Devletin Sosyal Sorumluluğu ve Engellilere Yönelik Vergi Avantajları
Geçtiğimiz hafta, devletin engellilere Gelir Vergisi Kanunu kapsamında sağladığı destekleri incelemiştik. Bu yazıda ise Motorlu Taşıtlar, Emlak, Özel Tüketim, Katma Değer ve Gümrük Vergileri açısından sunulan indirim ve muafiyetleri ele alıyoruz.
Motorlu Taşıtlarda Vergi Muafiyeti
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 4. maddesi, engellilerin belirli şartlar altında motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulacağını düzenler.
-
Engellilik oranı %90 ve üzeri olan bireyler, kendi adlarına kayıtlı araçları için bu vergiden tamamen muaftır. Bu araçların özel tertibatlı olması şart değildir.
-
Engellilik oranı %90’ın altında olanlar ise, engellerine uygun şekilde özel tertibatlı araçları için bu muafiyetten yararlanabilirler. Bunun için sağlık kurulu raporu, araç teknik belgeleri ve tescil onaylarıyla birlikte vergi dairesine başvuru yapılması gerekir.
Eğer araç Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti kapsamında alınmışsa, aynı belgelerle Motorlu Taşıtlar Vergisi muafiyeti de talep edilebilir.
Raporda belirtilen engellilik süresi dolduğunda, muafiyetin devamı için yeni tarihli sağlık raporu sunulmalıdır.
Otomatik Vitesli Araçlarda İstisna
Yalnızca sol bacak veya ayakta engeli bulunan bireylerin otomatik vitesli araçları, ek bir özel tertibat gerekmeden motorlu taşıtlar vergisinden muaf sayılabilir.
Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnası
KDV Kanunu’nun 17/4-s maddesi uyarınca, engellilerin eğitim, meslek ve günlük yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla özel olarak üretilen araç-gereç ve yazılımlar KDV’den muaftır.
Bunlara örnek olarak baston, tekerlekli sandalye, protez, kabartma klavye veya sesli yazılım gibi araçlar gösterilebilir.
Ancak binek otomobiller bu kapsama dâhil değildir.
Ayrıca bakım ve huzurevleri ile yetimhanelerde engellilere sunulan hizmetlerde %10 oranında indirimli KDV uygulanır.
Emlak Vergisi Avantajı
Engelliler için en önemli kolaylıklardan biri, 200 m²’yi geçmeyen tek mesken için uygulanan “sıfır oranlı bina vergisi” istisnasıdır.
Bu haktan yararlanmak için engelli kimlik kartı veya sağlık kurulu raporu ile belediyeye başvuru yapılır.
Engelli kimlik kartı sahiplerinden ayrıca rapor istenmez.
Uygulamada:
-
Meskende bizzat oturma zorunluluğu bulunmaz. Kiraya verilmiş tek konutlar için de indirim geçerlidir.
-
Hisse ile sahip olunan konutlarda indirim sadece hisseye düşen kısım için uygulanır.
-
Engel oranı veya gelir seviyesi sınırı aranmaz.
Ancak birden fazla konuta sahip olan veya konutu 200 m²’yi aşan engelliler bu indirimden yararlanamaz.
Gümrük Vergisi Muafiyeti
Gümrük Kanunu’nun 167. maddesi, engellilerin kullanımı için getirilen araç ve eşyaların gümrük vergisinden muaf olduğunu belirtir.
Bu muafiyet aynı zamanda ÖTV’yi de kapsar, fakat KDV tahsil edilmeye devam edilir.
ÖTV muafiyeti, aracın gümrüklenmiş değerinin yasal sınırları aşmaması şartına bağlıdır.
Bu düzenlemeler, devletin engelli bireylere yönelik sosyal devlet anlayışının bir yansıması olarak görülmektedir. Vergi istisnaları, hem ekonomik hem de toplumsal hayata katılımda önemli kolaylıklar sağlamaktadır.