan veya ticari faaliyetlerinde bu belgeye ihtiyaç duyan işletmeler açısından önemli bir avantaj sağlıyor.

Taksit İhlallerinde Esneklik Artırıldı

Ödeme planına uyum konusunda da daha esnek bir yapı getirildi. Önceki uygulamada sınırlı sayıda olan ihlal hakkı artırılarak borçlulara daha fazla tolerans tanındı. Ancak belirlenen sınırın aşılması halinde yapılandırmanın bozulacağı unutulmamalı.

Kademeli Ödeme Planı Mümkün

Borçlunun mali durumunun yeterli olmaması halinde, ilk taksitlerde daha düşük ödeme yapılmasına imkân tanıyan kademeli ödeme sistemi uygulanabiliyor. Bu sistemde belirli bir süre için taksitler düşük tutulabiliyor, ardından standart ödeme planına geçiliyor.

Başvuru Şartı ve Süreç

Bu imkânlardan yararlanmak isteyenlerin ilgili SGK birimlerine başvurarak ilk taksit ödemesini yapmaları gerekiyor. Başvuru yapılmadan bu avantajlardan faydalanmak mümkün değil.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Teminatsız limitin üzerindeki borçlar için teminat istenmeye devam ediyor
• Farklı illerdeki borçlar ayrı ayrı değerlendirilebiliyor
• Daha önceki yapılandırma ihlalleri, yeni başvurunun kabulünü etkileyebiliyor

Sonuç

SGK’nın yaptığı bu güncelleme, özellikle nakit akışı sorunu yaşayan işletmeler için önemli bir rahatlama sağlıyor. Artan teminat sınırı, esnek ödeme planları ve “borcu yoktur” yazısı imkânı, borçların daha yönetilebilir hale gelmesini amaçlıyor.

18 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde önemli bir güncelleme yapıldı. Değişiklik, özellikle çalışanlara sağlanan yemek yardımlarının sigorta primine esas kazanç karşısındaki durumunu netleştiriyor.

Yeni düzenlemeye göre, işyerinde ya da işyeri eklentilerinde sunulan yemek hizmetleri tamamen sigorta primi dışında bırakılmaya devam ediyor. Bunun dışında, yemek hizmetinin dışarıdan sağlanması veya çalışanlara nakit ya da benzeri yollarla verilmesi durumunda ise günlük belirli bir tutara kadar olan kısmı istisna kapsamında değerlendiriliyor.

Bu kapsamda, çalışılan günler için sağlanan yemek bedelinin günlük 300 TL’ye kadar olan bölümü prime esas kazanca dahil edilmeyecek. Belirlenen bu tutar sabit olmayacak; her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanacak. Ayrıca hesaplamalarda küçük farkların dikkate alınmaması için belirli bir yuvarlama kuralı da getirildi.

Düzenleme, 17 Nisan 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş durumda. Uygulamanın yürütülmesinden Sosyal Güvenlik Kurumu sorumlu olacak.

Bu değişiklik, özellikle işverenlerin bordro süreçleri ve yan hak politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte olup, uygulamada dikkatle takip edilmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Sosyal güvenlik mevzuatında yapılan son değişiklikle birlikte, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun prime esas kazanca ilişkin düzenlemeleri yeniden şekillendirildi. Özellikle işverenler ve bordro uygulamaları açısından önemli sonuçlar doğuran bu değişiklik, hangi ödemelerin SGK primine tabi tutulmayacağını daha net hale getiriyor.

Hangi ödemeler prime esas kazanç dışında bırakıldı?

Yapılan düzenleme ile bazı ödemelerin SGK primi hesaplamasına dahil edilmeyeceği açıkça belirtildi. Buna göre aşağıdaki ödemeler prime tabi olmayacak:

• Ayni yardımlar
• Ölüm, doğum ve evlenme yardımları
• Görev yollukları
• Seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları
• İş sonu veya kıdem tazminatı niteliğindeki toplu ödemeler
• Keşif ücreti
• Kurum tarafından belirlenen çocuk ve aile yardımları

Bu kalemler önceki uygulamada da büyük ölçüde istisna kapsamında yer almakla birlikte, yeni düzenleme ile kapsam daha sistematik şekilde ortaya konuldu.

BES ve özel sağlık sigortasında sınır netleşti

İşverenlerin çalışanlar adına ödediği:

• özel sağlık sigortası primleri
• bireysel emeklilik sistemi katkı payları

belirli bir limite kadar prime esas kazanç dışında bırakılıyor.

Yeni düzenlemeye göre bu istisna, aylık toplamda asgari ücretin yüzde 30’unu aşmayan tutarlar için geçerli olacak. Bu sınırı aşan kısım ise SGK primine tabi tutulacak.

Yemek yardımı için yeni limit ne oldu?

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri yemek yardımı oldu. İşyerinde yemek verilmediği durumlarda çalışanlara sağlanan günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı SGK primine dahil edilmeyecek.

Bu uygulama, özellikle nakit ödeme veya kart üzerinden sağlanan yemek yardımları açısından işverenlere önemli bir avantaj sağlıyor.

Yemek yardımı tutarı sabit mi kalacak?

Hayır. Belirlenen 300 TL’lik günlük sınır sabit değil. Her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanacak.

Ayrıca hesaplama sırasında küçük tutarlı farkların dikkate alınmaması için belirli bir yuvarlama kuralı da getirildi.

Değişiklik ne anlama geliyor?

Yapılan düzenleme, özellikle:

• bordro hesaplamaları
• yan hak planlaması
• işveren maliyetleri

üzerinde doğrudan etkili olacak nitelikte.

Yemek yardımı, BES ve sağlık sigortası gibi kalemlerde sağlanan istisnalar, doğru uygulandığında işverenler açısından önemli bir maliyet avantajı yaratabilir. Ancak bu avantajdan yararlanabilmek için sınırların ve şartların dikkatle takip edilmesi gerekiyor.

Sonuç

5510 sayılı Kanundaki bu güncelleme, prime esas kazanç kavramını daha net ve uygulamaya dönük hale getirirken, işverenlere bazı alanlarda esneklik sağlıyor. Önümüzdeki süreçte uygulama detaylarının SGK tarafından yapılacak ikincil düzenlemelerle daha da netleşmesi bekleniyor.

Resmi Gazete’de yayımlanan 7577 sayılı Kanun, vergi mevzuatından sosyal güvenliğe, serbest bölgelerden ÖTV istisnasına kadar birçok alanda önemli değişiklikler getirdi. 2 Nisan 2026’da kabul edilen düzenleme, işverenler, mükellefler, engelli vatandaşlar, yatırımcılar ve kamu kurumları açısından doğrudan sonuç doğuracak yeni hükümler içeriyor.

Kanunla birlikte bazı maddeler hemen yürürlüğe girerken, bazı düzenlemeler için ileri tarihli uygulama takvimi belirlendi.

7577 sayılı Kanun neleri değiştiriyor?

Yeni kanun, farklı alanlardaki çok sayıda mevzuatta değişiklik öngörüyor. Düzenlemenin öne çıkan başlıkları arasında vergi gider kısıtlamaları, SGK prime esas kazanç istisnaları, serbest bölge kazançları, ÖTV istisnası, kamu taşınmazlarının özelleştirilmesi ve deprem bölgesine yönelik ödeme indirimleri yer alıyor.

Bu kapsamda hem mali yükümlülüklerde hem de kamu uygulamalarında dikkat çeken yeni kurallar devreye alındı.

Şans ve bahis reklam giderleri neden KKEG oldu?

Kanunla birlikte Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklik sonucu, her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin ilan ve reklam giderleri kanunen kabul edilmeyen giderler arasına dahil edildi.

Bu değişiklikle söz konusu harcamalar, vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacak. Böylece işletmeler açısından bu tür reklam harcamalarının vergisel avantajı ortadan kalkmış oldu.

KDV istisnasında hangi değişiklikler yapıldı?

Katma Değer Vergisi Kanunu’nda iki önemli düzenleme yapıldı.

İlk olarak, Cumhurbaşkanı kararıyla vergi muafiyeti tanınan vakıfların kurduğu yükseköğretim kurumlarının işlettiği işletmeler için mevcut KDV istisnasının kapsamı daraltıldı.

İkinci olarak ise Kamulaştırma Kanunu kapsamındaki taşınmazların, kamulaştırmayı yapan devlet kurumlarına veya kamu tüzel kişilerine devri KDV istisnası kapsamına alındı.

Bu değişikliklerden biri 1 Ocak 2027’de, diğeri ise 1 Haziran 2026’da yürürlüğe girecek.

Serbest bölgelerde hangi kazançlar kapsama alındı?

Serbest Bölgeler Kanunu’nda yapılan değişiklikle, daha önce sadece yurt dışına satışlara ilişkin olan ifade genişletildi. Yeni düzenlemeye göre, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere yapılan teslimlerden doğan kazançlar da kapsam içine alındı.

Bu hüküm, 1 Ocak 2026’dan itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe girdi.

SGK yemek yardımı istisnası ne kadar oldu?

5510 sayılı Kanun’da yapılan düzenleme ile prime esas kazanca tabi tutulmayacak ödemeler yeniden düzenlendi. Bu kapsamda işyerinde yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günler için günlük 300 TL’ye kadar yemek bedeli SGK priminden istisna tutuldu.

Ayrıca bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacağı ve küçük tutarlı küsurat farklarının dikkate alınmayacağı hükme bağlandı.

Bunun yanında ayni yardımlar, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, kıdem ve ihbar tazminatı niteliğindeki bazı ödemeler, belirli sınırdaki özel sağlık sigortası ve BES katkı payları da prime esas kazanç dışında bırakıldı.

İşsizlik sigortasında hangi yetki değişti?

İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanına, işsizlik sigortasındaki devlet payını yarısına kadar artırma veya yarısına kadar düşürme yetkisi verildi.

Bu değişiklik, gelecekte işsizlik sigortası sistemindeki kamu katkısının idari kararla yeniden şekillendirilebilmesinin önünü açtı.

Engelliler için ÖTV istisnasında ne değişti?

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda, daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen hüküm yeniden kaleme alındı. Yeni düzenlemeye göre belirli araç gruplarında ÖTV istisnası, engellilik durumuna uygun özel tertibat yaptıran malul ve engelliler ile belirli sağlık kurulu raporu şartlarını taşıyan kişiler için yeniden düzenlendi.

Buna göre:

• 87.03 kapsamındaki taşıtlarda vergi dahil bedel 2.873.900 TL’yi aşmayacak
• 87.04 kapsamındaki araçlarda motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü geçmeyecek
• 87.11 kapsamındaki taşıtlar da belirli şartlarla kapsama dahil olacak

Bu değişiklik, özellikle araç alımında ÖTV istisnasından yararlanmak isteyen engelli bireyler açısından önemli sonuçlar doğuruyor.

Bedelli askerlikte hangi rakam değişti?

Askeralma Kanunu’nda yer alan 240.000 gösterge rakamı 300.000’e çıkarıldı. Ayrıca tahsil edilen tutarın bir bölümünün genel bütçeye, kalan kısmının ise Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlendi.

Ek bedel olarak tahsil edilen tutarların da genel bütçeye gelir kaydedileceği hüküm altına alındı.

Deprem bölgesindeki konut ve işyerleri için hangi indirim getirildi?

6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bölgelerde üretilen konut ve işyerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinde peşin ödeme indirimi getirildi.

Buna göre 31 Aralık 2026’ya kadar defaten ödeme yapan hak sahiplerine:

• en fazla bir konut için %74,
• en fazla bir işyeri için %48

oranında indirim uygulanabilecek.

Aynı kapsamda OSB Kanunu geçici 17. madde kapsamındaki bazı işyerleri için de belirli şartlarla benzer indirim imkanı sağlandı.

BOTAŞ borçları için nasıl bir mahsup sistemi getirildi?

Kanunla BOTAŞ’ın kamuya olan bazı borçlarının, Hazineden olan görevlendirme alacaklarına karşılık mahsup edilerek silinmesine ilişkin özel bir düzenleme yapıldı.

Bu kapsamda:

• vadesi geçmiş vergi, fon, pay ve ceza borçları,
• bunlara bağlı gecikme faizleri ve zamları

belirli şartlarla terkin edilebilecek. Ayrıca 31 Aralık 2026 sonuna kadar oluşacak alacaklar için aylık mahsup mekanizması öngörüldü.

Kamu taşınmazlarının özelleştirilmesinde ne değişti?

Yeni düzenleme ile belirli kamu idareleri, bağlı kuruluşları ve bazı kamu şirketlerinin mülkiyetindeki taşınmazların, talep edilmesi halinde özelleştirme kapsamına alınabilmesi mümkün hale geldi.

Bu taşınmazların satışından elde edilen gelirlerin giderler düşüldükten sonra ilgili idarenin muhasebe hesabına aktarılması ve bütçeye gelir kaydedilmesi de hükme bağlandı.

Defterdarın görevleri yeniden mi düzenlendi?

Evet. 5345 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle defterdarın görev ve sorumlulukları yeniden tanımlandı.

Buna göre defterdar:

• bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en üst memuru,
• il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri

olarak görev yapacak. Ayrıca taşra teşkilatındaki işlemlerin yürütülmesi, denetlenmesi ve mevzuata aykırı durumlar hakkında işlem yapılması da görev alanında olacak.

7577 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

Kanundaki hükümlerin büyük bölümü 17 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak bazı maddeler için farklı tarihler belirlendi.

Yürürlük takviminde öne çıkan tarihler şöyle:

• KDV Kanunu’ndaki bazı değişiklikler: 1 Ocak 2027
• Kamulaştırma kapsamındaki KDV istisnası: 1 Haziran 2026
• Serbest bölge düzenlemesi: 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yayım tarihinde
• Diğer hükümler: 17 Nisan 2026

Bu nedenle mükelleflerin ve uygulayıcıların her madde için yürürlük tarihini ayrıca dikkate alması gerekiyor.

Son dönemde hem vergi incelemeleri hem de SGK denetimleri belirgin şekilde yoğunlaştı. Ekonomik koşulların zorlaşmasıyla birlikte kamu otoriteleri denetim mekanizmalarını sıkılaştırırken, işletmeler için riskler de büyüyor.

Uzmanlara göre artık yapılan hatalar yalnızca idari para cezasıyla sınırlı kalmıyor. Yanlış uygulamalar; yüksek mali yükler, hukuki süreçler ve hatta işletmenin sürdürülebilirliğini tehdit eden sonuçlar doğurabiliyor.

Ayrıca yapay zekâ destekli denetim sistemlerinin devreye girmesiyle birlikte, kamu kurumları farklı veri kaynaklarını hızlı şekilde analiz edebiliyor. Bu da hatalı ya da kayıt dışı işlemlerin çok daha kolay ortaya çıkarılmasını sağlıyor.

Vergi ve SGK denetimleri neden sıklaştı?

Son yıllarda dijitalleşmenin hızlanması ve veri paylaşımının artması, denetim kapasitesini önemli ölçüde artırdı.

Denetim artışının başlıca nedenleri:

• Kayıt dışı ekonomiyle mücadele
• Vergi gelirlerinin korunması
• Dijital sistemlerin yaygınlaşması
• Yapay zekâ ile risk analizi yapılabilmesi

Bu gelişmeler, işletmelerin daha disiplinli ve mevzuata uygun hareket etmesini zorunlu hale getiriyor.

Çalışan ücretleri ve SGK bildirimlerinde nelere dikkat edilmeli?

Denetimlerin en yoğun olduğu alanlardan biri personel işlemleri ve ücret uygulamalarıdır.

Öne çıkan kurallar:

• Haftalık çalışma süresi 45 saati aşmamalı
• Bu sürenin üzerindeki çalışmalar fazla mesai sayılır
• Fazla mesai ücretleri yasal oranlara göre ödenmeli
• Tüm ödemeler bordroda yer almalı
• Maaşlar banka aracılığıyla yatırılmalı
• SGK bildirimi ile banka ödemesi uyumlu olmalı
• Çalışan özlük dosyaları eksiksiz tutulmalı

Riskli uygulamalar:

• Gerçekte çalışmayan kişilerin sigortalı gösterilmesi
• Ücretlerin eksik bildirilmesi

Bu tür durumlar ciddi yaptırımlara yol açabilir.

Devamsızlık ve işten çıkış süreçleri nasıl yönetilmeli?

İş hukuku açısından en çok sorun yaşanan alanlardan biri de fesih süreçleri.

Doğru uygulama için:

• Devamsızlık durumunda hemen işten çıkarma yapılmamalı
• Önce tutanak tutulmalı
• Noter aracılığıyla ihtar gönderilmeli
• Çalışana yasal süre tanınmalı

İş Kanunu’na göre:

• 2 gün üst üste mazeretsiz devamsızlık
• veya 1 ayda 3 iş günü devamsızlık

durumunda işlem yapılabilir.

Ayrıca:

• SGK çıkışı fesih günü yapılmalı
• Geriye dönük çıkış işlemi yapılmamalı

Hatalı süreçler, yüksek tazminat riskini beraberinde getirir.

Vergi incelemelerinde hangi alanlar öncelikli?

Vergi idaresi özellikle kayıt düzeni ve belge uyumuna odaklanıyor.

Dikkat edilmesi gereken başlıklar:

• Tüm gelirlerin faturalandırılması
• Gerçek işlem olmadan belge düzenlenmemesi
• Stok kayıtlarının fiili durumla uyumlu olması
• Kasa ve banka hesaplarının gerçeği yansıtması
• Muhasebe kayıtlarının tutarlı olması

Ayrıca şirket ortaklarının:

• Şirket varlıklarını kişisel amaçla kullanmaması
• Gelirlerini yasal yollarla elde etmesi

gerekiyor.

Denetimlerde özellikle şu hesaplar yakından inceleniyor:

• Kasa hesapları
• Stoklar
• Ortak cari hesapları

Yapay zekâ denetimleri nasıl çalışıyor?

Yeni nesil denetimlerde teknolojik sistemler öne çıkıyor.

Yapay zekâ destekli analizler sayesinde:

• Banka hareketleri
• SGK bildirimleri
• Vergi beyannameleri

arasında otomatik karşılaştırmalar yapılabiliyor.

Bu sistemler:

• Uyumsuzlukları hızla tespit ediyor
• Riskli işletmeleri kolayca belirliyor

Bu nedenle “fark edilmez” anlayışı artık geçerliliğini yitirmiş durumda.

İşletmeler için uyum süreci neden önemli?

Artan denetimler karşısında kurumsal disiplin büyük önem taşıyor. Uyumlu çalışan işletmeler hem cezai risklerden korunuyor hem de sürdürülebilirliklerini güçlendiriyor.

Temel uyum kuralları:

• Şirket ve kişisel harcamaların ayrılması
• Tüm işlemlerin belgeli olması
• E-fatura ve e-belge süreçlerinin düzenli kontrolü
• Beyannamelerin zamanında verilmesi
• Defter ve belgelerin usule uygun saklanması

Denetim durumunda belgelerin hızlı ve düzenli sunulması önemli avantaj sağlar.

İşletmeler için pratik sonuçlar

Yeni dönemde vergi ve SGK denetimleri daha sistematik ve veri odaklı yürütülüyor. Bu nedenle işletmelerin:

• Muhasebe süreçlerini düzenli yönetmesi
• Personel işlemlerini mevzuata uygun yürütmesi
• Dijital sistemlerle uyumlu çalışması

gerekiyor.

Aksi halde küçük hatalar bile ciddi mali ve hukuki sonuçlar doğurabiliyor.