Kiralanan İşyerindeki Özel Maliyet Harcamalarının Bedelsiz Devri Vergi Gündeminde
İşletmelerin kiraladıkları işyerlerinde yaptığı tadilat ve dekorasyon giderleri, Vergi Usul Kanunu uyarınca “özel maliyet bedeli” olarak aktifleştiriliyor ve kira süresine yayılmış şekilde itfa ediliyor. Ancak kira döneminin sona ermesiyle bu harcamaların bedelsiz olarak mal sahibine bırakılması, hem kiracı hem de mülk sahibi açısından önemli vergisel sonuçlar doğuruyor.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 16.06.2015 tarihli özelgesinde ele alınan örnek olay, özel maliyet bedelinin kira bitiminde karşılıksız devredilmesi halinde Gelir Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu yönünden uygulanacak hükümleri ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor.
Bedelsiz Bırakma “Ayni Kira” Sayılıyor
Gelir Vergisi Kanunu’na göre kiracının gayrimenkulü genişleten veya değerini artıran harcamaları, kira sonunda mal sahibine bırakıldığında “ayni kira ödemesi” olarak kabul ediliyor. Gayrimenkulün iktisadi işletmeye dahil olmaması durumunda ise:
-
Kiracı işletme, bedelsiz devredilen özel maliyet unsurlarının emsal bedeli üzerinden %20 gelir vergisi stopajı yapmak zorunda.
-
Gayrimenkul sahibi, elde ettiği ayni kira gelirini yasal beyan sınırları çerçevesinde değerlendirmekle yükümlü.
Bedelsiz Devirde KDV Zorunluluğu
KDV Kanunu, bedelsiz teslimleri de KDV’ye tabi sayıyor. Bu kapsamda:
-
Kiracı işletmenin özel maliyet kapsamındaki varlıkları bedelsiz devretmesi bir teslim niteliğinde.
-
İşlemin karşılığı nakit olmasa bile emsal bedel üzerinden KDV hesaplanması ve beyan edilmesi gerekiyor.
-
Harcama döneminde indirilen KDV için düzeltme yapılmıyor.
Özel Maliyet Bedelinin İtfası ve Giderleştirilmesi
VUK hükümleri gereği özel maliyet bedeli kira süresi boyunca itfa ediliyor. Ancak işyerinin kira süresi dolmadan boşaltılması halinde:
-
Henüz itfa edilmemiş özel maliyet tutarı,
-
İşyerinin terk edildiği yılda tek seferde gider yazılabiliyor.
Gayrimenkul sahibinin vergi mükellefi olmaması durumunda, kiracı işletmenin emsal bedel üzerinden gider pusulası düzenlemesi gerekiyor. Bu belge hem stopaj kesintisinin hem de KDV matrahının tevsiki açısından zorunlu kabul ediliyor.