2026 Bağımsız Denetim Kriterleri Değişti: Yeni Eşik Değerler ve Uygulama Esasları
Bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine ilişkin kriterler 2026 yılı itibarıyla yeniden düzenlendi. 17 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel ölçütlere tabi şirketler için eşik değerler artırıldı. Buna göre 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanacak genel bağımsız denetim eşikleri; aktif toplamı 500 milyon TL, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 150 kişi olarak belirlendi.
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun 4 Mayıs 2026 tarihli kararı ise 7 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak bağımsız denetime tabi olma, kapsamdan çıkma ve enflasyon muhasebesi uygulamalarına ilişkin usul ve esasları güncelledi. Böylece şirketlerin hangi dönemde hangi eşik değerleri dikkate alacağı, iki yıllık değerlendirme kuralının nasıl uygulanacağı ve finansal tabloların hangi esaslara göre kullanılacağı daha açık hale getirildi.
Bağımsız Denetim Nedir?
Bağımsız denetim, şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetçiler tarafından incelenmesi ve bu tabloların gerçeğe uygunluğu hakkında görüş verilmesi sürecidir. Şirketlerin büyüklüğü arttıkça finansal işlemler daha karmaşık hale gelir. Bu nedenle belirli büyüklüğün üzerindeki şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetimden geçmesi zorunlu tutulur.
Bağımsız denetim yalnızca yasal bir yükümlülük değildir. Aynı zamanda şirketlerin finansal güvenilirliğini artıran, yatırımcılar, bankalar, kamu otoriteleri ve iş ortakları nezdinde şeffaflığı güçlendiren önemli bir kurumsal yönetim aracıdır.
2026 Bağımsız Denetim Eşik Değerleri
2026 yılı ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde, genel ölçütlere tabi şirketler için bağımsız denetim eşikleri aşağıdaki şekilde uygulanacaktır:
| Kriter | 2026 Eşik Değeri |
|---|---|
| Aktif toplamı | 500 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 1 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 150 kişi |
Bu tablo genel ölçütlere tabi şirketler için geçerlidir. Yani özel liste kapsamında yer almayan şirketlerin bağımsız denetime tabi olup olmayacağı bu üç kriter üzerinden değerlendirilecektir.
2025 ve 2026 Kriterleri Arasındaki Fark
2025 yılında genel ölçütler kapsamında uygulanan bağımsız denetim eşikleri aktif toplamı için 300 milyon TL, yıllık net satış hasılatı için 600 milyon TL ve çalışan sayısı için 150 kişi olarak uygulanıyordu. 2026 düzenlemesiyle birlikte aktif toplamı 500 milyon TL’ye, yıllık net satış hasılatı ise 1 milyar TL’ye yükseltildi. Çalışan sayısı kriterinde ise değişiklik yapılmadı.
| Kriter | 2025 Eşik Değeri | 2026 Eşik Değeri |
|---|---|---|
| Aktif toplamı | 300 milyon TL | 500 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 600 milyon TL | 1 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 150 kişi | 150 kişi |
Bu değişiklik, özellikle aktif büyüklüğü ve ciro açısından belirli seviyenin altında kalan şirketlerin bağımsız denetim kapsamı dışında kalmasına yol açabilecek niteliktedir.
Bağımsız Denetime Tabi Olma Şartı
Bir şirketin bağımsız denetime tabi olabilmesi için üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşması gerekir. Bu iki yılda aşılan kriterlerin aynı olması şart değildir.
Örneğin bir şirket 2024 yılında aktif toplamı ve çalışan sayısı kriterlerini, 2025 yılında ise aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı kriterlerini aşmışsa, iki yıl üst üste en az iki kriteri sağladığı için 2026 hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olabilir.
KGK tarafından yayımlanan usul ve esaslarda da açıkça belirtildiği üzere, birbirini takip eden hesap dönemlerinde aşılan iki ölçütün aynı olması zorunlu değildir.
Eşik Değerler Değişirse Hangi Dönem Esas Alınacak?
Yeni düzenlemenin en önemli noktalarından biri, eşik değerlerde değişiklik yapılması halinde hangi dönem için hangi eşiklerin uygulanacağının netleştirilmesidir.
Buna göre bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığı değerlendirilirken, ilgili hesap döneminde geçerli olan eşik değerler dikkate alınacaktır. Yeni eşik değerler geçmiş dönemlere otomatik olarak uygulanmayacaktır.
Örneğin şirket 2025 hesap dönemi için bağımsız denetime tabi olup olmadığını değerlendiriyorsa, 2026’da yürürlüğe giren yeni eşik değerleri değil, 2025 döneminde geçerli olan eşikleri dikkate alacaktır.
Bağımsız Denetim Kapsamından Çıkış Şartları
Bağımsız denetime tabi olan şirketler, belirli şartların gerçekleşmesi halinde denetim kapsamından çıkabilir.
Yeni usul ve esaslara göre bir şirket, üç ölçütten en az ikisine ait eşik değerlerin art arda iki hesap döneminde altında kalırsa, takip eden hesap döneminden itibaren bağımsız denetim kapsamından çıkabilir.
Burada da altında kalınan iki ölçütün her iki yılda aynı olması gerekmez. Örneğin bir yıl aktif toplamı ve çalışan sayısı eşiklerin altında kalırken, sonraki yıl net satış hasılatı ve çalışan sayısı eşiklerin altında kalabilir. Önemli olan, iki hesap döneminde de en az iki kriterin eşik altında kalmasıdır.
Halka Açık Sayılan Şirketler İçin Eşik Değerler
Sermaye piyasası araçları borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen, ancak 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan şirketler için daha düşük eşik değerler uygulanmaktadır.
Bu şirketler için eşik değerler şöyledir:
| Kriter | Eşik Değer |
|---|---|
| Aktif toplamı | 30 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 40 milyon TL |
| Çalışan sayısı | 50 kişi |
Bu şirketlerin de bağımsız denetime tabi olabilmesi için üç ölçütten en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşması gerekir.
Ekli II Sayılı Liste Kapsamındaki Şirketler İçin Eşik Değerler
Ekli II sayılı listede yer alan şirketler için uygulanacak eşik değerler genel ölçütlerden farklıdır. Bu noktada önceki metindeki en önemli hata, yıllık net satış hasılatının 60 milyon TL olarak yazılmasıydı. Doğru tutar 150 milyon TL’dir.
Ekli II sayılı liste kapsamındaki şirketler için eşik değerler şöyledir:
| Kriter | Eşik Değer |
|---|---|
| Aktif toplamı | 120 milyon TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 150 milyon TL |
| Çalışan sayısı | 100 kişi |
Bu şirketler de üç ölçütten en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşmaları halinde bağımsız denetime tabi olur.
Hangi Şirketler Doğrudan Bağımsız Denetime Tabi?
Bazı şirketler herhangi bir eşik değere bağlı olmaksızın doğrudan bağımsız denetime tabidir. Bu kapsamda Ekli I sayılı listede yer alan şirketler için aktif toplamı, net satış hasılatı veya çalışan sayısı gibi eşiklerin aşılması şartı aranmaz.
11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Ekli I sayılı listede de değişiklik yapılmıştır. Buna göre 233 sayılı KHK kapsamında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile belirli doğal gaz piyasası şirketleri de doğrudan bağımsız denetim kapsamındaki şirketler arasında yer almıştır.
Bağımsız Denetim Kapsamı Dışında Kalan Şirketler
Mevzuatta bazı şirketler bağımsız denetim kapsamı dışında bırakılmıştır. Bunlar arasında, Ekli I sayılı liste kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi şirketler ile sermayesinin en az yüzde 50’si devlete, il özel idarelerine, kanunla kurulmuş vakıflara ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait bazı şirketler yer almaktadır.
Ayrıca tasfiye süreci Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından atanan tasfiye komisyonlarınca yürütülen belirli tasarruf finansman şirketleri de kapsam dışında değerlendirilmektedir.
Enflasyon Muhasebesinde Hangi Finansal Tablolar Esas Alınacak?
Yeni düzenleme, enflasyon muhasebesi uygulamalarında hangi finansal tabloların dikkate alınacağı konusunda da açıklık getirmiştir.
Buna göre 2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2022 yılına ait enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınacaktır. 2025 yılında denetim kapsamının belirlenmesinde ise 2023 hesap dönemi için aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından genel kurulda onaylanan finansal tablolarda yer alan tutarlar dikkate alınacaktır. Enflasyon muhasebesi uygulamasının devam ettiği hesap dönemlerinde de aynı yaklaşım sürdürülecektir.
Bu hüküm, özellikle enflasyon düzeltmesi nedeniyle aktif toplamı veya net satış hasılatı farklılaşan şirketler açısından önem taşımaktadır.
Bağlı Ortaklık ve İştirakler Nasıl Dikkate Alınacak?
Bağımsız denetim kapsamı belirlenirken şirketler yalnızca kendi finansal tabloları üzerinden değerlendirilmez. Bağlı ortaklık ve iştirakler de dikkate alınır.
Bağlı ortaklıkları bulunan şirketlerde aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı bakımından ana ortaklık ve bağlı ortaklık finansal tablolarındaki ilgili kalemlerin toplamı dikkate alınır. Grup içi işlemler varsa elimine edilir. Çalışan sayısı bakımından ise ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların son iki yıla ait ortalama çalışan sayıları birlikte değerlendirilir.
İştiraklerde ise ilgili finansal büyüklükler şirketin iştirakteki payı oranında hesaplamaya dahil edilir.
Şirketler İçin Pratik Etkiler
2026 yılında yürürlüğe giren yeni eşik değerler, şirketlerin bağımsız denetim kapsamına girip girmediğini yeniden değerlendirmesini gerektiriyor. Özellikle aktif toplamı 500 milyon TL’ye, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL’ye yaklaşan şirketlerin finansal tablolarını dikkatle incelemesi gerekiyor.
Bu süreçte şirketlerin şu konulara dikkat etmesi önemlidir:
- 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde hangi eşiklerin aşıldığı,
- 2026 yılında hangi eşik değerlerin uygulanacağı,
- Genel kurulda onaylanan finansal tabloların hangi tutarları içerdiği,
- Bağlı ortaklık ve iştiraklerin hesaplamaya etkisi,
- Ortalama çalışan sayısının doğru belirlenip belirlenmediği,
- Enflasyon muhasebesinin finansal tablolara etkisi.
Yeni eşiklerin yükseltilmesi bazı şirketleri bağımsız denetim kapsamı dışına çıkarabilecek olsa da finansal raporlama disiplininin korunması önemini sürdürmektedir.
Sonuç
2026 bağımsız denetim düzenlemesi, şirketlerin denetime tabi olma kriterlerini önemli ölçüde güncellemiştir. Genel ölçütlere tabi şirketler için aktif toplamı 500 milyon TL, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 150 kişi olarak uygulanacaktır.
Halka açık sayılan ancak borsada işlem görmeyen şirketler için 30 milyon TL aktif toplamı, 40 milyon TL net satış hasılatı ve 50 çalışan kriteri geçerlidir. Ekli II sayılı liste kapsamındaki şirketler için ise doğru eşikler 120 milyon TL aktif toplamı, 150 milyon TL yıllık net satış hasılatı ve 100 çalışan şeklindedir.
Yeni düzenlemenin en önemli noktalarından biri, eşik değerlerde değişiklik yapılması halinde hangi dönem için hangi eşiklerin uygulanacağının netleştirilmesidir.
Buna göre bir şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığı değerlendirilirken, 2026 yılında hangi eşik değerlerin uygulanacağının belirlenmesinde 2024 ve 2025 hesap dönemlerinin verileri dikkate alınacaktır. Yeni eşik değerler geçmiş dönemlere otomatik olarak uygulanmayacaktır.